Luận văn thạc sĩ về hoàn thiện các công cụ của chính sách tiền tệ ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích và hoàn thiện các công cụ chính sách tiền tệ tại Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế.

• Tác giả: Bùi Phương Tú
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Năng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Hoàn thiện các công cụ của chính sách tiền tệ ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC HOÀN THIỆN CÁC CÔNG CỤ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM
• 1.1. KHÁI NIỆM VỀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 1.2. MỤC TIÊU CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 1.2.1. Mục tiêu cuối cùng của CSTT
• 1.2.2. Mục tiêu trung gian của CSTT
• 1.2.3. Mục tiêu hoạt động
• 1.3. CƠ CẤU CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 1.3.1. Chính sách cung ứng tiền
• 1.3.2. Chính sách tín dụng
• 1.3.3. Chính sách quản lý ngoại hối
• 1.4. CÁC CÔNG CỤ THỰC THI CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 1.4.1. Công cụ trực tiếp của CSTT
• 1.4.1.1. Hạn mức tín dụng
• 1.4.1.2. Dự trữ bắt buộc
• 1.4.2. Công cụ gián tiếp của CSTT
• 1.4.2.1. Nghiệp vụ thị trường mở
• 1.4.2.2. Tỷ giá hoái đoái
• 1.4.2.3. Các công cụ khác
• 1.5. VAI TRÒ CỦA CÁC CÔNG CỤ THỰC THI CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 1.6. Ý NGHĨA CỦA CÁC CÔNG CỤ CSTT
• 1.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC THỰC THI CÁC CÔNG CỤ CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM
• 2.1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHNN VIỆT NAM
• 2.1.1. Khái quát sự ra đời của Ngân hàng Trung ương
• 2.1.2. Sự ra đời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 2.1.3. Chức năng của Ngân hàng Trung ương
• 2.2. THỰC TRẠNG THỰC THI CÁC CÔNG CỤ CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.2.1. Hạn mức tín dụng
• 2.2.2. Dự trữ bắt buộc
• 2.2.3. Nghiệp vụ thị trường mở
• 2.2.4. Tỷ giá hoái đoái
• 2.3. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ VIỆC THỰC THI CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.3.1. Những thành tựu đạt được
• 2.3.1.1. Thực hiện khá tốt mục tiêu tăng trưởng kinh tế
• 2.3.1.2. Chính sách tài chính- tín dụng ngày càng hoàn thiện
• 2.3.1.3. Chính sách ngoại hối có nhiều cải thiện đáng kể
• 2.3.1.4. Các công cụ gián tiếp đã dần thay thế các công cụ trực tiếp
• 2.3.2. Những vấn đề còn tồn tại
• 2.3.2.1. Điều hành CSTT để kiểm chế lạm phát chưa hiệu quả
• 2.3.2.2. Việc huy động và sử dụng vốn trung, dài hạn còn nhiều bất cập
• 2.3.2.3. Chính sách quản lý ngoại hối vẫn còn nhiều hạn chế
• 2.3.2.4. Việc sử dụng một số công cụ của CSTT chưa đạt hiệu quả cao
• 2.4. NGUYÊN NHÂN CỦA NHỮNG TOÀN TẠI TRÊN
• 2.4.1. Cơ chế quản lý Nhà nước vẫn còn nhiều bất cập
• 2.4.2. Năng lực điều hành CSTT của NHNN ở tầm vóc mới chưa thật sự linh hoạt, thích ứng kịp thời với những thay đổi của nền kinh tế
• 2.4.3. Năng lực kinh doanh của NHTM chưa cao
• 2.4.4. Tỷ trọng tiền mặt trong tổng phương tiện thanh toán còn quá lớn
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN CÁC CÔNG CỤ CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM
• 3.1. NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG CƠ BẢN TRONG XÂY DỰNG VÀ ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 3.2. NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ THÁCH THỨC TRONG VIỆC THỰC THI CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
• 3.2.1. Thách thức
• 3.3. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC CÔNG CỤ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN NĂM 2015
• 3.3.1. Dự trữ bắt buộc
• 3.3.2. Nghiệp vụ thị trường mở
• 3.3.3. Tỷ giá hoái đoái
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoàn thiện công cụ chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Chính sách tiền tệ (CSTT) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế. Tại Việt Nam, việc hoàn thiện các công cụ CSTT là cần thiết để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững. Các công cụ này bao gồm lãi suất, tỷ giá hối đoái và các biện pháp kiểm soát lạm phát. Việc cải thiện hiệu quả của các công cụ này sẽ giúp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) thực hiện tốt hơn các mục tiêu kinh tế vĩ mô.

1.1. Khái niệm và vai trò của chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ là một phần của chính sách kinh tế quốc gia, nhằm điều tiết lượng tiền trong lưu thông. Vai trò của CSTT là kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

1.2. Các công cụ chính của chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Các công cụ chính của CSTT tại Việt Nam bao gồm lãi suất, tỷ giá hối đoái, và các biện pháp kiểm soát tín dụng. Những công cụ này giúp NHNN điều chỉnh lượng tiền trong nền kinh tế.

II. Vấn đề và thách thức trong việc thực hiện chính sách tiền tệ

Việc thực hiện CSTT tại Việt Nam gặp nhiều thách thức, bao gồm lạm phát cao, sự biến động của tỷ giá hối đoái và sự thiếu đồng bộ trong các chính sách kinh tế. Những vấn đề này ảnh hưởng đến khả năng điều hành của NHNN và sự ổn định của nền kinh tế.

2.1. Tình hình lạm phát và ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ

Lạm phát cao gây áp lực lên CSTT, làm giảm sức mua của đồng tiền và ảnh hưởng đến đời sống người dân. NHNN cần có các biện pháp hiệu quả để kiểm soát lạm phát.

2.2. Biến động tỷ giá hối đoái và tác động đến nền kinh tế

Tỷ giá hối đoái biến động ảnh hưởng đến xuất nhập khẩu và đầu tư nước ngoài. Việc ổn định tỷ giá là một trong những mục tiêu quan trọng của CSTT.

III. Phương pháp cải thiện công cụ chính sách tiền tệ hiệu quả

Để hoàn thiện công cụ CSTT, cần áp dụng các phương pháp như cải cách lãi suất, tăng cường quản lý tỷ giá và nâng cao năng lực của NHNN. Những phương pháp này sẽ giúp tăng cường hiệu quả của CSTT trong việc điều tiết nền kinh tế.

3.1. Cải cách lãi suất và tác động đến nền kinh tế

Cải cách lãi suất giúp điều chỉnh lượng tiền trong lưu thông, từ đó ảnh hưởng đến đầu tư và tiêu dùng. Việc điều chỉnh lãi suất cần phải linh hoạt và phù hợp với tình hình kinh tế.

3.2. Tăng cường quản lý tỷ giá hối đoái

Quản lý tỷ giá hối đoái hiệu quả giúp ổn định giá trị đồng tiền và tạo điều kiện thuận lợi cho xuất nhập khẩu. NHNN cần có các biện pháp phù hợp để kiểm soát tỷ giá.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chính sách tiền tệ

Nghiên cứu về CSTT tại Việt Nam cho thấy rằng việc hoàn thiện các công cụ CSTT đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các biện pháp kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá đã giúp nền kinh tế phát triển ổn định hơn.

4.1. Kết quả thực hiện chính sách tiền tệ trong thời gian qua

Kết quả thực hiện CSTT cho thấy sự cải thiện trong kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Những thành công này đã góp phần vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc thực hiện CSTT cho thấy rằng cần có sự linh hoạt và đồng bộ trong các chính sách kinh tế để đạt được hiệu quả cao nhất.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Việc hoàn thiện công cụ CSTT tại Việt Nam là một quá trình liên tục. Cần có các định hướng rõ ràng để đảm bảo CSTT đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế trong tương lai. NHNN cần tiếp tục cải cách và đổi mới để nâng cao hiệu quả của CSTT.

5.1. Định hướng phát triển chính sách tiền tệ trong tương lai

Định hướng phát triển CSTT trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành của NHNN, đồng thời đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế.

5.2. Vai trò của Ngân hàng Nhà nước trong việc thực hiện chính sách tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện CSTT. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan để đảm bảo hiệu quả của CSTT.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 2007 đến 2012 ghi nhận những biến động kinh tế vĩ mô phức tạp tại Việt Nam, khi tốc độ tăng trưởng tín dụng bùng nổ chạm mốc 53,89% vào năm 2007, kéo theo áp lực lạm phát tăng vọt lên mức hai con số với 18,13% vào năm 2011. Trước yêu cầu vừa phải duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong khoảng 6,5% đến 8,5%, vừa phải thực thi nhiệm vụ kiềm chế lạm phát và ổn định giá trị đồng tiền, việc điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giữ vai trò then chốt trong điều tiết vĩ mô. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là phân tích toàn diện thực trạng vận hành, chỉ rõ các điểm nghẽn kỹ thuật và đánh giá hiệu quả của hệ thống các công cụ chính sách tiền tệ, từ đó xác lập phương hướng hoàn thiện cơ chế điều hành đến năm 2015. Mục tiêu cụ thể tập trung vào việc làm rõ cơ sở lý luận, lượng hóa hiệu quả điều tiết của các công cụ can thiệp trực tiếp và gián tiếp trên thị trường tiền tệ. Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thực nghiệm tại Việt Nam giai đoạn 2007 - 2012 với sự tham gia của các ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp các luận cứ khoa học và giải pháp khả thi giúp cơ quan quản lý chuyển đổi đồng bộ từ phương thức kiểm soát hành chính sang các công cụ thị trường linh hoạt, góp phần đưa lạm phát từ mức 18,13% năm 2011 giảm mạnh xuống dưới 7,0% trong năm 2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết số lượng tiền tệ của Fisher và lý thuyết tiền tệ hiện đại của Keynes về mối quan hệ giữa cung ứng tiền tệ, lãi suất và tổng cầu. Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ được ứng dụng làm mô hình phân tích chủ đạo nhằm mô tả tác động lan truyền từ các quyết định can thiệp của ngân hàng trung ương đến thị trường tài chính và khu vực kinh tế thực qua kênh lãi suất, kênh tín dụng và kênh tỷ giá. Hệ thống lý thuyết tập trung vào 4 khái niệm cốt lõi: cơ số tiền tệ MB, các khối tiền tệ mở rộng gồm M1, M2 và M3, mục tiêu hoạt động so với mục tiêu trung gian, và sự phân định giữa công cụ trực tiếp với công cụ gián tiếp. Căn cứ theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 1997 và sửa đổi bổ sung năm 2010, chính sách tiền tệ quốc gia được định nghĩa là một bộ phận cấu thành của chính sách kinh tế - tài chính, có nhiệm vụ ổn định giá trị đồng tiền, kiềm chế lạm phát, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được trích xuất từ các báo cáo thường niên chính thức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Tổng cục Thống kê, các nghị định chính phủ và số liệu công bố từ hệ thống ngân hàng thương mại trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2012. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 22 tổ chức tín dụng trọng yếu, gồm 5 ngân hàng thương mại nhà nước giữ vai trò chủ đạo và 17 ngân hàng thương mại cổ phần, đại diện cho hơn 80% thị phần tài sản và dư nợ cho vay của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam. Luận văn áp dụng phương pháp chọn mẫu định chuẩn theo quy mô vốn tự có và thị phần tín dụng nhằm phản ánh chính xác nhất bức tranh vận hành tiền tệ vĩ mô. Phương pháp phân tích bao gồm phương pháp duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích tổng hợp chuỗi thời gian và so sánh đối chiếu đa chiều. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm đánh giá chính xác tác động phi tuyến của các đợt điều chỉnh lãi suất tái cấp vốn từ 6,5% lên 16,0% và tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với thanh khoản hệ thống trong từng chu kỳ kinh tế cụ thể.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiệp vụ thị trường mở đã có sự trưởng thành vượt bậc về quy mô và tần suất, chuyển từ 1 phiên trong 10 ngày khi mới thành lập năm 2000 lên 5 phiên mỗi tuần vào năm 2006, và chính thức vận hành ổn định 2 phiên mỗi ngày vào 11 giờ sáng và 15 giờ chiều từ năm 2007. Khối lượng giao dịch thị trường mở tăng trưởng liên tục qua các năm, với doanh số đấu thầu tăng gấp hơn 3 lần, giúp bổ sung nguồn vốn khả dụng tức thời trong ngày cho các thành viên tham gia.

Thứ hai, Ngân hàng Nhà nước đã từng bước hình thành khung lãi suất định hướng thị trường, trong đó lãi suất tái cấp vốn đóng vai trò lãi suất trần và lãi suất tái chiết khấu đóng vai trò lãi suất sàn trên thị trường liên ngân hàng. Trong giai đoạn chống lạm phát đỉnh điểm năm 2011, lãi suất tái cấp vốn được điều chỉnh tăng mạnh lên 16,0%/năm và lãi suất tái chiết khấu đạt 12,0%/năm, đồng thời quy trình xử lý hồ sơ vay vốn cầm cố giấy tờ có giá được rút ngắn từ 4 ngày xuống còn 2 ngày làm việc.

Thứ ba, công cụ dự trữ bắt buộc được tính toán định kỳ 15 ngày một lần trên cơ sở số dư bình quân ngày, phát huy tác dụng rút lượng tiền lớn khỏi lưu thông khi tỷ lệ dự trữ bắt buộc tăng cao trong năm 2008 và 2011. Tuy nhiên, việc duy trì tỷ lệ dự trữ bắt buộc cao đã hoạt động như một khoản thuế vô hình, làm gia tăng chi phí vốn khả dụng và nới rộng chênh lệch lãi suất cho vay thương mại thêm khoảng 1,5% đến 2,0%/năm.

Thứ tư, công cụ kiểm soát trực tiếp như hạn mức tín dụng đã kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng tại 5 ngân hàng thương mại nhà nước và 17 ngân hàng thương mại cổ phần. Điển hình trong năm 2007, khi hạn mức tín dụng toàn nền kinh tế đạt mức kỷ lục 53,89%, công cụ này đã ngăn chặn đà tăng nóng của tổng phương tiện thanh toán trước khi chính sách chuyển dần sang tự do hóa lãi suất thỏa thuận.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản khiến hiệu quả truyền dẫn của chính sách tiền tệ chưa đạt mức tối ưu bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ của thị trường tài chính và tỷ trọng tiền mặt trong tổng phương tiện thanh toán còn duy trì ở mức cao, chiếm trên 15% đến 20%. So sánh với các thị trường phát triển, nghiệp vụ thị trường mở tại Việt Nam chủ yếu tập trung điều tiết khối lượng vốn khả dụng thay vì định hướng lãi suất mục tiêu.

Trên các biểu đồ diễn tiến từ năm 2007 đến 2012, đường lãi suất điều hành và lãi suất thị trường có khoảng cách phân kỳ đáng kể, thể hiện độ trễ tác động chính sách kéo dài từ 3 đến 6 tháng trước khi tác động tới chỉ số giá tiêu dùng. Dữ liệu tại Bảng 2.1 phản ánh rõ mối tương quan giữa hạn mức tín dụng và tỷ lệ lạm phát khi việc nới lỏng tín dụng luôn kéo theo lạm phát tăng cao trong chu kỳ kế tiếp. Bên cạnh đó, quy trình thủ tục lưu ký và rút giấy tờ có giá phục vụ thị trường mở còn mất từ 5 đến 7 ngày do phải chờ bản gốc văn bản giấy, làm suy giảm tính phản ứng nhanh nhạy của các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô vừa và nhỏ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và số hóa toàn diện quy trình giao dịch nghiệp vụ thị trường mở. Ngân hàng Nhà nước cần triển khai cổng đăng ký lưu ký giấy tờ có giá trực tuyến và áp dụng chữ ký điện tử xác thực 100%, cắt giảm thời gian rút chứng từ lưu ký từ 5 đến 7 ngày xuống dưới 24 giờ, tiến tới xử lý bù trừ thanh khoản tức thời trong ngày làm việc vào năm 2015.

Thứ hai, hoàn thiện cơ chế điều hành khung lãi suất hành lang chính sách tiền tệ. Ngân hàng Nhà nước cần thu hẹp khoảng cách giữa lãi suất tái cấp vốn và lãi suất tái chiết khấu về biên độ tối ưu từ 1,5% đến 2,0%/năm, qua đó dẫn dắt lãi suất liên ngân hàng biến động ổn định mà không cần sử dụng các biện pháp can thiệp hành chính vào trần lãi suất huy động 14%/năm như giai đoạn trước.

Thứ ba, cải tiến phương thức quản lý dự trữ bắt buộc theo hướng linh hoạt và hiện đại. Cơ quan quản lý nên phân hóa tỷ lệ dự trữ bắt buộc theo kỳ hạn nguồn vốn huy động, giảm tỷ lệ dự trữ đối với tiền gửi trung và dài hạn trên 12 tháng xuống mức 1% đến 2% nhằm khuyến khích dòng vốn dài hạn, đồng thời áp dụng cơ chế trả lãi suất hợp lý đối với tiền gửi dự trữ bắt buộc để giảm áp lực chi phí cho các tổ chức tín dụng.

Thứ tư, đa dạng hóa danh mục hàng hóa giao dịch trên thị trường mở và tái chiết khấu. Ngân hàng Nhà nước chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính mở rộng điều kiện chấp nhận các loại trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu công trình và trái phiếu doanh nghiệp có xếp hạng tín nhiệm cao, tạo điều kiện cho hơn 20 tổ chức tín dụng thành viên tiếp cận nguồn vốn tái cấp một cách bình đẳng và minh bạch định kỳ hàng quý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các chuyên viên hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư có thể sử dụng các phân tích định lượng về khung lãi suất trần - sàn và cơ chế vận hành thị trường mở để xây dựng các kịch bản điều hành tiền tệ trung hạn.

Thứ hai, ban điều hành, giám đốc khối nguồn vốn và bộ phận quản trị rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại tìm thấy các căn cứ thực tiễn để xây dựng chiến lược quản trị danh mục trái phiếu, cân đối nguồn vốn khả dụng và giảm thiểu chi phí phát sinh từ tỷ lệ dự trữ bắt buộc.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học có thể khai thác nguồn tư liệu học thuật phong phú về lịch sử chuyển đổi hệ thống ngân hàng hai cấp từ năm 1988 cùng chuỗi dữ liệu thực nghiệm giai đoạn 2007 - 2012.

Thứ tư, các chuyên gia phân tích vĩ mô tại các công ty chứng khoán, quỹ đầu tư trong và ngoài nước có thể ứng dụng mô hình truyền dẫn chính sách để dự báo xu hướng lãi suất điều hành, biến động tỷ giá và chu kỳ tăng trưởng tín dụng nhằm tối ưu hóa danh mục đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Vì sao Ngân hàng Nhà nước cần chuyển dịch từ công cụ trực tiếp sang công cụ gián tiếp? Trả lời: Các công cụ trực tiếp như hạn mức tín dụng triệt tiêu động lực cạnh tranh lành mạnh và gây méo mó tín hiệu thị trường. Chuyển sang công cụ gián tiếp như nghiệp vụ thị trường mở giúp điều tiết khối lượng tiền tệ dựa trên quy luật cung cầu, tăng tính tự chủ cho các tổ chức tín dụng và đáp ứng chuẩn mực quốc tế sau khi Việt Nam gia nhập WTO.

Câu hỏi 2: Nghiệp vụ thị trường mở đã hỗ trợ thanh khoản hệ thống như thế nào trong giai đoạn 2007 - 2012? Trả lời: Nghiệp vụ thị trường mở hoạt động như một van điều tiết thanh khoản chủ động với tần suất 2 phiên mỗi ngày vào 11 giờ và 15 giờ. Thông qua việc chào mua hoặc bán giấy tờ có giá kỳ hạn 7 đến 30 ngày, Ngân hàng Nhà nước đã giải quyết kịp thời tình trạng thiếu hụt vốn khả dụng tức thời, giảm áp lực căng thẳng thanh khoản cục bộ.

Câu hỏi 3: Khung lãi suất định hướng của Ngân hàng Nhà nước được thiết lập ra sao? Trả lời: Khung lãi suất được thiết lập với lãi suất tái cấp vốn đóng vai trò lãi suất trần và lãi suất tái chiết khấu đóng vai trò lãi suất sàn. Trong giai đoạn 2007 đến 2012, cặp lãi suất này được điều chỉnh dao động linh hoạt từ 6,5% lên tới đỉnh điểm 16,0% và 12,0% vào năm 2011 để phát tín hiệu thắt chặt hoặc nới lỏng tiền tệ.

Câu hỏi 4: Công cụ dự trữ bắt buộc bộc lộ những hạn chế gì đối với các ngân hàng thương mại? Trả lời: Dự trữ bắt buộc gây tốn kém chi phí cho bảng cân đối tài sản vì ngân hàng phải giữ lại một phần tiền gửi huy động với lãi suất tiền gửi đầu vào từ 10% đến 14%/năm nhưng không được sử dụng để cho vay sinh lời. Điều này làm tăng chi phí vốn khả dụng và làm giảm tính chủ động kinh doanh của các ngân hàng quy mô nhỏ.

Câu hỏi 5: Luận văn đưa ra giải pháp trọng tâm nào để hoàn thiện thị trường mở trước năm 2015? Trả lời: Trọng tâm giải pháp là số hóa thủ tục lưu ký giấy tờ có giá thông qua trang tin điện tử và chữ ký số xác thực, rút ngắn thời gian xử lý rút chứng từ từ 5 đến 7 ngày xuống dưới 24 giờ, đồng thời mở rộng các loại giấy tờ có giá dài hạn phục vụ giao dịch tái chiết khấu tự động.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc khung lý luận và phân tích thực tiễn toàn diện về cơ chế vận hành các công cụ chính sách tiền tệ tại Việt Nam.
• Đánh giá chi tiết bước chuyển giao lịch sử từ các công cụ hành chính trực tiếp sang các công cụ thị trường gián tiếp lấy thị trường mở và khung lãi suất làm trung tâm giai đoạn 2007 - 2012.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn kỹ thuật về độ trễ truyền dẫn chính sách, thủ tục hành chính lưu ký giấy tờ có giá kéo dài 5 đến 7 ngày và chi phí phát sinh từ dự trữ bắt buộc.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về công nghệ, thể chế và đa dạng hóa công cụ nợ với lộ trình hoàn thiện rõ ràng đến năm 2015.
• Khẳng định vai trò quyết định của Ngân hàng Nhà nước trong việc hiện đại hóa công cụ tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát dưới 7,0% và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc giúp các nhà hoạch định chính sách và tổ chức tài chính hoàn thiện cơ chế điều tiết vĩ mô trong kỷ nguyên hội nhập kinh tế sâu rộng. Quý độc giả, chuyên gia và học viên quan tâm có thể khai thác các mô hình và giải pháp trong công trình này để phục vụ nghiên cứu học thuật và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính ngân hàng ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Vieän ñaøo taïo sau ñaïi hoïc  BUØI PHÖÔNG TUÙ HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh: Taøi chính – Ngaân Haøng Maõ soá : 60.01 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Vieän ñaøo taïo sau ñaïi hoïc  BUØI PHÖÔNG TUÙ HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh: Taøi chính – Ngaân Haøng Maõ soá : 60.01 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. PHAÏM VAÊN NAÊNG THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan ñaây laø coâng trình nghieân cöùu cuûa rieân toâi. Caùc soá lieäu, keát quaû neâu trong luaän vaên laø trung thöïc vaø chöa töøng ñöôïc ai coâng boá trong baát kyø coâng trình naøo khaùc. Taùc giaû Buøi Phöông Tuù LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 MUÏC LUÏC Trang phuï bìa Lôøi cam ñoan Muïc luïc Danh muïc caùc kyù hieäu, chöõ vieát taét Danh muïc caùc hình vaø baûng bieåu PHAÀN MÔÛ ÑAÀU.1 CHÖÔNG 1 : CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ VAØ YÙ NGHÓA CUÛA VIEÄC HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM 1.1 KHAÙI NIEÄM VEÀ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.2 MUÏC TIEÂU CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.1 Muïc tieâu cuoái cuøng cuûa CSTT.2 Muïc tieâu trung gian cuûa CSTT.3 Muïc tieâu hoaït ñoäng.3 CÔ CAÁU CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.1 Chính saùch cung öùng tieàn.2 Chính saùch tín duïng.3 Chính saùch quaûn lyù ngoaïi hoái.4 CAÙC COÂNG CUÏ THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.1 Coâng cuïtröïc tieáp cuûa CSTT.1 Haïn möùc tín duïng.2 Döï tröõ baét buoäc.2 Coâng cuï gían tieáp cuûa CSTT.2 Nghieäp vuï thò tröôøng môû.3 Tyû giaù hoái ñoaùi.3 Caùc coâng cuï khaùc.5 VAI TROØ CUÛA CAÙC COÂNG CUÏ THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.6 YÙ NGHÓA CUÛA CAÙC COÂNG CUÏ CSTT.19 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 1.20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHÖÔNG 2 : THÖÏC TRAÏNG VIEÄC THÖÏC THI CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM 2.1 QUAÙ TRÌNH HÌNH THAØNH VAØ PHAÙT TRIEÅN CUÛA NHNN VIEÄT NAM 2.1 Khaùi quaùt söï ra ñôøi cuûa Ngaân haøng Trung öông.2 Söï ra ñôøi cuûa Ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam.3 Chöùc naêng cuûa Ngaân haøng Trung öông.2 THÖÏC TRAÏNG THÖÏC THI CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ TRONG THÔØI GIAN QUA.1 Haïn möùc tín duïng.2 Döï tröõ baét buoäc.4 Nghieäp vuï thò tröôøng môû.5 Tyû giaù hoái ñoaùi.3 ÑAÙNH GIAÙ KEÁT QUAÛ VIEÄC THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ TRONG THÔØI GIA QUA.1 Nhöõng thaønh töïu ñaït ñöôïc.1 Thöïc hieän khaù toát muïc tieâu taêng tröôûng kinh teá.2 Chính saùch taøi chính- tín duïng ngaøy caøng hoaøn thieän.3 Chính saùch ngoaïi hoái coù nhieàu caûi thieän ñaùng keå.4 Caùc coâng cuï giaùn tieáp ñaõ daàn thay theá caùc coâng cuï tröïc tieáp.2 Nhöõng vaán ñeà coøn toàn taïi.1 Ñieàu haønh CSTT ñeå kieàm cheá laïm phaùt chöa hieäu quaû.2 Vieäc huy ñoäng vaø söû duïng voán trung, daøi haïn coøn nhieàu baát caäp.3 Chính saùch quaûn lyù ngoaïi hoái vaãn coøn nhieàu haïn cheá.4 Vieäc söû duïng moät soá coâng cuï cuûa CSTT chöa ñaït hieäu quaû cao.3 Nguyeân nhaân cuûa nhöõng toàn taïi treân.1 Cô cheá quaûn lyù Nhaø nöôùc vaãn coøn nhieàu baát caäp.2 Naêng löïc ñieàu haønh CSTT cuûa NHNN ôû taàm vó moâ chöa thaät söï linh hoaït, thích öùng kòp thôøi vôùi nhöõng thay ñoåi cuûa neàn kinh teá .3 Naêng löïc kinh doanh cuûa NHTM chöa cao.4 Tyû troïng tieàn maët trong toång phöông tieän thanh toaùn coøn quaù lôùn.55 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 2.57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHÖÔNG 3 : ÑÒNH HÖÔÙNG HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM 3.1 NHÖÕNG ÑÒNH HÖÔÙNG CÔ BAÛN TRONG XAÂY DÖÏNG VAØ ÑIEÀU HAØNH CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.2 NHÖÕNG KHOÙ KHAÊN VAØ THAÙCH THÖÙC TRONG VIEÄC THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.2 Thaùch thöùc.3 CAÙC GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÑEÁN NAÊM 2015.1 Döï tröõ baét buoäc.3 Nghieäp vuï thò tröôøng môû.4 Tyû giaù hoái ñoaùi.70 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 3.74 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 DANH MUÏC CAÙC KYÙ HIEÄU, CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT STT VIEÁT TAÉT NOÄI DUNG 1 CSTT Chính saùch tieàn teà 2 NHTMQD Ngaân haøng thöông maïi quoác doanh 3 NHNN Ngaân haøng Nhaø nöôùc 4 NHTW Ngaân haøng trung öông 5 NHTMCP Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn 6 NHTM Ngaân haøng thöông maïi 7 NVTTM Nghieäp vuï thò tröôøng môû 8 TCTD Toå chöùc tín duïng 9 USD Ñoâ la Myõ 10 EUR Ñoàng Chaâu AÂu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 DANH MUÏC CAÙC HÌNH VAØ BAÛNG BIEÅU STT HÌNH VAØ BAÛNG BIEÅU TRANG 1 Baûng 2.1 : Haïn möùc tín duïng cuûa neàn kinh teá 27 2 Hình 2.1 : Laõi suaát taùi caáp voán töø naêm 2007 33 ñeán naêm 2012 3 Hình 2.2 : Laõi suaát taùi chieát khaáu töø naêm 33 2007 ñeán naêm 2012.3 : Laõi suaát cô baûn töø naêm 2007 ñeán 36 naêm 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1.TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI Ñoái vôùi caùc nöôùc ñang phaùt trieån noùi chung vaø Vieät Nam noùi rieâng, phaùt trieån vaø taêng tröôûng kinh teá luoân laø muïc tieâu haøng ñaàu cuûa moãi quoác gia.

Trong khi, neàn kinh teá ñang phaùt trieån, tích luõy töø noäi boä khoâng nhieàu, caùc nguoàn löïc cuûa neàn kinh teá chöa coù ñieàu kieän ñeå khai thaùc thì vieäc hoã trôï cuûa doøng voán töø beân ngoaøi laø raát caàn thieát vaø ñoùng vai troø quan troïng ñoái vôùi vieäc taêng tröôûng kinh teá. Tuy nhieân, ñeå coù theå thu huùt doøng voán töø beân ngoaøi naøy ñoøi hoûi chuùng ta phaûi thöïc thi haøng loaït chính saùch kinh teá coù lieân quan, nhaèm taïo moâi tröôøng cho doøng voán ñöôïc löu chuyeån döôùi taùc ñoäng cuûa cung caàu tieàn teä treân thò tröôøng. Bôûi vì tieàn teä laø vaán ñeà heát söùc nhaïy caûm, vieäc thöïc thi Chính saùch tieàn teä khoâng nhöõng taùc ñoäng ñeán tình traïng cuûa neàn kinh teá quoác gia maø coøn aûnh höôûng ñeán caùc nöôùc khaùc do xu theá toaøn caàu hoùa, khu vöïc hoùa neàn kinh teá. Tröôùc nhöõng boái caûnh phöùc taïp cuûa kinh teá theá giôùi vaø trong nöôùc, NHNN Vieät Nam ñaõ coù nhöõng quyeát ñònh kòp thôøi, söû duïng ñoàng boä vaø quyeát lieät veà ñieàu haønh Chính saùch tieàn teä nhaèm kieàm cheá laïm phaùt, oån ñònh kinh teá vó moâ.

Caùc coâng cuï cuûa Chính saùch tieàn teä ñöôïc ñieàu haønh linh hoaït ñeå bom huùt tieàn töø löu thoâng ñeå ñaûm baûo thanh khoaûn cho neàn kinh teá vaø thò tröôøng, ñieàu haønh linh hoaït tyû giaù theo tín hieäu thò tröôøng. Maët khaùc, vieäc thöïc thi caùc coâng cuï cuûa Chính saùch tieàn teä raát ña daïng, phaàn lôùn tuøy vaøo quan ñieåm nhaän ñònh cuûa caùc nhaø laõnh ñaïo, tuy nhieân cho duø theá naøo thì nhöõng gì ñuùc keát töø thöïc tieãn ñieàu haønh Chính saùch tieàn teä vaãn laø cô sôû quan troïng nhaát cho vieäc ñònh höôùng, hoaøn thieän veà sau. Treân tinh thaàn ñoù, vieäc choïn ñeà taøi “ Hoaøn thieän caùc coâng cuï cuûa Chính saùch tieàn teä ôû Vieät Nam “ xin ñoùng goùp moät phaàn nhoû vaøo vieäc phaûn aùnh laïi thöïc traïng ñieàu haønh Chính saùch tieàn teä cuûa nöôùc ta trong thôøi gian qua vaø hieän nay,nhöõng thaønh töïu, toàn taïi, tìm ra nhöõng nguyeân nhaân yeáu keùm laøm cô sôû ñeå hoaøn thieän CSTT, ñoàng thôøi naâng cao vai troø quaûn lyù tieàn teä cuûa NHTW treân taàm vó moâ ñeå thuùc ñaåy taêng tröôûng kinh teá. MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU CUÛA LUAÄN VAÊN Luaän vaên nhaèm laøm saùng toû caùc noäi dung sau : LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 - Heä thoáng lyù luaän veà CSTT, bao goàm : Muïc tieâu, cô caáu, caùc coâng coâng cuï cuûa CSTT, vai troø cuûa caùc coâng cuï thöïc thi CSTT vaø yù nghóa cuûa caùc coâng cuï CSTT.

- Ñaùnh giaù ñuùng ñaén veà tình hình thöïc hieän CSTT cuøng vôùi vieäc söû duïng caùc coâng cuï cuûa CSTT, qua ñoù ruùt ra moät soá vaán ñeà toàn taïi, thaønh töïu trong vieäc thöïc thi CSTT trong thôøi gian qua, laøm neàn taûng ñeå hoaøn thieän CSTT ñeán naêm 2015. - Ñeà xuaát caùc giaûi phaùp nhaèm hoaøn thieän CSTT ñeán naêm 2015 nhaèm phuïc vuï cho quaù trình phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU CSTT laø moät chính saùch kinh teá lôùn, phaïm vi bao truøm toaøn xaõ hoäi, lieân quan ñeán nhieàu ngaønh, nhieàu lónh vöïc. Trong giôùi haïn cuûa luaän vaên xin ñöôïc giôùi haïn trong phaïm vi nghieân cöùu sau : “ Nhöõng vaán ñeà chuû yeáu veà CSTT vaø thöïc traïng cuûa CSTT, töø ñoù ñöa ra nhöõng ñònh höôùng ñeå hoaøn thieän CSTT trong vieäc ñieàu haønh caùc coâng cuï cuûa CSTT phuø hôïp vôùi ñieàu kieän kinh teá ôû Vieät Nam “.

PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Luaän vaên duøng phöông phaùp duy vaät bieän chöùng, lyù thuyeát heä thoáng ñeå phaân tích, thoáng keâ, toång hôïp, so saùnh, thu thaäp soá lieäu, keát hôïp lyù luaän vôùi thöïc tieãn ñeå ñöa ra nhöõng keát luaän vaø nhöõng giaûi phaùp chuû yeáu. YÙ NGHÓA KHOA HOÏC VAØ THÖÏC TIEÃN ÑEÀ TAØI Treân cô sôû phaân tích veà maët khoa hoïc caùc vaán ñeà tieàn teä, CSTT trong vieäc ñieàu haønh CSTT, nhöõng aûnh höôûng cuûa chính saùch naøy ñoái vôùi neàn kinh teá. Töø ñoù, öùng duïng lyù thuyeát vaøo thöïc teá ñeå xem xeùt thöïc traïng veà tieàn teä, CSTT trong thôøi gian qua. Qua nhöõng noäi dung khoa hoïc vaø thöïc tieãn treân, luaän vaên chuû yeáu nhaán maïnh vaøo phaàn ñònh höôùng ñeå hoaøn thieän CSTT vaø cuûng coá vai troø cuûa NHNN Vieät Nam trong söï nghieäp phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc.

KEÁT CAÁU CUÛA ÑEÀ TAØI Noäi dung cuûa ñeà taøi ñöôïc chia laøm 3 chöông : - Chöông 1 : Chính saùch tieàn teä vaø yù nghóa cuûa vieäc hoaøn thieän caùc coâng cuï chính saùch tieàn teä ôû Vieät Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 - Chöông 2 : Thöïc traïng vieäc thöïc thi caùc coâng cuï cuûa chính saùch tieàn teä ôû Vieät Nam. - Chöông 3 : Ñònh höôùng hoaøn thieän caùc coâng cuï cuûa chính saùch tieàn teä ôû Vieät Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 CHÖÔNG 1 : CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ VAØ YÙ NGHÓA CUÛA VIEÄC HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM 1.1 KHAÙI NIEÄM VEÀ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ Ñoái vôùi Vieät Nam, ôû Ñieàu 2 luaät NHNN Vieät Nam ban haønh naêm 1997 ñaõ quy ñònh roõ : “ Chính saùch tieàn teä quoác gia laø moät boä phaän cuûa chính saùch kinh teá- taøi chính cuûa Nhaø nöôùc, nhaèm oån ñònh giaù trò ñoàng tieàn, kieàm cheá laïm phaùt, goùp phaàn thuùc ñaåy phaùt trieån kinh teá- xaõ hoäi, baûo ñaûm quoác phoøng, an ninh vaø naâng cao ñôøi soáng cuûa nhaân daân “ .