lời mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, bao gồm 3 chương nội dung chính, cụ thể như sau: Chƣơng 1: Những lý luận cơ bản về chính sách tiêu thụ sản phẩm trong hoạt động kinh doanh của ngành Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Chƣơng 2: Thực trạng chính sách tiêu thụ sản phẩm của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Chƣơng 3: Những giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách tiêu thụ sản phẩm của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. 4 CHƢƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHÍNH SÁCH TIÊU THỤ SẢN PHẨM TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM 1.1 KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA CHÍNH SÁCH TIÊU THỤ SẢN PHẨM TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 1.1 Khái niệm về chính sách tiêu thụ sản phẩm Để có thể hiểu được khái niệm về chính sách tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp, trước tiên, ta phải nắm được khái niệm về hoạt động tiêu thụ hàng hóa.
Theo nghĩa đầy đủ, hoạt động tiêu thụ hàng hóa là một quá trình trong đó người có hàng hóa tìm hiểu, khám phá và gợi mở nhu cầu của người mua và tìm cách thỏa mãn nhu cầu ấy một cách tốt nhất trên cơ sở lợi ích thỏa đáng và lâu dài của cả hai bên. Cũng có quan niệm cho rằng: “Tiêu thụ là tổng thể các biện pháp về mặt tổ chức, kinh tế và kế hoạch nhằm thực hiện việc nghiên cứu và nắm bắt nhu cầu thị trường, tổ chức sản xuất, tiếp nhận sản phẩm, chuẩn bị hàng hóa và xuất bán theo yêu cầu của khách hàng với chi phí kinh doanh nhỏ nhất”. Với khái niệm đầy đủ về chính sách tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp như đã được trình bầy ở trên, thực chất của chính sách tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp là gì? Chính sách tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp thƣờng đƣợc hiểu là hệ thống các phƣơng thức, các quy định mang tính nguyên tắc chi phối hoạt động tiêu thụ hƣớng đến việc thực hiện một cách tối ƣu các mục tiêu về tiêu thụ sản phẩm trong những thời kỳ nhất định. Về mặt hình thức, chính sách tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp được thể hiện dưới dạng các văn bản liên quan đến những lĩnh vực nhất định của 5 hoạt động tiêu thụ, hoặc dưới dạng những quy định bất thành văn trở thành truyền thống, tập quán của doanh nghiệp trong ứng xử với khách hàng trên các thị trường.
Thậm chí, đó cũng có thể là những ý tưởng không được công bố được các nhà lãnh đạo cấp cao trong doanh nghiệp sử dụng trong điều hành các hoạt động tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp mình.2 Vai trò của tiêu thụ sản phẩm và chính sách tiêu thụ sản phẩm trong các Tập đoàn Công nghiệp 1.1 Vai trò của tiêu thụ sản phẩm và chính sách tiêu thụ sản phẩm trong các Tập đoàn Công nghiệp Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của các Tập đoàn Công nghiệp nói riêng và toàn bộ các doanh nghiệp nói chung. Tiêu thụ sản phẩm là thực hiện mục đích của sản xuất hàng hóa, là đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Nó là khâu lưu thông hàng hóa, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản xuất và một bên là tiêu dùng. Trong quá trình tuần hoàn các nguồn vật chất, việc mua và bán các sản phẩm của các doanh nghiệp được thực hiện.
Giữa hai khâu này có sự khác nhau, quyết định bản chất của hoạt động thương mại đầu vào và thương mại đầu ra của doanh nghiệp. Thực tiễn cho thấy, thích ứng với mỗi cơ chế quản lý, công tác tiêu thụ sản phẩm được thực hiện bằng các hình thức khác nhau. Trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, Nhà nước quản lý kinh tế chủ yếu bằng mệnh lệnh. Các cơ quan hành chính kinh tế can thiệp sâu vào nghiệp vụ sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhưng lại không chịu trách nhiệm về các quyết định của mình.
Hoạt động tiêu thụ sản phẩm trong thời kỳ này chủ yếu là giao nộp sản phẩm cho các đơn vị theo địa chỉ và giá cả do Nhà nước định sẵn. Tóm lại, trong nền kinh tế tập trung, khi mà ba vấn đề trung tâm: Sản xuất cái gì? Bằng cách nào? Cho ai? đều do Nhà nước quyết định thì tiêu thụ sản phẩm chỉ là 6 việc tổ chức bán sản phẩm hàng hóa sản xuất theo kế hoạch và giá cả được ấn định từ trước. Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp phải tự mình quyết định ba vấn đề trung tâm cho nên việc tiêu thụ sản phẩm cần được hiểu theo nghĩa hẹp và cả theo nghĩa rộng. Theo nghĩa rộng, tiêu thụ sản phẩm là một quá trình kinh tế bao gồm nhiều khâu từ việc nghiên cứu thị trường, xác định nhu cầu khách hàng, đặt hàng và tổ chức sản xuất đến thực hiện các nghiệp vụ tiêu thụ, xúc tiến bán hàng.
nhằm đạt hiệu quả cao nhất. Theo nghĩa hẹp, tiêu thụ hàng hóa, lao vụ, dịch vụ là việc chuyển dịch quyền sở hữu sản phẩm hàng hóa, lao vụ, dịch vụ đã thực hiện cho khách hàng đồng thời thu được tiền hàng hóa hoặc quyền thu tiền bán hàng. Đối với các Tập đoàn Công nghiệp nói riêng và các doanh nghiệp nói chung, việc chuẩn bị hàng hóa để xuất bán cho khách hàng là hoạt động tiếp tục quá trình sản xuất trong khâu lưu thông. Các nghiệp vụ sản xuất ở các kho gồm: Tiếp nhận, phân loại, bao gói, lên nhãn hiệu sản phẩm, xếp hàng ở kho, bảo quản và chuẩn bị đồng bộ hàng để xuất bán và vận chuyển hàng theo yêu cầu của khách.
Những nguyên tắc cơ bản trong tiêu thụ sản phẩm là đáp ứng đầy đủ nhu cầu của khách hàng về các sản phẩm, bảo đảm tính liên tục trong quá trình tiêu thụ sản phẩm, tiết kiệm và nâng cao trách nhiệm của các bên trong quan hệ thương mại. Đối với các Tập đoàn công nghiệp, tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò vô cùng quan trọng, quyết định sự tồn tại và phát triển của Tập đoàn đó. Khi sản phẩm của Tập đoàn được tiêu thụ, tức là nó đã được thị trường chấp nhận. Sức tiêu thụ sản phẩm của Tập đoàn công nghiệp thể hiện ở mức bán ra, uy tín của Tập đoàn, chất lượng của sản phẩm, sự thích ứng với nhu cầu người 7 tiêu dùng và sự hoàn thiện của các hoạt động dịch vụ.
Nói cách khác, tiêu thụ sản phẩm phản ánh đầy đủ những điểm mạnh, điểm yếu của từng doanh nghiệp cũng như đối với từng Tập đoàn công nghiệp. Đi liền và hỗ trợ cho hoạt động tiêu thụ sản phẩm chính là các chính sách liên quan đến hoạt động tiêu thụ sản phẩm. Những chính sách này đối với từng doanh nghiệp nói riêng cũng như của các Tập đoàn Công nghiệp lớn nói chung có vai trò vô cùng đặc biệt trong hoạt động tiêu thụ nói riêng cũng như hoạt động kinh doanh của các Tập đoàn nói chung. Vai trò ấy được thể hiện trên những mặt chủ yếu sau: - Là điều kiện quan trọng nâng cao khả năng tiêu thụ sản phẩm cũng như năng lực cạnh tranh của các Tập đoàn trên thị trường đặc biệt là đối với những thị trường quốc tế.
- Tạo điều kiện phát huy tính chủ động sáng tạo của đội ngũ nhân viên tham gia vào hoạt động tiêu thụ của Tập đoàn nhưng không xa rời những nguyên tắc, truyền thống chung của Tập đoàn. - Là bộ phận trọng yếu trong hệ thống chính sách kinh doanh của từng Tập đoàn, có quan hệ tương hỗ với các chính sách khác (chính sách tài chính, chính sách về nhân lực.) Với vai trò quan trọng như vậy song nhìn chung, hiện nay, phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam nói chung cũng như của các Tập đoàn Công nghiệp vừa được hình thành nói riêng vẫn chưa có và cũng chưa xây dựng được cho mình một hệ thống chính sách tiêu thụ sản phẩm theo đúng nghĩa đầy đủ của nó. Việc chỉ đạo và thực hiện hoạt động tiêu thụ thường tùy theo những tình huống riêng lẻ. Điều đó đã hạn chế đến hiệu quả hoạt động và khả năng thực hiện những mục tiêu dài hạn của chính những Tập đoàn, những doanh nghiệp đó.2 Vai trò của chính sách tiêu thụ sản phẩm đối với ngành Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam Ngành Than - khoáng sản Việt Nam là một ngành sản xuất vật chất to lớn phục vụ nhu cầu về nhiên liệu cho nền kinh tế quốc dân.
Trong điều kiện hiện nay, trên thị trường đang tồn tại những sản phẩm thay thế cho các sản phẩm than như: điện, dầu , khí… nếu hoạt động tiêu thụ sản phẩm không được thực hiện tốt, ngành Than - khoáng sản sẽ khó cạnh tranh và khẳng định vị trí của mình. Hàng năm, nhu cầu về đầu tư của ngành Than - khoáng sản là rất lớn và liên tục, ngay cả trong khi khai thác, bởi vì, công việc đào lò chuẩn bị trong khai thác ở các mỏ phải được tiến hành thường xuyên. Do đó, việc thiết lập và hoạch định những chính sách liên quan đến hoạt động tiêu thụ sản phẩm để mang lại hiệu quả cho những hoạt động này sẽ góp phần tăng khả năng thu hồi vốn và đầu tư của các doanh nghiệp khai thác của ngành. Như vậy, có thể kết luận rằng: tiêu thụ sản phẩm và những chính sách liên quan đến hoạt động tiêu thụ sản phẩm có một vai trò đặc biệt quan trọng đối với ngành Than - khoáng sản.
Khả năng tiêu thụ sản phẩm do những chính sách này mang lại sẽ quyết định sự tồn tại, hoạt động có hiệu quả và phát triển của ngành Than - khoáng sản Việt Nam. Đối với các doanh nghiệp thuộc ngành: Với nhiệm vụ sản xuất than và khoáng sản các loại phục vụ cho nhu cầu của nền kinh tế quốc dân, để tồn tại trong cơ chế thị trường, các doanh nghiệp khai thác, chế biến và kinh doanh Than - khoáng sản phải thực hiện một nhiệm vụ quan trọng nữa là: tạo ra lợi nhuận để doanh nghiệp tồn tại. Mặt khác, quan niệm cho rằng: Sản xuất ra sản phẩm và tiêu thụ sản phẩm là hai mặt thống nhất của quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hay nói cách khác, tiêu thụ sản phẩm và việc đưa ra các quyết sách liên quan đến hoạt động tiêu thụ sản phẩm có ảnh hưởng quyết định đến sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp.