CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG QUỐC TẾ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khách hàng quốc tế và vai trò của khách hàng quốc tế trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại 1.1 Khái quát về khách hàng quốc tế của Ngân hàng thương mại Khách hàng là đối tượng mà doanh nghiệp phục vụ và là yếu tố quyết định sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp. Bởi vì khách hàng tạo nên thị trường, quy mô khách hàng tạo nên quy mô thị trường. Khách hàng sẽ đưa ra các nhu cầu của mình khi sử dụng dịch vụ của Ngân hàng. Bản thân nhu cầu lại không giống nhau giữa các nhóm khách hàng, giữa khách hàng trong nước và khách hàng quốc tế và thường xuyên biến đổi.
Nhu cầu và sự biến đổi nhu cầu lại chịu sự chi phối của nhiều yếu tố, đến lượt mình nhu cầu và sự biến đổi của nó lại ảnh hưởng đến toàn bộ các quyết định kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và NHTM nói riêng. Vì vậy, NHTM phải thường xuyên theo dõi khách hàng và tiên liệu những biến đổi về nhu cầu của họ. Đặc biệt đối tượng khách hàng quốc tế lại là khách hàng khó theo dõi và nắm bắt được như khách hàng trong nước. Chính vì vậy NHTM phải đề ra chính sách hợp lý, cụ thể cho nhóm đối tượng khách hàng quốc tế này.
Khách hàng của NHTM là tất cả các tổ chức cá nhân, tập thể, doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng các dịch vụ của Ngân hàng, là những khách hàng đã, đang và sẽ sử dụng những sản phẩm dịch vụ của Ngân hàng. Trong số các khách hàng đó có thể có khách hàng chưa từng quan hệ với Ngân hàng, có khách hàng quan hệ lâu năm nhưng cũng có những khách hàng không quan hệ nữa. Mục tiêu của các nhà quản trị Ngân hàng khi xây dựng chiến lược đối với khách hàng là thu hút được nhiều khách hàng đến với Ngân hàng nhưng vẫn đảm bảo chất lượng khách hàng, tránh những rủi ro xảy ra trong tất cả các mối quan hệ, cố gắng giảm thiểu các biến cố, đồng thời duy trì hoạt động kinh doanh với những khách hàng đang quan hệ. Các biện pháp thu hút khách hàng đưa ra nhằm giải quyết các vấn đề đó.
Đối với 6 mỗi Ngân hàng khác nhau, số lượng khách hàng cũng khách nhau. Họ sẽ có những nhóm khách hàng thường xuyên, không thường xuyên và khách hàng tiềm năng. Khách hàng giữ vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. Hầu hết các khách hàng không chỉ "mua" sản phẩm dịch vụ của Ngân hàng một lần nên các tổ chức Ngân hàng luôn tiến hành song song hai việc: thiết lập các mối quan hệ mới và duy trì các mối quan hệ cũ đã có.
Hơn nữa, việc cung cấp dịch vụ Ngân hàng không chỉ là sự tin tưởng vào tên tuổi của Ngân hàng mà còn đặc biệt phụ thuộc vào các quan hệ giao tiếp với khách hàng, tổ chức Ngân hàng hoạt động chủ yếu dựa trên hiệu quả của hoạt động giao tiếp thông qua đội ngũ nhân viên quan hệ trực tiếp với khách hàng. Khách hàng của NHTM bao gồm cả khách hàng trong nước và khách hàng quốc tế. Ngày nay với việc mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế giữa các quốc gia trên toàn thế giới, NHTM giờ đây không chỉ phục vụ khách hàng trong nước mà còn phục vụ khách hàng quốc tế. Khách hàng quốc tế có thể là những đại sứ quán, những cá nhân hay tổ chức quốc tế sử dụng dịch vụ của Ngân hàng khi cư trú và mở văn phòng đại diện ở Việt Nam, là các cá nhân, tổ chức sử dụng dịch vụ của công ty con của các NHTM mở tại nước ngoài hay là các Ngân hàng trên thế giới sử dụng dịch vụ thông qua việc thiết lập quan hệ Ngân hàng đại lý với các NHTM của Việt Nam.
Bên cạnh nguồn thu từ khách hàng nội địa thì khách hàng quốc tế cũng mang đến khoản lợi nhuận đáng kể cho NHTM. Bên cạnh đó, cung cấp càng nhiều dịch vụ cho khách hàng quốc tế sẽ nâng cao tầm ảnh hưởng, uy tín của NHTM Việt Nam trên trường quốc tế.2 Phân loại khách hàng quốc tế 1.1 Theo đối tượng khách hàng Ngân hàng chia khách hàng chung thành 2 khối: Khối cá nhân và khối doanh nghiệp. Mỗi khối sẽ có các tiêu thức phân chia nhất định sao cho sự phân chia đó giúp cho ngân hàng xác định nhu cầu khác nhau của mỗi loại khách hàng, từ đó cung cấp các sản phẩm dịch vụ khác nhau để thỏa mãn nhu cầu của họ. Khách hàng quốc tế cũng được phân làm hai, đó là đối tượng khách hàng là khách hàng doanh 7 nghiệp và khách hàng cá nhân có yếu tố nước ngoài.
Đây là đối tượng khách hàng có nhu cầu đa dạng về các sản phẩm, dịch vụ của Ngân hàng, có các giao dịch với ngân hàng thường xuyên. Ngoài hai đối tượng khách hàng trên thì khách hàng quốc tế của NHTM còn có các Ngân hàng trên thế giới có quan hệ Ngân hàng đại lý với NHTM của Việt Nam và các tổ chức có quan hệ hợp tác với NHTM. Các ngân hàng thiết lập quan hệ Ngân hàng đại lý với nhau trên cơ sở đôi bên cùng có lợi. Thông qua một thỏa ước ngân hàng đã ký kết có quy định rõ về các trách nhiệm và quyền hạn, ngân hàng đại lý sẽ tiến hành cung cấp các dịch vụ theo yêu cầu.
Chính sách đối với các Ngân hàng đại lý thường sẽ do một phòng Quan hệ Ngân hàng đại lý tại hội sở các NHTM đảm nhiệm. Các chính sách chung bao gồm: củng cố quan hệ Ngân hàng đại lý, mở rộng quan hệ Ngân hàng đại lý với các quốc gia trên thế giới. Đối tượng khách hàng quốc tế là các tổ chức quốc tế có quan hệ hợp tác với NHTM như các tổ chức thẻ quốc tế, tổ chức chuyển tiền toàn cầu. Việc hợp tác với các tổ chức có uy tín trên thế giới sẽ giúp NHTM mở rộng phạm vi cung cấp các sản phẩm dịch vụ của mình trên toàn cầu.
Tuy nhiên điều kiện hợp tác với các tổ chức này không đơn giản. Các NHTM phải đáp ứng được tiêu chuẩn về hạ tầng kỹ thuật, năng lực vận hành, hệ thống pháp lý và khả năng tài chính phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, do các tổ chức này đề ra. Chính sách khách hàng quốc tế đối với nhóm đối tượng khách hàng này bao gồm đáp ứng tiêu chuẩn của các tổ chức quốc tế, mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế. Việc phân loại thị trường dựa theo các chỉ tiêu phân loại chỉ mang tính tương đối và điều quan trọng là các ngân hàng phải biết kết hợp các tiêu chuẩn để có thể phân loại một cách hợp lý và hiệu quả nhất.
Đối với từng phân loại thị trường, ngân hàng phải đưa ra các chính sách khách hàng phù hợp với từng đối tượng khách hàng. Theo dịch vụ ung ứng Theo dịch vụ cung ứng, có thể phân khách hàng quốc tế thành khách hàng quốc tế tạo nguồn, khách hàng quốc tế sử dụng vốn, khách hàng quốc tế sử dụng dịch vụ. - Nhóm khách hàng quốc tế tạo nguồn: Ngân hàng cũng như bất kỳ một doanh nghiệp nào khác, muốn tiến hành hoạt động kinh doanh phải có vốn. Nhưng đối với NHTM, người cung cấp vốn cho Ngân hàng lại chính là khách hàng, là đối tượng mà Ngân hàng phục vụ.
Nhóm Khách hàng này bao gồm các khách hàng quốc tế là các cá nhân và những tổ chức có nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi. Để thu hút nhóm khách hàng này, Ngân hàng phải đưa ra nhiều hình thức huy động vốn như tiền gửi thanh toán, tiền gửi có kỳ hạn, tiết kiệm có kỳ hạn, tiết kiệm không kỳ hạn, mua trái phiếu. - Nhóm khách hàng quốc tế sử dụng vốn: Đây chính là nhóm khách hàng tạo ra lợi nhuận chủ yếu cho Ngân hàng. Nhóm khách hàng này bao gồm khách hàng quốc tế là cá nhân và khách hàng quốc tế là tổ chức sử dụng tiền của Ngân hàng thông qua hoạt động cho vay, bảo lãnh, cho thuê, chiết khấu.
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của nhóm khách hàng này cũng như để tăng nguồn thu cho Ngân hàng, Ngân hàng ngày càng có nhiều hình thức cho vay mới. Tuy nhiên Ngân hàng phải thận trọng lựa chọn những khách hàng nào quan trọng cần phát triển, những khách hàng nào cần duy trì mối quan hệ, những khách hàng nào không đem lại lợi nhuận cho Ngân hàng. - Nhóm khách hàng quốc tế sử dụng dịch vụ: Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ của NHTM ngày càng gia tăng. Khách hàng thuộc nhóm này cũng có thể đồng thời là khách hàng tạo nguồn hoặc khách hàng sử dụng vốn.
Thông thường các khách hàng có nhu cầu sử dụng nhóm dịch vụ có quan hệ với nhau, sử dụng các dịch vụ trọn gói. Để thu hút được nhóm khách hàng này, đòi hỏi Ngân hàng phải có đủ cơ sở vật chất, đội ngũ nhân viên có trình độ cao, có phong thái phục vụ tốt. Theo lĩnh vực hoạt động Việc phân loại khách hàng quốc tế dựa vào lĩnh vực hoạt động của khách hàng cho phép ngân hàng có hiệu quả hơn trong việc cung cấp các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng đối tượng khách hàng. Dựa vào lĩnh vực hoạt động của từng đối tượng khách hàng cụ thể, có thể chia khách hàng thành một số nhóm hoạt động trong lĩnh vực tương ứng sau: -Công nghiệp -Thương mại, dịch vụ… -Giao thông vận tải….3 Vai trò của khách hàng quốc tế đối với Ngân hàng thương mại Đối với các hoạt động kinh tế dù ở tầm vi mô hay vĩ mô, khách hàng luôn đóng vai trò quan trọng và có ý nghĩa quyết định đến sự thành công hay thất bại của chủ thể tham gia kinh tế.
Mọi hoạt động kinh doanh đều hướng tới mục tiêu chung đó là thỏa mãn nhu cầu của khách hàng và thông qua đó mang lại lợi nhuận tối đa cho bản thân. Mối quan hệ giữa người bán (các doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức muốn thu lợi nhuận từ sản phẩm hay dịch vụ của mình có thể cung cấp) và người mua (các doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức muốn thỏa mãn nhu cầu của bản thân bằng các sản phẩm hay dịch vụ mà mình có thể thanh toán) được hình thành từ khi bắt đầu có sự trao đổi. Hoạt động kinh tế không thể hình thành nếu thiếu một trong hai nhân tố trên.