Chương 1: Cơ sở lý luận về CLKD của doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng CLKD của CTCP đầu tư xây dựng hạ tầng An Thịnh Chương 3: Giải pháp hoàn thiện CLKD của CTCP đầu tư xây dựng hạ tầng An Thịnh 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp 1. Khái niệm CLKD là tổng thể các cam kết và hành động giúp doanh nghiệp giành lợi thế cạnh tranh bằng cách khai thác các năng lực cốt lõi của công ty vào những thị trường sản phẩm cụ thể. Vấn đề cơ bản mỗi doanh nghiệp cần giải quyết khi chọn CLKD là họ sẽ cung cấp cho khách hàng sản phẩm hay dịch vụ nào; cách thức tạo ra sản phẩm hay dịch vụ ấy; làm thế nào để đưa sản phẩm hay dịch vụ ấy đến với khách hàng [38].
Chiến lược đơn vị kinh doanh liên quan đến: - Việc định vị hoạt động kinh doanh để cạnh tranh. - Dự đoán những thay đổi của nhu cầu, những tiến bộ khoa học công nghệ để thiết lập chiến lược thích nghi và đáp ứng những thay đổi này. - Tác động và làm thay đổi tính chất của cạnh tranh thông qua các hoạt động chiến lược. Như đã biết, để phối hợp tốt nhất hoạt động của các chủ thể kinh tế là phải xác định trước mục tiêu, nhiệm vụ thống nhất.
Như vậy, xác định mục tiêu là một điều kiện không thể thiếu được của hoạt động hiệp tác. Vấn đề đặt ra là sẽ lựa chọn biện pháp nào trong số nhiều biện pháp để đạt tới mục tiêu? Việc xác định các biện pháp hành động, từ đó lựa chọn được phương án tối ưu để đạt được mục tiêu gọi là xác định chiến lược. Như vậy, chiến lược là một chương trình hành động tổng quát, dài hạn để đạt được mục tiêu đã xác định. Trong kinh doanh, xác định chiến lược là xác định những mục tiêu đạt tới của doanh nghiệp; các bước đi giải quyết mục tiêu đó, đồng thời xác định hệ thống những tiền đề đảm bảo thực hiện mục tiêu, phù hợp với mỗi bước đi 8 của quá trình kinh doanh.
Thực chất của xác định CLKD là: trên cơ sở phân tích và dự báo đúng đắn, đưa ra được những định hướng hành động, giải pháp phù hợp để đạt được mục đích của doanh nghiệp. Có nhiều định nghĩa về chiến lược, mỗi định nghĩa có ít nhiều điểm khác nhau tùy thuộc vào quan niệm của mỗi tác giả. Tựu trung lại có thể chia thành 3 nhóm quan điểm về CLKD như sau: Nhóm thứ nhất coi CLKD là một nghệ thuật.Đại diện cho khuynh hướng này là Michael Porter - giáo sư của Đại học Havard - Hoa kỳ.Porter cho rằng: “Chiến lược là lợi thế tạo lập lợi thế cạnh tranh” [26]. Một người khác của trường phái này là Alain Thietart cho rằng “Chiến lược là nghệ thuật mà doanh nghiệp dùng để chống lại cạnh tranh dành thắng lợi” [17] Nhóm thứ hai coi CLKD là một dạng đặc biệt của kế hoạch.
Bizzel: Chiến lược là một loại kế hoạch tổng quát dẫn dắt sự định hướng doanh nghiệp đi đến mục tiêu mong muốn, là cơ sở để định ra các chính sách và thủ pháp tác nghiệp [34].Glueck: CLKD là một loại kế hoạch mang tính thống nhất, tổng hợp, được thiết kế để đảm bảo rằng các mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp được thực hiện [34]. Các nhà kinh tế Việt Nam cũng coi CLKD là một loại kế hoạch dài hạn. Nhóm thứ ba coi CLKD vừa là một dạng kế hoạch vừa là một nghệ thuật. Trong số các quan điểm về CLKD thì quan điểm của M.Porter có tính thực tiễn hơn đối với doanh nghiệp.Porter cho rằng:“CLKD là sự sáng tạo ra vị thế có giá trị độc đáo bao gồm các hoạt động khác biệt.
Cốt lõi của việc thiết lập vị thế chiến lược cho doanh nghiệp là việc lựa chọn các hoạt động khác so với các nhà cạnh tranh. CLKD là sự lựa chọn, đánh đổi trong cạnh tranh. Điểm cốt lõi là lựa chọn những gì phải thực hiện và những gì không thực hiện. CLKD là sự tạo ra sự phù hợp giữa tất cả các hoạt động của doanh 9 nghiệp.
Sự thành công của chiến lược phụ thuộc vào việc thực hiện tốt các hoạt động và sự hợp nhất của chúng” [24]. Trong nghiên cứu về chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp đề tài cho rằng: Chiến lược kinh doanh là hệ thống các quan điểm, các mục đích và các mục tiêu cơ bản cùng các giải pháp, các chính sách nhằm sử dụng một cách tốt nhất các nguồn lực, lợi thế, cơ hội của doanh nghiệp để đạt được các mục tiêu đề ra trong một thời hạn nhất định. Vai trò CLKD đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp. CLKD đúng đắn sẽ tạo một hướng đi tốt cho doanh nghiệp.
CLKD có thể coi như kim chỉ nam dẫn đường cho doanh nghiệp đi đúng hướng. CLKD mang lại rất nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, tầm quan trọng của nó được thể hiện ở những mặt sau [14]: Một là, CLKD giúp doanh nghiệp kinh doanh định hướng cho hoạt động của mình trong tương lai thông qua việc phân tích và dự báo môi trường kinh doanh; giúp doanh nghiệp nhận rõ mục đích, hướng đi của mình trong từng thời kỳ, làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp có thể chủ động hơn thay vì bị động trong việc vạch rõ tương lai của mình. Kinh doanh là một hoạt động luôn chịu sự ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài và bên trong.
CLKD giúp doanh nghiệp vừa linh hoạt vừa chủ động để thích ứng với những biến động của thị trường, đồng thời còn đảm bảo cho doanh nghiệp kinh doanh, hoạt động và phát triển theo đúng hướng. Điều đó có thể giúp doanh nghiệp phấn đấu thực hiện mục tiêu nâng cao vị thế của mình trên thị trường. Hai là, CLKD giúp doanh nắm bắt được các cơ hội, những điểm mạnh, những ưu thế cạnh tranh trên thương trường để tạo nên lợi thế cạnh tranh, qua 10 đó giúp cho các thành viên trong doanh nghiệp có thái độ tích cực với những sự thay đổi từ môi trường bên ngoài. Chiến lược cạnh tranh còn giúp doanh nghiệp xác định được các nguy cơ đối với sự phát triển nguồn lực của doanh nghiệp.
Nó giúp doanh nghiệp khai thác và sử dụng hợp lý các nguồn lực, phát huy sức mạnh của doanh nghiệp. Ba là, chiến lược tạo ra một quỹ đạo hoạt động cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp liên kết được các cá nhân với các lợi ích khác nhau cùng hướng tới một mục đích chung, cùng phát triển doanh nghiệp và làm cho mọi thành viên của doanh nghiệp thấu hiểu được những việc phải làm và cam kết thực hiện nó. Điều đó có thể tạo sự ủng hộ và phát huy năng lực sẵn có của tập thể cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp, làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân. Mặt khác, CLKD tạo ra một mối liên kết gắn bó giữa các nhân viên với nhau và giữa các nhà quản lý với nhân viên.
Qua đó tăng cường và nâng cao hơn nữa nội lực của doanh nghiệp. Bốn là, CLKD giúp doanh nghiệp sử dụng có hiệu quả tài sản hữu hình và vô hình. Chẳng hạn, trong CLKD đặt ra cho doanh nghiệp phải có đồng phục, logo Công ty, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục, thể thao…, những điều đó sẽ tạo ra sức mạnh của Công ty và đó chính là tài sản vô hình của doanh nghiệp. Năm là, CLKD là cơ sở, căn cứ để lựa chọn phương án kinh doanh, phương án đầu tư, đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường… 1.
Mục tiêu chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp Thứ nhất, CLKD phải phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp. CLKD của doanh nghiệp, đòi hỏi phải xác định rõ các nguồn lực của doanh nghiệp. Như đã biết, các yếu tố quyết định đến thành bại của doanh nghiệp cơ bản bao gồm: nguồn vốn, nguồn nhân lực và tiềm lực khoa học - công nghệ, trong đó nguồn nhân lực là yếu tố quyết định nhất. 11 Nguồn nhân lực đó sẽ quyết định phương hướng, nội dung, bước đi và biện pháp kinh doanh của doanh nghiệp; quyết định lựa chọn các yếu tố đầu vào, các nguồn lực khác để thực hiện; quyết định việc tổ chức và thực hiện quá trình kinh doanh, tức là đưa ra các giải pháp, biện pháp hỗ trợ hữu hiệu cho chiến lược đã chọn.
Chiến lược mà doanh nghiệp chọn thường do ban Giám đốc doanh nghiệp mà cao nhất là Giám đốc quyết định. Tuy nhiên những biến động trong thực tế kinh doanh khiến cho các giải pháp, biện pháp đó khó phát huy tác dụng, nếu chúng ta không dự trù các giải pháp, biện pháp thay thế. Trong quá trình thực hiện, phải kết hợp hai loại chiến lược có chủ định và chiến lược phát khởi. Mô thức đó là một sản phẩm kết hợp giữa chiến lược có chủ định và chiến lược phát khởi ngoài dự kiến ban đầu của nhà hoạch định chiến lược.
Đây là quan điểm hiện đại của khái niệm chiến lược. Thứ hai, CLKD phải tạo được lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.Việc lập chiến lược phải đảm bảo Công ty dành được ưu thế bền vững và ít nhất là cầm cự được lâu dài đối với đối thủ cạnh tranh. CLKD phải xác đinh các mục tiêu và khả năng thực hiện mục tiêu: chiến lược Công ty nếu không triển khai thành hệ thống các mục tiêu cụ thể sẽ không thể thực hiện được. Thứ ba, CLKD phải đảm bảo an toàn trong kinh doanh.
Các tác động của môi trường kinh doanh thường mang lại rủi ro đe dọa hơn là tạo cơ hội cho các hoạt động SXKD của doanh nghiệp. Xây dựng được chiến lược phải đề ra được các biện pháp nhằm hạn chế hay giảm đến mức thấp nhất những bất lợi, giúp doanh nghiệp đảm bảo an toàn trong kinh doanh. Mặt khác, CLKD phải dự báo được môi trường kinh doanh sắp tới: Dự báo môi trường kinh doanh giúp doanh nghiệp hoạt động hữu hiệu hơn trong tương lai. Doanh nghiệp phải thu thập, phân tích và xử lý các thông tin thị trường, thông tin về nhà cung cấp về đối thủ và nhất là về nhu cầu của khách hàng để dự báo tình hình của doanh nghiệp một cách có hiệu quả.
12 Thứ tư, đảm bảo tính kế thừa và liên tục của CLKD. Cái mới ra đời không phải từ số không. Khi nghiên cứu quy luật phủ định của phủ định, trường phái triết học Mác - xít cho rằng, phủ định mang tính khách quan, là điều kiện của sự phát triển.
