CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN VỀ CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lý thuyết về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp 1. Khái niệm về chiến lược kinh doanh Hiện nay, đã có rất nhiều định nghĩa về chiến lược kinh doanh, theo Fred R. David (2003), chiến lược kinh doanh là những tập hợp các quyết định và hành động kinh doanh hướng đến mục tiêu để có các nguồn lực của công ty đáp ứng được thị trường và những cơ hội và thách thức từ bên ngoài.
Theo Micheal Porter (2009): Chiến lược kinh doanh là những nghệ thuật xây dựng dựa trên các lợi thế cạnh tranh vững chắc và để phòng thủ. Gluek (2009): Chiến lược kinh doanh một trong những kế hoạch thống nhất tính toàn diện và tính phối hợp, thiết kế triển khai nhằm để đảm bảo rằng các mục tiêu cơ bản cần phải đạt được của công ty sẽ thực hiện được. Nhưng dù có là định nghĩa nào đi chăng nữa, và dù trong những khoảng thời gian khác nhau thì những định nghĩa ở trên có những điểm bất di bất dịch không thể thay đổi và có sự thống nhất giữa nhiều tác giả qua quá trình nghiên cứu, từ đó có thể đưa ra được những điểm khái quát tổng hợp trung hơn về chiến lược kinh doanh. Kết luận lại chiến lược kinh doanh là hệ thống các quan điểm đề xuất, các mục đích và những mục tiêu cơ bản cùng với các giải pháp, chính sách nhằm sử dụng một cách triệt để tốt nhất các nguồn lực đã có và triển khai, lợi thế và cơ hội của một công ty để đạt được những mục tiêu đã được đề ra và dựa trên nghiên cứu của những năm trước để áp dụng trong một thời gian nhất định.
Đặc điểm của chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp Tầm nhìn (Vision): Là những hình ảnh, tiêu chuẩn chung, hình tượng và những lý tưởng trong tương lai cần, là những điều mà công ty muốn đạt được tới hoặc trở thành nó trong một thời gian sắp tới. Tầm nhìn rất là quan trọng 12 giúp một cá nhân hay một tổ chức có thể nhìn ra công ty sẽ đi về đâu và định hướng được, có mục tiêu, định hướng tương lai. Sứ mệnh (Mission): Là những lý do để tổ chức tồn tại được các tổ chức thường thể hiện bằng sứ mệnh "tuyên bố sứ mệnh” súc tích, ngắn gọn, giải thích tổ chức đó tồn tại để làm những gì và sẽ làm gì để tồn tại mang lại được giá trị gì. Phạm vi và sứ mệnh thường được liên quan đến sản phẩm gắn liền gì, thị trường và khách hàng, công nghệ triển khai và những triết lý mà công ty theo đuổi.
Sứ mệnh rất cần thiết để thiết lập mục tiêu định hướng và đề xuất ra các chiến lược kinh doanh hiệu quả nhất. Mục tiêu: Là những kết quả đề xuất đạt được những mong đợi xác định mà tổ chức tìm cách đạt được khi đề ra và theo đuổi sau một thời gian nhất định, có thể gồm cả những mục tiêu ngắn hạn (1-3 năm) và những mục tiêu dài hạn (5-10 năm). Một mục tiêu được coi là một trong những thiết lập tốt nhất nếu có đủ các đặc tính sau (Đoàn Thị Hồng Vân, 2011, tr.27) • Chính xác và rõ ràng, có thể đo lường được. Phải thể hiện được những vấn đề trọng tâm đề ra, chỉ ra thứ tự ưu tiên cần làm trước và cơ sở cho sự lựa chọn đó và đánh đổi để cải thiện.
• Phải có thách thức nhưng có thể thực hiện được. • Phải ứng với thời gian cụ thể. • Các giá trị cốt lõi (Core Values): Là những nguyên tắc, nguyên lý nền tảng chung và sự bền vững của tổ chức trong nội bộ. Những nguyên tắc này cần có những sự tồn tại và không phụ thuộc vào thời gian.
Phương pháp và thiết kế nghiên cứu 1. Quy trình nghiên cứu Xác định vấn đề nghiên cứu Cơ sở lý thuyết cho việc nghiên cứu Nghiên cứu xây dựng chiến lược kinh doanh Phân tích yếu tốt bên trong Phân tích yếu tố bên ngoài Xác định các điểm mạnh Xác định cơ hội và nguy điểm yếu cơ Xây dựng ma trận SWOT Hình thành các chiến lược Lựa chọn chiến lược phù hợp ma tận QSPM Kết luận Hình 1. Quy trình nghiên cứu 14 1. Phân tích đánh giá và thu thập dữ liệu Dựa trên số liệu thu thập các báo cáo mã được công bố của công ty, tạp chí, những website có liên quan đến công ty, … Nguồn dữ liệu thứ cấp này được sử dụng: • Xây dựng cơ sở luận cứ lý thuyết cho nghiên cứu • Phân tích đánh giá thực trạng và kết quả nghiên cứu • Xác định các yếu tố tác động đến sự phát triển của công ty và đưa ra các phương pháp chiến lược kinh doanh và hoàn thiện Điều tra khảo sát hoạt động của công ty trong thời gian qua bằng nghiên cứu tài liệu có sẵn trước đó.
Sử dụng khảo sát nhân viên bên trong công ty và chuyên gia hoạt động có cùng lĩnh vực kinh doanh trên toàn địa bàn TP. Hải Phòng ngoài ra còn thu thập ý kiến từ những người đi trước tại công ty. Các bài khảo sát đánh giá và dữ liệu chuẩn sẽ được scan và lưu trữ trong máy tính để phân tích. Các phân tích sẽ tiến hành là tổng hợp chung về chiến lược, bảng thống kê, so sánh đối chiếu, phân tích và đánh giá dữ liệu.
Các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp 1. Yếu tố bên ngoài - Yếu tố chính trị: Luật pháp của quốc gia các chính sách của Đảng và cơ chế của nhà nước đối với ngành nghề kinh doanh riêng. Các nhà quản trị phải chú ý đến tới các yếu tố nhằm sự thay đổi hay biến động về chính trị quốc gia Ổn định chính trị có ảnh hưởng tới đến hoạt động của các doanh nghiệp, rủi ro do môi trường chính trị tạo ra là rất lớn dẫn đến phá sản cho doanh nghiệp. Khi thay đổi bộ máy nhân sự trong của cơ quan hành pháp có thể dẫn đến những thay đổi lớn về chính sách về kinh tế - Yếu tố kinh tế: Môi trường kinh tế ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến doanh nghiệp là lạm phát, tỷ giá 15 ngoại hối, lãi xuất ngân hàng, các khoản thế chế, cán cân thanh toán, chính sách tài chính tiền tệ và tỷ lệ thất nghiệp, tổng sản phẩm quốc dân… - Yếu tố các điều kiện tự nhiên: Môi trường tự nhiên ảnh hưởng đến doanh nghiệp là các yếu tố tự nhiên bao gồm: Đất đai, tài nguyên thiên nhiên, khí hậu thời tiết… doanh nghiệp bị ảnh hưởng nếu các yếu tố tự nhiên thay đổi vây các doanh nghiệp tìm cách ứng phó với các biến đổi này theo cách riêng của mình Yếu tố tự nhiên ảnh hưởng đến các doanh nghiệp thể hiện như sau: Tác động đến quy mô nền kinh thị trường các ngành hàng hàng hoá tiêu dùng.
Phát sinh ra thị trường cung ứng hàng hoá các yếu tố đầu vào cho các doanh nghiệp. Thay đổi cơ cấu nhu cầu việc làm và thu nhập mọi người dân, vì vậy ảnh hưởng đến thị phần tiêu thụ hàng hoá mà các doanh nghiệp sản xuất. - Yếu tố văn hoá xã hội của doanh nghiệp: Môi trường văn hoá xã hội của doanh nghiệp là các yếu tố diễn ra trong khu vực các doanh nghiệp hoạt động, ảnh hưởng rất lớn đến kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Con người sống trong môi trường văn hoá đặc thù từng khu vực, vận động theo hai khuynh hướng là giữ lại các tinh hoa văn hoá dân tộc vùng miền và khuynh hướng khác là hoà nhập với các nền văn hoá khác, vươn ra thế giới.
- Yếu tố về dân số: Quy mô, cơ cấu tuổi tác và giới tính của dân cư là yếu tố quyết định cơ cấu khách hàng tiềm năng của một doanh nghiệp. Khi quy mô, cơ cấu tuổi tác, giới tính và dân cư thay đổi thì thị trường tiềm năng của doanh nghiệp cũng thay đổi + Cơ cấu dân số có tác động mạnh mẽ đến quy mô nhu cầu của các hàng hóa và dịch vụ cụ thể về tính nhu cầu. Ngoài ra, nếu cơ cấu dân số xem xét theo góc độ cơ cấu nghề nghiệp, thu nhập bình quân, văn hoá vùng miền cơ cấu theo thành thị và nông thôn 16 1. Yếu tố bên trong.
- Yếu tố về khách hàng: Khách hàng là yếu tố quyết định chính cho sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp chính vì khách hàng tạo ra thị trường. Nhu cầu và các yếu tố tác động đến nhu cầu của khách hàng trên thị trường là không hoàn toàn giống nhau. Mà mối quan hệ bộ ba chiến lược: khách hàng, doanh nghiệp và các đối thủ cạnh tranh ảnh hưởng sau của hoạt động sản xuất kinh doanh và thậm chí tạo nên yêu cầu phải thay đổi chiến lược của doanh nghiệp. Nghiên cứu hành vi mua hàng của người tiêu dùng để doanh nghiệp định hướng hoạt động kinh doanh của mình.
- Yếu tố về đối thủ cạnh tranh: Khi lựa chọn cho mình một chiến lược cụ thể, doanh nghiệp cần phải xem xét các chiến lược mà đối thủ cạnh tranh đang sử dụng. Nhìn chung, mọi doanh nghiệp tham gia kinh doanh đều phải đối đầu với hình thức cạnh tranh sau: Cạnh tranh nhu cầu: là hình thức cạnh tranh mà người tiêu dùng áp dụng để với cùng một lượng thu nhập người ra có thể dùng vào các mục đích khác nhau. - Yếu tố các nhà cung ứng: Nhà cung ứng là đơn vị bảo đảm cung ứng các yếu tố quan trọng cho doanh nghiệp và các đối thủ cạnh tranh. Vì vậy, một thay đổi nào từ người cung ứng sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp.
Nhà quản lý luôn tìm kiếm thu thập đầy đủ thông tin chuẩn xác về hiện trạng chất lượng, số lượng, giá cả trong thời điểm và trong tương lai của yếu tố nguồn lực, đôi khi phải quan tâm đến nhu cầu của nhà cung ứng cấp đối với doanh nghiệp của mình và các đối thủ cạnh tranh trên thị trường. Các nội dung nghiên cứu về hoàn thiện chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp. Quy trình quản lý chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường hiện nay đã có nhiều biến động thay đổi, chiến lược kinh doanh sẽ làm tăng sức cạnh tranh, đảm bảo ưu thế vững mạnh của công ty.