Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2: Cơ sở lý luận về tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp. Chương 4: Các kết luận và giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp. Luận văn tốt nghiệp 3 Phạm Thị Thảo - Lớp HQ1C_K5 Luan van Trường Đại học Thương Mại Khoa Quản trị Doanh Nghiệp CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP 2.
Một số khái niệm và định nghĩa cơ bản 2. Tổ chức Trong hoạt động quản trị tổ chức được coi là một trong những hoạt động cơ bản nhất nhằm triển khai thực hiện mục tiêu đã định. - Tổ chức theo tiếng Hy lạp “Organon” nghĩa là “hài hòa”, đó là những hoạt động đem lại bản chất thích nghi với sự sống. - Theo Giáo trình Quản trị học – Nguyễn Thị Liên Diệp: Tổ chức là một trong những chức năng quản trị liên quan đến các hoạt động thành lập nên các bộ phận trong tổ chức, bao gồm các khâu (các bộ phận trong tổ chức) và các cấp ( cấp cao, cấp trung, và cấp cơ sở) tức là mối quan hệ hàng dọc để đảm nhận những hoạt động cần thiết, xác lập các mối quan hệ về nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm giữa các bộ phận đó.barnd: Tổ chức là một hệ thống những hoạt động hay nỗ lực của hai hay nhiều người được kết hợp với nhau một cách có ý thức để phối hợp những nỗ lực của họ nhằm hoàn thành những mục tiêu chung thì một tổ chức sẽ được hình thành.
Tổng hợp nhiều quan điểm khác nhau, luận văn này thống nhất sử dụng nội dung lý thuyết cơ sở theo tập bài giảng Quản trị học can bản, bộ môn quản trị căn bản, Đại học Thương Mại: “Tổ chức là quá trình xác định các công việc cần phải làm và những người làm các công việc đó, định rõ chức trách và nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi bộ phận và cá nhân cũng như mối liên hệ giữa các bộ phận và cá nhân này trong khi tiến hành công việc, nhằm thiết lập môi trường thuận lợi cho hoạt động và đạt tới mục tiêu chung của tổ chức”. Cơ cấu tổ chức - Theo Giáo trình Quản trị học – Doãn Thị Thu Hà - ĐH KTQD – 2002: Cơ cấu tổ chức (chính thức) là tổng thể các bộ phận (đơn vị và cá nhân) có mối liên hệ và quan hệ phụ thuộc lẫn nhau,được chuyên môn hóa, có những nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm nhất định, được bố trí theo những cấp, những khâu khác nhau nhằm thực hiện các hoạt động của tổ chức và tiến tới những mục tiêu xác định. - Theo Giáo trình Quản trị học – ĐH KT TP.HCM – 2006: Cơ cấu tổ chức quản trị là một chỉnh thể các khâu, các bộ phận khác nhau, được chuyên môn hóa và có những Luận văn tốt nghiệp 4 Phạm Thị Thảo - Lớp HQ1C_K5 Luan van Trường Đại học Thương Mại Khoa Quản trị Doanh Nghiệp trách nhiệm, quyền hạn nhất định, có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau và được bố trí theo các cấp quản trị nhằm thực hiện các chức năng quản trị và mục tiêu chung của tổ chức. - Theo Giáo trình Khoa học quản lý – Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh – 2004: Cơ cấu tổ chức là một chỉnh thể gồm các bộ phận có chức năng quyền hạn, trách nhiệm khác nhau, có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau, được bố trí thành từng cấp, từng khâu, thực hiện các chức năng quản lý nhất định nhằm đạt được mục tiêu định trước Tổng hợp nhiều quan điểm khác nhau, luận văn này thống nhất sử dụng nội dung lý thuyết cơ sở theo tập bài giảng Quản trị học, bộ môn nguyên lý quản trị, Đại học Thương Mại: “ Cấu trúc (hay cơ cấu) tổ chức là một tập hợp bao gồm các bộ phận (đơn vị và cá nhân) khác nhau, được chuyên môn hóa theo những chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn nhất định nhằm đảm bảo thực hiện các mục tiêu chung đã được xác định” 2.
Phân quyền - Theo Giáo trình Quản trị học – ĐH KT TP.HCM – 2006: Phân quyền là xu hướng phân tán các quyền ra quyết định trong một cơ cấu tổ chức - Theo Giáo trình Quản trị học – Doãn Thị Thu Hà - ĐH KTQD – 2002: Phân quyền là xu hướng phân tán quyền ra quyết định cho những cấp quản trị thấp hơn trong hệ thống thứ bậc. Phân quyền là hiện tượng tất yếu khi tổ chức đạt tới quy mô và trình độ phát triển nhất định làm cho một người (hay một cấp quản trị) không thể đảm đương được mọi công việc quản trị. - Theo Giáo trình Khoa học quản lý – TS. Hoàng Văn Tuệ - Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh – 2004: Phân quyền là cách phân chia công việc gắn với hệ thống cương vị quản lý theo thứ bậc từ trên xuống dưới, cấp trên phụ trách cấp dưới, cấp dưới phục tùng cấp trên.
Từ phân tích những khái niệm trên tôi thống nhất sử dụng khái niệm phân quyền theo tập giáo trình Quản trị học, bộ môn nguyên lý quản trị, Đại học Thương Mại: “ Phân quyền là quá trình chuyển giao nhiệm vụ và quyền hạn cho bộ phận hay cá nhân trong tổ chức có trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ đó”. Luận văn tốt nghiệp 5 Phạm Thị Thảo - Lớp HQ1C_K5 Luan van Trường Đại học Thương Mại Khoa Quản trị Doanh Nghiệp 2. Một số lý thuyết về tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp Lý thuyết tổ chức bộ máy quản trị là một khoa học, đã được nhiều nhà khoa học nghiên cứu, sau đây là một vài cách tiếp cận chính thống về tổ chức bộ máy quản trị. Bài giảng Quản trị học – Bộ môn nguyên lý quản trị, Đại học Thương Mại – 2009 tiếp cận tổ chức là quá trình hai mặt, gồm phân chia tổ chức thành các bộ phận và xác lập mối quan hệ về nhiệm vụ và quyền hạn để đạt được mục tiêu.
Trong cuốn bài giảng, tập thể tác giả đã trình bày được kiến thức về tổ chức, các cấu trúc tổ chức cơ bản, các nguyên tắc tổ chức, phân quyền trong tổ chức, các nguyên tắc, yêu cầu phân quyền. Giáo trình Quản trị học – Doãn Thị Thu Hà – ĐH KTQD – 2002 trình bày kiến thức quản trị tổ chức, các kiến thức căn bẳn về lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra và chú trọng đặc biệt tới thông tin quản trị, đánh giá vai trò của thông tin trong tổ chức một cách toàn diện. Cuốn Giáo Trình Quản trị học – Nguyễn Thị Liên Diệp và tập thể giáo viên – Khoa quản trị kinh doanh – Đại Học Kinh tế TP.HCM – NXB Phương Đông -2006 trình bày các lý thuyết xây dựng cấu trúc tổ chức, các vấn đề thông tin quản trị, quyết định quản trị, và sự phân chia quyền lực. Cuốn Giáo Trình Quản trị học – Nguyễn Thị Liên Diệp – NXB Thống Kê – 2006, tác giả một lần nữa làm rõ lý thuyết tổ chức, các loại cấu trúc tổ chức với ưu nhược điểm từng loại, quyền lực - ủy quyền trong tổ chức với phạm vi quyền lực của nhà quản trị, nguyên tắc ủy quyền… Cuốn Giáo Trình Quản trị học – Nguyễn Thanh Hội, NXB Thống Kê – 2007 trình bày tổng quan về tổ chức, lịch sử phát triển lý thuyết tổ chức, môi trường làm việc, thông tin và quyết định quản trị, sự phối hợp các phòng ban.
Ngoài ra còn rất nhiều cách tiếp cận thuyết tổ chức bộ máy quản trị khác nhau ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Luận văn tốt nghiệp 6 Phạm Thị Thảo - Lớp HQ1C_K5 Luan van Trường Đại học Thương Mại Khoa Quản trị Doanh Nghiệp 2. Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình năm trước Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu các thông tin tài liệu liên quan đến đề tài hoàn thiện tổ chức bộ máy quản trị em nhận thấy tuy đây không phải là vấn đề mới mẻ nhưng luôn nhận được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu kinh tế. Và tại thư viện trường Đại học Thương Mại rất nhiều các sinh viên khóa trước đã chọn đề tài hoàn thiện tổ chức bộ máy quản trị để làm luận văn tốt nghiệp như: - Luận văn tốt nghiệp: “ Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản trị Công ty Thiết bị điện tử A45”- Sinh viên: Nguyễn Thị Mai Trang, Lớp HQ1A-K3-ĐHTM,2009.
- Luận văn tốt nghiệp: “ Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản trị Công ty CP sx vật liệu và xây dựng công trình 1” – Sinh viên: Phan Thị Nhung, HQ1A-K3-ĐHTM, 2009 - Luận văn tốt nghiệp: “ Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản trị tại Công ty Cổ phần xây dựng, thương mại dịch vụ và du lịch Thành Công” – Sinh viên Nguyễn Thị Lan, HQ1A – K3 – ĐHTM,2009. Ngoài ra còn rất nhiều các công trình nghiên cứu khác về hoàn thiện tổ chức bộ máy quản trị. Nhìn chung các đề tài này đầy đủ về mặt nội dung, về mặt lý luận và đã đưa ra được thực trạng tại tổ chức mình nghiên cứu. Nhưng chưa có công trình nghiên cứu nào hoàn thiện bộ máy quản trị công ty TNHH SX & TM ONC.
Qua quá trình thực tập tại công ty em nhận thấy bộ máy quản trị của công ty chưa thật hợp lý dẫn đến công việc chồng chéo chưa hiệu quả. Do vậy em chọn đề tài “Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản trị Công ty TNHH SX và TM ONC” để làm luận văn tốt nghiệp. Phân định nội dung vấn đề nghiên cứu của đề tài 2. Cơ cấu bộ máy quản trị trong Doanh Nghiệp 2.
Khái niệm Cơ cấu tổ chức là một tập hợp bao gồm các bộ phận (đơn vị và cá nhân) khác nhau, được chuyên môn hóa theo những chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn nhất định nhằm đảm bảo thực hiện các mục tiêu chung đã được xác định. - Cơ cấu tổ chức cho phép sử dụng hợp lý các nguồn lực. - Các cấp quản lý chỉ rõ thứ bậc, vị trí, chức năng, quyền hạn và nhiệm vụ của từng đơn vị, cá nhân, cũng như mối liên hệ giữa các đơn vị, cá nhân này, hình thành các nhóm chính thức trong tổ chức. - Cơ cấu tổ chức góp phần phân định rõ các luồng thông tin, góp phần quan trọng trong việc ra quyết định quản trị.
Luận văn tốt nghiệp 7 Phạm Thị Thảo - Lớp HQ1C_K5 Luan van Trường Đại học Thương Mại Khoa Quản trị Doanh Nghiệp 2.