Luận Văn Thạc Sĩ Về Hỗ Trợ Sinh Sản Bằng Tinh Trùng Ngân Hàng Theo Pháp Luật Việt Nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng theo pháp luật, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Phan Thị Lan Anh
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Sinh Con Bằng Kỹ Thuật Hỗ Trợ Sinh Sản Với Tinh Trùng Từ Ngân Hàng Tinh Trùng Theo Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG
• 1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG
• 2. CHƯƠNG 2: SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG VƯỚNG MẮC BẤT CẬP VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hỗ Trợ Sinh Sản Bằng Tinh Trùng Ngân Hàng

Hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng là một trong những phương pháp hiện đại giúp các cặp vợ chồng vô sinh có cơ hội làm cha, làm mẹ. Tại Việt Nam, vấn đề này đang ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt trong bối cảnh tỉ lệ vô sinh đang gia tăng. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về việc sử dụng tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng, tạo điều kiện cho các cặp vợ chồng thực hiện ước mơ có con. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức và bất cập trong việc áp dụng các quy định này.

1.1. Khái Niệm Về Hỗ Trợ Sinh Sản Bằng Tinh Trùng Ngân Hàng

Hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng là quá trình sử dụng tinh trùng được lưu trữ tại ngân hàng tinh trùng để thực hiện thụ thai. Phương pháp này không chỉ giúp các cặp vợ chồng vô sinh mà còn hỗ trợ phụ nữ độc thân có thể mang thai. Việc sử dụng tinh trùng ngân hàng đã mở ra nhiều cơ hội cho những người không thể có con theo cách tự nhiên.

1.2. Ý Nghĩa Của Hỗ Trợ Sinh Sản Bằng Tinh Trùng Ngân Hàng

Việc sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng mang lại ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nó không chỉ giúp các cặp vợ chồng vô sinh thực hiện ước mơ làm cha mẹ mà còn thể hiện sự tiến bộ của y học trong việc giải quyết vấn đề vô sinh. Hơn nữa, phương pháp này còn góp phần bảo vệ quyền lợi của trẻ em sinh ra từ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

II. Thách Thức Trong Việc Áp Dụng Pháp Luật Về Hỗ Trợ Sinh Sản

Mặc dù pháp luật Việt Nam đã có những quy định về hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện. Các quy định này chưa hoàn thiện và còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho các cặp vợ chồng trong việc tiếp cận dịch vụ. Hơn nữa, việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cũng gặp nhiều vấn đề pháp lý phức tạp.

2.1. Những Bất Cập Trong Quy Định Pháp Luật

Các quy định hiện hành về hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng còn thiếu rõ ràng và cụ thể. Điều này dẫn đến việc áp dụng pháp luật gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc xác định quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan. Nhiều cặp vợ chồng không biết rõ quyền lợi của mình khi sử dụng dịch vụ này.

2.2. Vấn Đề Xác Định Cha Mẹ Con

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng là vấn đề xác định cha, mẹ, con. Trong trường hợp người phụ nữ độc thân sinh con, việc xác định cha của đứa trẻ gặp nhiều khó khăn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của trẻ mà còn gây ra nhiều tranh chấp pháp lý giữa các bên liên quan.

III. Phương Pháp Hỗ Trợ Sinh Sản Bằng Tinh Trùng Ngân Hàng

Có nhiều phương pháp hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng, trong đó thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) và thụ tinh nhân tạo (IUI) là phổ biến nhất. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, phù hợp với từng trường hợp cụ thể của các cặp vợ chồng. Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và mong muốn của từng cặp vợ chồng.

3.1. Thụ Tinh Trong Ống Nghiệm IVF

Thụ tinh trong ống nghiệm là phương pháp kết hợp trứng và tinh trùng trong phòng thí nghiệm, sau đó chuyển phôi vào tử cung. Phương pháp này có tỉ lệ thành công cao và được áp dụng rộng rãi. Tuy nhiên, chi phí thực hiện khá cao và không phải ai cũng đủ điều kiện để thực hiện.

3.2. Thụ Tinh Nhân Tạo IUI

Thụ tinh nhân tạo là phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung để tăng khả năng thụ thai. Phương pháp này đơn giản hơn và chi phí thấp hơn so với IVF. Tuy nhiên, tỉ lệ thành công không cao bằng và thường chỉ áp dụng cho những trường hợp vô sinh nhẹ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hỗ Trợ Sinh Sản Bằng Tinh Trùng Ngân Hàng

Hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều cơ sở y tế ở Việt Nam. Nhiều cặp vợ chồng đã thành công trong việc có con nhờ vào các phương pháp này. Tuy nhiên, việc áp dụng còn gặp nhiều khó khăn do thiếu thông tin và sự hỗ trợ từ pháp luật.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hỗ Trợ Sinh Sản

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng có tỉ lệ thành công cao, đặc biệt là trong các trường hợp vô sinh do nguyên nhân nam giới. Các cặp vợ chồng đã có thể thực hiện ước mơ làm cha mẹ nhờ vào sự phát triển của y học hiện đại.

4.2. Những Trường Hợp Thành Công Nổi Bật

Có nhiều trường hợp thành công nổi bật trong việc hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng tại Việt Nam. Những câu chuyện này không chỉ mang lại hy vọng cho các cặp vợ chồng vô sinh mà còn khẳng định sự tiến bộ của y học trong việc giải quyết vấn đề này.

V. Kết Luận Về Hỗ Trợ Sinh Sản Bằng Tinh Trùng Ngân Hàng

Hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng là một lĩnh vực quan trọng trong y học hiện đại, mang lại cơ hội cho nhiều cặp vợ chồng vô sinh. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có những điều chỉnh và hoàn thiện trong quy định pháp luật. Việc này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp hỗ trợ sinh sản.

5.1. Tương Lai Của Hỗ Trợ Sinh Sản Bằng Tinh Trùng Ngân Hàng

Tương lai của hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng tại Việt Nam hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Với sự tiến bộ của khoa học công nghệ, nhiều phương pháp mới sẽ được nghiên cứu và áp dụng, giúp tăng tỉ lệ thành công và giảm chi phí cho các cặp vợ chồng.

5.2. Đề Xuất Hoàn Thiện Pháp Luật

Cần có những đề xuất cụ thể để hoàn thiện quy định pháp luật về hỗ trợ sinh sản bằng tinh trùng ngân hàng. Điều này sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em sinh ra từ các phương pháp này và tạo điều kiện thuận lợi cho các cặp vợ chồng trong việc tiếp cận dịch vụ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG 1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ SINH CON BẰNG KỸ THUẬT HỖ TRỢ SINH SẢN VỚI TINH TRÙNG TỪ NGÂN HÀNG TINH TRÙNG Từ khi phƣơng pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) thành công năm 1978 ở Anh, khái niệm các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hình thành và phát triển rất mạnh trên toàn thế giới. Ở các nƣớc phát triển, hiện có khoảng 1-5% số em bé sinh ra hiện nay là từ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (không kể thụ tinh nhân tạo). Ngƣời ta ƣớc tính có trên nửa triệu chu kỳ hỗ trợ sinh sản đƣợc thực hiện mỗi năm trên toàn thế giới.

Trên thế giới đã có hàng triệu em bé ra đời từ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Dƣới góc độ y học kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (Assisted Reproductive Technologies) là những kỹ thuật Y Sinh học đƣợc áp dụng để điều trị vô sinh. Theo phân tích của nhiều trung tâm, thụ tinh nhân tạo (hay IUI) không xếp vào các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (Assisted Reproductive Technologies - ART). Ngƣời ta định nghĩa rằng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản bao gồm những kỹ thuật điều trị vô sinh, trong đó, có chọc hút trứng và đem trứng ra bên ngoài cơ thể.

Tuy nhiên, trong điều kiện các kỹ thuật điều trị vô sinh ở Việt Nam kỹ thuật thụ tinh nhân tạo đƣợc đƣa vào là một trong các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Thụ tinh nhân tạo - Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (Intra Uterine Insemination - IUI) Thụ tinh nhân tạo là một trong những kỹ thuật điều trị vô sinh phổ biến nhất, đặc biệt trong hoàn cảnh nƣớc ta hiện nay. Hiện nay, hầu 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hết các trung tâm trên thế giới đều áp dụng kỹ thuật kỹ thuật bơm tinh trùng sau chuẩn bị vào buồng tử cung để thực hiện thụ tinh nhân tạo. Do đó, khi nói đến thụ tinh nhân tạo, có thể hiểu là kỹ thuật bơm tinh trùng vào tử cung với tinh trùng đã chuẩn bị.

Một số kỹ thuật thụ tinh nhân tạo hiện nay không còn hoặc ít đƣợc sử dụng nhƣ bơm tinh trùng đã chuẩn bị vào cổ tử cung, bơm môi trƣờng chứa tinh trùng vào đến vòi trứng và ổ bụng. Thụ tinh trong ống nghiệm và chuyển phôi (In-vitro Fertilization/ embryo transfer - IVF/ET) Kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm có nghĩa là cho trứng và tinh trùng kết hợp với nhau trong phòng thí nghiệm (thay vì trong vòi trứng ngƣời phụ nữ). Sau đó, phôi hình thành sẽ đƣợc chuyển trở lại vào buồng tử cung. Quá trình phát triển của phôi và thai sẽ diễn ra bình thƣờng trong tử cung ngƣời mẹ.

Tỉ lệ thành công trung bình trên thế giới hiện nay khoảng 25%. Tỉ lệ này phụ thuộc vào tuổi bệnh nhân, chỉ định điều trị và phác đồ điều trị của từng trung tâm. Một số kỹ thuật phát sinh từ thụ tinh trong ống nghiệm: Chuyển giao tử vào vòi trứng (GIFT), chuyển hợp tử vào vòi trứng (ZIFT) chuyển phôi vào vòi trứng (TET). Các kỹ thuật này chỉ có thể thực hiện cho những trƣờng hợp có ít nhất một vòi trứng hoàn toàn bình thƣờng về mặt giải phẫu và chức năng.

Kỹ thuật chuyển giao tử hoặc phôi vào vòi trứng phải đƣợc thực hiện qua phẫu thuật nội soi ổ bụng. Tỉ lệ thành công của các kỹ thuật này nói chung không cao hơn kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, trong khi đó chi phí cao hơn, cần nhiều trang bị phức tạp hơn, tỉ lệ tai biến cao hơn và tỉ lệ thai ngoài tử cung cũng cao hơn. Do đó, các kỹ thuật này hiện chỉ đƣợc áp dụng rất ít, chủ yếu vì lý do tín ngƣỡng. Tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng (Intracytoplasmic Sperm Injection - ICSI) Kỹ thuật đƣợc ra đời nhằm khắc phục tình trạng tỉ lệ thụ tinh thấp hoặc không thụ tinh khi thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm do bất thƣờng quá trình 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thụ tinh hay chất lƣợng tinh trùng thấp.

Với kỹ thuật này, ngƣời ta có thể tạo một hợp tử hoàn chỉnh bằng một trứng và một tinh trùng duy nhất. Đây đƣợc xem là một cuộc cách mạng trong điều trị vô sinh do nguyên nhân ở nam giới. Kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng hiện nay đã chiếm khoảng 50% các chu kỳ thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và là một kỹ thuật không thể thiếu ở một trung tâm hỗ trợ sinh sản. Kỹ thuật này có thể cho tỉ lệ thụ tinh cao hơn, làm số phôi có đƣợc nhiều hơn, nhiều khả năng chọn lọc đƣợc phôi tốt để chuyển vào buồng tử cung.

Kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng hiện nay có thể thực hiện với tinh trùng tƣơi hoặc sau trữ lạnh; tinh trùng trong tinh dịch hoặc tinh trùng sinh thiết từ mào tinh và tinh hoàn. Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với sự tham gia của "ngƣời thứ ba". Các kỹ thuật điều trị trên cũng dựa trên cơ sở kỹ thuật của các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản thụ tinh nhân tạo, thụ tinh trong ống nghiệm, chuyển giao tử vào vòi trứng, chuyển hợp tử vào vòi trứng, chuyển phôi vào vòi trứng, tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng. Tuy nhiên, do tính chất của bệnh lý vô sinh, để điều trị, cần có sự hỗ trợ về sinh học của ngƣời thứ ba.

Đây là những kỹ thuật điều trị có liên quan nhiều đến các vấn đề y học, pháp lý, nhân đạo và quan niệm đạo đức xã hội. Các kỹ thuật này bao gồm: Xin tinh trùng: kỹ thuật này để điều trị cho các trƣờng hợp vô sinh nam hoàn toàn không có tinh trùng. Xin noãn: kỹ thuật này áp dụng cho những trƣờng hợp ngƣời vợ bị cắt buồng trứng, buồng trứng bị suy yếu. Noãn xin từ ngƣời thứ ba có thể để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm hoặc tiêm tinh trùng vào bào tƣơng trứng với tinh trùng chồng sau đó chuyển phôi lại vào tử cung ngƣời vợ.

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Xin phôi: phôi dƣ từ các cặp vợ chồng làm thụ tinh trong ống nghiệm sau khi đã thành công, có đủ con, đƣợc tự nguyện hiến lại cho ngân hàng phôi. Phôi đƣợc chuyển vào tử cung ngƣời xin. Mang thai hộ: kỹ thuật này thƣờng đƣợc áp dụng cho những trƣờng hợp ngƣời phụ nữ có buồng trứng bình thƣờng nhƣng đã bị cắt tử cung hoặc bị bệnh lý nội khoa nặng (Ví dụ: bệnh tim) khiến việc mang thai có thể nguy hiểm đến tính mạng của mẹ và con. Tinh trùng chồng và trứng ngƣời vợ đƣợc cho thụ tinh trong ống nghiệm.

Sau đó phôi đƣợc chuyển vào tử cung ngƣời mang thai hộ. Ngoài ra, còn có các kỹ thuật hỗ trợ khác nhƣ: trữ lạnh tinh trùng, rã đông tinh trùng, trữ lạnh mô tinh hoàn, rã đông mô tinh hoàn, trữ lạnh noãn, rã đông noãn, trữ lạnh phôi, rã đông phôi, phẫu thuật lấy tinh trùng, hỗ trợ phôi thoát màng [37]. Trƣớc sự phát triển của các kỹ thật hỗ trợ sinh sản và việc áp dụng thành công kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm trong việc điều trị vô sinh ở Việt Nam, đánh dấu sự ra đời của ba em bé lần đầu tiên đƣợc sinh ra nhờ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm năm 1998. Pháp luật Việt Nam lần đầu tiên đề cập đến các khái niệm noãn, phôi, thụ tinh nhân tạo, thụ tinh trong ống nghiệm trong Nghị định số 12/2003/NĐ-CP ngày 12 tháng 02 năm 2003 của Chính phủ về sinh con theo phƣơng pháp khoa học.

Trong đó sinh con theo phƣơng pháp khoa học đƣợc hiểu là việc sinh con đƣợc thực hiện bằng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản nhƣ thụ tinh nhân tạo, thụ tinh trong ống nghiệm. Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 không còn sử dụng thuật ngữ sinh con theo phƣơng pháp khoa học mà thay bằng sử dụng thuật ngữ sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Khoản 21 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 giải thích "sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản là việc sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh nhân tạo hoặc thụ tinh trong ống nghiệm". 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tại khoản 1 Điều 2 Nghị định số 10/2015/NĐ-CP giải thích: "Thụ tinh trong ống nghiệm là sự kết hợp giữa noãn và tinh trùng trong ống nghiệm để tạo thành phôi".

Tuy nhiên, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Nghị định số 10/2015/NĐ-CP không giải thích thụ tinh nhân tạo nhƣng căn cứ khoản 2 Điều 3 Nghị định số 12/2003/NĐ-CP thì thụ tinh nhân tạo đƣợc hiểu là: "Thụ tinh nhân tạo là thủ thuật bơm tinh trùng của chồng hoặc của ngƣời cho tinh trùng vào tử cung của ngƣời phụ nữ có nhu cầu sinh con để tạo phôi". Tại khoản 3, 4, 5 Nghị định số 10/2015/NĐ-CP giải thích: Noãn là giao tử của nữ; tinh trùng là giao tử của nam; phôi là sản phẩm của quá trình kết hợp giữa noãn và tinh trùng. Vậy sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản là việc áp dụng một trong các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản để lấy noãn, tinh trùng ra khỏi cơ thể sau đó tạo điều kiện thuận lợi cho noãn và tinh trùng kết hợp với nhau và khi tạo thành phôi thì phôi sẽ đƣợc phát triển trong tử cung của ngƣời mẹ. Tinh trùng sau khi đƣợc lấy ra khỏi cơ thể ngƣời nam sẽ đƣợc bảo quản bằng cách làm đông lạnh ở -196 độ C và đƣợc lƣu giữ tại ngân hàng tinh trùng và khi cần sử dụng tinh trùng sẽ đƣợc rã đông cung ứng cho ngƣời sử dụng.

Vậy ngân hàng tinh trùng là nơi tập hợp các mẫu tinh trùng đƣợc gửi vào để lƣu giữ, bảo quản tinh trùng phục vụ cho việc thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hoặc vì nguyện vọng lƣu giữ cà nhân. Ngoài ra ngân hàng tinh trùng còn có chức năng cung ứng tinh trùng cho cặp vợ chồng vô sinh hoặc phụ nữ độc thân muốn sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hoặc hiến tặng cho các cơ sở làm nghiên cứu khoa học. Sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng là việc ngân hàng tinh trùng cung ứng tinh trùng cho ngƣời phụ nữ có nhu cầu để họ thực hiện việc sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Vậy 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đây là trƣờng hợp ngƣời phụ nữ dùng noãn của chính mình kết hợp với tinh trùng từ ngân hàng tinh trùng tạo thành phôi.

Phôi đƣợc phát triển trong tử cung của ngƣời phụ nữ đó.