Luận văn thạc sĩ quyết định hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi theo luật hình sự việt nam trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quyết định hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi theo luật hình sự việt nam trên cơ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Việt Hà
• Người hướng dẫn: GS.TS Đỗ Ngọc Quang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi theo luật Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TÙ ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI
• 1.1. Những khái niệm có liên quan
• 1.2. Khái niệm người dưới 18 tuổi
• 1.3. Khái niệm người dưới 18 tuổi phạm tội
• 1.4. Khái niệm quyết định hình phạt tù
• 1.5. Khái niệm quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• 1.6. Quy định chung về quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• 1.7. Căn cứ quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• 1.8. Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội và tổng hợp hình phạt của nhiều bản án đối với người dưới 18 tuổi
• 1.9. Quá trình phát triển của luật hình sự Việt Nam về Quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• 1.9.1. Giai đoạn từ 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự 1985
• 1.9.2. Giai đoạn từ 1985 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự 2015
• 1.10. Pháp luật hình sự một số nước về Quyết định hình phạt tù với người dưới 18 tuổi
• 1.10.1. Quyết định hình phạt tù với người dưới 18 tuổi trong luật pháp quốc tế
• 1.10.2. Quyết định hình phạt tù với người dưới 18 tuổi trong pháp luật hình sự của một số quốc gia
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TÙ ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Quy định của Luật hình sự về quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• 2.2. Nguyên tắc xử lý đối với người dưới 18 tuổi
• 2.3. Hình phạt tù được áp dụng đối với người dưới 18 tuổi
• 2.4. Quyết định hình phạt trong trường hợp người dưới 18 tuổi phạm một tội
• 2.5. Quyết định hình phạt khi tổng hợp hình phạt trong trường hợp người dưới 18 tuổi phạm nhiều tội
• 2.6. Thực tiễn áp dụng luật hình sự về Quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi tại tỉnh Phú Thọ
• 2.6.1. Tình hình chung về người dưới 18 tuổi phạm tội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 2.6.2. Những kết quả đạt được trong quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• 2.6.3. Những thiếu sót, tồn tại và nguyên nhân gây nên những thiếu sót, tồn tại trong Quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TÙ ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI
• 3.1. Các giải pháp hoàn thiện luật hình sự
• 3.2. Những nội dung mới về Quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi trong Bộ luật hình sự 2015 so với Bộ luật hình sự 1999
• 3.3. Giải pháp tiếp tục hoàn thiện Bộ luật hình sự về quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• 3.3.1. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi theo Bộ luật hình sự 2015
• 3.3.2. Các giải pháp khác
• 3.3.2.1. Bồi dưỡng kiến thức pháp luật hình sự về quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi đối với cán bộ Tòa án
• 3.3.2.2. Tuyên truyền phổ biến pháp luật trong nhân dân về quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi tại Việt Nam

Hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi là một vấn đề phức tạp trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam. Theo quy định của Bộ luật Hình sự, người dưới 18 tuổi được coi là chưa thành niên và có những quy định riêng biệt về trách nhiệm hình sự. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi của trẻ em, đồng thời đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Việc áp dụng hình phạt tù cho nhóm đối tượng này cần phải cân nhắc kỹ lưỡng, nhằm tránh những tác động tiêu cực đến sự phát triển tâm lý và xã hội của họ.

1.1. Khái niệm người dưới 18 tuổi trong luật hình sự

Người dưới 18 tuổi được xác định là những cá nhân chưa đủ 18 năm tuổi tính từ ngày sinh. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, độ tuổi này được coi là ngưỡng để xác định trách nhiệm hình sự. Việc xác định chính xác độ tuổi có ý nghĩa quan trọng trong việc áp dụng các biện pháp xử lý hình sự.

1.2. Quy định về hình phạt tù đối với người chưa thành niên

Bộ luật Hình sự quy định rõ ràng về hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi. Hình phạt này thường được áp dụng trong các trường hợp phạm tội nghiêm trọng. Tuy nhiên, pháp luật cũng nhấn mạnh đến việc giáo dục và cải tạo là ưu tiên hàng đầu, nhằm giúp người chưa thành niên tái hòa nhập cộng đồng.

II. Những thách thức trong việc áp dụng hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi

Việc áp dụng hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự khác biệt trong nhận thức và cách thức áp dụng các quy định pháp luật. Nhiều trường hợp, các cơ quan chức năng chưa thực sự hiểu rõ về đặc điểm tâm lý của người chưa thành niên, dẫn đến việc áp dụng hình phạt không phù hợp.

2.1. Khó khăn trong việc xác định trách nhiệm hình sự

Việc xác định trách nhiệm hình sự đối với người dưới 18 tuổi không đơn giản. Nhiều trường hợp, các em chưa đủ nhận thức để hiểu rõ hành vi của mình. Điều này đặt ra yêu cầu cao về việc đánh giá tâm lý và hành vi của các em trước khi quyết định hình phạt.

2.2. Tác động của hình phạt tù đến sự phát triển của trẻ

Hình phạt tù có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sự phát triển tâm lý và xã hội của trẻ. Việc giam giữ có thể làm gia tăng cảm giác tội lỗi, mặc cảm và dẫn đến những vấn đề tâm lý nghiêm trọng trong tương lai. Do đó, cần có những biện pháp thay thế phù hợp hơn.

III. Phương pháp xử lý hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi

Để đảm bảo tính nhân đạo và hiệu quả trong việc xử lý hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi, cần áp dụng các phương pháp xử lý phù hợp. Các biện pháp này không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn phải hướng đến việc giáo dục và cải tạo.

3.1. Các biện pháp giáo dục thay thế hình phạt tù

Các biện pháp giáo dục như cải tạo tại cộng đồng, giáo dục tại gia đình hoặc các cơ sở giáo dục đặc biệt có thể là lựa chọn thay thế cho hình phạt tù. Những biện pháp này giúp trẻ em nhận thức được sai lầm của mình và có cơ hội sửa chữa.

3.2. Tăng cường sự tham gia của gia đình và cộng đồng

Gia đình và cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục và cải tạo người dưới 18 tuổi. Sự tham gia tích cực của các bên liên quan có thể giúp trẻ em tái hòa nhập xã hội một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hình phạt tù

Nghiên cứu thực tiễn về hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng không ít vấn đề cần khắc phục. Các số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ tái phạm của người chưa thành niên sau khi ra tù vẫn còn cao, điều này cho thấy cần có những biện pháp cải cách trong hệ thống pháp luật.

4.1. Tình hình thực tế về người dưới 18 tuổi phạm tội

Thống kê cho thấy số lượng người dưới 18 tuổi phạm tội đang gia tăng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cải thiện các biện pháp phòng ngừa và giáo dục.

4.2. Kết quả từ các chương trình cải tạo

Nhiều chương trình cải tạo đã được triển khai và cho thấy hiệu quả tích cực trong việc giảm tỷ lệ tái phạm. Các chương trình này cần được mở rộng và hoàn thiện hơn nữa.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai về hình phạt tù

Việc quyết định hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi cần được xem xét một cách toàn diện và nhân đạo. Cần có những cải cách trong hệ thống pháp luật để đảm bảo quyền lợi của trẻ em, đồng thời nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc giáo dục và cải tạo, thay vì chỉ đơn thuần là trừng phạt.

5.1. Đề xuất cải cách pháp luật

Cần có những đề xuất cải cách pháp luật nhằm tạo ra một khung pháp lý rõ ràng và hiệu quả hơn cho việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội.

5.2. Tăng cường giáo dục pháp luật cho trẻ em

Giáo dục pháp luật cho trẻ em cần được chú trọng hơn, giúp các em hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong những năm gần đây, tình hình người dưới 18 tuổi phạm tội tại Việt Nam có xu hướng gia tăng cả về số lượng và mức độ nghiêm trọng, đặc biệt là các hành vi phạm tội mang tính liều lĩnh. Theo thống kê từ địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2010-2016, số vụ án hình sự do người chưa thành niên thực hiện chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng số vụ án hình sự xét xử. Việc quyết định hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi theo Luật hình sự Việt Nam trở thành vấn đề cấp thiết, vừa đảm bảo quyền trẻ em, vừa phù hợp với mục tiêu giáo dục, cải tạo và phòng ngừa tội phạm.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích toàn diện các quy định pháp luật về quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi, đồng thời khảo sát thực tiễn áp dụng tại tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn 2010-2016. Qua đó, luận văn nhằm làm rõ những hạn chế, bất cập trong quy định và thực tiễn, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt tù đối với nhóm đối tượng này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định của Bộ luật Hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến nay, với trọng tâm là Bộ luật Hình sự năm 1999 và 2015, cùng số liệu thực tế tại địa phương.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự về xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác giáo dục, cải tạo và phòng ngừa tội phạm trong nhóm đối tượng này, góp phần xây dựng xã hội an toàn, lành mạnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý hình sự, bao gồm:

• Lý thuyết trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên: Nhấn mạnh đặc điểm tâm sinh lý, khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của người dưới 18 tuổi, từ đó xác định phạm vi và mức độ chịu trách nhiệm hình sự phù hợp.

• Mô hình cá thể hóa hình phạt: Tòa án căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, nhân thân người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng để quyết định hình phạt phù hợp, đặc biệt chú trọng đến yếu tố nhân đạo đối với người dưới 18 tuổi.

• Khái niệm quyết định hình phạt tù: Là hoạt động của Tòa án lựa chọn loại hình phạt và mức hình phạt cụ thể trong phạm vi luật định, nhằm mục đích giáo dục, cải tạo và phòng ngừa tội phạm.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: người dưới 18 tuổi phạm tội, quyết định hình phạt tù, nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội, căn cứ quyết định hình phạt, phạm nhiều tội và tổng hợp hình phạt.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý kết hợp thực tiễn, cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê các vụ án hình sự do người dưới 18 tuổi phạm tội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ từ năm 2010 đến 2016; các văn bản pháp luật liên quan; các bản án, quyết định của Tòa án; tài liệu nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước.

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Phân tích các quy định pháp luật, tổng hợp các quan điểm lý luận và thực tiễn áp dụng hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi.

• Phương pháp so sánh, đối chiếu: So sánh quy định pháp luật Việt Nam với pháp luật một số quốc gia và các chuẩn mực quốc tế về xử lý người chưa thành niên phạm tội.

• Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình: Khảo sát thực tiễn áp dụng hình phạt tù tại tỉnh Phú Thọ, phân tích các trường hợp cụ thể để rút ra bài học và đề xuất giải pháp.

• Phương pháp thống kê: Tổng hợp, phân tích số liệu về tội phạm và hình phạt áp dụng đối với người dưới 18 tuổi.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn 2010-2016 đối với dữ liệu thực tiễn tại Phú Thọ, đồng thời nghiên cứu lịch sử phát triển pháp luật hình sự từ năm 1945 đến 2017.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các vụ án hình sự do người dưới 18 tuổi phạm tội được xét xử tại địa bàn tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn trên, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho kết quả nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ người dưới 18 tuổi phạm tội gia tăng: Thống kê cho thấy từ năm 2010 đến 2016, số vụ án do người dưới 18 tuổi phạm tội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ tăng khoảng 15% so với giai đoạn trước đó. Trong đó, nhóm tuổi từ 16 đến dưới 18 chiếm khoảng 70% tổng số người phạm tội trong nhóm này.

2. Phân loại tội phạm phổ biến: Các tội phạm thường gặp gồm trộm cắp, cố ý gây thương tích, cướp giật tài sản và tội phạm liên quan đến ma túy. Tỷ lệ các tội nghiêm trọng chiếm khoảng 30%, trong khi tội ít nghiêm trọng chiếm khoảng 70%.

3. Quyết định hình phạt tù có thời hạn áp dụng hạn chế: Khoảng 40% người dưới 18 tuổi phạm tội bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn, trong khi phần lớn còn lại được áp dụng các biện pháp tư pháp khác như giáo dục tại xã, phường hoặc đưa vào trường giáo dưỡng. Mức án tù phổ biến nhất là từ 6 tháng đến 3 năm, chiếm khoảng 60% số bản án tù.

4. Hạn chế trong áp dụng pháp luật: Thực tiễn cho thấy còn tồn tại sự không thống nhất trong việc áp dụng các quy định về căn cứ quyết định hình phạt, đặc biệt là trong trường hợp phạm nhiều tội và tổng hợp hình phạt. Khoảng 25% vụ án có dấu hiệu áp dụng hình phạt chưa phù hợp với quy định về nhân thân và tình tiết giảm nhẹ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân gia tăng tội phạm ở người dưới 18 tuổi có thể liên quan đến các yếu tố xã hội như môi trường gia đình không lành mạnh, thiếu sự giáo dục và giám sát, cũng như ảnh hưởng tiêu cực từ bạn bè và xã hội. Việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn được giới hạn nhằm bảo vệ quyền trẻ em, đồng thời đảm bảo mục tiêu giáo dục, cải tạo.

So sánh với các nghiên cứu trước đây và pháp luật quốc tế, kết quả nghiên cứu phù hợp với xu hướng nhân đạo trong xử lý người chưa thành niên phạm tội, nhấn mạnh việc ưu tiên các biện pháp giáo dục, cải tạo thay vì trừng phạt nghiêm khắc. Tuy nhiên, sự thiếu thống nhất trong áp dụng pháp luật tại địa phương cho thấy cần có sự hướng dẫn rõ ràng hơn từ cơ quan trung ương và tăng cường đào tạo cán bộ tư pháp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện tỷ lệ tội phạm theo nhóm tuổi, loại tội phạm và mức hình phạt áp dụng, cũng như bảng tổng hợp các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng được cân nhắc trong quyết định hình phạt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi: Cần sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến căn cứ quyết định hình phạt, đặc biệt là trong trường hợp phạm nhiều tội và tổng hợp hình phạt, nhằm đảm bảo tính thống nhất và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của người dưới 18 tuổi. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Quốc hội.

2. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho cán bộ Tòa án và các cơ quan tiến hành tố tụng: Đào tạo chuyên sâu về chính sách hình sự đối với người chưa thành niên, kỹ năng áp dụng pháp luật và xử lý các tình huống phức tạp. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm; Chủ thể thực hiện: Tòa án nhân dân tối cao, Học viện Tư pháp.

3. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong cộng đồng và gia đình: Nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của người dưới 18 tuổi, phòng ngừa tội phạm từ gốc, tạo môi trường xã hội lành mạnh. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể thực hiện: UBND các cấp, các tổ chức xã hội.

4. Phát triển các biện pháp thay thế hình phạt tù và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng: Mở rộng các chương trình giáo dục tại xã, phường, trường giáo dưỡng, dịch vụ cộng đồng nhằm giảm thiểu việc áp dụng hình phạt tù, đồng thời hỗ trợ người dưới 18 tuổi sau khi chấp hành án tái hòa nhập xã hội. Thời gian thực hiện: 2-3 năm; Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Công an.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ Tòa án và cơ quan tiến hành tố tụng: Nâng cao hiểu biết về quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi, giúp ra quyết định chính xác, công bằng.

2. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật hình sự: Cung cấp tài liệu tham khảo toàn diện về chính sách hình sự đối với người chưa thành niên, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.

3. Cán bộ quản lý giáo dục và công tác xã hội: Hiểu rõ các biện pháp giáo dục, cải tạo người dưới 18 tuổi phạm tội, từ đó phối hợp hiệu quả trong công tác phòng ngừa và hỗ trợ tái hòa nhập.

4. Các tổ chức xã hội và cộng đồng: Nắm bắt thông tin về quyền và nghĩa vụ của người dưới 18 tuổi phạm tội, tham gia tuyên truyền, hỗ trợ phòng ngừa tội phạm và bảo vệ quyền trẻ em.

Câu hỏi thường gặp

1. Người dưới 18 tuổi phạm tội có bị áp dụng hình phạt tù không?
   Có, nhưng chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn trong trường hợp thật sự cần thiết khi các biện pháp khác không đủ hiệu quả. Mục đích chính là giáo dục, cải tạo và phòng ngừa tái phạm.

2. Có thể áp dụng hình phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người dưới 18 tuổi không?
   Không, theo quy định của Bộ luật Hình sự Việt Nam và Công ước quốc tế về quyền trẻ em, người dưới 18 tuổi không bị áp dụng hình phạt tù chung thân hoặc tử hình.

3. Nguyên tắc nào được ưu tiên khi quyết định hình phạt tù đối với người dưới 18 tuổi?
   Nguyên tắc giáo dục, cải tạo và bảo vệ quyền trẻ em được ưu tiên hàng đầu, đồng thời cân nhắc tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và nhân thân người phạm tội.

4. Làm thế nào để xác định tái phạm đối với người dưới 16 tuổi?
   Án đã tuyên đối với người dưới 16 tuổi không được tính để xác định tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm nhằm tạo điều kiện cho họ tái hòa nhập cộng đồng.

5. Các biện pháp thay thế hình phạt tù cho người dưới 18 tuổi gồm những gì?
   Bao gồm giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào trường giáo dưỡng và các biện pháp tư pháp khác nhằm hạn chế việc áp dụng hình phạt tù, tập trung vào giáo dục và cải tạo.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng quyết định hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi tại Việt Nam, đặc biệt trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2010-2016.
• Phát hiện tỷ lệ người dưới 18 tuổi phạm tội gia tăng, với nhiều hạn chế trong áp dụng pháp luật, nhất là trong trường hợp phạm nhiều tội và tổng hợp hình phạt.
• Đề xuất hoàn thiện pháp luật, tăng cường đào tạo cán bộ tư pháp, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật và phát triển các biện pháp thay thế hình phạt tù.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong công tác phòng ngừa, giáo dục và cải tạo người dưới 18 tuổi phạm tội, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật hình sự nhân đạo, hiệu quả.
• Khuyến nghị các cơ quan chức năng sớm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới để nâng cao hiệu quả xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội.

Call-to-action: Các nhà làm luật, cơ quan tư pháp và tổ chức xã hội cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm bảo vệ quyền trẻ em, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tội phạm trong nhóm người dưới 18 tuổi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYẾT ĐINH ̣ HÌNH PHẠT TÙ ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI 1. Những khái niệm có liên quan 1. Khái niệm người dưới 18 tuổi Tuổ i là mô ̣t hin ̀ h thức xác đinh ̣ khoảng cách thơ gian ̀ i của mô ̣t sự vâ ̣t tiń h từ lúc hình thành đến một thời điểm nhất định. Trong khoa ho ̣c xã hô ̣i- nhân văn và khoa ho ̣c pháp ly,́ tuổ i của con người đươ ̣c xác đinh ̣ từ ngày sinh đế n thời điể m cầ n tính toán.

Theo Đa ̣i từ điể n tiế ng Viê ̣t của Nguyễn Như Y,́ tuổ i là "thời gian đã qua kể từ khi sinh tính bằng năm đến một thời điểm nào đó" [60, tr. Về khái niê ̣m "năm" theo quy ước hiê ̣n nay trong khoa ho ̣c pháp lý của Viê ̣t Nam là "năm dương li ̣ch" (tính theo lịch Gregory). Lịch Gregory chia một năm thành 12 tháng với 365 ngày, cứ 4 năm thì thêm 1 ngày vào cuối tháng 2 tạo thành năm nhuận. Như vâ ̣y, người dưới 18 tuổ i được xác định là người tính từ ngày sinh đến thời điểm cần tính chưa đủ 18 năm dương li ̣ch.

Chẳ ng ha ̣n , mô ̣t người sinh ngày 01/01/1999 thì từ ngày 01/01/1999 đến hết ngày 31/12/2017 đươ ̣c xác định là người dưới 18 tuổ i. Trong quá trình giải quyết một vụ việc mang tính hình sự hoặc một vụ án hình sự, việc xác định chính xác tuổi của bị can, bị cáo, người bị hại hoặc những đối tượng liên quan có ý nghĩa quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự, trách nhiệm dân sự, áp dụng biện pháp ngăn chặn, xác định các tình tiết định khung, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Theo quy luâ ̣t phát triể n , không phải từ khi sinh ra con người đã có nhận thức đầy đủ về tự nhiên, xã hội và về chính mình. Khả năng nhận thức được những đòi hỏi của xã hội không tồn tại một cách bẩm sinh mà là kết quả của quá trình sống, quá trình hoạt động giao tiếp trong môi trường xã hội 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trong một thời gian nhất định.

Khi khả năng nhận thức những đòi hỏi của con người đạt đến được giới hạn nhất định thì họ mới hiểu được quyền và nghĩa vụ của mình trong đời sống xã hội, mới thấy được những đòi hỏi của xã hội đối với họ và từ đó mới có thể đánh giá được ý nghĩa xã hội của hành vi mà mình đã thực hiện [17, tr. Ở Việt Nam, người được coi là có nhận thức đầy đủ là người từ đủ 18 tuổi trở lên; người dưới 18 tuổi - hay còn gọi là người chưa thành niên là “người chưa đến tuổi được pháp luật công nhận với đầy đủ các quyền và nghĩa vụ”. Điều này được ghi nhận thống nhất trong Hiến pháp 2013, Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự, Bộ luật Lao động, Bộ luật Dân sự và một số văn bản quy phạm pháp luật khác. Khái niệm người dưới 18 tuổ i trong các văn bản pháp luâ ̣t ở Viê ̣t Nam hiê ̣n nay là sự cu ̣ thể hóa các khái niệm tổng quát “người chưa thành niên ”, “trẻ vị thành niên ” hay “trẻ em ” ở nhiều quốc gia cũng như các công ước quố c tế.

Công ước Quốc tế về quyền trẻ em được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 20/11/1989 tại quy định như sau: “Trong phạm vi của Công ước này, trẻ em có nghĩa là người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp luật pháp áp dụng với trẻ em đó quy định tuổi thành niên sớm hơn” [56, tr. Như vậy, độ tuổi của trẻ em được pháp luật quốc tế quy định là “người dưới 18 tuổi”. Bên cạnh, Công ước về quyền trẻ em thì Quy tắc tối thiểu phổ biến của Liên hợp quốc về việc áp dụng pháp luật đối với NCTN hay còn gọi là Quy tắc Bắc Kinh (United Nations Standard Minimum Rules for the Administration of Juvenile Justice/Beijing Rules) do Đại hội đồng Liên hiệp quốc thông qua ngày 29/11/1985 cũng là một văn bản pháp luật quốc tế quan trọng đề cập đến khái niệm “Người chưa thành niên là người dưới 18 tuổi” như là một sự kế thừa của Công ước về Quyền trẻ em, thông qua các quy định cũng giúp chúng ta hiểu NCTN là người dưới 18 tuổi [56, tr. Như vậy, tại Việt Nam, người dưới 18 tuổi là người chưa đủ 18 tuổi.

9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Khái niệm người dưới 18 tuổi pham ̣ tội Thuâ ̣t ngữ "người dưới 18 tuổ i phạm tội " đươ ̣c xác đinh ̣ dựa trên khái niê ̣m tô ̣i pha ̣m nói chung và tuổ i chiụ trách nhiê ̣m hình sự trong pháp luật hình sự. Như đã phân tích ở trên, tùy theo mỗi quốc gia với những điều kiện kinh tế, xã hội khác nhau mà pháp luật của quố c gia đó quy định độ tuổi cũng như tên go ̣i của nhóm đố i tươ ̣ng chưa thành niên khác nhau. Ở Việt Nam , người dưới 18 tuổi được gọi là người chưa thành niên (NCTN) được các nhà làm luật sử dụng với tư cách vừa là đối tượng tác động của tội phạm vừa là chủ thể thực hiện tội phạm.

Với tư cách là chủ thể thực hiện tội phạm, NCTNPT là khái niệm không những mang tính pháp lý mà còn có ý nghĩa chính trị xã hội sâu sắc. Bộ luật hình sự năm 1999 quy định NCTN là những người chưa đủ 18 tuổi, nhưng chỉ những NCTN từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi mới có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi nguy hiểm cho xã hội do mình thực hiện. Còn NCTN dưới 14 tuổi thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về những tội rất nghiêm trọng do cố ý hoặc phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, còn NCTN từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm (Điều 12 BLHS 1999).

Như vâ ̣y, có thể đưa ra khái niệm về người dưới 18 tuổi pha ̣m tô ̣i như sau: “Người dưới 18 tuổi phạm tội là người từ đủ 14 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội mà BLHS quy định là tội phạm”. Khái niệm quyết định hình phạt tù Hình phạt là một phạm trù pháp lý và xã hội phức tạp, mang tính khách quan, gắn liền với sự xuất hiện của nhà nước và pháp luật. Vì thế nó được nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau như triết học, thần học, giáo dục học, đạo đức học, tâm lý học, tội phạm học, khoa học Luật hình sự [46, tr. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong lĩnh vực khoa học luật hình sự, quan điể m về hiǹ h pha ̣t đươ ̣c các nhà khoa học trong và ngoài nước chia thành ba loại [46, tr.

143-156]: Quan điểm thứ nhất, coi hình phạt là công cụ trừng trị, trả thù của Nhà nước dựa theo học thuyết trừng trị hay còn gọi là học thuyết hình phạt tuyệt đối do I. Hegel, là những triết gia người Đức chủ trương [49, tr. Quan niệm thứ hai, coi hình phạt là công cụ phòng ngừa tội phạm. Học thuyết về phòng ngừa tội phạm của hình phạt hay còn gọi là học thuyết hình phạt tương đối do Cesare Beccaria, một luật gia người Italia khởi xướng [46, tr.

Quan niệm thứ ba, coi hình phạt không chỉ có mục đích trừng trị mà còn có mục đích phòng ngừa tội phạm. Những người đại diện cho quan niệm này là A. Theo Từ điển Luật hình sự của Association Henri Capitant (1995): Hình phạt là sự trừng trị được luật quy định để phòng ngừa và trấn áp hành vi cấu thành tội phạm gây tổn hại đến trật tự xã hội.; sự trừng trị buộc người phạm tội phải chịu trong lĩnh vực hình sự thuộc quyền của thẩm phán hình sự, chiểu theo quy định của pháp luật. Hoă ̣c, theo Giáo trình Luật hình sự Phần chung của Jescheck, Weigend (1996) thì: Hình phạt là sự đền bù của hành vi trái pháp luật nghiêm trọng bằng việc trừng trị các điều ác được làm thích ứng với mức độ của sự bất công và lỗi.

Nó là sự khiển trách công khai hành vi trái pháp luật, qua đó khôi phục lại công lý. Ngoài ra, hình phạt cần phải mở rộng sự tác động tích cực vào người phạm tội. Ở Việt Nam , khoa học luật hình sự và luật hình sự không thừa nhận quan điểm coi hình phạt là công cụ trả thù người phạm tội vì tội phạm mà họ đã thực hiện [42, tr. 27]; không thừa nhận hình phạt có mục đích làm cho người phạm tội khiếp sợ, hành hạ thể xác, xúc phạm nhân phẩm, danh dự của người phạm tội mà vẫn coi người phạm tội là chủ thể của các quan hệ xã hội, 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] là con người có thể giáo dục, cải tạo trở thành người có ích cho xã hội.

Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc của Nhà nước, được luật quy định, do Tòa án áp dụng đối với người bị kết án và được thể hiện ở việc tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người đó nhằm giáo dục, cải tạo và phòng ngừa tội phạm. Hình phạt tù là loại hình phạt có lịch sử lâu đời và được quy định hầu hết trong pháp luật hình sự của các nước trên thế giới, hình phạt tù được áp dụng phổ biến và mang lại hiệu quả cao trong việc giáo dục, cải tạo người phạm tội. Sự hạn chế tự do của người bị kết án tù có thời hạn là nội dung pháp lý chủ yếu của loại hình phạt này, là hình phạt phổ biến nhất trong các loại hình phạt của bất cứ quốc gia nào. Tù có thời hạn vẫn có ý nghĩa xã hội trong điều kiện hiện nay ở nước ta, ý nghĩa đó thể hiện ở chỗ nó cho phép xã hội cách ly những người có mức độ nguy hiểm lớn đối với xã hội, nó vừa đảm bảo được giáo dục và phòng ngừa riêng lại vừa đảm bảo được giáo dục và phòng ngừa chung [47, tr.

Xét về mặt bản chất, tù có thời hạn là một hiện tượng có mâu thuẫn nội tại của nó. Một mặt nó giữ người phạm tội không thể gây nguy hại cho đối tượng mà luật hình sự bảo vệ nhưng lại gây ra yếu tố tiêu cực đối với người bị kết án, mà xét trong hoàn cảnh bình thường, xã hội không hề muốn có đối với công dân của mình.