phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, phần nội dung chính gồm có 3 chƣơng. Cụ thể: Chƣơng 1: Một số vấn đề về truyền thông phát triển và vai trò của báo điện tử với phát triển bền vững vùng Tây Bắc Chƣơng 2: Khảo sát hình ảnh Tây Bắc trên báo điện tử Chƣơng 3: Thành công, hạn chế, vấn đề đặt ra và giải pháp xây dựng hình ảnh Tây Bắc trên kênh truyền thông báo điện tử 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TRUYỀN THÔNG PHÁT TRIỂN VÀ VAI TRÕ CỦA BÁO ĐIỆN TỬ VỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÙNG TÂY BẮC 1.1 Một số khái niệm Hình ảnh & truyền thông hình ảnh Theo từ điển Tiếng Việt, viện Ngôn ngữ học 2000 giải thích hình ảnh là “ hình ngƣời, vật, cảnh tƣợng thu đƣợc bằng khí cụ quang học nhƣ máy ảnh hoặc để lại ấn tƣợng nhất định và tái hiện đƣợc trong trí óc, là khả năng gợi tả sống động trong cách diễn đạt”. Philip Kotler cũng đã định nghĩa: “ Hình ảnh là một tập hợp những niềm tin, ý tƣởng và ấn tƣợng của một ngƣời về một sự vật” (Philip Kotler, 2006, Quản trị Marketing, Nxb Thống kê). Chính niềm tin của một ngƣời về một sự vật sẽ quyết định những suy nghĩ, hành động hay thái độ của họ về sự vật ấy.
Truyền thông là quá trình trao đổi thông tin, tƣơng tác thông tin với nhau giữa hai hoặc nhiều ngƣời với nhau tăng cƣờng hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức. Vậy, truyền thông hình ảnh có thể hiểu là quá trình thông tin để tạo ấn tƣợng về chủ thể trong suy nghĩ, tâm trí ngƣời khác, tạo dựng niềm tin về chủ thể đó. Trong khuôn khổ luận văn, hình ảnh Tây Bắc có thể hiểu là quá trình thông tin của báo điện tử để lại ấn tƣợng và tái hiện trong tâm trí ngƣời khác về vùng Tây Bắc. Báo điện tử Báo điện tử là một loại hình báo chí ra đời muộn hơn so với các loại hình báo chí khác nhƣ báo in, phát thanh và truyền hình.
Trƣớc đây, khi một sự kiện xảy ra thì phát thanh đưa tin, truyền hình minh họa, báo in phân tích và giải thích. Nhƣng giờ đây, báo điện tử có thể đảm đƣơng nhiệm vụ của cả phát thanh, truyền hình lẫn báo in một cách dễ dàng. Trên thế giới, có nhiều tên gọi khác nhau cho loại hình báo chí này nhƣ "Online Newspaper" - báo chí trực tuyến, E-journal (Electronic journal) - báo chí điện tử, "e- zine" (Electronic magazine) - tạp chí điện tử. Báo điện tử là khái niệm thông 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com dụng nhất ở nƣớc ta.
Ngay trong các văn bản pháp quy của Nhà nƣớc cũng sử dụng thuật ngữ “báo điện tử”. Báo điện tử là loại hình báo chí đƣợc xây dựng dƣới hình thức một trang web và phát hành dựa trên nền tảng internet. Báo điện tử đƣợc xuất bản bởi tòa soạn điện tử, còn ngƣời đọc báo dựa trên máy tính, điện thoại di động, máy tính bảng. có kết nối internet.
Khác với báo in, tin tức trên báo điện tử đƣợc cập nhật thƣờng xuyên, tin ngắn và thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Nó cũng khác so với trang thông tin điện tử về tần suất cập nhật. Báo điện tử cho phép mọi ngƣời trên khắp thế giới tiếp cận tin tức nhanh chóng không phụ thuộc vào không gian và thời gian, sự phát triển của báo điện tử đã làm thay đổi thói quen đọc tin và ít nhiều có ảnh hƣởng đến việc phát triển báo giấy truyền thống. Tuy ra đời muộn hơn so với các phƣơng tiện nhƣ báo in, phát thanh và truyền hình nhƣng phƣơng tiện này đã chứng tỏ rất nhiều thế mạnh và tiện ích của mình.
Điều 3 Luật Báo chí quy định: báo điện tử là loại hình báo chí đƣợc thực hiện trên mạng thông tin máy tính. Trong cuốn sách “Báo điện tử: Những vấn đề cơ bản”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Trƣờng Giang đƣa ra khái niệm: “Báo điện tử”. Theo đó, báo điện tử là một loại hình báo chí đƣợc xây dựng dƣới hình thức của một trang web và phát hành trên mạng Internet [8; tr. 49-54] Cũng từ các cách định nghĩa trên, trong luận văn này, báo điện tử được hiểu là loại hình báo chí chuyển tải thông tin trên mạng Internet thông qua các phương tiện kỹ thuật có kết nối.
Với báo điện tử, một sản phẩm báo chí đa phƣơng tiện phải bao gồm ít nhất từ hai trong những thành phần sau trở lên. Phát triển và phát triển bền vững Phát triển Trên thế giới, ngƣời ta đã đƣa ra một vài khái niệm, định nghĩa mô tả sự phát triển, tuy nhiên một định nghĩa thống nhất và hoàn chỉnh về sự phát triển vẫn chƣa đƣợc ngã ngũ. Ban đầu, các nhà kinh tế học định nghĩa phát triển là “tăng trƣởng 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com kinh tế”, nhƣng nội hàm của nó từ lâu đã vƣợt khỏi phạm vi này, đƣợc nâng cấp sâu sắc hơn và chính xác hơn. Theo Từ điển Tiếng Việt “phát triển” đƣợc hiểu là quá trình vận động, tiến triển theo hƣớng tăng lên, ví dụ phát triển kinh tế, phát triển văn hoá, phát triển xã hội.
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam thì “phát triển là phạm trù triết học chỉ ra tính chất của những biến đổi đang diễn ra trong thế giới. Phát triển là một thuộc tính của vật chất. Mọi sự vật và hiện tƣợng của hiện thực không tồn tại trong trạng thái khác nhau từ khi xuất hiện đến lúc tiêu vong… nguồn gốc của phát triển là sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập”. Giới nghiên cứu có rất nhiều quan điểm và lý thuyết khác nhau về việc nghiên cứu sự phát triển kinh tế, xã hội nhƣ lý thuyết hiện đại hóa, lý thuyết sự phụ thuộc, lý thuyết đa dạng hóa…trong đó, không ít ngƣời thƣờng đánh đồng phát triển là tăng trƣởng kinh tế hoặc thịnh vƣợng về kinh tế.
Melkote (Giáo sƣ tại Khoa Viễn thông, Đại học Bowling Green State, Mỹ) trong bài nghiên cứu khoa học “Lý thuyết truyền thông phát triển” cho rằng, ngƣời ta thƣờng nhầm tƣởng mức độ phát triển đƣợc đo bằng “Tổng thu nhập quốc nội GDP và mọi nhântố trong nước được huy động để tăng cường và duy trì mức độ tăng trưởng GDP, nhất là trong những ngành tập trung nhiều vốn và công nghệ với nguyên tắc sở hữu tư nhân, tự do thương mại và thị trường tự do” [36, tr. Theo đó, tăng trƣởng kinh tế là sự gia tăng thu nhập của nền kinh tế trong một khoảng thời gian nhất định và sự gia tăng này đƣợc thể hiện ở quy mô và tốc độ. Thu nhập của nền kinh tế có thể biểu hiện dƣới dạng hiện vật hoặc giá trị, trong đó thu nhập bằng giá trị phản ánh qua các chỉ tiêu GNP, GNI và đƣợc tính cho toàn thể nền kinh tế hoặc tính bình quân trên đầu ngƣời. Từ cách tiếp cận này, cả thế giới dịch chuyển theo hƣớng sản xuất hàng loạt và tiếp theo là chủ nghĩa tiêu dùng.
Điều này đã dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng khi tài nguyên bị khai thác cạn kiệt và môi trƣờng bị hủy hoại, tình trạng thất nghiệp gia tăng, phân hóa giàu nghèo sâu sắc.Bởi vậy, HĐH hay CNH không thể là lời giải cho bài toán phát triển bởi đời sống ngƣời dân hoặc mức sống của xã hội không thể đƣợc cải thiện nếu ngƣời dân không có nƣớc sạch, không khí trong lành. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Hơn nữa, tại các quốc gia nghèo đang áp dụng mô hình HĐH, khoảng cách giàu nghèo ngày càng gia tăng và “truyền thống văn hóa sẽ bị hủy hoại nếu ngƣời dân các nƣớc này muốn hiện đại hóa” [36, tr. Đối với Việt Nam, thuật ngữ “phát triển” cần đƣợc hiểu ở nhiều mức độ khác nhau. Trƣớc hết nó cần đƣợc hiểu là các nhu cầu cơ bản của ngƣời dân đƣợc đáp ứng.
Khi trong xã hội vẫn còn ngƣời nghèo và đói, nhiệm vụ đầu tiên của phát triển là đem lại cho họ lƣơng thực, y tế và giáo dục. Còn tại các khu vực thành thị và khu công nghiệp, phát triển cần đƣợc hiểu là bảo vệ môi trƣờng và các giá trị truyền thống. Phát triển bền vững Trong quá trình phát triển hƣớng tới cuộc sống tốt đẹp hơn, các nhu cầu của con ngƣời lại luôn tạo nên sự mâu thuẫn gần nhƣ không sao khắc phục đƣợc. Con ngƣời ta cần không khí sạch để thở nhƣng đồng thời lại rất cần ô tô để đi lại, cần có củi để sƣởi nhƣng lại rất cần rừng để bảo vệ đất khỏi xói mòn và chống nƣớc mặn xâm nhập hoặc các doanh nghiệp luôn cần sử dụng lao động với giá rẻ lại không có tiếng nói chung với những công nhân luôn cần đƣợc trả lƣơng cao để có thể sống tốt hơn…Do vậy, khái niệm “phát triển bền vững” đƣợc quan tâm đến để thay thế sự phiến diện của tăng trƣởng kinh tế.
Khái niệm “phát triển bền vững” xuất hiện trong phong trào bảo vệ môi trƣờng từ những năm đầu của thập niên 70 của thế kỷ XX, từ đó đến nay đã có nhiều định nghĩa về phát triển bền vững đƣợc đƣa ra, nhƣ: – Phát triển bền vững là sự phát triển kinh tế – xã hội lành mạnh, dựa trên việc sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên và bảo vệ môi trƣờng, nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại nhƣng không làm ảnh hƣởng bất lợi cho các thế hệ mai sau. – Phát triển bền vững là sự phát triển kinh tế – xã hội với tốc độ tăng trƣởng cao, liên tục trong thời gian dài dựa trên việc sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên mà vẫn bảo vệ đƣợc môi trƣờng sinh thái. Phát triển kinh tế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội hiện tại, song không làm cạn kiệt tài nguyên, để lại hậu quả về môi trƣờng cho thế hệ tƣơng lai. – Phát triển bền vững là phát triển đáp ứng các nhu cầu hiện tại mà không làm 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thƣơng tổn đến khả năng của các thế hệ tƣơng lai đáp ứng nhu cầu của họ.
Năm 1980, bản “Chiến lược bảo tồn thế giới” do Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên (IUCN-International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) đƣa ra xác định mục tiêu phát triển bền vững là “đạt được sự phát triển bền vững bằng cách bảo vệ các tài nguyên sinh vật”. Có nghĩa là thời điểm đó, nội hàm của sự phát triển bền vững mới đƣợc đề cập rất hẹp, chỉ nhấn mạnh đến tính bền vững của sự phát triển về mặt sinh thái, nhằm kêu gọi việc bảo tồn các tài nguyên sinh vật.