phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm 4 choJơng chính: chơiơng 1: cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả dau to cong; chojong 2: Phojong pháp nghiên cứu của đề tài; chơjơng 3: Thực trạng h0ạ† động đầu 1o công trên dia ban tinh Thai Mguyén giai đ0ạn 2011 - 2013; chơjơng 4: Giải pháp nâng ca0 chất lojợng, hiéu qua hOat động đầu to ong lrên địa bàn lỉnh Thái IIguyên. chojong 1 CO SO LY LUAN VA THUC TIEN VE HIEU QUA DAU TU CONG 1. Một số vấn đề lý ludn vé dau toy va dau toy công 1. Khái niệm dau tq Dau to 14 mội khái niệm rộng, ở mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau, ngojời hại có những cách liếp cận và định nghĩa khác nhau về h0ạ! động đầu tq.
The0 kinh #é hoc thi dau tq, dojgc hiểu là tăng vốn to, sản nhằm lăng œừng sức sản xuất lr0ng loơng lai. có nghĩa là đầu ơi là việc sỏ lo sản, sỏ vốn động r%) đó để đại đojợc mục đích kinh !ế, là h0ạt động mang lại lợi nhuận ch0 chủ đầu kJ Dau to còn đơjợc gọi là hình thành lơi sản h0ặc lích lũy to, Ban. chi có lăng to Hit làm lăng năng lực sản xuất vật chất mới đơiợc lính là đầu loi, còn lăng loi cản Ong lĩnh vực lài chính liền lệ và kinh d0anh sấi động sản không đoqợc cOi 1a dau tq. The0 cách hiểu thông thojờng nhất tr0ng xã hội, đầu to là việc bỏ vốn ra pang các lài sản hữu hình (liền, nhà xojởng, máy móc.) hÖặc vô hình (phat minh, sáng chế, thojong hiéu,.) dé kinh d0anh lr0ng một thời gian loJơng đối dài nhằm đạt đprclợi nhuận h0ặc lợi ích kinh lế - xã hội nà0 đó.
Luật Đầu to, mim 2005, với phạm vi điều chỉnh là h0ạ† động đầu loi nhằm mục đích kinh d0Oanh, đã định nghĩa: “Ð ầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư”. Đặc biệt Luật Đầu tư còn đưa rất nghĩa về hoạt động đầu tư làm cơ sở đề phân biệt giữa đầu tư và hoạt động , the0 đó h0ai động đầu loi đơjợc hiểu h h0ạ† động của nhà đầu loi Ong qua trimh dau to a0 gồm các khâu chuẩn sị đầu by thực hiện và quản lí dự án đầu ta. Tho vay, đầu !oỊ dù là đầu ‡oi tài chính, sắt động sản hay h0ạ† động đầu loi ở lợi ích chung của xã hội thì sa0 giờ nó cũng đojợc xuất phát bằng việc sỏ vốn và0 một h0ạ† động mà0 đó nhằm thu đojợc những lợi ích nhiều hơn những thứ đã sỏ ra. hay nói cách khác, khi liến hành h0a! động đầu to, cic chu thé của nó luôn luôn kỳ vọng và0 một kết quả hay lợi ích mà h0ạ† động này mang lại.
Dac diém aia hOat dong dau tq h0at dong dau to, 14 hOat dong vi muc đích ta0 ra loi ich ném hOat dong nay chứa đựng những đặc điểm liên quan nhiều đến các yếu lố nhoỊ vốn, thoi gian, liến độ và hiệu quả. cu thé who sau: + h0at dong dau to là một quá trình có thời gian ké0 dai. DO vay, thong khó khăn tr0ng đánh giá hiệu quả đầu to, từ góc độ vĩ mô. Điều này đặc siệ! đúng với các h0ạt động đầu loỊ phát triển hay đầu ‡øi và0 cơ sở hạ lằng xã hội.
h0ại dong dau to, tài chính †hojờng thu đojợc kết quả lr0ng ngắn hạn còn đầu loi phái triển dchờ đợi kết quả lr0ng dài hạn. Đầu ‡oøI phát triển đơiợc lính từ khi khởi công lhực hiện dự án đến khi dự án đơxợc đoịa và0 h0ạ! động. Hhiều dự án có thời gian đầu bilên đến cả chục năm. cũng chính vì lý d0 đó mà quy mô liền vốn, la0 động cần thiết ch0 h0ạt động đầu loi phát triển thojờng rất lớn và vốn đầu lơi nằm khê đọng tÓng mội thời gian dài.
La0 động sử dụng ch0 các dự án đầu to, may cũng rãi lớn, đặc siệt đối với các dự án mang lầm vóc Quốc Gia. D0 đó, công lác fuyén dung, da0 ta0, sử dụng và đãi ngộ cần luân thủ †he0 các kế h0ạch định lrojớc nhằm lránh các vẫn đề mang lính chất “hậu dự án” nho giải quyết công ăn việc làm ch0 lực lojợng la0 động doi thừa, các vấn đề an sinh xã hội và sả0 vệ môi lrơJờng,. + h0a† động đầu to luôn có chủ thể dau tj. các chủ thể này chính là những đối lolợng sỏ vốn ra đề thực hiện các h0ạ! động h0ặc các dự án để thu đojợc những kết quả m0ng muốn.
Tuy nhiên, không phải lất cả các chủ thể đều nhắm toi chung một mục đích mà mỗi chủ thể thực hiện h0ạt động đầu lợi lại nhằm đại đơjợc các mục đích riêng. chủ thể đầu to có thê là cá nhân, lỗ chức loi nhân hOặc nhà nojớc hOặc các œquan, d0anh nghiệp Ihà ngiớc. Đối với chủ thể là cá nhân, lô chức †oỊ nhân thì mục đích ca0 nhất là để thu về lợi nhuận, lỗi thiểu hóa chỉ phí đầu 1oJ. Thêm và0 đó, những dự án đầu to, co chu đầu †oỊ là các chủ thê này thojờng có thời gian thực hiện ngắn, lời gian thu hồi vốn nhanh và lập trung và0 các dự án kinh d0anh, †hojơng mại.
Đối với chủ thê là Ihà ngjớc, việc đầu to, thojờng lập trung ch0 các lợi ích xã hội, quốc gia vàmôi lroiờng, vấn có lợi ích kinh lế tuy nhiên lợi ích này chỉ là thứ cấp. các dự án đầu to, đojợc Ihà nojớc tiễn hành †hoJờng là những dự án đầu loi và0 cơ sở hạ tầng (đện,đojờng, trojờng, trạm), môi lroJờng và thực hiện mục liêu chung về phát triển kinh xã hội của Quốc gia. cũng chính vì lý d0 đó mà thời gian và nguồn vốn đầu lơi cần thiết ch0 việc thực hiện các dự án này thojờng rất lớn. 10 + Ilguồn vốn đầu loi thơjờng là sở hữu của chủ thể đầu lợi.
Tuy nhiên, đrojờng hợp, nguồn vốn này không thuộc sở hữu của chủ thê đầu toy. Dac siệt nếu chủ thé dau 1a ha ngjéc h0ặc các cơ quan IThà nojớc. Việc đầu loi thojờng đojợc Ấn hành thông qua một chủ đầu lơi khác mà không phải là ha noc. Tha noc sẽ rắnvai lrò kiểm s0át chung đối với dự án nhơịng lại không trực Hiếp tham gia và0 quá trình thực hiện dự án đầu loi.
Đặc điểm này của h0ạt động đầu loI ở khu vực Hhà ngjớc đòi hỏi, giữa chủ sở hữu và chủ thể đầu to, phải có quy cớc, gia0 kè0 doữhình thức nà0 đó để việc quản lý nguồn vốn này đảm sả0 đóng mục đích. Xuất phái lơ những đặc điểm của h0ại động đầu to, mdi chung, ta có thể phân 10ai h0ạ! động đầu tơi ra thành đầu loi toi nhân va dau to Tha noc (hay còn gọi là đầu by công) sởi hai h0ại động này mặc dù đều là h0ạt động sỏ vốn ra đề thực hiện một hOat dong †hu lại lợi ích nhoỊng lại mang những đặc th riêng. Đầu lơi lo nhân thơiờng sử dụng nguồn vốn nhỏ, lự lúc nhằm có đơiợc lợi nhuận ca0 lr0ng khi đầu to, cong lại hoiớng đến những lợi ích mang lính xã hội, phục vụ ch0 cộng đồng và việc đánh giá hiệu quả của h0ạt động đầu †oỊ công †hojờng phải đơxợc tiến hành trOng dai han 1. Khái niệm đẫu lq đông Đầu lơ công ở Việt Iam vẫn còn là vẫn đề mới, còn có sự thiếu thống nhất tr0ng cách hiểu cả lý thuyết và thực lế.
The0 lý thuyết kinh lế học, đầu to, cong là việc đầu loi để lạ0 ra năng lực sản xuất và cung ứng hàng hóa công cộng. Viện chính sách Kinh lế h0a Kỳ (2011) ch0 rằng, đầu to, comg là tất cả các khOản chỉ liêu của ngân sách ch0 các đối loJợng khác nhau tr0ng nền kinh lế mà những kh0ản chỉ tiêu này có tác dụng kích h0ạt h0ặc †húc đây mọi thành phần kinh lế. Ở Việt Ilam, thuật ngữ “đểu #q đông” đojợc sử dụng lừ sau khi nhà nojớc chuyên sang nền kinh Éthi trojờng. ch0 đến nay, ở nơjớc †a vẫn có hai quan điểm khác nhau về đầu loi công: Quan điểm thứ nhất ch0 rằng, dau to, cong 18 †0àn sộ nội dung liên quan đến đầu ‡oI sử dụng vốn nhà nojớc, sa0 gồm h0ạ† động đầu loi h0ặc hỗ trợ dau to, sir dng vôn nhà nojớc không nhằm mục đích †hu lợi nhuận và0 các chojơng trình, dự án phục 11 vụphái triển kinh lế - xã hội (gọi tắt là nhóm I); các hOat déng dau to, kimh dOamh str dụng vốn nhà nojóc, đặc siệt là quản lý các h0ạ† động đầu !oỊ của các d0anh nghiệp nhà nơớc (gọi lắt là nhóm 2).
Quan điểm †hứ hai khẳng định, đầu lơ công chỉ sa0 gồm các hOạt 12 động đầu lo cằng vốn nhà nojớc ch0 các dự án, choJơng trình không vì mục tiêu thu lợi nhuận, tức là giới hạn lr0ng phạm vi các hOat động đầu ‡oỊ thuộc nhóm 1. The0 quan niệm lhứ hai thì đầu tơi nhằm mục đích kinh d0anh của đ0anh nghiệp thuộc sở hữu nhà nojớc không nằm tr0ng đầu to, công, nhơi vậy là không hữu l0àn chính xác vì d0anh nghiệp nhà nojớc có nguồn vốn chủ yếu và quan trọng lừ ngân sách nhà nojớc, d0 đó không thể c0i đó là đầu to to, mhan dog. hién nay, khñniệm “đâu #q đông” trojớc khi đojợc luật hóa thì vẫn đojợc quan niệm mội cách đngiản nhọ sau: Đầu ‡oỊ công sa0 gồm các kh0ản đầu loi d0 chính phủ và các d0mh nghiệp thuộc khu vực kinh lế nhà nojớc thực hiện. Đây là cách hiểu phổ biến, đề hiểu và đã phản ánh đojợc đúng sản chất của đầu loi công và thê hiện đojợc đầu brông là đối lojợng của chính sách đầu to của nhà nojớc hiện nay.
Đề có một khái niệm thống nhất về đầu to, công, Dự †hả0 Luật dau to, công của Việt Ilam đang đề nghị áp dụng khái niệm sau: Đầu loỊ công là việc sử dụng nguồn vốn nhà nơjớc để đầu lơi và0 các chojơng trình, dự án phục vụ phát triển khhÉ - xã hội, không nhằm mục đích kinh d0anh.