CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHAN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. KHÁI NIỆM VE PHAN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP Một doanh nghiệp tồn tại và phát triển vì nhiều mục tiêu khác nhau như: tối đa hoá lợi nhuận, tối đa hoá doanh thu trong ràng buộc tôi đa hoá lợi nhuận, tối da hoá hoạt động hữu ích của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp v.song tất cả các mục tiêu cụ thể đó đều nhằm mục tiêu bao trùm nhất là tối đa hoá giá trị tài sản cho các chủ sở hữu. Bởi lẽ, một doanh nghiệp phải thuộc về các chủ sở hữu nhất định thì chính họ phải nhận thấy giá tri đầu tư của họ tăng lên; khi doanh nghiệp đặt ra mục tiêu là tăng giá trị tài sản cho các chủ sở hữu, doanh nghiệp đã tính tới sự biến động của thị trường, các rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Quan lý tai chính doanh nghiệp chính là nhăm thực hiện mục tiêu đó.
Quản lý tài chính là sự tac động của các nhà quản lý tới các hoạt động tài chính của doanh nghiệp, được thực hiện thông qua cơ chế quan ly tài chính doanh nghiệp - được hiểu là tổng thé các phương pháp, các hình thức và công cụ được vận dụng để quản lý các hoạt động tài chính của doanh nghiệp trong những điều kiện cụ thé nhằm mục tiêu nhất định. Trong đó, nghiên cứu phân tích tài chính là một khâu quan trọng trong quản lý tài chính. Phân tích tài chính là sử dụng các phương pháp và các công cụ cho phép xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó. Hay nói cách khác, phân tích tai chính là việc thu thập, phân tích các thông tin kế toán và các thông tin khác dé đánh giá thực trạng va xu hướng tài chính, khả năng tiềm lực của doanh nghiệp nhằm mục đích đảm bảo an toàn vốn tín dụng.
Yêu cầu của phân tích tài chính là đánh giá những điểm mạnh và điểm yếu về tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp qua đó đánh giá tổng quát tình hình hoạt động của doanh nghiệp, dự báo những bat ôn trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. TAM QUAN TRONG CUA PHAN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP Phân tích tài chính doanh nghiệp ngày càng được chú trọng và phát triển hơn bao giờ hết do nhu cầu quản lý doanh nghiệp ngày càng tăng, sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của hệ thống tài chính, các tập đoàn kinh doanh cũng như hệ thống công nghệ thông tin. Do đó, nghiên cứu tài chính là mối quan tâm lớn của nhiều chủ thể liên quan đến doanh nghiệp. Có rất nhiều đối tượng quan tâm và sử dụng thông tin kinh tế tài chính của doanh nghiệp: chủ doanh nghiệp, nhà tải trợ, nhà cung cấp, khách hàng.
Mỗi đối tượng lại quan tâm theo giác độ và mục tiêu khác nhau, nhưng thường liên quan với nhau. Do nhu cầu về thông tin tài chính của doanh nghiệp rất đa dạng, đòi hỏi phân tích tài chính phải được tiến hành bằng nhiều phương pháp khác nhau dé từ đó đáp ứng nhu cầu của các đối tượng quan tâm. Chính điều đó tạo điều kiện thuận lợi cho phân tích tài chính ra đời, ngày càng hoàn thiện và phát triển nhưng đồng thời cũng tạo ra sự phức tạp của phân tích tài chính. Đối với các nhà quản trị doanh nghiệp Đối với chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị doanh nghiệp, mối quan tâm hàng đầu của họ là tìm kiếm lợi nhuận và khả năng trả nợ.
Ngoài ra, các nhà quản trị doanh nghiệp còn quan tâm đến mục tiêu khác như tạo công ăn việc làm, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng doanh thu, giảm chỉ phí. Tuy nhiên, doanh nghiệp chỉ có thé thực hiện các mục tiêu này nếu họ kinh doanh có lãi và thanh toán được nợ. Một doanh nghiệp bị lỗ liên tục rút cục sẽ bị cạn kiệt các nguồn lực và buộc phải đóng cửa, còn nếu doanh nghiệp không có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn trả cũng buộc phải ngừng hoạt động. Phân tích tài chính đối với nhà quản trị doanh nghiệp nhằm đáp ứng những mục tiêu: Tạo ra chu kỳ đều đặn dé đánh giá hoạt động quan lý trong giai đoạn đã qua, việc thực hiện cân băng tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và rủi ro trong doanh nghiệp.
Hướng các quyết định của Ban giám đọc theo chiều hướng phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp, như quyết định đầu tư, tài trợ, phân phối lợi nhuận. Phân tích tài chính là cơ sở cho các dự đoán tài chính, là một công cu dé kiểm tra, rà soát hoạt động trong doanh nghiệp. Đối với các nhà đầu tư Các cô đông là các cá nhân hoặc doanh nghiệp, quan tâm trực tiếp đến tính toán các giá trị của doanh nghiệp. Họ bán vốn cho doanh nghiệp thực hiện hoạt động kinh doanh sản xuât và họ có thê chiu rủi ro từ khoản von đó.
Do vậy, các cô đông cần biết tình hình thu nhập của mình có tương xứng với mức rủi ro của khoản đầu tư mà họ chịu. Nhà đầu tư phân tích tài chính để nhận biết khả năng sinh lời của doanh nghiệp, đây là một trong những căn cứ giúp nhà đầu tư ra quyết định bán vốn vào doanh nghiệp hay không. Thu nhập của các cô đông tiền chia lợi tức cổ phan và giá trị tăng thêm của vốn đầu tư. Hai yếu tố nay ảnh hưởng đến lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp.
Các nhà đầu tư thường tiến hành đánh giá khả năng sinh lợi của doanh nghiệp với trọng tâm: lợi nhuận bình quân cô phiếu của công ty sẽ là bao nhiêu? Dự kiến lợi nhuận sẽ được nghiên cứu day đủ trong chính sách phân chia lợi tức cổ phần và trong nghiên cứu rủi ro dé hướng các lựa chọn vào những cổ phiếu phù hợp nhất. Đối với các đối tượng cho vay Người cho vay phân tích tài chính dé nhận biết khả năng vay và trả nợ của khách hang phân tích. Dé đưa ra quyết định cho vay, thì một trong những van đề ma người cho vay cần phải xem xét là doanh nghiệp thật sự có nhu cầu vay hay không? Khả năng trả nợ của doanh nghiệp như thế nào? Bởi nhiều khi một quyết định cho vay có ảnh hưởng nặng nề đến tình hình tài chính của người cho vay, có thé dẫn đến tình trạng phá sản của người cho vay, hay đơn vị cho vay. Phân tích tài chính đối với những khoản nợ dài hạn hay khoản nợ ngắn hạn cũng có sự khác nhau.
Nếu là những khoản nợ ngắn hạn, người cho vay đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán nhanh của doanh nghiệp. Nghĩa là khả năng ứng phó của doanh nghiệp khi khoản nợ tới hạn trả nợ. Nếu là những khoản cho vay dài hạn, người cho vay phải tin chắc khả năng hoàn trả và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Việc hoàn trả vốn và lãi phụ thuộc vào khả năng sinh lời này.
Kỹ thuật phân tích thay đổi theo bản chất và theo thời hạn của khoản vay, nhưng cho dù là khoản vay dài hạn hay ngắn hạn thì người cho vay đều quan tâm đến cơ cấu tài chính biểu hiện mức độ mạo hiểm của doanh nghiệp đi vay. Đối với các co quan chức năng Nhà nước Cần có thông tin cho việc áp dụng các chính sách quản lý vi mô, dé điều tiết nên kinh tê. Đối với các đối tượng khác Ngoài ra, phân tích tài chính cũng rất cần thiết đối với người hưởng lương trong doanh nghiệp, đối với cán bộ thuế, thanh tra, cảnh sát kinh tế, luật sư,.Dự họ công tác ở các lĩnh vực khác nhau nhưng đều muốn hiểu biết về doanh nghiệp để thực hiện tốt hơn công việc của họ. MỤC TIEU CUA PHAN TÍCH TINH HÌNH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP Phân tích tài chính là sử dụng tập hợp các khái niệm, phương pháp và các công cụ cho phép xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Quy trình phân tích tài chính hiện nay ngày càng được áp dung rộng rãi ở các đơn vị tự chủ nhất định về tài chính, các tổ chức xã hội, tập thể, các cơ quan quản lý, tổ chức công cộng. Đặc biệt, sự phát triển của các doanh nghiệp, của ngân hàng và của thị trường vốn đó tạo nhiều cơ hội dé chứng ta phân tích tài chính thực sự có ích và cần thiết. Những người phân tích tài chính ở những cương vị khác nhau thì nhằm những mục tiêu khác nhau nhưng nhìn chung có 2 mục tiêu chính trong phân tích tài chính doanh nghiệp: - Hiểu được và nam chắc các con số: Mục tiêu sử dụng những dir liệu phân tích tài chính dé làm phương tiện hỗ trợ dé hiểu rõ các số liệu tài chính được ghi trong các báo cáo của doanh nghiệp. Dựa vào đó dé đưa ra được nhiều biện pháp phân tích nhằm mục đích miêu tả những quan hệ có nhiều ý nghĩa, biết chat lọc những thông tin cần thiết từ những dit liệu đã có ban dau.
- Duara một cơ sở hợp lý cho việc dự đoán tương lai: Dựa vào các công cụ và kỹ thuật dé phân tích tài chính nhăm cho việc cé gắng đưa ra đánh giá có căn cứ về tình hình tài chính tương lai của doanh nghiệp và có thể đưa ra ước tính tốt nhất về khả năng về những sự cố kinh tế trong tương lai. HỆ THÓNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH 1. Bảng cân đối kế toán 1. Khái niệm Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính mô tả tình trạng tài chính của một doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định nào đó.
Đây là một báo cáo tài chính có ý nghĩa quan trọng đối với mọi đối tượng có quan hệ sở hữu, quan hệ kinh doanh và quan hệ quản lý với doanh nghiệp. Các thành phần của bảng cân đối kế toán Thông thường, Bảng cân đối kế toán được trình bày dưới dạng bảng cân đối số dư các tài khoản kế toán: một bên phản ánh tài sản va một bên phản ánh nguồn vốn của doanh nghiệp: e Bên Tài sản của bảng cân đối kế toán phản ánh giá trị của toàn bộ tài sản hiện cho đến thời điểm lập báo cáo thuộc quyền quản lý và sử dụng của doanh nghiệp, đó là tài sản lưu động va tài sản cố định.