BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỶ LỢI ----------------- KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ BỘ MÔN QUẢN LÝ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ Biên soạn: TS. Đỗ Văn Quang và TS. Trương Đức Toàn Hà Nội – 2018 MỤC LỤC Trang 1.1 Thời đại thông tin .2 Các loại thông tin trong doanh nghiệp .1 Phân biệt giữa dữ liệu và thông tin .2 Đặc tính của thông tin .3 Các dạng thông tin trong doanh nghiệp .4 Các nguồn thông tin của doanh nghiệp .3 Hệ thống thông tin quản lý .1 Khái niệm hệ thống thông tin .2 Hệ thống thông tin quản lý .4 Phân loại hệ thống thông tin quản lý .1 Phân loại theo cấp ứng dụng .2 Phân loại theo mục đích phục vụ của thông tin đầu ra .3 Phân loại hệ thống thông tin theo chức năng nghiệp vụ .5 Vai trò và tác động của hệ thống thông tin trong doanh nghiệp .6 Xu hướng phát triển của hệ thống thông tin .7 Câu hỏi ôn tập và thảo luận .1 Một số khái niệm cơ bản .1 Thông tin, quyết định và quản lý .2 Các dạng quyết định .3 Phân loại quyết định theo mức độ cấu trúc .4 Cấu trúc của quyết định và đặc điểm của thông tin .2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định .1 Khái niệm hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định .2 Các đặc trưng của hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định .3 Các thành phần của hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định .4 Các nguồn tài nguyên của hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định .5 Phân loại hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định .6 Các hệ thống con trong hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định .3 Một số ví dụ về hệ thống ra quyết định .4 Các dạng mô hình trong hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định .1 Mô hình toán học .2 Mô hình thống kê .3 Mô hình quản lý .5 Câu hỏi và bài tập .1 Khái quát về hệ thống thông tin tài chính .1 Các chức năng cơ bản của hệ thống thông tin tài chính .2 Sơ đồ luồng dữ liệu vào/ra của hệ thống thông tin tài chính .3 Các phân hệ của hệ thống thông tin tài chính .2 Phân loại hệ thống thông tin tài chính theo mức quản lý .1 Phân loại thông tin tài chính tác nghiệp .2 Phân hệ thông tin tài chính chiến thuật.3 Phân hệ thông tin tài chính chiến lược.3 Phần mềm quản lý tài chính .1 Phần mềm ứng dụng chung quản lý tài chính .2 Phần mềm ứng dụng chuyên biệt quản lý tài chính.4 Câu hỏi và thảo luận.1 Khái quát về hệ thống thông tin marketing .2 Phân loại hệ thống thông tin marketing theo mức quản lý .1 Phân loại thông tin marketing tác nghiệp .2 Phân loại thông tin marketing chiến thuật .3 Phân loại thông tin marketing chiến lược .4 Phân loại thông tin marketing chiến thuật và chiến lược .3 Phần mềm quản lý marketing.1 Phần mềm ứng dụng chung quản lý marketing .2 Phần mềm ứng dụng chuyên biệt quản lý marketing .3 Cơ sở dữ liệu marketing trực tuyến .4 Câu hỏi và thảo luận.1 Khái quát về hệ thống thông tin sản xuất kinh doanh .2 Phân loại hệ thống thông tin sản xuất kinh doanh theo mức quản lý .1 Phân hệ thông tin sản xuất tác nghiệp .2 Phân hệ thông tin sản xuất chiến thuật .3 Phân hệ thông tin kinh doanh chiến lược .3 Phần mềm quản lý sản xuất kinh doanh .1 Phần mềm ứng dụng chung quản lý sản xuất kinh doanh .2 Phần mềm ứng dụng chuyên biệt quản lý sản xuất kinh doanh .4 Câu hỏi và bài tập .1 Khái quát về hệ thống thông tin nguồn nhân lực .2 Phân loại hệ thống thông tin nguồn nhân lực theo mức quản lý .1 Hệ thống thông tin nguồn nhân lực tác nghiệp .2 Hệ thống thông tin nguồn nhân lực chiến thuật .3 Hệ thống thông tin nguồn nhân lực chiến lược .3 Phần mềm quản trị nguồn nhân lực .1 Phần mềm ứng dụng chung quản trị nguồn nhân lực .2 Phần mềm ứng dụng chuyên biệt quản quản trị nguồn nhân lực .4 Câu hỏi và bài tập .1 Hệ thống quản trị quan hệ khách hàng .1 Khái niệm quản trị quan hệ khách hàng .2 Hệ thống quản trị quan hệ khách hàng .3 Ba giai đoạn của quản trị quan hệ khách hàng.4 Lợi ích và thách thức của quản trị quan hệ khách hàng .5 Các loại hình hệ thống quản trị quan hệ khách hàng .2 Hệ thống quản trị tích hợp doanh nghiệp .1 Khái niệm hệ thống thông tin quản trị tích hợp doanh nghiệp .2 Lợi ích và thách thức khi triển khai hệ thống quản trị tích hợp doanh nghiệp .3 Xu thế phát triển hệ thống quản trị tích hợp doanh nghiệp .3 Hệ thống quản trị chuỗi cung cấp .1 Khái niệm quản trị chuỗi cung cấp .2 Hệ thống quản trị chuỗi cung cấp .3 Vai trò của quản trị chuỗi cung cấp .4 Lợi ích và thách thức của quản trị chuỗi cung cấp .5 Các xu thế quản trị chuỗi cung cấp .4 Câu hỏi và bài tập .1 Khái quát thương mại điện tử .2 Hạ tầng kỹ thuật hệ thống thương mại điện tử .3 Hoạt động của hệ thống thương mại điện tử .4 Lợi ích của thương mại điện tử .5 Một số vấn đề liên quan đến thương mại điện tử dưới góc độ quản lý .1 Các yếu tố đảm bảo thành công của thương mại điện tử .2 Một số vấn đề cần quan tâm khi sử dụng Internet trong kinh doanh và thương mại điện tử.6 Câu hỏi và bài tập .1 Giới thiệu chung về hệ thống thông tin văn phòng .1 Bản chất công việc văn phòng .2 Một số phương pháp tổ chức văn phòng .2 Các công nghệ văn phòng .1 Các hệ thống xử lý văn bản .2 Các hệ thống sao chụp.3 Các hệ thống xử lý ảnh và đồ họa .4 Các thiết bị văn phòng đa năng .3 Câu hỏi và bài tập .1 Tổng quan về quy trình triển khai ứng dụng công nghệ thông tin .2 Các giải pháp triển khai ứng dụng công nghệ thông tin .1 Chiến lược mua ứng dụng thương phẩm .2 Chiến lược thuê ứng dụng .3 Chiến lược phát triển ứng dụng nội bộ .4 Chiến lược người sử dụng phát triển ứng dụng .3 Lựa chọn giải pháp triển khai và các vấn đề liên quan .1 Các tiêu chí lựa chọn giải pháp triển khai ứng dụng công nghệ thông tin .2 Các vấn đề cần quan tâm khi mua sắm giải pháp ứng dụng .4 Tích hợp ứng dụng vào thực tiễn nghiệp vụ .5 Vấn đề tái thiết kế các quy trình nghiệp vụ .6 Quản trị quá trình triển khai ứng dụng công nghệ thông tin .1 Những vấn đề cần lưu ý khi triển khai ứng dụng .2 Những yếu tố quyết định thành công của triển khai ứng dụng .7 Câu hỏi và bài tập. 177 - iv - GIỚI THIỆU VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ Mục tiêu: Sau khi học xong chương này, học viên cần đạt được các yêu cầu sau đây: Hiểu được một số khái niệm cơ bản liên quan tới hệ thống thông tin, hiểu được vai trò, vị trí của hệ thống thông tin quản lý trong hệ thống các hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý trong tổ chức và những ảnh hưởng của hệ thống thông tin đối với quản lý doanh nghiệp.
Nội dung chính: Thời đại thông tin, các khái niệm cơ bản liên quan tới hệ thống thông tin, tại sao phải quản lý hệ thống thông tin, hệ thống thông tin là gì, các hệ thống thông tin trong doanh nghiệp, xu hướng phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý doanh nghiệp.1 Thời đại thông tin Trước những năm 1980, trên thế giới gần như chưa biết tới khái niệm hệ thống thông tin quản lý. Các nhà quản lý không quan tâm tới việc xử lý các thông tin nhận được và phân phối những thông tin đó trong doanh nghiệp của họ. Họ chẳng quan tâm tới bản thân thông tin cũng như các lợi ích mà nó đem lại. Việc đầu tư vào hệ thống thông tin trong doanh nghiệp còn là một cái gì đó quá tốn kém và đem lại hiệu quả không cao.
Quá trình thông tin giữa các nơi khác nhau trên diện rộng toàn cầu còn chưa đặt ra. Quá trình quản lý và tạo lập các quyết định quan trọng của doanh nghiệp chỉ mới chủ yếu dựa trên việc cân nhắc các hiện tượng nảy sinh trong môi trường kinh doanh một cách trực tiếp, thông qua kinh nghiệm, và bằng trực giác của người quản lý. Sang những năm 1990, thế giới đã thay đổi nhanh chóng khiến cho các nhà quản lý không thể bỏ qua vai trò của hệ thống thông tin trong doanh nghiệp được nữa. Sự ra đời của các công ty đa quốc gia, sự hội nhập của các công ty nhỏ và vừa để tạo thành các con rồng khổng lồ trong thế giới kinh doanh, sự chuyển biến của nền kinh tế chung toàn cầu từ kinh tế công nghiệp theo các ngành nghề thành một nền kinh tế chung toàn cầu từ kinh tế công nghiệp theo các ngành nghề thành một nền kinh tế dịch vụ dựa trên cơ sở kiến thức và thông tin đã tạo ra những thách thức lớn cho doanh nghiệp và việc quản lý chúng.
Tất cả những chuyển biến đó đã khiến cho người ta phải suy nghĩ về cách thức sử dụng tri thức theo những phương thức hoàn toàn khác hẳn. Nếu như trong những giai đoạn đầu tiên, tri thức được sử dụng để sống, để tồn tại, sau đó để làm việc thì tới thời điểm hiện tại là để tạo tri thức. -1- Việc truyền thông giữa các vùng trên toàn thế giới và cùng với nó là việc thiết lập các quyết định trong mỗi doanh nghiệp, như cách thức chuyển hàng hóa cho khách hàng, thiết lập mức giá bán của một loại hàng hóa nào đó, sự thay đổi chiến lược khuyến mại để đại được hiệu quả khi có một sự kiện bất ngờ xảy ra,… chỉ diễn ra trong vòng 24 giờ, đôi khi còn có thể nhanh hơn. Hơn thế nữa, ngày nay, khách hàng có thể tiến hành mua bán ở khắp nơi trên thế giới và nắm vững sự thay đổi giá cả hàng hóa hết sức nhanh chóng, ngay khi việc thay đổi đó mới vừa được thực hiện ở một nơi cách đó hàng ngàn km.
Tất cả những vấn đề đó có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp và đòi hỏi các doanh nghiệp phải chú trọng hơn nữa tới công nghệ thông tin và việc tổ chức mạng lưới thông tin trong doanh nghiệp một cách hiệu quả nhất. Tầm quan trọng của hệ thống thông tin đã và đang ngày càng gia tăng trong các tổ chức và các doanh nghiệp.