Chương 1 HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TẠI TỈNH HÀ TĨNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1. Chính sách tôn giáo và thực hiện chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta 1. Đảng, Nhà nước ta đề ra Chính sách tôn giáo CSTG của Đảng, Nhà nước ta là một hệ thống các chủ trương, sách lược, kế hoạch và biện pháp cụ thể của Đảng và Nhà nước nhằm chỉ đạo toàn bộ HTCT, cũng như mỗi công dân trong giải quyết, xử lý vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN một cách khoa học, đạt hiệu quả cao. CSTG của Đảng, Nhà nước ta là kết quả của sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về tín ngưỡng, tôn giáo và công tác tôn giáo, phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể ở nước ta.
Nội dung cơ bản của CSTG được thể hiện trong các văn kiện của Đảng, được Nhà nước thể chế hóa trong Hiến pháp, pháp luật, trong Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo, ban hành năm 2004, với các nội dung cơ bản sau: Một tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và tự do không tín ngưỡng, tôn giáo của công dân. Mọi công dân đều bình đẳng về nghĩa vụ và quyền lợi trước pháp luật, không phân biệt giữa người theo đạo và người không theo đạo, cũng như giữa những người theo các tôn giáo khác nhau. Đây là quan điểm nhất quán của Đảng ta, chi phối các chủ trương, chính sách cụ thể của Đảng, Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo. Hiến pháp nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa năm 1946, Điều 10 năm 1959 và Điều 68 năm 1980, năm 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1992 quy định: “Công dân có quyền tự do tín ngưỡng, theo hoặc không theo một tôn giáo nào, không ai được lợi dụng tôn giáo để làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước [17, tr.
Điều 1 Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo quy định rõ hơn: “Công dân có quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào. Nhà nước bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân. Không ai được xâm phạm quyền tự do ấy. Các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật, công dân có tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau phải tôn trọng lẫn nhau” [26, tr.
Nội dung cơ bản của tự do tín ngưỡng, tôn giáo thể hiện trên những vấn đề chủ yếu đó là: - Công dân có quyền tự do theo hoặc không theo một tôn giáo nào Đây là nội dung cơ bản nhất của quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, do đó mọi người đều có quyền lựa chọn theo một tôn giáo cụ thể nào đó, quyền thay đổi tôn giáo và quyền không theo hoặc từ bỏ tôn giáo mà mình theo. Công dân có quyền tự do hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo như thờ cúng tổ tiên, tưởng niệm và tôn vinh những người có công với đất nước với dân tộc, với cộng đồng, thờ cúng thần thánh, những biểu tượng có tính truyền thống và các hoạt động tín ngưỡng dân gian khác. Mọi công dân theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật, được hưởng đầy đủ các quyền công dân và phải làm tròn nghĩa vụ đối với Tổ quốc. Các tổ chức, các cơ sở tôn giáo, các tín đồ, chức sắc các tôn giáo có quyền sinh hoạt tôn giáo theo giáo lý, giáo luật và lễ nghi tôn giáo mà mình theo.
Công dân thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo nhưng không cản trở việc thực hiện nghĩa vụ công dân đối với Tổ quốc; hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo phải theo đúng quy định của pháp luật. Không được lợi dụng tôn giáo để hoạt động mê tín dị đoan, không được ép buộc người dân theo đạo, Tự do tín ngưỡng, tôn giáo không có nghĩa là hoạt động tôn giáo nằm ngoài khuôn khổ pháp luật, đi ngược lại lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân; cũng không 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com có nghĩa là lợi dụng tôn giáo phá hoại cách mạng. Đây là một quyền cơ bản của con người, cần phải được tôn trọng và bảo vệ không chỉ trong Hiến pháp, mà cả trong thực tiễn cuộc sống. Vì vậy, trong khi thực hiện nhất quán chính sách “tự do tín ngưỡng và tự do không tín ngưỡng” phải kiên quyết đấu tranh chống mọi sự lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo phá hoại cách mạng.
Người có tín ngưỡng, tôn giáo và người không có tín ngưỡng, tôn giáo phải tôn trọng lẫn nhau, không ai được quyền xâm phạm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Tín đồ và các chức sắc tôn giáo không tuyên truyền lôi kéo, công kích chống đối lẫn nhau. Mọi người đều phải tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người khác; nghiêm cấm mọi biểu hiện lôi kéo, áp đặt, vi phạm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân. “Trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, người có tín ngưỡng, tín đồ có trách nhiệm tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và quyền tự do không tín ngưỡng, tôn giáo của người khác” [17, tr.
- Nhà nước bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân theo Pháp luật. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân phải được Nhà nước bảo đảm bằng pháp luật. Vi phạm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để gây rối làm mất ổn định chính trị xã hội, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chống phá cách mạng, chống đối chế độ là vi phạm pháp luật phải bị pháp luật Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam xử lý. Điều 70 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, quy định: “Các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật.
Những nơi thờ tự của các tôn giáo được pháp luật bảo hộ. Không ai xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo để làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước” [17, tr. Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX nêu rõ: “Các tôn giáo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, bình đẳng trước pháp luật. nghiêm cấm sự phân biệt đối xử với công dân vì lý do tôn giáo” [14, tr.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật là một chính sách cơ bản của Đảng, Nhà nước ta về tôn giáo và đối với vấn đề về tôn giáo trong một đất nước đang trong quá trình xây dựng CNXH, có nhiều tôn giáo và nhiều người có tín ngưỡng, tôn giáo. Hai đoàn kết gắn bó đồng bào theo các tôn giáo trong khối đại đoàn kết toàn dân. Đây là quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước ta. Đảng, Nhà nước ta đặc biệt quan tâm, không ngừng vun đắp, củng cố, tăng cường khối đoàn kết giữa đồng bào theo các tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo, giữa đồng bào theo các tôn giáo khác nhau.
Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành trung ương khóa IX Đảng ta chỉ ra: Đảng, Nhà nước thực hiện nhất quán chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết đồng bào theo tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo, đoàn kết đồng bào theo các tôn giáo khác nhau. Trong giai đoạn hiện nay khối đại đoàn kết ấy là động lực chủ yếu của sự nghiệp đổi mới đất nước, của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Đoàn kết phải trên cơ sở lợi ích quốc gia dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã từng nêu rõ: “Trong khi thực dân Pháp và can thiệp Mỹ tìm mọi cách chia rẽ lương giáo, hòng cướp nước ta, thì việc đoàn kết toàn dân, đoàn kết lương giáo để cứu nước, cứu dân là vô cùng cần thiết” [23, tr.
Hiện nay trong công cuộc đổi mới đất nước và Hội nhập kinh tế Quốc tế và nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đoàn kết lương - giáo phải lấy mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng văn minh” làm điểm tương đồng. Đồng bào có tín ngưỡng, tôn giáo cũng như đồng bào không có tín ngưỡng, tôn giáo đều phải tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng những ý kiến khác nhau không trái với lợi ích của dân tộc; xóa bỏ những mặc cảm, tự ti, định kiến hoặc phân biệt đối xử; xây dựng tinh thần cởi mở, tin tưởng lẫn nhau, có trách nhiệm chung sức, chung lòng đoàn kết gắn bó với nhau, ra sức củng cố, xây dựng và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thực hiện chính sách đại đoàn kết toàn dân phải đi đôi với việc đấu tranh chống những hành động chia rẽ, làm suy yếu khối đoàn kết dân tộc. Đây là vấn đề có tính nguyên tắc trong quan điểm CSTG của Đảng và Nhà nước ta.
Cần phân biệt rõ hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo lành mạnh của nhân dân với thủ đoạn lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để chống phá CNXH… Mọi biểu hiện nóng vội, chủ quan hoặc giản đơn trong giải quyết vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo đều có thể dẫn đến nguy cơ chia rẽ, làm rạn nứt khối đoàn kết thống nhất dân tộc, suy yếu sức mạnh quốc gia. Vì vậy, phải thường xuyên tuyên truyền, giáo dục cho chức sắc, tín đồ các tôn giáo hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, góp phần nâng cao cảnh giác cách mạng, tạo ra khả năng nâng cao cảnh giác cho đồng bào, đồng thời tích cực đấu tranh làm thất bại âm mưu phá hoại của chúng. Ba mọi tín đồ được tự do tham gia các hình thức sinh hoạt theo lễ nghi tôn giáo nhưng phải làm tròn nghĩa vụ công dân Mọi tín đồ và chức sắc tôn giáo thực hiện tốt những yêu cầu về giáo lý, giáo luật, lễ nghi và những quy định của các tổ chức tôn giáo mà mình theo đã được Nhà nước công nhận và cho phép hoạt động. Người tham gia hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo phải tôn trọng những quy định của cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, của lễ hội và hương ước, quy ước của cộng đồng.
Nhưng tự do tín ngưỡng, tôn giáo cũng không có nghĩa là hoạt động của tôn giáo nằm ngoài khuôn khổ pháp luật, đi ngược lại lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân; không có nghĩa là lợi dụng tôn giáo để phá hoại cách mạng. “Đồng bào theo đạo và các vị chức sắc tôn giáo có nghĩa vụ làm tròn trách nhiệm công dân đối với Tổ quốc, sống “tốt đời, đẹp đạo” [3, tr.