Đo lường mức độ hài hòa quy định tài sản cố định vô hình giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và quốc tế

Luận văn thạc sĩ phân tích sự hài hoà giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và quốc tế về tài sản cố định vô hình, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Khoa Diệu Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Văn Nhị
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Đo Lường Mức Độ Hài Hoà Các Quy Định Về Tài Sản Cố Định Vô Hình Giữa Chuẩn Mực Kế Toán Việt Nam Và Chuẩn Mực Kế Toán Quốc Tế
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của luận văn
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY VỀ ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HÀI HOÀ GIỮA CÁC CHUẨN MỰC KẾ TOÁN
• 1.1. Tóm tắt các bài nghiên cứu về hài hoà kế toán của quốc tế
• 1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.3. Nhận xét các nguyên cứu trước và xác định khe hỏng nghiên cứu
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HÀI HOÀ CÁC QUY ĐỊNH VỀ TÀI SẢN VÔ HÌNH GIỮA CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ
• 2.1. Khái niệm về hài hoà
• 2.1.1. Hài hoà chuẩn mực kế toán và hài hoà thực tế kế toán
• 2.1.2. Tiến trình hài hoà kế toán quốc tế
• 2.2. Tổng quan về chuẩn mực kế toán quốc tế và Việt Nam về tài sản vô hình
• 2.2.1. Tổng quan về sự hài hoà giữa CMKT Việt Nam và CMKT quốc tế
• 2.2.2. Tổng quan chuẩn mực kế toán quốc tế về tài sản cố định vô hình
• 2.2.3. Tổng quan chuẩn mực kế toán Việt Nam về tài sản cố định vô hình
• 2.3. Lý thuyết về đo lường trong kế toán
• 2.3.1. Các mô hình đo lường trong kế toán
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.3. Phân tích dữ liệu nghiên cứu
• 3.4. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả kiểm định
• 4.2. Kết luận về giả thuyết
• 4.3. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kiến nghị chung
• 5.2. Một số kiến nghị
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4. Kết luận chương 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về hài hòa quy định tài sản cố định vô hình kế toán

Hài hòa quy định về tài sản cố định vô hình là một trong những vấn đề quan trọng trong lĩnh vực kế toán hiện nay. Việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế vào thực tiễn Việt Nam không chỉ giúp nâng cao chất lượng thông tin tài chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hội nhập kinh tế. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và chuẩn mực kế toán quốc tế vẫn còn tồn tại, gây ra nhiều thách thức cho các doanh nghiệp trong việc ghi nhận và đo lường tài sản vô hình.

1.1. Khái niệm về tài sản cố định vô hình trong kế toán

Tài sản cố định vô hình là những tài sản không có hình thái vật chất nhưng mang lại giá trị kinh tế cho doanh nghiệp. Các loại tài sản này bao gồm bản quyền, thương hiệu, và phần mềm. Việc ghi nhận và đánh giá tài sản vô hình theo các quy định hiện hành là rất cần thiết để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong báo cáo tài chính.

1.2. Tầm quan trọng của việc hài hòa quy định tài sản cố định vô hình

Việc hài hòa quy định về tài sản cố định vô hình giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc tuân thủ các chuẩn mực kế toán. Điều này không chỉ nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư nước ngoài và hội nhập kinh tế quốc tế.

II. Vấn đề và thách thức trong hài hòa quy định tài sản cố định vô hình

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc hài hòa quy định về tài sản cố định vô hình, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Sự khác biệt trong cách ghi nhận và đo lường giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và chuẩn mực kế toán quốc tế đã tạo ra những thách thức lớn cho các doanh nghiệp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng thông tin tài chính mà còn gây khó khăn trong việc so sánh và phân tích dữ liệu tài chính giữa các doanh nghiệp.

2.1. Sự khác biệt trong quy định ghi nhận tài sản cố định vô hình

Các quy định về ghi nhận tài sản cố định vô hình giữa Việt Nam và quốc tế có nhiều điểm khác biệt. Ví dụ, trong khi chuẩn mực quốc tế cho phép ghi nhận tài sản vô hình ngay khi có chi phí phát sinh, thì quy định Việt Nam lại yêu cầu phải có chứng từ hợp lệ và rõ ràng.

2.2. Khó khăn trong việc đánh giá tài sản cố định vô hình

Đánh giá tài sản cố định vô hình là một thách thức lớn do tính chất không hữu hình của chúng. Việc áp dụng các phương pháp đánh giá khác nhau có thể dẫn đến sự khác biệt lớn trong giá trị tài sản được ghi nhận, ảnh hưởng đến báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề hài hòa quy định tài sản cố định vô hình

Để giải quyết các vấn đề liên quan đến hài hòa quy định về tài sản cố định vô hình, cần có những phương pháp cụ thể và hiệu quả. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế một cách linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam là rất cần thiết.

3.1. Đề xuất cải tiến quy định ghi nhận tài sản cố định vô hình

Cần xem xét lại các quy định hiện hành để tạo điều kiện thuận lợi cho việc ghi nhận tài sản cố định vô hình. Việc đơn giản hóa các thủ tục và yêu cầu chứng từ sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc tuân thủ.

3.2. Nâng cao năng lực đánh giá tài sản cố định vô hình

Cần đào tạo và nâng cao năng lực cho các kế toán viên trong việc đánh giá tài sản cố định vô hình. Việc áp dụng các phương pháp đánh giá hiện đại và phù hợp sẽ giúp cải thiện chất lượng thông tin tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tài sản cố định vô hình

Nghiên cứu về hài hòa quy định tài sản cố định vô hình đã chỉ ra rằng mức độ hài hòa giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và chuẩn mực kế toán quốc tế còn thấp. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế có thể giúp nâng cao chất lượng thông tin tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình hội nhập.

4.1. Kết quả nghiên cứu về mức độ hài hòa quy định

Theo nghiên cứu của Phạm Hoài Hương (2012), mức độ hài hòa giữa VAS và IAS/IFRS về tài sản cố định vô hình chỉ đạt 57,4%. Điều này cho thấy cần có những cải tiến đáng kể trong quy định hiện hành.

4.2. Ứng dụng thực tiễn từ các doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong việc ghi nhận và đo lường tài sản cố định vô hình, từ đó nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

V. Kết luận và tương lai của hài hòa quy định tài sản cố định vô hình

Việc hài hòa quy định về tài sản cố định vô hình là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Tương lai của việc hài hòa này phụ thuộc vào khả năng điều chỉnh và cải tiến các quy định hiện hành để phù hợp với thực tiễn và yêu cầu của thị trường.

5.1. Tương lai của quy định tài sản cố định vô hình

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh các quy định về tài sản cố định vô hình để đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có các nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của việc hài hòa quy định đến chất lượng thông tin tài chính và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kế toán (CMKT) Việt Nam để đồng bộ với chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS/IFRS) trở thành yêu cầu cấp thiết. Theo báo cáo của ngành, mức độ hài hòa giữa CMKT Việt Nam và quốc tế trung bình đạt khoảng 68%, trong đó các chuẩn mực về tài sản cố định vô hình chỉ đạt mức hài hòa khoảng 57,4%, thấp hơn mức trung bình chung. Điều này cho thấy sự khác biệt đáng kể trong quy định kế toán về tài sản cố định vô hình giữa hai hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thông tin tài chính và khả năng hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Luận văn tập trung đo lường mức độ hài hòa các quy định về tài sản cố định vô hình giữa CMKT Việt Nam (VAS 04) và chuẩn mực quốc tế (IAS 38) trong giai đoạn từ năm 2005 đến tháng 8 năm 2016. Mục tiêu cụ thể là đánh giá sự tương đồng về các quy định liên quan đến khái niệm, ghi nhận, đo lường, khấu hao và trình bày tài sản cố định vô hình, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao mức độ hài hòa nhằm thúc đẩy quá trình hội nhập kế toán quốc tế của Việt Nam. Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào các quy định pháp luật và chuẩn mực kế toán liên quan đến tài sản cố định vô hình tại Việt Nam và quốc tế trong khoảng thời gian nêu trên.

Việc đánh giá mức độ hài hòa không chỉ giúp nhận diện các điểm khác biệt trọng yếu mà còn góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý kế toán, nâng cao tính minh bạch và so sánh được của báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường toàn cầu. Qua đó, hỗ trợ các nhà quản lý, nhà đầu tư và các cơ quan quản lý trong việc ra quyết định chính xác và hiệu quả hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hài hòa và hội tụ chuẩn mực kế toán quốc tế, trong đó:

• Khái niệm hài hòa kế toán: Theo Van der Tas (1988), hài hòa là sự kết hợp, điều chỉnh các phương pháp kế toán nhằm giảm thiểu sự khác biệt giữa các quốc gia. Hài hòa chuẩn mực kế toán quốc tế được hiểu là quá trình gia tăng mức độ thống nhất trong các quy định kế toán, giúp giảm sự khác biệt và tăng tính linh hoạt trong thực tiễn kế toán.

• Phân loại hài hòa: Hài hòa được chia thành hài hòa về chuẩn mực (formal/de jure) và hài hòa về thực hành kế toán (material/de facto). Hài hòa về chuẩn mực tập trung vào sự nhất quán trong các quy định, còn hài hòa thực hành liên quan đến việc áp dụng các nguyên tắc trong doanh nghiệp.

• Lý thuyết đo lường trong kế toán: Đo lường là quá trình xác định giá trị tiền tệ của các đối tượng kế toán. Các cơ sở đo lường chính bao gồm giá gốc, giá hiện hành, giá trị thuần có thể thực hiện được và giá trị hợp lý. Mô hình đo lường theo giá trị hợp lý (IFRS 13) được xem là hướng đi mới nhằm cung cấp thông tin tài chính có tính liên quan và đáng tin cậy hơn.

• Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 38 và chuẩn mực Việt Nam VAS 04: Cả hai chuẩn mực đều quy định về tài sản cố định vô hình, nhưng có nhiều điểm khác biệt về định nghĩa, ghi nhận, đo lường, khấu hao và trình bày. IAS 38 nhấn mạnh việc áp dụng giá trị hợp lý và kiểm tra mất giá thường xuyên, trong khi VAS 04 chủ yếu dựa trên nguyên giá và có quy định khắt khe hơn về chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích nội dung định tính để so sánh chi tiết các quy định về tài sản cố định vô hình trong VAS 04 và IAS 38. Dữ liệu nghiên cứu là các văn bản chuẩn mực kế toán và các văn bản pháp luật liên quan ban hành trong giai đoạn 2005-2016.

Cụ thể, tác giả đã phân tích và phân loại các quy định thành 7 nhóm chính với tổng cộng 82 khoản mục đo lường, bao gồm: định nghĩa và tiêu chuẩn ghi nhận, xác định nguyên giá, ghi nhận chi phí, xác định giá trị sau ghi nhận ban đầu, khấu hao, nhượng bán và thanh lý, trình bày báo cáo tài chính.

Để đánh giá mức độ hài hòa, luận văn áp dụng phương pháp phân tích cụm mờ theo nghiên cứu của Qu and Zhang (2010), với thang điểm xếp hạng mức độ tương đồng:

• 1: Hoàn toàn giống nhau
• 0.7: Căn bản giống nhau, có một số khác biệt không quan trọng
• 0.3: Có một vài điểm hài hòa nhưng tồn tại khác biệt lớn
• 0: Hoàn toàn khác biệt

Mức độ hài hòa tổng thể được tính bằng công thức trọng số dựa trên số lượng khoản mục ở từng mức xếp hạng. Cỡ mẫu là toàn bộ 82 khoản mục quy định liên quan đến tài sản cố định vô hình trong hai hệ thống chuẩn mực.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ hài hòa tổng thể về tài sản cố định vô hình đạt khoảng 57,4%, thấp hơn mức trung bình 68% của các chuẩn mực kế toán khác. Điều này phản ánh sự khác biệt đáng kể giữa VAS 04 và IAS 38 trong nhiều khía cạnh.

2. Phân tích chi tiết 7 nhóm khoản mục cho thấy:

   • Nhóm định nghĩa và tiêu chuẩn ghi nhận có mức độ hài hòa cao hơn, khoảng 70%, do các khái niệm cơ bản tương đối tương đồng.
   • Nhóm xác định nguyên giá và ghi nhận chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu có mức độ hài hòa thấp, chỉ khoảng 45-50%, do VAS 04 hạn chế vốn hóa chi phí phát sinh hơn so với IAS 38.
   • Nhóm khấu hao và trình bày báo cáo tài chính có mức độ hài hòa trung bình, khoảng 60%, với sự khác biệt về phương pháp khấu hao và yêu cầu công bố thông tin.

3. Khoảng cách thời gian cập nhật chuẩn mực: VAS 04 được ban hành năm 2001 và không được cập nhật bổ sung theo các sửa đổi của IAS/IFRS sau năm 2003, trong khi IAS 38 liên tục được cập nhật. Khoảng cách trung bình giữa ngày ban hành VAS và IAS/IFRS tương đương lên đến 44 tháng, làm giảm mức độ hội tụ theo thời gian.

4. Phương pháp đo lường giá trị tài sản: IAS 38 cho phép sử dụng mô hình giá trị hợp lý hoặc giá gốc, trong khi VAS 04 chủ yếu áp dụng mô hình giá gốc, chưa có khung pháp lý và thị trường hỗ trợ cho việc áp dụng giá trị hợp lý tại Việt Nam.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của mức độ hài hòa thấp là do sự khác biệt trong điều kiện kinh tế - xã hội và khung pháp lý giữa Việt Nam và các nước phát triển, dẫn đến việc áp dụng chuẩn mực quốc tế một cách chọn lọc và có điều chỉnh. Việc VAS 04 không được cập nhật kịp thời theo các sửa đổi của IAS/IFRS cũng làm gia tăng khoảng cách.

So sánh với các nghiên cứu trước, kết quả này phù hợp với báo cáo của ngành và các nghiên cứu về hài hòa chuẩn mực kế toán Việt Nam, trong đó các chuẩn mực về tài sản thường có mức độ hài hòa thấp hơn các chuẩn mực về doanh thu và chi phí.

Việc áp dụng phương pháp phân tích cụm mờ giúp đánh giá mức độ hài hòa một cách chi tiết và khách quan hơn, cho phép nhận diện các khoản mục có sự khác biệt trọng yếu cần ưu tiên điều chỉnh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ hài hòa theo từng nhóm khoản mục, hoặc bảng tổng hợp chi tiết các khoản mục với điểm xếp hạng tương ứng, giúp minh bạch và dễ dàng theo dõi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cập nhật và hoàn thiện VAS 04 theo hướng hội tụ với IAS 38: Bộ Tài chính cần chủ động rà soát, bổ sung các quy định về tài sản cố định vô hình, đặc biệt là các quy định về ghi nhận chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu và phương pháp đo lường giá trị hợp lý. Mục tiêu nâng mức độ hài hòa lên trên 75% trong vòng 3 năm tới.

2. Xây dựng khung pháp lý và thị trường hỗ trợ áp dụng giá trị hợp lý: Cần phát triển các quy định pháp luật và cơ chế thị trường để doanh nghiệp có thể áp dụng mô hình giá trị hợp lý trong đo lường tài sản vô hình, tăng tính liên quan và minh bạch của báo cáo tài chính. Chủ thể thực hiện là Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan quản lý thị trường.

3. Tăng cường đào tạo và hướng dẫn chuyên sâu cho doanh nghiệp và kiểm toán viên: Đào tạo về các quy định mới, phương pháp đo lường và trình bày tài sản cố định vô hình theo chuẩn mực quốc tế nhằm nâng cao năng lực áp dụng chuẩn mực kế toán. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do các trường đại học và tổ chức nghề nghiệp đảm nhiệm.

4. Thúc đẩy nghiên cứu và đánh giá định kỳ mức độ hài hòa chuẩn mực kế toán: Thiết lập cơ chế đánh giá định kỳ mức độ hài hòa giữa VAS và IAS/IFRS để kịp thời phát hiện và xử lý các điểm khác biệt mới phát sinh. Chủ thể thực hiện là các viện nghiên cứu và Bộ Tài chính, với chu kỳ đánh giá 2 năm/lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về kế toán và tài chính: Giúp xây dựng chính sách, hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kế toán phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế, nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát.

2. Doanh nghiệp và kế toán viên: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về sự khác biệt và tương đồng giữa VAS và IAS/IFRS, hỗ trợ áp dụng chuẩn mực kế toán đúng đắn, nâng cao chất lượng báo cáo tài chính.

3. Các tổ chức kiểm toán và tư vấn tài chính: Là cơ sở để đánh giá mức độ tuân thủ chuẩn mực kế toán quốc tế, tư vấn cho khách hàng về các vấn đề liên quan đến tài sản cố định vô hình và đo lường giá trị tài sản.

4. Giảng viên và sinh viên ngành kế toán, kiểm toán: Tài liệu tham khảo quan trọng cho việc nghiên cứu, giảng dạy về hài hòa chuẩn mực kế toán, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản cố định vô hình và đo lường kế toán.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao mức độ hài hòa về tài sản cố định vô hình thấp hơn các chuẩn mực khác?
   Do sự khác biệt trong điều kiện kinh tế, khung pháp lý và việc cập nhật chuẩn mực chậm trễ, đặc biệt là các quy định về ghi nhận chi phí và đo lường giá trị hợp lý chưa được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam.

2. Phương pháp phân tích cụm mờ giúp gì cho việc đánh giá hài hòa?
   Phương pháp này cho phép đánh giá mức độ tương đồng chi tiết theo từng khoản mục với các mức độ khác nhau, giúp nhận diện chính xác các điểm khác biệt trọng yếu cần điều chỉnh.

3. Việc áp dụng giá trị hợp lý trong đo lường tài sản vô hình có khó khăn gì?
   Khó khăn chính là thiếu thị trường hoạt động và khung pháp lý hỗ trợ, cũng như yêu cầu cao về kỹ năng định giá và dữ liệu thị trường, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

4. VAS 04 có được cập nhật theo IAS 38 không?
   VAS 04 được ban hành năm 2001 và chưa được cập nhật bổ sung theo các sửa đổi của IAS/IFRS sau năm 2003, dẫn đến khoảng cách ngày càng lớn giữa hai chuẩn mực.

5. Lợi ích của việc nâng cao mức độ hài hòa chuẩn mực kế toán là gì?
   Giúp tăng tính minh bạch, so sánh được của báo cáo tài chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn quốc tế, nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Kết luận

• Mức độ hài hòa các quy định về tài sản cố định vô hình giữa CMKT Việt Nam và quốc tế hiện đạt khoảng 57,4%, thấp hơn mức trung bình chung của các chuẩn mực kế toán khác.
• Sự khác biệt chủ yếu nằm ở các quy định về ghi nhận chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu và phương pháp đo lường giá trị tài sản.
• Khoảng cách thời gian cập nhật chuẩn mực và điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù của Việt Nam là nguyên nhân chính làm giảm mức độ hội tụ.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao mức độ hài hòa, bao gồm cập nhật chuẩn mực, xây dựng khung pháp lý hỗ trợ, đào tạo chuyên sâu và đánh giá định kỳ.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào việc triển khai các đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu đánh giá mức độ hài hòa các chuẩn mực kế toán khác để thúc đẩy hội nhập kế toán quốc tế toàn diện hơn.

Quý độc giả và các nhà nghiên cứu được khuyến khích tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu này nhằm góp phần nâng cao chất lượng hệ thống kế toán Việt Nam trong thời kỳ hội nhập sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH -------------------------------------------------------------------------- NGUYỄN KHOA DIỆU TRANG ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HÀI HOÀ CÁC QUY ĐỊNH VỀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÔ HÌNH GIỮA CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP Hồ Chí Minh- 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH -------------------------------------------------------------------------- NGUYỄN KHOA DIỆU TRANG ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HÀI HOÀ CÁC QUY ĐỊNH VỀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÔ HÌNH GIỮA CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 60340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. VÕ VĂN NHỊ TP Hồ Chí Minh- 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Đề tài luận văn “ Đo lường mức độ hài hoà các quy định về tài sản cố định vô hình giữa chuẩn mực kế toán việt nam và chuẩn mực kế toán quốc tế” là do chính tác giả thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ các công trình nghiên cứu nào trước đây. Tất cả những phần kế thừa, tham khảo cũng như tham chiếu đều được trích dẫn đầy đủ và ghi rõ nguồn cụ thể trong danh mục tài liệu tham khảo. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan của mình. Tác giả NGUYỄN KHOA DIỆU TRANG TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục từ viết tắt Danh mục các bảng biểu PHẦN MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu . Đóng góp của luận văn . Kết cấu của luận văn . 4 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY VỀ ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HÀI HOÀ GIỮA CÁC CHUẨN MỰC KẾ TOÁN.1 Tóm tắt các bài nghiên cứu về hài hoà kế toán của quốc tế .2 Các nghiên cứu trong nước .3 Nhận xét các nguyên cứu trước và xác định khe hỏng nghiên cứu. 12 Kết luận chương 1: . 12 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HÀI HOÀ CÁC QUY ĐỊNH VỀ TÀI SẢN VÔ HÌNH GIỮA CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ .1 Khái niệm về hài hoà .1 Hài hoà chuẩn mực kế toán và hài hoà thực tế kế toán .2 Tiến trình hài hoà kế toán quốc tế .2 Tổng quan về chuẩn mực kế toán quốc tế và Việt Nam về tài sản vô hình .1 Tổng quan về sự hài hoà giữa CMKT Việt Nam và CMKT quốc tế .17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Tổng quan chuẩn mực kế toán quốc tế về tài sản cố định vô hình .3 Tổng quan chuẩn mực kế toán Việt Nam về tài sản cố định vô hình .4 Lý thuyết về đo lường trong kế toán .4 Các mô hình đo lường trong kế toán .33 Kết luận chương 2 . 37 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu .3 Phân tích dữ liệu nghiên cứu . 39 Kết luận chương 3: . 43 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Kết quả kiểm định .2 Kết luận về giả thuyết. 46 Kết luận chương 4: . 53 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .2 Một số kiến nghị .1 Kiến nghị chung.2 Kiến nghị đối với chuẩn mực TSCĐ vô hình .3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo . 60 Kết luận chương 5 . 61 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tên đầy đủ BCTC Báo cáo tài chính CMKT Chuẩn mực kế toán DN Doanh nghiệp TSCĐ Tài sản cố định TSCĐVH Tài sản cố định vô hình IAS International Accounting Standards IAH International Accounting Harmonization TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Thời gian và khoảng cách giữa ngày ban hành/sửa đổi của các CMKT Việt Nam và IAS/IFRS tương đương .1 – Các khoản mục đo lường mức độ hài hoà .1 Bảng chi tiết tần số xếp hạng gần gũi các khoản mục.2 Tần số xếp hạng gần gũi VAS/IAS 38 .3: Phân tích các điểm khác biệt cơ bản giữa VAS và IAS về TSCĐ vô hình .1 Tần số xếp hạng gần gũi VAS và IAS về tài sản cố định vô hình . 45 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành một xu thế tất yếu của mọi nền kinh tế. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế chung này. Thế nhưng quá trình hội nhập đâu chỉ có cơ hội mà còn có nhiều thử thách và khó khăn buộc chúng ta phải kiên trì và nỗ lực vượt qua. Một trong những thử thách của quá trình hội nhập là việc hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kế toán để có thể hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động kế toán của Việt Nam bắt nhịp kịp với sự hội nhập kế toán ở các nước có nền kinh tế thị trường và quan trọng hơn là tạo môi trường pháp lý cho hội nhập kinh tế, quốc tế và khu vực. Các chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện nay đang được xây dựng trên cơ sở các chuẩn mực kế toán quốc tế để tạo điều kiện cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam được dễ dàng hơn. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế xã hội đặc thù của Việt Nam mà việc áp dụng toàn bộ các chuẩn mực kế toán quốc tế vào thực tiễn hoạt động kinh doanh ở Việt Nam là chưa thể thực hiện được. Chính nguyên nhân đó khiến cho các chuẩn mực kế toán Việt Nam dù được xây dựng trên cơ sở các chuẩn mực kế toán quốc tế vẫn có nhiều điểm khác biệt mang tính trọng yếu. Kết quả bài nghiên cứu của tác giả Phạm Hoài Hương (2012) chỉ ra rằng mức độ hài hòa giữa VAS với IAS/IFRS liên quan đến 10 chuẩn mực được chọn nghiên cứu ở mức bình quân là 68%. Theo đó, các chuẩn mực về doanh thu và chi phí có mức độ hài hòa cao hơn các CMKT về tài sản. Mức độ hài hòa về đo lường (81,2%) cao hơn nhiều so với mức độ hài hòa về khai báo thông tin (57%). Trong đó, mức độ hài hoà của chuẩn mực “Tài sản cố định vô hình” (57,4%) thấp hơn mức trung bình (68%). Khoảng cách giữa CMKT Việt Nam và CMKT quốc tế đặc biệt là các chuẩn mực về tài sản vẫn còn lớn đã ảnh hưởng đến quá trình hội nhập và hoàn thiện TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 CMKT ở nước ta. Việc tìm hiểu mức độ hài hòa quy định về tài sản cố định vô hình của Việt Nam và CMKT quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá mức độ hài hòa, tìm nguyên nhân và đưa ra định hướng cho việc hoàn thiện các chuẩn mực về TSCĐ vô hình nói riêng và hệ thống CMKT Việt nam nói chung để từ đó tiến gần hơn với việc hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy vậy, ở Việt Nam, theo hiểu biết của tác giả vẫn chưa có nghiên cứu về vấn đề này. Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài “Đo lường mức độ hài hoà các quy định về tài sản cố định vô hình giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và chuẩn mực kế toán quốc tế” để làm luận văn tốt nghiệp bậc thạc sĩ của mình. Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu tổng quát: Đo lường mức độ hài hòa quy định về TSCĐ vô hình của Việt Nam so với chuẩn mực quốc tế trong giai đoạn từ năm 2005 đến tháng 8 năm 2016. - Mục tiêu cụ thể: + Trên cơ sở quy định về TSCĐ vô hình của CMKT Việt Nam và CMKT quốc tế đánh giá mức độ hài hòa trong giai đoạn từ năm 2005 đến tháng 8 năm 2016. + Đưa ra một số đề xuất nhằm nâng cao mức độ hài hòa về TSCĐ vô hình Việt Nam với CMKT quốc tế nói riêng và hệ thống kế toán Việt Nam nói chung. Câu hỏi nghiên cứu Các câu hỏi nghiên cứu của luận văn sẽ được làm rõ: - Mức độ hài hòa về tài sản cố định vô hình giữa CMKT Việt Nam và quốc tế như thế nào. - Các giải pháp nào được đưa ra nhằm nâng cao mức độ hài hoà giữa CMKT Việt Nam và quốc tế về TSCĐ vô hình? TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu những đối tượng sau: - Các CMKT Việt Nam và CMKT quốc tế về TSCĐ vô hình ở các khía cạnh: khái niệm, phạm vi, phân loại, ghi nhận và đo lường. - Các quy định kế toán tại Việt Nam liên quan đến TSCĐ vô hình.2 Phạm vi nghiên cứu - CMKT Việt Nam được nghiên cứu là VAS 04 (Tài sản cố định vô hình) và các văn bản pháp luật kế toán khác có liên quan trong giai đoạn từ năm 2005 đến tháng 8 năm 2016. - CMKT quốc tế được nghiên cứu là CMKT quốc tế hiện hành bao gồm: IAS 38, trong giai đoạn từ năm 2005 đến tháng 8 năm 2016. Phương pháp nghiên cứu - Vì dữ liệu nghiên cứu trong luận văn này dưới dạng văn bản, để đánh giá hài hòa chuẩn mực về đo lường, luận văn này sử dụng phương pháp định tính, phân tích nội dung. Kỹ thuật của phương pháp này được sử dụng để nhận diện các đặc trưng cụ thể của các thông tin trong văn bản nghiên cứu. - Nghiên cứu này cũng dựa vào phân tích nội dung để sắp xếp các quy định đo lường về TSCĐ vô hình của hai hệ thống chuẩn mực theo danh mục xác định trước. Từ đó, dựa vào bài nghiên cứu của tác giả Qu and Zhang (2010) xây dựng mức “xếp hạng gần gũi” có mức thang đo lần lượt là 1; 0.3; 0 cho các khoản mục để đánh giá mức độ hài hòa giữa VAS so với IAS/IFRS về TS vô hình. Cụ thể như sau: Một giá trị xếp hạng rank = 1 là nội dung các yêu cầu trong VAS và IAS/IRFS hoàn toàn giống nhau. Một giá trị xếp hạng rank = 0.7 khi hầu hết các chi tiết trong yêu cầu là giống nhau, tuy nhiên còn một số khác biệt, nhưng không quan trọng. Một giá trị xếp hạng rank = 0.3 khi có một vài điểm hài hòa nhưng tồn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 tại khác biệt lớn giữa VAS với IAS/IFRS. Một giá trị xếp hạng rank = 0 là nội dung các yêu cầu trong VAS hoàn toàn không hài hòa với IAS/IFRS.