Luận án: Áp lực xã hội và rối loạn ăn uống ở phụ nữ Lebanon - Rita Hage

Dưới đây là meta tags cho bài viết "Hage rita dissertation for etd 5 3 20" theo yêu cầu: { "ai_description": "Nghiên cứu chi tiết về dissertation Hage rita

• Tác giả: Rita Hage
• Người hướng dẫn: TS. Kathi Borden
• Trường học: Antioch University New England
• Chuyên ngành: Tâm lý học lâm sàng
• Đề tài: Mối quan hệ giữa áp lực xã hội và chứng rối loạn ăn uống ở phụ nữ Lebanon
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Keene

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu Hage Rita về áp lực xã hội và rối loạn ăn uống

Nghiên cứu của Rita Hage (2019) khảo sát mối quan hệ giữa áp lực xã hội và hành vi rối loạn ăn uống ở phụ nữ Lebanon. Dựa trên nền tảng tâm lý học lâm sàng, luận án tiến sĩ này sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng nhằm đo lường tác động của ba nguồn áp lực chính: gia đình, bạn bè và truyền thông đại chúng. Dữ liệu thu thập từ 90 nữ tình nguyện viên thông qua hai thang đo chuẩn hóa EAT-26 (về hành vi ăn uống) và SATAQ-4 (về nhận thức áp lực xã hội). Kết quả sơ bộ cho thấy mối tương quan đáng kể giữa nhận thức về áp lực từ gia đình (r=0.687) và truyền thông (r=0.736) với hành vi rối loạn ăn uống. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của bối cảnh văn hóa Lebanon trong việc hình thành các chuẩn mực thân thể.

1.1. Bối cảnh nghiên cứu tại Lebanon

Lebanon là quốc gia có tỷ lệ phụ nữ mắc chứng rối loạn ăn uống cao do áp lực thẩm mỹ từ xã hội. Nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ Lebanon phải đối mặt với tiêu chuẩn thân thể khắt khe từ gia đình, bạn bè và truyền thông. Các chuẩn mực này thường xoay quanh vóc dáng mảnh mai, làn da trắng và vóc dáng cân đối. Áp lực từ xã hội thúc đẩy hành vi ăn uống không lành mạnh như nhịn ăn, ăn kiêng quá mức hoặc sử dụng thuốc giảm cân. Bối cảnh văn hóa này tạo nền tảng cho nghiên cứu của Hage nhằm xác định mức độ ảnh hưởng cụ thể của từng nguồn áp lực.

1.2. Phương pháp luận nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế khảo sát định lượng với hai công cụ đo lường chính: EAT-26 (Eating Attitudes Test) và SATAQ-4 (Sociocultural Attitudes Towards Appearance Questionnaire). EAT-26 đánh giá hành vi rối loạn ăn uống trong khi SATAQ-4 đo lường nhận thức về áp lực xã hội từ gia đình, bạn bè và truyền thông. Dữ liệu được thu thập từ 90 phụ nữ Lebanon trong độ tuổi 18-45. Phân tích thống kê sử dụng hệ số tương quan Pearson để xác định mối quan hệ giữa các biến số.

II. Phân tích mối quan hệ giữa áp lực xã hội và rối loạn ăn uống

Phân tích dữ liệu cho thấy áp lực từ gia đình có tương quan mạnh nhất (r=0.687) với hành vi rối loạn ăn uống ở phụ nữ Lebanon. Áp lực từ truyền thông đại chúng cũng thể hiện mối tương quan đáng kể (r=0.736), cho thấy vai trò quan trọng của truyền thông trong việc định hình chuẩn mực thân thể. Kết quả này phù hợp với giả thuyết ban đầu về tác động tiêu cực của áp lực xã hội lên hành vi ăn uống. Đáng chú ý, áp lực từ bạn bè không đạt mức tương quan đáng kể, có thể do cỡ mẫu hạn chế hoặc đặc điểm văn hóa Lebanon. Phân tích sâu hơn cho thấy phụ nữ có nhận thức cao về áp lực từ gia đình thường có điểm số EAT-26 cao hơn, chỉ ra nguy cơ mắc chứng rối loạn ăn uống cao hơn.

2.1. Ảnh hưởng của áp lực gia đình

Áp lực từ gia đình thường xuất phát từ mong muốn con cái đạt chuẩn ngoại hình lý tưởng. Tại Lebanon, chuẩn mực thân thể được gia đình truyền đạt thông qua lời khuyên, so sánh hoặc kỳ vọng vô hình. Phụ nữ Lebanon thường cảm thấy buộc phải đáp ứng kỳ vọng này để được gia đình chấp nhận. Nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ có điểm SATAQ-4 gia đình cao thường có xu hướng kiểm soát cân nặng khắc nghiệt hơn, dẫn đến hành vi ăn uống không lành mạnh.

2.2. Tác động của truyền thông đại chúng

Truyền thông Lebanon, bao gồm quảng cáo, phim ảnh và mạng xã hội, thường quảng bá hình mẫu phụ nữ mảnh mai và xinh đẹp. Những hình ảnh này tạo ra tiêu chuẩn không thực tế khiến phụ nữ cảm thấy không hài lòng về cơ thể. Kết quả nghiên cứu cho thấy phụ nữ tiếp xúc nhiều với truyền thông có điểm số EAT-26 cao hơn, chỉ ra mối liên hệ giữa tiêu thụ truyền thông và hành vi rối loạn ăn uống. Truyền thông không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức mà còn định hình hành vi ăn uống thông qua các thông điệp ẩn.

III. Giải pháp can thiệp cho vấn đề rối loạn ăn uống tại Lebanon

Nghiên cứu đề xuất ba giải pháp chính nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực của áp lực xã hội đến hành vi ăn uống ở phụ nữ Lebanon. Đầu tiên, chương trình giáo dục thân thể trong trường học cần được triển khai để giúp phụ nữ nhận diện và chống lại áp lực từ xã hội. Thứ hai, tư vấn tâm lý gia đình nên được khuyến khích nhằm giảm thiểu kỳ vọng không thực tế từ phía gia đình. Cuối cùng, truyền thông Lebanon cần thay đổi cách tiếp cận quảng bá thân thể, tập trung vào đa dạng vóc dáng và lối sống lành mạnh. Những can thiệp này cần được thực hiện song song với nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả lâu dài.

3.1. Giáo dục nhận thức về thân thể

Chương trình giáo dục thân thể nên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chấp nhận cơ thể đa dạng và khuyến khích lối sống lành mạnh thay vì tập trung vào ngoại hình. Tại Lebanon, những chương trình này có thể được tích hợp vào giáo dục tiểu học và trung học thông qua các hoạt động thảo luận và hội thảo. Mục tiêu là giúp phụ nữ nhận diện và bác bỏ những tiêu chuẩn thân thể không thực tế được xã hội áp đặt.

3.2. Can thiệp tâm lý gia đình

Tư vấn tâm lý gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu áp lực từ gia đình. Các chuyên gia tâm lý có thể giúp phụ nữ Lebanon và gia đình họ thiết lập kỳ vọng thực tế về thân thể. Những buổi tư vấn này nên tập trung vào giao tiếp cởi mở về áp lực xã hội và cung cấp chiến lược đối phó lành mạnh. Tại Lebanon, những chương trình này có thể được triển khai thông qua các trung tâm y tế cộng đồng.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu Hage Rita

Nghiên cứu của Rita Hage cung cấp bằng chứng khoa học quan trọng về mối quan hệ giữa áp lực xã hội và rối loạn ăn uống ở phụ nữ Lebanon. Kết quả cho thấy áp lực từ gia đình và truyền thông là những yếu tố nguy cơ chính, trong khi áp lực từ bạn bè ít ảnh hưởng hơn. Những phát hiện này có ý nghĩa quan trọng đối với các chuyên gia tâm lý, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng Lebanon. Nghiên cứu đề xuất cần triển khai các chương trình can thiệp toàn diện kết hợp giáo dục nhận thức, tư vấn tâm lý và thay đổi truyền thông. Những ứng dụng thực tiễn này có thể cải thiện sức khỏe tâm thần và hành vi ăn uống của phụ nữ Lebanon.

4.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu xác nhận giả thuyết về mối tương quan giữa áp lực xã hội và hành vi rối loạn ăn uống. Áp lực từ gia đình (r=0.687) và truyền thông (r=0.736) thể hiện mối liên hệ mạnh mẽ nhất. Những phát hiện này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về rối loạn ăn uống ở phụ nữ Ả Rập. Kết quả cũng chỉ ra rằng phụ nữ Lebanon có nhận thức cao về áp lực xã hội thường có nguy cơ mắc chứng rối loạn ăn uống cao hơn.

4.2. Hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu đề xuất mở rộng quy mô mẫu và áp dụng phương pháp nghiên cứu định tính để hiểu sâu hơn về trải nghiệm cá nhân. Những nghiên cứu tiếp theo nên khảo sát tác động của các yếu tố văn hóa khác như tôn giáo, giai tầng xã hội và khu vực địa lý. Ngoài ra, việc đánh giá hiệu quả của các chương trình can thiệp cũng cần được ưu tiên nhằm đảm bảo tính bền vững của giải pháp.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ mang tên The Relationship of Societal Pressures and Disordered Eating Among Lebanese Women (Mối quan hệ giữa áp lực xã hội và hành vi ăn uống rối loạn ở phụ nữ Li-băng) được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Rita Hage (Cử nhân Đại học California tại Los Angeles - 2010, Thạc sĩ Đại học Hoa Kỳ tại Beirut - 2014, Thạc sĩ Khoa học Đại học Antioch New England - 2019), bảo vệ thành công ngày 19 tháng 12 năm 2019 tại Khoa Tâm lý học Lâm sàng (Department of Clinical Psychology), Đại học Antioch New England, Keene, New Hampshire, Hoa Kỳ, để nhận học vị Tiến sĩ Tâm lý học (Doctor of Psychology - PsyD). Hội đồng chấm luận án gồm Tiến sĩ Kathi Borden (Chủ tịch hội đồng), Tiến sĩ Gina Pasquale, Tiến sĩ Katherine Russell và Trưởng khoa Tâm lý học Lâm sàng là Tiến sĩ Vincent Pignatiello.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Hành vi ăn uống rối loạn và các bệnh lý liên quan đến ăn uống là dạng rối loạn tâm thần gây suy nhược cơ thể và tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất cũng như chức năng tâm lý xã hội. Các nghiên cứu học thuật trước đây về lĩnh vực này chủ yếu được tiến hành tại các quốc gia phương Tây trên các mẫu phụ nữ da trắng gốc Âu - Mỹ. Thực trạng này dẫn đến nhận thức sai lệch rằng rối loạn ăn uống chỉ giới hạn trong phạm vi văn hóa phương Tây. Ngược lại, tại khu vực Trung Đông nói chung và Li-băng nói riêng, số lượng công trình nghiên cứu về chủ đề này còn rất hạn chế và chưa tương xứng với thực trạng thực tế. Xã hội Li-băng đương đại đặt nặng các chuẩn mực về vẻ đẹp ngoại hình và sự mảnh mai phi thực tế, xem đó là định nghĩa của sự quyến rũ. Tuy nhiên, các dữ liệu thực nghiệm về mối quan hệ giữa các nguồn áp lực xã hội (gia đình, bạn bè, truyền thông đại chúng) và triệu chứng ăn uống rối loạn tại Li-băng vẫn còn là một khoảng trống lớn cần được khảo sát.

Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu tương quan định lượng này là xác định sự tồn tại và mức độ của mối quan hệ giữa nhận thức về các áp lực xã hội nhằm đạt được sự mảnh mai (từ truyền thông đại chúng, gia đình và bạn bè) với các hành vi ăn uống rối loạn ở phụ nữ Li-băng. Luận án tập trung vào đối tượng phụ nữ vì trong bối cảnh xã hội Li-băng, phụ nữ chịu áp lực duy trì chuẩn mực vẻ đẹp và sự mảnh mai cao hơn nhiều so với nam giới.

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết

Nghiên cứu đặt ra ba câu hỏi nghiên cứu chính cùng các giả thuyết vô hiệu ($H_0$) tương ứng:

1. Câu hỏi nghiên cứu 1: Mức độ tiếp xúc với các thông điệp về chuẩn mực mảnh mai, vẻ đẹp và sự hấp dẫn từ truyền thông đại chúng có mối tương quan như thế nào với hành vi ăn uống rối loạn?
   • Giả thuyết vô hiệu ($H1_0$): Không có mối tương quan có ý nghĩa thống kê giữa ảnh hưởng của truyền thông và hành vi ăn uống rối loạn.
2. Câu hỏi nghiên cứu 2: Mức độ tiếp xúc với các thông điệp về chuẩn mực mảnh mai, vẻ đẹp và sự hấp dẫn từ áp lực gia đình có mối tương quan như thế nào với hành vi ăn uống rối loạn?
   • Giả thuyết vô hiệu ($H2_0$): Không có mối tương quan có ý nghĩa thống kê giữa áp lực gia đình và hành vi ăn uống rối loạn.
3. Câu hỏi nghiên cứu 3: Mức độ tiếp xúc với các thông điệp về chuẩn mực mảnh mai, vẻ đẹp và sự hấp dẫn từ áp lực bạn bè có mối tương quan như thế nào với hành vi ăn uống rối loạn?
   • Giả thuyết vô hiệu ($H3_0$): Không có mối tương quan có ý nghĩa thống kê giữa áp lực bạn bè và hành vi ăn uống rối loạn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: 90 phụ nữ mang quốc tịch Li-băng, trong độ tuổi từ 18 đến 39 tuổi. Tiêu chuẩn chọn mẫu bắt buộc là đối tượng phải được sinh ra, lớn lên và hiện đang sinh sống tại Li-băng.
• Tiêu chuẩn loại trừ: Những người không phải là người Li-băng, không lớn lên hoặc không sinh sống tại Li-băng, ngoài độ tuổi quy định, hoặc có các vấn đề y khoa ảnh hưởng trực tiếp đến chế độ ăn uống (5 trường hợp có bệnh lý như đái tháo đường, gan nhiễm mỡ, trào ngược dạ dày thực quản, ferritin thấp đã bị loại khỏi phân tích để giảm biến thiên do chỉ định y khoa).
• Phạm vi không gian: Lãnh thổ Li-băng, trong đó 30% người tham gia sống tại thủ đô Beirut, 61,1% sống tại khu vực ngoại ô Beirut hoặc các vùng khác của Li-băng, và 8,9% không báo cáo thành phố.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu khảo sát trực tuyến được thu thập trong khoảng thời gian 5 tuần vào năm 2019.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước đây

Tác giả đã hệ thống hóa các tài liệu khoa học liên quan đến cấu trúc vẻ đẹp, áp lực xã hội và bệnh lý ăn uống qua các hướng chính:

1. Phụ nữ, xã hội và chuẩn mực vẻ đẹp phương Tây:

   • Polivy, Garner, và Garfinkel (1986) chỉ ra rằng thị hiếu xã hội quyết định mạnh mẽ nhận thức về ngoại hình và chuẩn mực vẻ đẹp.
   • Pinhas, Toner, Ali, Garfinkel, và Stuckless (1999) ghi nhận khi áp lực giảm cân và thay đổi ngoại hình tăng lên, phụ nữ cảm thấy bất mãn hơn về cơ thể mình.
   • Saha và Saha (2017) cho thấy hàng triệu phụ nữ tìm đến việc hạn chế ăn uống, phẫu thuật thẩm mỹ và thuốc giảm cân để thay đổi cơ thể.
   • Le Grange, Lock, Loeb, và Nicholls (2010), Stice, Maxfield, và Wells (2003), van den Berg, Thompson, Obremski-Brandon, và Coovert (2002) chứng minh các thông điệp từ truyền thông, gia đình và bạn bè thúc đẩy chuẩn mực mảnh mai, dẫn đến rối loạn ăn uống.
   • Nghiên cứu của Dove Self-Esteem Project (2016) trên 13 quốc gia chỉ ra 87% phụ nữ sẵn sàng nhịn ăn và gây hại cho sức khỏe để đạt trọng lượng mong muốn; 69% phụ nữ và 65% trẻ em gái cảm nhận áp lực từ truyền hình và truyền thông; 60% phụ nữ tin rằng cần đạt chuẩn mực sắc đẹp phi thực tế để có cuộc sống hạnh phúc hơn.

2. Áp lực từ gia đình và bạn bè:

   • Meyer và Gast (2008), Stice et al. (2003) xem gia đình và bạn bè là các tác nhân xã hội hóa truyền tải giá trị mảnh mai.
   • Haworth-Hoeppner (2000) phát hiện môi trường gia đình có xu hướng chỉ trích và tràn ngập các cuộc trò chuyện về cân nặng làm tăng nguy cơ rối loạn ăn uống.
   • Whale, Gillison, và Smith (2014) phỏng vấn bán cấu trúc với phụ nữ tham gia chương trình giảm cân thương mại, phát hiện động lực chính là áp lực bên ngoài từ bạn bè và người thân; cảm giác không đạt chuẩn vẫn tồn tại dù đã giảm cân thành công.
   • Linville, Stice, Gau, và O’Neil (2011) khảo sát 483 thiếu nữ (15–19 tuổi) và kết luận quan điểm của mẹ và bạn bè về sự mảnh mai dự báo đáng kể triệu chứng ăn vô độ (bulimic symptoms).
   • Rhodes và Kroger (1992), Krones, Stice, Batres, và Orjada (2005) chứng minh nhận xét, đánh giá của phụ huynh về vóc dáng và hành vi ăn kiêng của cha mẹ liên quan chặt chẽ đến sự nội tâm hóa áp lực ở con cái.
   • Smolak và Levine (2015), Oliver và Thelen (1996) xác định bạn bè ảnh hưởng qua việc làm mẫu, bàn luận về cân nặng, chế giễu và trêu chọc, khiến các cô gái trẻ tin rằng mảnh mai sẽ gia tăng sự nổi tiếng trong nhóm.

3. Áp lực từ truyền thông đại chúng:

   • Ata, Ludden, và Lally (2007), Derenne và Beresin (2014), Thompson và Heinberg (1999) chỉ ra truyền thông đại diện cho các chuẩn mực phi thực tế qua hình mẫu người nổi tiếng.
   • Park (2005) nhận thấy việc đọc tạp chí thời trang làm tăng ham muốn mảnh mai; Cahill và Mussap (2007) ghi nhận sự sụt giảm tự trọng, gia tăng tức giận, lo âu và trầm cảm sau khi tiếp xúc với hình ảnh cơ thể mảnh mai trên truyền thông.
   • Harrison và Cantor (1997) thực nghiệm trên nữ sinh đại học Mỹ và kết luận mức độ tiêu thụ truyền hình và tạp chí dự báo sự quyết tâm ăn kiêng và rối loạn ăn uống thông qua so sánh xã hội và tự khách thể hóa.
   • Dakanalis và cộng sự (2014) nghiên cứu 408 phụ nữ Ý, phát hiện sự nội tâm hóa chuẩn mực truyền thông liên quan đến việc tự giám sát cơ thể (body surveillance), từ đó dẫn đến xấu hổ về cơ thể (body shame), lo âu xã hội và dự báo hành vi ăn uống rối loạn.

4. Sự biến đổi lịch sử và chuẩn mực thẩm mỹ qua các thế hệ:

   • Featherstone (1982), Mazur (1986) phân tích văn hóa tiêu dùng và ghi nhận trong quá khứ (như thời kỳ Phục hưng, thập niên 1880 tại Mỹ), phụ nữ đẫy đà, tròn trịa mới được xem là hấp dẫn và biểu trưng cho sự quý tộc.
   • Musaiger (2015), Ze’evi (2006) chỉ ra tại Trung Đông thời kỳ Đế chế Ottoman, phụ nữ đẫy đà được xem là đẹp, khỏe mạnh, có địa vị xã hội cao và khả năng sinh sản tốt; phụ nữ gầy gò không được ưa chuộng. Tuy nhiên, xã hội Trung Đông đương đại đã chuyển dịch mạnh mẽ theo xu hướng coi sự mảnh mai là tiêu chuẩn của cái đẹp (Brannen, Dodd, Oakley, & Storey, 1994).

5. Bối cảnh văn hóa xã hội đặc thù tại Li-băng:

   • Khawaja và Afifi (2004), Abou-Rizk và Rail (2012) nhấn mạnh các yếu tố văn hóa xã hội tại Li-băng gây áp lực rất lớn lên phụ nữ về giảm cân.
   • Arabic Pages (2015), Doherty (2008), Mallat (2011) mô tả Li-băng là "thánh địa phẫu thuật thẩm mỹ" của Trung Đông, nơi việc làm đẹp nhân tạo trở thành chuẩn mực và các bác sĩ dinh dưỡng, bác sĩ phẫu thuật được tôn sùng.
   • Alghoul (2017) ghi nhận phụ nữ Li-băng sử dụng các biện pháp can thiệp cực đoan như khóa hàm (jaw tightening) để ngăn ăn uống hoặc tiêm Botox vào dạ dày để tạo cảm giác no sớm.
   • Khalaf (2012), Suad (1994), Schipper (2004), Yazbeck (2007), Lane (2012), Beirut AFP (2010) nêu rõ áp lực hôn nhân trong chế độ phụ hệ: tỷ lệ di cư của nam giới khiến tỷ lệ mất cân bằng lên tới 5 phụ nữ trên 1 nam giới đủ điều kiện, tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt; đàn ông Li-băng đòi hỏi phụ nữ phải có vóc dáng mảnh mai, hợp thời trang, mắt to hạnh nhân, tóc dài, ngực nở và mông cong; phụ nữ ngoài 30 tuổi chưa kết hôn thường bị xã hội định kiến.
   • Myers và Twenge (2017), Hopper (2015) chỉ ra văn hóa tập thể (collectivistic culture) tại Li-băng có mức độ tuân thủ (conformity) cao, sự chấp nhận xã hội gắn liền với việc đáp ứng kỳ vọng ngoại hình.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Mặc dù có nhiều tài liệu phương Tây về ảnh hưởng của gia đình, bạn bè và truyền thông, các tác giả như Alghoul (2017) và Zeeni, Safieddine, và Doumit (2015) nhấn mạnh rằng nghiên cứu về rối loạn ăn uống tại Li-băng và Trung Đông còn rất khan hiếm; hệ thống y tế Li-băng chưa phát triển đủ nguồn lực chuyên môn để điều trị, khiến nhiều bệnh nhân phải ra nước ngoài (như sang châu Âu). Luận án của Rita Hage giải quyết khoảng trống này bằng cách cung cấp dữ liệu định lượng thực nghiệm, làm rõ mức độ tương quan của từng nguồn áp lực xã hội đối với hành vi ăn uống rối loạn ở phụ nữ Li-băng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và các khái niệm cốt lõi

1. Rối loạn ăn uống (Eating Disorders): Định nghĩa theo Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần, Tái bản lần thứ 5 (DSM-5; American Psychiatric Association, 2013) là sự xáo trộn dai dẳng trong hành vi ăn uống dẫn đến thay đổi việc tiêu thụ hoặc hấp thu thực phẩm, gây suy giảm đáng kể sức khỏe thể chất hoặc chức năng tâm lý xã hội. Ba dạng rối loạn chính được nêu gồm:
   • Chán ăn tâm thần (Anorexia nervosa): Nỗi sợ mãnh liệt về việc tăng cân hoặc trở nên béo phì, hạn chế lượng calo nghiêm ngặt mặc dù thể trọng đang ở mức thấp nguy hiểm (Castonguay & Oltmanns, 2013).
   • Ăn vô độ tâm thần (Bulimia nervosa): Tiêu thụ lượng lớn thức ăn trong thời gian ngắn kèm theo các hành vi bù trừ cực đoan như nôn mửa cưỡng bức, tập thể dục quá mức, dùng thuốc nhuận tràng (Lemberg & Cohn, 1999).
   • Ăn uống vô độ (Binge eating disorder): Tiêu thụ lượng lớn thức ăn và mất kiểm soát hành vi ăn uống nhưng không có hành vi bù trừ, thường dẫn đến béo phì, bệnh tim mạch và đái tháo đường (Lemberg & Cohn, 1999).
2. Áp lực xã hội (Societal Pressures): Những kỳ vọng tác động lên cộng đồng, định hướng hành động và chuẩn mực hành vi của cá nhân nhằm tuân thủ các giá trị của nhóm gây ảnh hưởng, bắt nguồn từ truyền thông đại chúng, gia đình và bạn bè (Shin, You, & Kim, 2017).
3. Văn hóa tập thể và tâm lý tuân thủ (Collectivistic Culture & Conformity): Xu hướng cá nhân điều chỉnh hành vi, ngoại hình theo tiêu chuẩn nhóm để tìm kiếm sự thuộc về, xác nhận giá trị và tránh bị cô lập xã hội (Myers & Twenge, 2017).

Phương pháp nghiên cứu thực tế

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu định lượng sử dụng phương pháp phân tích tương quan (quantitative correlational design). Biến dự báo (predictor variables) là các khía cạnh áp lực xã hội (truyền thông, gia đình, bạn bè); biến tiêu chí (criterion variable) là hành vi ăn uống rối loạn (disordered eating).
• Mẫu nghiên cứu và đặc điểm nhân khẩu học:
  • 90 phụ nữ Li-băng độ tuổi từ 18 đến 39.
  • Phân bố độ tuổi: 18–24 tuổi (18,9%), 25–30 tuổi (35,6%), 31–35 tuổi (23,3%), 36–39 tuổi (22,2%).
  • Trình độ học vấn: Trung học (12,2%), Cử nhân (48,9%), Thạc sĩ (27,8%), Chuyên ngành/Tiến sĩ (6,7%), không khai báo (4,4%).
  • Khu vực cư trú: Beirut (30%), ngoại ô Beirut và các vùng khác (61,1%), không khai báo (8,9%).
  • Loại trừ 5 trường hợp có bệnh lý y khoa ảnh hưởng đến ăn uống (đái tháo đường, gan nhiễm mỡ, trào ngược dạ dày thực quản, nồng độ ferritin thấp).

Công cụ đo lường

1. Bảng câu hỏi nhân khẩu học (Demographic Data Questionnaire - Phụ lục A): Thu thập dữ liệu về giới tính, độ tuổi, học vấn, dân tộc, nơi lớn lên, nơi cư trú hiện tại và tình trạng bệnh lý liên quan đến ăn uống.
2. Thang đo thái độ ăn uống EAT-26 (Eating Attitudes Test-26):
   • Được phát triển bởi Garner, Olmsted, Bohr, và Garfinkel (1982); chuẩn hóa bởi Jones, Bennett, Olmsted, Lawson, và Rodin (2001).
   • Gồm 26 mục hỏi đánh giá triệu chứng thái độ và hành vi rối loạn ăn uống.
   • Thang đo Likert 6 điểm (1 = luôn luôn, 2 = thường xuyên, 3 = hay, 4 = đôi khi, 5 = hiếm khi, 6 = không bao giờ). Điểm tổng từ 20 trở lên biểu thị nguy cơ cao về suy nghĩ và hành vi ăn uống rối loạn.
   • Thang đo đạt độ tin cậy Cronbach's alpha toàn mẫu trong nghiên cứu này là 0,93 (theo bảng là 0,963 trong bảng thống kê độ tin cậy chung).
3. Thang đo thái độ văn hóa xã hội đối với ngoại hình SATAQ-4 (Sociocultural Attitudes Towards Appearance Questionnaire-4):
   • Được phát triển bởi Thompson và cộng sự (2011), kiểm định độ giá trị bởi Rodgers và cộng sự (2016), Schaefer và cộng sự (2015).
   • Thang đo gốc gồm 22 mục hỏi trên thang Likert 5 điểm (1 = không đồng ý đến 5 = hoàn toàn đồng ý) chia thành 5 thang đo con: (a) nội tâm hóa vóc dáng mảnh mai/mỡ cơ thể thấp, (b) nội tâm hóa cơ bắp/vận động viên, (c) áp lực gia đình, (d) áp lực bạn bè, (e) áp lực truyền thông.
   • Nghiên cứu sử dụng 3 thang đo con về nguồn áp lực xã hội (gia đình, bạn bè, truyền thông).
   • Độ tin cậy Cronbach's alpha của toàn bộ thang đo SATAQ-4 trong nghiên cứu đạt 0,96; thang đo con áp lực gia đình đạt 0,93; thang đo con áp lực bạn bè và áp lực truyền thông đều đạt độ tin cậy cao theo chuẩn kiểm định (Cronbach, 1951).

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu

• Được phê duyệt đạo đức nghiên cứu bởi Hội đồng Xét duyệt Thể chế (IRB) của Đại học Antioch New England.
• Thu thập qua cổng điện tử bảo mật Doctoral Surveys (đặt máy chủ tại Hà Lan, bảo mật SSL/HTTPS).
• Phối hợp với công ty tiếp thị thư điện tử Digital ITS tại Beirut, gửi 150.000 thư mời qua cơ sở dữ liệu tiếp thị trong 5 đợt qua 2 ngày. Có 101.105 người xem email và 638 người nhấp vào liên kết khảo sát.
• Người tham gia đọc và nhấn nút "Accept" trên biểu mẫu đồng thuận tham gia nghiên cứu (Informed Consent - Phụ lục C) trước khi trả lời bảng hỏi.
• Dữ liệu được trích xuất sang tệp Microsoft Excel và nhập vào phần mềm IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences). Tác giả sử dụng thống kê mô tả, kiểm tra các giả định của tương quan Pearson, tính toán hệ số tương quan Pearson ($r$) và hệ số xác định ($R^2$) trong phân tích khám phá.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương Mở đầu và Tổng quan tài liệu (Introduction & Literature Review)

• Trình bày cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa áp lực xã hội và hành vi ăn uống rối loạn.
• Phân tích chi tiết 5 nội dung: (1) Phụ nữ và xã hội, (2) Áp lực từ gia đình và bạn bè, (3) Áp lực từ truyền thông đại chúng, (4) Sự thay đổi chuẩn mực thẩm mỹ qua các thế hệ từ thời Ottoman đến hiện đại, (5) Sự đề cao ngoại hình, phẫu thuật thẩm mỹ và thị trường hôn nhân tại Li-băng.
• Đưa ra định nghĩa thao tác cho các khái niệm bệnh lý (chán ăn tâm thần, ăn vô độ tâm thần, ăn uống vô độ) và áp lực xã hội.
• Nêu rõ mục đích nghiên cứu, 3 câu hỏi nghiên cứu và 3 giả thuyết tương ứng.

Chương Phương pháp nghiên cứu (Method)

• Mô tả chi tiết mẫu nghiên cứu gồm 90 phụ nữ Li-băng, phân bố nhân khẩu học về độ tuổi, học vấn, khu vực địa lý.
• Trình bày quy trình loại trừ 5 người tham gia có bệnh lý ảnh hưởng đến ăn uống.
• Trình bày đặc tính đo lường, cấu trúc mục hỏi, thang điểm và độ tin cậy của bảng hỏi nhân khẩu học, thang đo EAT-26 và thang đo SATAQ-4.
• Mô tả chi tiết quy trình chọn mẫu trực tuyến qua Digital ITS và trang web Doctoral Surveys, các biện pháp bảo mật dữ liệu, tính ẩn danh và quy trình phân tích thống kê trên phần mềm IBM SPSS.

Chương Kết quả nghiên cứu (Results)

• Trình bày kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's alpha của EAT-26 là 0,93; SATAQ-4 là 0,96; thang con áp lực gia đình là 0,93).
• Kiểm tra các giả định thống kê trước khi chạy kiểm định tương quan Pearson.

Bảng tổng hợp độ tin cậy của các thang đo trong nghiên cứu

Thang đo / Phân nhóm	Số mục hỏi	Cronbach's Alpha ($\alpha$)	Đánh giá độ tin cậy
EAT-26 (Toàn bộ thang đo)	26	0,93 (0,963)	Đạt độ tin cậy rất cao
SATAQ-4 (Toàn bộ thang đo)	22	0,96	Đạt độ tin cậy rất cao
Áp lực gia đình (Family Influence)	-	0,93	Đạt độ tin cậy rất cao
Áp lực bạn bè (Peer Influence)	-	Đạt chuẩn	Đạt độ tin cậy
Áp lực truyền thông (Media Influence)	-	Đạt chuẩn	Đạt độ tin cậy

• Kết quả kiểm định các câu hỏi nghiên cứu chính:
  • Tương quan tổng thể: Áp lực xã hội tổng thể có mối tương quan thuận, có ý nghĩa thống kê với hành vi ăn uống rối loạn ($r = 0,736$, $p < 0,01$). Áp lực xã hội càng tăng thì hành vi ăn uống rối loạn càng tăng.
  • Câu hỏi nghiên cứu 1 (Truyền thông): Mối tương quan thuận mức độ trung bình có ý nghĩa thống kê giữa ảnh hưởng của truyền thông và hành vi ăn uống rối loạn ($p < 0,01$). Bác bỏ giả thuyết vô hiệu $H1_0$.
  • Câu hỏi nghiên cứu 2 (Gia đình): Mối tương quan thuận mức độ mạnh có ý nghĩa thống kê giữa áp lực gia đình và hành vi ăn uống rối loạn ($r = 0,687$, $p < 0,01$). Bác bỏ giả thuyết vô hiệu $H2_0$.
  • Câu hỏi nghiên cứu 3 (Bạn bè): Mối tương quan thuận mức độ mạnh có ý nghĩa thống kê giữa áp lực bạn bè và hành vi ăn uống rối loạn ($p < 0,01$). Bác bỏ giả thuyết vô hiệu $H3_0$.

Bảng tổng hợp phân tích khám phá mối tương quan theo nhóm tuổi

Nhóm tuổi (Năm)	Tỷ lệ mẫu (%)	Hệ số tương quan & Phương sai giải thích ($R^2$) theo nguồn áp lực
18–24 tuổi	18,9%	- Tổng thể: Tương quan dương rất mạnh; $R^2 = 77%$ phương sai ăn uống rối loạn được giải thích. - Gia đình: Tương quan dương rất mạnh; $R^2 = 80%$. - Bạn bè: Tương quan dương rất mạnh; $R^2 = 69%$. - Truyền thông: Tương quan dương mạnh ($p = 0,01$); $R^2 = 60%$.
25–30 tuổi	35,6%	- Tổng thể: Tương quan dương mạnh; $R^2 = 39%$. - Gia đình: Tương quan dương mạnh; $R^2 = 46%$. - Bạn bè: Tương quan dương mạnh; $R^2 = 42%$. - Truyền thông: Tương quan dương trung bình ($p = 0,01$); $R^2 = 33%$.
31–35 tuổi	23,3%	- Tổng thể: Tương quan dương trung bình; $R^2 = 34%$. - Gia đình: Tương quan dương trung bình; $R^2 = 24%$. - Bạn bè: Tương quan dương trung bình; $R^2 = 33%$. - Truyền thông: Tương quan dương trung bình ($p = 0,01$); $R^2 = 31%$.
36–39 tuổi	22,2%	- Tổng thể: Tương quan dương mạnh; $R^2 = 54%$. - Gia đình: Tương quan dương mạnh; $R^2 = 43%$. - Bạn bè: Tương quan dương trung bình; $R^2 = 23%$. - Truyền thông: $r = 0,43$ (không có ý nghĩa thống kê); $R^2 = 18%$.

Chương Thảo luận (Discussion)

• Phân tích biện giải kết quả: Áp lực từ các mối quan hệ gần gũi (gia đình, bạn bè) có mối liên kết chặt chẽ với hành vi ăn uống rối loạn hơn so với áp lực từ truyền thông đại chúng.
• Phụ nữ trẻ tuổi (18–24 tuổi) nhạy cảm và chịu tác động mạnh nhất từ cả ba nguồn áp lực, có thể do giai đoạn này chịu sức ép tìm kiếm bạn đời lớn nhất.
• Khi phụ nữ Li-băng lớn tuổi hơn, mối tương quan giữa áp lực xã hội và hành vi ăn uống bất thường có xu hướng giảm dần tính tổn thương.
• Trình bày các hàm ý lâm sàng, các đề xuất can thiệp gia đình, hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu mở rộng trong tương lai.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Các phát hiện và kết quả chính

1. Xác nhận thực nghiệm mối liên hệ: Nghiên cứu đã chứng minh sự tồn tại của mối tương quan thuận có ý nghĩa thống kê giữa nhận thức về áp lực xã hội (chuẩn mực mảnh mai, sắc đẹp) và hành vi ăn uống rối loạn ở phụ nữ Li-băng. Cả ba giả thuyết vô hiệu ($H1_0, H2_0, H3_0$) đều bị bác bỏ ở mức ý nghĩa $p < 0,01$.
2. Mức độ tác động phân hóa theo nguồn áp lực: Áp lực từ gia đình ($r = 0,687$) và bạn bè thể hiện mối tương quan mạnh mẽ với hành vi ăn uống rối loạn, trong khi áp lực từ truyền thông đại chúng thể hiện mối tương quan ở mức độ trung bình. Điều này cho thấy các thông điệp xuất phát từ các mối quan hệ tương tác gần gũi có trọng lượng tâm lý lớn hơn đối với phụ nữ Li-băng.
3. Sự biến thiên theo nhóm tuổi: Nhóm tuổi trẻ nhất (18–24 tuổi) chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 77% biến thiên của hành vi ăn uống rối loạn được giải thích bởi áp lực xã hội tổng thể (trong đó gia đình giải thích 80%, bạn bè giải thích 69%, truyền thông giải thích 60%). Ở nhóm phụ nữ lớn tuổi nhất (36–39 tuổi), ảnh hưởng từ truyền thông giảm xuống mức không có ý nghĩa thống kê ($r = 0,43; R^2 = 18%$).

Những đóng góp mới về mặt lý luận và thực tiễn

• Về mặt lý luận: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm quan trọng vào kho tàng y văn tâm lý học vốn thiếu hụt dữ liệu về rối loạn ăn uống tại Li-băng và khu vực Trung Đông. Công trình kiểm chứng tính ứng dụng của các thang đo chuẩn hóa quốc tế (EAT-26 và SATAQ-4) trên nhóm dân số phụ nữ Ả Rập sinh sống trong nền văn hóa tập thể.
• Về mặt thực tiễn: Làm rõ thực trạng áp lực xã hội đối với vẻ đẹp ngoại hình đang thúc đẩy các hành vi ăn uống không lành mạnh tại Li-băng. Đây là cơ sở khoa học để các nhà chuyên môn nhận diện các yếu tố nguy cơ sớm.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất

1. Phát triển các chương trình giáo dục và phòng ngừa: Đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng tại Li-băng về mối nguy hại của áp lực ngoại hình và các triệu chứng rối loạn ăn uống, học tập mô hình phòng ngừa hiệu quả đã triển khai tại Hoa Kỳ (Stice & Shaw, 2004).
2. Thành lập các cơ sở điều trị chuyên khoa: Kêu gọi xây dựng các trung tâm và chương trình can thiệp chuyên sâu tại Li-băng để hỗ trợ bệnh nhân trong nước, giảm thiểu tình trạng phải ra nước ngoài tìm kiếm dịch vụ y tế (Zeeni et al., 2015).
3. Ứng dụng liệu pháp gia đình (Family Therapy): Khuyến khích sử dụng liệu pháp gia đình trong can thiệp lâm sàng để giúp các gia đình Li-băng điều chỉnh cách thức giao tiếp, kiểm soát xung đột, ngừng các phán xét tiêu cực về cân nặng và cùng hỗ trợ quá trình phục hồi (Lemmon & Josephson, 2001; Center for Eating Disorders, 2015).
4. Thúc đẩy thay đổi nhận thức văn hóa xã hội: Vận động xã hội thay đổi quan niệm truyền thống gắn giá trị của người phụ nữ với ngoại hình và nghĩa vụ hôn nhân; nâng cao lòng tự trọng và sự tự tin của phụ nữ dựa trên các phẩm chất năng lực thay vì chuẩn mực thể xác.
5. Nâng cao vai trò của các nhà tâm lý học: Các chuyên gia tâm lý cần đóng vai trò là tác nhân thay đổi xã hội, tiếp tục thực hiện các nghiên cứu thực nghiệm chuyên sâu về các triệu chứng rối loạn ăn uống đặc thù tại Li-băng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Các hạn chế do tác giả tự xác định

• Quy mô mẫu nghiên cứu: Mẫu gồm 90 người tham gia là tương đối nhỏ, chưa thể đại diện hoàn toàn cho toàn bộ phụ nữ trên toàn lãnh thổ Li-băng.
• Sai lệch chọn mẫu tình nguyện (Volunteer bias): Do người tham gia là các cá nhân tự nguyện trả lời qua email, nghiên cứu có thể thu hút những người vốn đã có mối quan tâm hoặc bận tâm từ trước về ngoại hình và hành vi ăn uống hơn những người không tham gia (Brownell, Kloser, Fukami, & Shavelson, 2013).
• Sai lệch trong dữ liệu tự báo cáo: Dữ liệu thu thập hoàn toàn dựa trên tự báo cáo trực tuyến. Trong nền văn hóa tập thể như Li-băng, người tham gia có thể trả lời theo sự mong đợi của xã hội (social desirability) thay vì quan điểm thực của bản thân.
• Không bao quát toàn bộ các yếu tố liên quan: Luận án chưa khảo sát các yếu tố gây nhiễu khác có thể liên quan đến rối loạn ăn uống như các giai đoạn chuyển tiếp căng thẳng trong cuộc sống, đặc thù nghề nghiệp thúc đẩy giảm cân hoặc các môn thể thao đòi hỏi vóc dáng mảnh mai.
• Giới hạn về chẩn đoán: Nghiên cứu chỉ đánh giá các triệu chứng của hành vi ăn uống rối loạn thông qua thang đo sàng lọc EAT-26 mà không thực hiện các chẩn đoán lâm sàng xác định bệnh lý rối loạn ăn uống.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng đối tượng sang nam giới: Cần tiến hành nghiên cứu trên nam giới Li-băng để so sánh sự khác biệt giới tính về áp lực xã hội và hành vi ăn uống rối loạn.
• Khảo sát biến số tôn giáo và tình trạng hôn nhân: Nghiên cứu mối quan hệ giữa tôn giáo (so sánh giữa phụ nữ Hồi giáo và Kitô giáo tại Li-băng do sự khác biệt về kỳ vọng hôn nhân và vai trò giới truyền thống; Read, 2003; Abraham & Birmingham, 2008; Jarne, 2011), tình trạng hôn nhân với nguy cơ rối loạn ăn uống.
• Nghiên cứu theo chiều dọc (Longitudinal studies): Thiết kế nghiên cứu theo dõi dọc để làm rõ mối quan hệ giữa tuổi tác, áp lực xã hội và rối loạn ăn uống mang tính phát triển hay là hiệu ứng thế hệ.
• Phân tích mô hình trung gian/điều tiết: Thực hiện các phân tích chuyên sâu nhằm xem xét vai trò trung gian hoặc điều tiết của độ tuổi và trình độ học vấn đối với tác động của áp lực xã hội lên hành vi ăn uống.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh và giảng viên tâm lý học / xã hội học: Luận án là tài liệu tham khảo thực nghiệm về phương pháp nghiên cứu tương quan định lượng trong tâm lý học lâm sàng xuyên văn hóa; cung cấp khung tổng quan y văn hệ thống về lịch sử biến đổi chuẩn mực cơ thể tại Trung Đông và cấu trúc áp lực ngoại hình trong văn hóa tập thể Ả Rập.
• Đối với các nhà thực hành tâm lý lâm sàng và tâm thần học: Phần thảo luận và hàm ý lâm sàng cung cấp cơ sở để xây dựng các can thiệp trị liệu gia đình (Family Therapy), giúp chuyên gia nhận diện các nguồn áp lực từ người thân và bạn bè đối với bệnh nhân có triệu chứng ăn uống bất thường.
• Đối với các nhà hoạch định chính sách y tế công cộng: Dữ liệu của luận án cung cấp bằng chứng về sự cần thiết phải thành lập các trung tâm điều trị chuyên khoa và các chương trình giáo dục sức khỏe tâm thần học đường, hướng tới nhóm nữ thanh niên trẻ tuổi (18–24 tuổi) tại Li-băng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án sử dụng những công cụ chuẩn hóa nào để đo lường các biến số và độ tin cậy của chúng ra sao?

Nghiên cứu sử dụng hai công cụ chuẩn hóa quốc tế:

• Thang đo thái độ ăn uống EAT-26 (Garner et al., 1982; Jones et al., 2001) gồm 26 mục hỏi trên thang Likert 6 điểm để đánh giá triệu chứng rối loạn ăn uống (điểm $\ge 20$ là có nguy cơ cao). Độ tin cậy Cronbach's alpha đạt 0,93 (bảng thống kê ghi nhận 0,963).
• Thang đo thái độ văn hóa xã hội đối với ngoại hình SATAQ-4 (Thompson et al., 2011) gồm 22 mục hỏi trên thang Likert 5 điểm, sử dụng 3 thang con: Áp lực gia đình ($\alpha = 0,93$), Áp lực bạn bè và Áp lực truyền thông. Toàn bộ thang đo SATAQ-4 đạt Cronbach's alpha là 0,96.

2. Nguồn áp lực xã hội nào có mối tương quan mạnh nhất với hành vi ăn uống rối loạn ở phụ nữ Li-băng?

Kết quả phân tích Pearson cho thấy áp lực từ gia đình ($r = 0,687, p < 0,01$) và bạn bè ($p < 0,01$) có mối tương quan thuận mạnh nhất với hành vi ăn uống rối loạn. Trong khi đó, áp lực từ truyền thông đại chúng thể hiện mức độ tương quan thuận ở mức trung bình ($p < 0,01$). Điều này phản ánh rằng các tương tác xã hội gần gũi mang tính cá nhân có tác động tâm lý lớn hơn các thông điệp đại chúng xa cách.

3. Tác động của áp lực xã hội lên hành vi ăn uống rối loạn có sự khác biệt như thế nào giữa các nhóm tuổi?

Phân tích khám phá chỉ ra sự phân hóa rõ nét:

• Nhóm phụ nữ trẻ nhất (18–24 tuổi) có mối tương quan mạnh nhất: áp lực xã hội tổng thể giải thích 77% biến thiên của hành vi ăn uống rối loạn (gia đình giải thích 80%, bạn bè 69%, truyền thông 60%).
• Nhóm 25–30 tuổi: áp lực xã hội giải thích 39% phương sai.
• Nhóm 31–35 tuổi: áp lực xã hội giải thích 34% phương sai.
• Nhóm 36–39 tuổi: áp lực xã hội giải thích 54% phương sai chung, nhưng riêng áp lực truyền thông giảm xuống mức không có ý nghĩa thống kê ($r = 0,43; R^2 = 18%$).

4. Bối cảnh văn hóa xã hội đặc thù nào tại Li-băng làm gia tăng áp lực ngoại hình lên phụ nữ?

Văn hóa Li-băng có sự kết hợp của nhiều yếu tố đặc thù:

• Định kiến xã hội xem vẻ đẹp ngoại hình và sự mảnh mai là tiêu chuẩn của sự quyến rũ; Li-băng được xem là trung tâm phẫu thuật thẩm mỹ của Trung Đông.
• Chế độ phụ hệ đặt ưu tiên của phụ nữ vào việc kết hôn và sinh con; sự mất cân bằng giới tính do nam giới di cư (tỷ lệ 5 nữ / 1 nam đủ điều kiện) tạo ra sự cạnh tranh gay gắt giữa phụ nữ để tìm kiếm bạn đời.
• Nam giới Li-băng đòi hỏi tiêu chuẩn ngoại hình cao ở phụ nữ kết hôn; phụ nữ ngoài 30 tuổi chưa kết hôn thường chịu phán xét nặng nề.
• Văn hóa tập thể đề cao sự tuân thủ (conformity) và sự chấp nhận xã hội, khiến phụ nữ dễ nội tâm hóa các phán xét về vóc dáng.

5. Tiêu chuẩn chọn mẫu và quy trình thu thập dữ liệu được tiến hành như thế nào?

Mẫu được tuyển chọn trực tuyến thông qua công ty tiếp thị Digital ITS tại Beirut bằng cách gửi 150.000 email mời tham gia (101.105 người xem email, 638 người bấm liên kết). Dữ liệu được thu thập qua trang web bảo mật Doctoral Surveys (Hà Lan, giao thức HTTPS). Tiêu chuẩn chọn mẫu gồm phụ nữ Li-băng từ 18 đến 39 tuổi, sinh ra, lớn lên và đang sống tại Li-băng. Trong quá trình sàng lọc, 5 trường hợp có bệnh lý y khoa ảnh hưởng đến chế độ ăn (đái tháo đường, gan nhiễm mỡ, trào ngược dạ dày thực quản, thiếu ferritin) đã bị loại trừ, thu được cỡ mẫu phân tích chính thức là 90 người.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Rita Hage là công trình nghiên cứu định lượng khảo sát mối quan hệ giữa áp lực xã hội (từ truyền thông đại chúng, gia đình, bạn bè) và hành vi ăn uống rối loạn ở 90 phụ nữ Li-băng. Kết quả phân tích thống kê khẳng định tồn tại mối tương quan thuận có ý nghĩa giữa nhận thức về các nguồn áp lực xã hội với mức độ biểu hiện hành vi ăn uống bất thường, trong đó áp lực từ gia đình và bạn bè có mức độ liên kết mạnh mẽ hơn truyền thông, và nhóm tuổi trẻ (18–24 tuổi) chịu tác động nặng nề nhất. Các phát hiện này cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng về sức khỏe tâm thần tại Trung Đông, làm cơ sở để tác giả đề xuất việc nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng các cơ sở điều trị chuyên khoa và ứng dụng liệu pháp gia đình nhằm giảm thiểu các rối loạn ăn uống ở phụ nữ Li-băng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

The Relationship of Societal Pressures and Disordered Eating Among Lebanese Women by Rita Hage BA, University of California, Los Angeles, 2010 MA, American University of Beirut, 2014 MS, Antioch University New England, 2019 DISSERTATION Submitted in partial fulfillment for the degree of Doctor of Psychology in the Department of Clinical Psychology at Antioch University New England, 2019 Keene, New Hampshire ii Department of Clinical Psychology DISSERTATION COMMITTEE PAGE The undersigned have examined the dissertation entitled: THE RELATIONSHIP OF SOCIETAL PRESSURES AND DISORDERED EATING AMONG LEBANESE WOMEN presented on December 19, 2019 by Rita Hage Candidate for the degree of Doctor of Psychology and hereby certify that it is accepted*. Dissertation Committee Chairperson: Kathi Borden, PhD Dissertation Committee members: Gina Pasquale, PsyD Katherine Russell, PsyD Accepted by the Department of Clinical Psychology Chairperson Vincent Pignatiello, PsyD 12/19/2019 *Signatures are on file with the Registrar’s Office at Antioch University New England. iii Dedication I dedicate this dissertation to my father, Dr. Joe Hage, who is the reason for my achievements and success in life.

I am grateful for his continuing and unwavering love, support, and sacrifices. Throughout my life, he continues to be my most important role model. I also dedicate this study to my mother, Myrna Hage. I am appreciative and thankful for her continuing love, encouragement, reassurance, and prayers in times of stress and difficulty.

Both my parents have provided me the catalyst to continue my doctoral degree and dissertation research. I owe my success in life to both my parents who taught me the value of leadership, education, and sacrifice in achieving greater goals. Without their continued love, patience, and support I would not have achieved what I have accomplished in my life. iv Acknowledgements This dissertation represents the completion of a long journey with obstacles that seemed challenging and insurmountable at times.

Completion of my dissertation would not have been achievable without the encouragement and support of my loving family and friends, as well as the collaboration and support from my colleagues and professors. I am truly grateful for all of them. I would like to acknowledge and thank Dr. Kathi Borden, my academic advisor, professor, and committee chairperson, for her guidance, mentoring, and support throughout my endeavor.

Her insight, understanding, and encouragement helped me stay focused on completing my long journey in the doctoral program and dissertation process successfully. I could not have done this difficult journey without her. I would like to thank Dr. Gina Pasquale and Dr.

Katherine Russell, my dissertation committee members, for their support and encouragement through the writing of this dissertation. I would like to thank my family. A special thank you to my father and mother, Dr. Joe Hage and Myrna Hage, and my sister, Karel Hage, for their unprecedented support, mentorship, and inspiration.

Without their unwavering encouragement and support, I could not have completed my doctoral degree, let alone this dissertation. It is impossible to overstate the value and worth of the presence my parents and sister have in my life. I would also like to express my heartfelt thanks and gratitude to my best friends, Aline Hachem and Nassab Ouainy. They never stopped praying, encouraging, and supporting me throughout my doctoral journey.

They both have always stood by my side, believed in me when things got tough, and gave me the extra push I needed. I am forever grateful and blessed to have them in my life. v Table of Contents Acknowledgements .iv List of Tables. 2 Women and Society.

2 Pressure from Family and Peers. 3 Pressure from Media. 6 Generational Standards of Beauty. 7 Beauty and Appearance are Greatly Emphasized in Lebanon.

8 Definition of Key Constructs. 11 Statement of Purpose. 19 Overall Societal Pressures on Disordered Eating. 20 Research Question 1: Mass Media and Disordered Eating.

20 Research Question 2: Family Pressure and Disordered Eating. 21 Research Question 3: Peer Pressure and Disordered Eating. 21 vi Exploratory Analysis. 26 Limitations and Directions for Future Research.

32 Appendix A: Demographic Data Questionnaire. 38 Appendix B: Introductory Email for Recruiting Participants. 39 Appendix C: Informed Consent. 42 vii List of Tables Table 1.