Chương 1: Chuẩn bị kiến 1 thức và thiết bị cần thiết 20 20 nghiên cứu Bệnh học thủy sản Chương 2: Tham quan thực 2 tế các hệ thống sản xuất thủy 20 20 sản Chương 3: Thực hành thu và xử lý mẫu, phân tích, xét nghiệm, chẩn đoán bệnh tôm cá - Thực hành thu mẫu, xử lý mẫu 3 - Thực hành phân tích ký sinh trùng nội ngoại nội ký sinh 160 160 - Thực hành phân lập vi khuẩn - Thực hành phân lập nấm - Thực hành xác định các chỉ tiêu hình thái, sinh lý, sinh hóa của vi khuẩn - Thực hành phương pháp kháng sinh đồ Chương 4: Thực hành thực tế 4 225 225 tại cơ sở Chương 5: Tổng hợp số liệu 5 25 25 và viết báo cáo Cộng 450 450 vii BÀI 1 NHỮNG KIẾN THỨC CẦN THIẾT TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP MĐ25-01 Giới thiệu: Nhằm giúp cho sinh viên trang bị những kiến thức cần thiết trong quá trình thực tập cũng như hoàn thiện viết bài báo cáo kết thúc mô đun. Mục tiêu: Về kiến thức: Trình bày được các thu thập, xử lý các số liệu trong thực tập. Về kỹ năng: Thu thập được số liệu và xử lý số liệu trong thực tập; Hoàn thiện một bài báo cáo chuẩn. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành thói quen bảo quản và sử dụng hiệu quả các trang thiết bị, phối hợp với đồng nghiệp trong công tác.
Cách thức thu thập số liệu và xử lý số liệu trong thực tập 1. Các số liệu cần thu thập 1. Thu số liệu sản xuất giống cá - Nhiệt độ: + Tính được nhiệt độ trung bình bố trí cá bố mẹ sinh sản: Sau khi bố trí cá vào bể sinh sản khoảng 30 phút đo nhiệt độ 1 lần đến khi cá sinh sản. + Tính được nhiệt độ trung bình khi ấp trứng: Sau khi bố trí ấp trứng vào bể khoảng 30 phút đo nhiệt độ 1 lần đến khi cá nở.
- Thời gian: + Thời gian hiệu ứng thuốc: được tính từ lần tiêm cuối cùng đến khi cá đẻ trứng đồng loạt. + Thời gian cá nở: tính từ lúc trứng cá thụ tinh đến khi cá nở đồng loạt - Tỷ lệ cá đẻ (%) = Số cá cái đẻ / Số cá cái tham gia sinh sản x 100 - Sức sinh sản tương đối (trứng/kg) = Số trứng thu được / Trọng lượng cá cái tham gia sinh sản - Tỷ lệ thụ tinh (%) = Tổng số trứng thụ tinh / Tổng số trứng quan sát x 100 - Tỷ lệ nở (%) = Tổng số trứng nở / Tổng số trứng thụ tinh x 100 1 1. Thu số liệu ương cá giống TLS (%) = số cá hương (giống) thu được / Số cá bột (hương) thả ban đầu x 100 1. Thu số liệu ương tôm * Công thức tính tỉ lệ sống của ấu trùng và tôm post Tổng số ấu trùng +Tổng số Post x 100% Tỷ lệ sống = Tổng số ấu trùng bố trí - Công thức tính tỉ lệ chuyển post: Post x 100 Tỉ lệ chuyển Post = Tổng số ấu trùng bố trí 1.
Các cách xử lý số liệu Xử lý số liều bằng phần mềm Excel 2016. Cách trình bày một báo cáo thực tập và báo cáo khoa học 2.1 Cách tra cứu tài liệu tham khảo 2.2 Cách trình bày báo cáo thực tập 2.3 Cách trình bày báo cáo khoa học 2 BÀI 2 SẢN XUẤT GIỐNG CÁ MĐ25-02 Giới thiệu: Chất lượng giống thủy sản tốt là yếu tố quyết định thắng lợi đến vụ nuôi. Mô đun Sản xuất giống cá giúp sinh viên vận hành quy trình sản xuất một số loài nhóm cá đẻ trứng dính, trứng nổi và trứng bán trôi nổi. Mục tiêu: Kiến thức: Khái quát được qui trình quản lý trại giống, cơ chế vận hành các trang thiết bị, dụng cụ trong trại sản xuất giống, kế hoạch sản xuất giống cá.
Xây dựng được kế hoạch nuôi vỗ, thực hành kỹ thuật sinh sản và ương một số loài cá phổ biến vào điều kiện thực tế Khái quát được phương pháp quản lý môi trường và sức khỏe trong nuôi thương phẩm một số loài cá bảo vệ môi trường nuôi thủy sản Kỹ năng: Thực hiện thành thạo các kỹ thuật chăm sóc, lựa chọn cá bố mẹ, kích thích sinh sản và ương một số loài cá có giá trị kinh tế. Thực hiện các công việc quản lý trại giống, cơ sở nuôi thương phẩm và các bước kỹ thuật nuôi cá thâm canh. Kết hợp tốt trong thực hiện các bước kỹ thuật sản xuất giống một số đối tượng thủy sản. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành thói quen bảo quản và sử dụng hiệu quả các trang thiết bị, phối hợp với đồng nghiệp trong công tác.
Thiết bị và công trình sản xuất giống cá 1. Dụng cụ và thiết bị phục vụ cá đẻ Dụng cụ và thiết bị phục vụ cá đẻ được xác định trên cơ sở tập tính sinh thái đẻ trứng của cá. Do sự đa dạng về tập tính sinh thái đẻ trứng nên có nhiều dụng cụ và thiết bị phục vụ cá đẻ: 3 Máy bơm nước Máy sục khí Lưới kéo cá bố mẹ Kính hiển vi Kính nhìn nổi Dụng cụ mổ cá Đĩa Petri Khai nhựa Cân điện tử Sổ ghi chép, dụng cụ đánh dấu Thau, xô, ca nhựa, khăn, muổng. vợt, lông gà, băng ca bắt cá, cối xứ nghiền não thùy, kim tiêm, ống chích, lưới đậy bể đẻ … Hệ thồng bể Composite, bể chứa cá bố mẹ, bình Weys, vv… Nước muối sinh lý., Tanin Formalin, acid acetic, ethanol Từ ao lắng: sử dụng lục bình lọc trong nước cung cấp cho cá hệ thống thí nghiệm trong trại, bể để, bể ấp.
Từ nước máy: Sử dụng cho hệ thống bình weys, sinh hoạt trong trại thực nghiệm Nước sông lắng lọc HCG (Human Chorionic Gonadotropin), 10.000UI/ lọ LHRH-a, 200g/ lọ DOM vỉ 10 viên Não thùy cá chép (ngâm sẵn trong aceton) 1. Dụng cụ và thiết bị phục vụ ương giống cá Dụng cụ và thiết bị phục vụ ương cá giống được xác định trên cơ sở tập tính sinh học của từng loài cá. Do đó thiết kế ao ương và bể ương phù hợp với từng loài cá là rất quan trọng, dụng cụ và thiết bị phục vụ ương cá bao gồm: Bể ương cá bằng composite 1, 2, 4m3. Ao ương cá có diện tích từ 1.
Lưới kéo cá giống,…. Sinh sản nhân tạo một số loài cá có giá trị kinh tế 2. Sinh sản một số loài cá đẻ trứng nổi 2. Sinh sản cá Rô đồng a.
Chuẩn bị dụng cụ cho cá đẻ Có thể sử dụng các bồn cement, bồn Composite, thau mủ hoặc đóng thùng cây lót cao su. Mực nước tối thiểu 0.5m và có hệ thống phun nước để kích thích cá đẻ trứng. Chọn cá sinh sản Chọn cá cái có bụng to mềm, lỗ sinh dục lồi. Cá đực nên chọn những cá thể có trọng lượng tương đương với cá cái, cơ thể thon dài, vuốt nhẹ gần lỗ sinh dục có một chút tinh dịch màu trắng chảy ra.
Hormone kích thích sinh sản và liều lượng sử dụng Muốn kích thích cá sinh sản tốt cần phải dựa vào nhiều chỉ tiêu như: Màu sắc trứng, kích thước trứng, tỷ lệ trứng đạt giai đoạn IVc. Hoạt chất chủ yếu được sử dụng trong sinh sản nhân tạo cá là não thùy (tuyến yên) lấy từ cá và hCG (human Chorionic Gonadotropin) hay còn gọi là kích dục tố (KDT) nhau thai, LH.RH-a kết hợp với domparidone Đối với cá Rô đồng, HCG có tác dụng tốt khi kích thích sinh sản với liều 2500-3000UI/kg cá cái hoặc LH.RHa với liều 80-100g + 8 - 10mgDOM /kg cá cái. Cá chỉ chích 1 lần. Bố trí cho cá sinh sản Sau khi tiêm kích tố xong, tiến hành thả cá vào các dụng cụ cho đẻ, bố trí cá với tỷ lệ đực: cái là 1:1.
Úp ngược lá môn, lá sen lên mặt nước hay cuốn lá cỏ, rau muống cho cá làm tổ đẻ. Vị trí đặt bể nên chọn nơi tối và yên tĩnh. Khoảng 6-8 tiếng sau chích kích thích tố cá sẽ đẻ trứng, chờ cá đẻ xong vớt trứng ấp ở nơi khác. Ấp trứng Đối với trứng cá Rô đồng khi ấp không cần mực nước sâu, trung bình 0.4m, nhưng diện tích mặt thoáng cần phải bảo đảm để trứng tiếp xúc nhiều với không khí.
Trong quá trình ấp trứng cần có chế độ thay nước 1-2 lần/ngày. Thời gian phát triển phôi cuả cá Rô đồng 12-14 tiếng ở nhiệt độ nước 28-290C. Sinh sản cá sặc rằn a. Chuẩn bị dụng cụ cho cá đẻ Có thể sử dụng thau, xô nhựa, bể xi măng, bể composite,.cho cá đẻ từ 1 khối trở lên, mực nước tối thiểu từ 0,2−0,5m.
Sử dụng lá môn, lá sen, rau muống hay cỏ để cá làm tổ đẻ. Lưu ý, nên bố trí nhiều tổ cho cá vì mỗi cặp cá sẽ làm một tổ đẻ. Chọn cá sinh sản + Cá cái: chọn cá cái có bụng to tròn, mềm đều, lỗ sinh dục nở rộng, da bụng mỏng. Chú ý, cần chọn cá cái khỏe mạnh, không bị xây xát hay khuyết tật.
+ Cá đực: cá khỏe mạnh, không bị xây xát hay khuyết tật. Nên chọn cá đực thon dài, vi lưng nhọn và dài qua cuống đuôi, màu sắc thân sặc sỡ, các sọc rõ trên thân. Hormone kích thích sinh sản và liều lượng sử dụng + Cá cái: sử dụng (3000−3500 UI HCG)/kg cá cái. + Cá đực: Sử dụng hormone tương tự nhưng liều chỉ bằng 1/5 – 1/3 liều của cá cái.
Tiêm cá đực cùng thời điểm với cá cái. Vị trí tiêm kích tố: gốc vi ngực. Lưu ý, mũi kim không nên sâu quá 3cm và nên tiêm cho mũi kim nghiêng 450 so với trục thân. Bố trí cho cá sinh sản Sau khi tiêm kích tố xong, tiến hành thả cá vào các dụng cụ cho đẻ, bố trí cá với tỷ lệ đực: cái là 1:1.
Úp ngược lá môn, lá sen lên mặt nước hay cuốn lá cỏ, rau muống cho cá làm tổ đẻ. Vị trí đặt bể nên chọn nơi tối và yên tĩnh. Sau 18−22 giờ, cá bắt đầu phun bọt làm tổ và đẻ trứng. Chờ khoảng 30−60 phút cho cá đẻ xong rồi vớt trứng chuyển sang bể khác để ấp.
Ấp trứng Đối với trứng cá sặc rằn khi ấp không cần mực nước sâu, trung bình 0.4m, nhưng diện tích mặt thoáng cần phải bảo đảm để trứng tiếp xúc nhiều với không khí. Trong quá trình ấp trứng cần có chế độ thay nước 1-2 lần/ngày. Thời gian phát triển phôi cuả cá sặc rằn 15-17 tiếng ở nhiệt độ nước 28-290C. Sinh sản một số loài cá đẻ trứng bán trôi nổi 2.
Kỹ thuật sinh sản cá mè vinh a. Chuẩn bị dụng cụ cho cá đẻ Có thể sử dụng bể composite, bể vòng.cho cá đẻ, mực nước tối thiểu từ 0,8−1,0m. Sử dụng lưới che đậy.