Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Thực tập Bán hàng và Quan hệ khách hàng điện tử (Mã môn học: MĐ26) là tài liệu đào tạo chuyên ngành Thương mại điện tử trình độ Cao đẳng, được ban hành kèm theo Quyết định số 389ĐT/QĐ-CDDXD1 ngày 30 tháng 09 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 (Bộ Xây dựng), do ThS. Phạm Thị Thúy Hà biên soạn. Trong khung chương trình đào tạo, môn học được bố trí giảng dạy tại học kỳ thứ 3, đóng vai trò là học phần thực hành nghiệp vụ chuyên sâu sau khi người học đã hoàn thành hai môn học/mô đun tiên quyết là Tác nghiệp Thương mại điện tử và E-marketing.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ qua các chuẩn đầu ra: trang bị cho người học năng lực nhận diện và tạo lập dữ liệu khách hàng tiềm năng; triển khai các chương trình quảng cáo, khuyến mại trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội; vận hành quy trình bán hàng trực tuyến; thiết lập và duy trì quan hệ khách hàng điện tử. Đồng thời, môn học rèn luyện năng lực tự chủ, tự định hướng và khả năng thích ứng với môi trường làm việc số.

Về cấu trúc, giáo trình được thiết kế thành 5 phần tuần tự theo quy trình bán hàng:

  1. Tìm kiếm và đánh giá khách hàng tiềm năng
  2. Quảng cáo và khuyến mại
  3. Chuẩn bị trước khi tiếp xúc khách hàng
  4. Bán hàng
  5. Quan hệ khách hàng

Tổng thời lượng của mô đun là 225 giờ, bao gồm 0 giờ lý thuyết thuần túy, 220 giờ thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập và 5 giờ kiểm tra. Điểm đặc thù của giáo trình là cách tiếp cận hoàn toàn theo hướng thực hành tác nghiệp, hướng dẫn trực tiếp các bước thao tác trên giao diện quản trị của các nền tảng thực tế gồm Shopee, Lazada, Sendo, Facebook, Zalo và Instagram.


Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình triển khai nội dung thông qua 5 phần chính với tiến trình logic mô phỏng chu trình kinh doanh trực tuyến khép kín:

  • Phần 1: Tìm kiếm và đánh giá khách hàng tiềm năng: Hướng dẫn phân loại 4 nhóm nguồn khách hàng (chưa biết thương hiệu/sản phẩm; đang tìm giải pháp; phân vân giữa sản phẩm với đối thủ; đã dùng sản phẩm của đối thủ). Trình bày các phương pháp thu thập dữ liệu qua quan hệ cá nhân, báo chí/PR, telesales, sự kiện/triển lãm và các kênh trực tuyến (mạng xã hội, quảng cáo từ khóa, SEO, Google Maps, email marketing, mẫu thử, phân tích đối thủ). Cung cấp 5 tiêu chí sàng lọc khách hàng tiềm năng (tần suất mua hàng, giá trị đơn bình quân, giá trị mua sắm theo thời gian, độ nhạy cảm về giá, ngân sách) và quy trình mở rộng tệp khách hàng từ mạng lưới người mua hiện tại.
  • Phần 2: Quảng cáo và khuyến mại: Phân tích các quyết định quảng cáo trên mạng xã hội (tối ưu hóa hình ảnh, video, GIF, thiết lập thông điệp và Call to Action trên Facebook, sử dụng Facebook Pixel để nhắm chọn lại). Hướng dẫn kỹ thuật đấu thầu từ khóa theo cơ chế CPC trên Shopee (chế độ từ khóa chính xác/mở rộng, tiêu chí xếp hạng hiển thị, cơ chế chống click ảo: 1 click/người/30 phút, tối đa 5 click/người/ngày), các công cụ nghiên cứu từ khóa (Google Trends, Google Keyword Planner, Google Suggest) và chương trình miễn phí vận chuyển (Freeship, Freeship XTRA). Trình bày cơ chế Sendo Ads theo mô hình CPM, quy định giảm giá (thời hạn 1–90 ngày, mức giảm 0–50% giá gốc) và tạo mã giảm giá. Cung cấp quy định kiểm duyệt nội dung trên Lazada, công cụ tài trợ sản phẩm, và 4 hình thức khuyến mại: Combo linh hoạt (Flexi combo tối đa 50 combo, 5 SKU quà tặng), Mã giảm giá (4 kênh hiển thị), Miễn phí vận chuyển và Gói sản phẩm.
  • Phần 3: Chuẩn bị trước khi tiếp xúc khách hàng: Xác định mục đích, thời gian, phương thức tiếp xúc dựa trên dữ liệu đặc tính cá nhân và thiết lập kế hoạch tương tác tổng thể cho từng đối tượng khách hàng.
  • Phần 4: Bán hàng: Hướng dẫn quy trình thao tác bán hàng, xử lý đơn hàng và phản hồi giao dịch trực tiếp trên 6 kênh: Shopee, Sendo, Lazada, Facebook, Zalo, Instagram.
  • Phần 5: Quan hệ khách hàng: Thiết lập quy trình duy trì mối liên kết sau bán, chăm sóc khách hàng, giải quyết khiếu nại và kỹ thuật khai thác khách hàng tiềm năng mới thông qua khách hàng hiện có.
Tiến trình logic của giáo trình:
[Phần 1: Tìm kiếm & Sàng lọc KHTN] 

Kiến thức nền tảng được xây dựng

  • Nguyên lý đấu thầu và định giá quảng cáo số: Bản chất cơ chế CPC (Cost Per Click) trên Shopee, cơ chế CPM (Cost Per Mille / 1.000 lượt hiển thị) trên Sendo và mô hình tính phí tài trợ sản phẩm trên Lazada (Chi phí = CPC × Lượt nhấp, Tổng phí = Chi phí × 1.1 VAT).
  • Nguyên tắc xếp hạng từ khóa và thuật toán hiển thị: Tác động của mức độ liên quan từ khóa, tỷ lệ nhấp (CTR) và trải nghiệm trang đích đến vị trí hiển thị sản phẩm trên sàn thương mại điện tử.
  • Quy chuẩn pháp lý và chính sách sàn: Hệ thống các hành vi cấm trong quảng cáo thương mại điện tử theo quy định của Lazada Seller Center (bảo vệ an ninh quốc gia, thuần phong mỹ tục, quyền sở hữu trí tuệ, cấm sử dụng từ ngữ mang tính tuyệt đối như "nhất", "tốt nhất", "duy nhất", cấm so sánh trực tiếp đối thủ).

Kỹ năng phát triển

  • Kỹ năng kỹ thuật: Thao tác thành thạo các module chức năng trên Shopee Kênh Marketing, Sendo Ban.vn, Lazada Seller Center; cài đặt mã theo dõi Facebook Pixel; cấu hình mã giảm giá, thiết lập gói sản phẩm và các mức trợ giá phí vận chuyển.
  • Kỹ năng phân tích: Nghiên cứu xu hướng từ khóa bằng Google Trends và Google Keyword Planner; phân tích các chỉ số vận hành gian hàng (tỷ lệ hủy đơn, tỷ lệ phản hồi chat, thời gian chuẩn bị hàng, số đơn hoàn tiền).
  • Năng lực thực hành tác nghiệp: Sàng lọc danh sách khách hàng dựa trên dữ liệu giao dịch lịch sử; thiết lập chiến dịch đấu thầu từ khóa theo ngân sách; xử lý phản hồi từ chối và quản trị mối quan hệ khách hàng đa kênh.

Phương pháp giảng dạy và học tập

  • Phương pháp tiếp cận sư phạm: Giáo trình được biên soạn phục vụ mô hình đào tạo thực hành tích hợp. Với tỷ trọng 220/225 giờ dành cho thực hành và thảo luận, giảng viên giữ vai trò hướng dẫn thao tác, điều phối tình huống và giám sát thực nghiệm trên các hệ thống giao diện giả lập hoặc tài khoản người bán trực tuyến.
  • Hệ thống bài tập và thực hành: Sinh viên thực hiện các bài tập trực tiếp theo từng bước hướng dẫn cụ thể trong tài liệu:
    • Tạo tài khoản và thiết lập gian hàng trên Shopee, Sendo, Lazada.
    • Lập danh sách từ khóa đấu thầu, cài đặt giá thầu tham khảo và lựa chọn chế độ từ khóa mở rộng/chính xác.
    • Cấu hình chương trình giảm giá trực tiếp, mã giảm giá cố định/phần trăm, thiết lập Flexi combo và gói Freeship.
    • Thực hành cài đặt nội dung quảng cáo Facebook Lead Ads kèm các nút kêu gọi hành động (CTA).
  • Phương pháp đánh giá:
    • Đánh giá thường xuyên/quá trình (220 giờ thực hành): Căn cứ vào độ chính xác trong thao tác kỹ thuật trên Kênh Người bán, kết quả thiết lập các chương trình khuyến mại và chất lượng dữ liệu khách hàng được sàng lọc.
    • Đánh giá định kỳ/kết thúc môn (5 giờ kiểm tra): Đánh giá tổng hợp năng lực xây dựng kế hoạch bán hàng, tối ưu hóa chiến dịch từ khóa và giải quyết tình huống quan hệ khách hàng.
  • Hướng dẫn tự học: Người học tự nghiên cứu hệ thống tài liệu hướng dẫn sử dụng (User Guide) tích hợp trong Kênh Người bán của các sàn thương mại điện tử; theo dõi sự thay đổi chính sách bán hàng của Shopee, Lazada, Sendo để cập nhật tham số vận hành gian hàng.

Điểm nổi bật và cập nhật

  • Cập nhật tính năng quảng cáo trả phí trên sàn: Giáo trình cập nhật tính năng "Đấu thầu từ khóa" của Shopee khi nền tảng này chính thức chuyển đổi sang mô hình kinh doanh dịch vụ quảng cáo thu phí theo cơ chế CPC (tương tự Google Ads).
  • Tích hợp các công cụ hỗ trợ tiếp thị số: Giáo trình kết nối việc quản trị sàn với các công cụ phân tích dữ liệu ngoại sàn như Google Trends, Google Keyword Planner, Google Suggest để lựa chọn từ khóa ngách và từ khóa dài có lượng tìm kiếm phù hợp với quy mô ngân sách.
  • Cụ thể hóa hệ thống công cụ khuyến mại đa dạng: Phân loại chi tiết và hướng dẫn cấu hình 4 nhóm công cụ khuyến mại trên Lazada (Combo linh hoạt, Gói sản phẩm, Miễn phí vận chuyển, Mã giảm giá phân bổ theo 4 kênh: Cơ bản, Người theo dõi, Ngoại tuyến, Livestream).
  • Đưa ra các quy tắc và công thức vận hành thực tế:
    • Quy tắc phân bổ chi phí vận chuyển giữa người bán và sàn: $$\text{Phí vận chuyển Shop trả} = \text{Phí hỗ trợ Shop thiết lập} - \text{Phí hỗ trợ của Shopee}$$
    • Cơ chế phòng chống gian lận click (click tặc) của Shopee: chỉ ghi nhận 1 click tính tiền từ 1 người dùng trong 30 phút và tối đa 5 click/ngày từ cùng một địa chỉ người dùng.
    • Điều kiện kỹ thuật của Flexi combo trên Lazada: giới hạn tối đa 50 combo hoạt động đồng thời, tối đa 5 SKU quà tặng/mẫu thử, và mức chiết khấu từ 1% đến 99%.

Đối tượng sử dụng giáo trình

  • Sinh viên và cấp độ đào tạo: Giáo trình phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm thứ hai (kỳ học thứ 3) trình độ Cao đẳng và Trung cấp chuyên ngành Thương mại điện tử. Tài liệu cũng có thể sử dụng cho các ngành gần như Quản trị kinh doanh, Marketing thương mại.
  • Yêu cầu kiến thức tiên quyết: Người học cần hoàn thành các môn học nền tảng gồm Tác nghiệp Thương mại điện tử và E-marketing, đồng thời nắm vững kỹ năng tin học cơ bản và kiến thức tổng quan về internet.
  • Giảng viên: Giảng viên chuyên ngành Thương mại điện tử sử dụng giáo trình để biên soạn giáo án thực hành phòng máy, xây dựng kịch bản thực tập bán hàng và thiết kế các bài kiểm tra đánh giá năng lực tác nghiệp số.
  • Tự học và tham khảo: Tài liệu là nguồn tham khảo nghiệp vụ cho các cá nhân, chủ cửa hàng trực tuyến và nhân sự vận hành thương mại điện tử cần tài liệu hướng dẫn chuẩn hóa quy trình thiết lập khuyến mại, đấu thầu từ khóa và quản lý quan hệ khách hàng trên các sàn giao dịch hiện nay.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Giáo trình được thiết kế cho sinh viên trình độ Cao đẳng và Trung cấp chuyên ngành Thương mại điện tử tại kỳ học thứ 3, đồng thời phù hợp với những người làm công tác quản trị gian hàng trực tuyến cần tài liệu hướng dẫn kỹ thuật thao tác.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?
Người học cần hoàn thành hai môn học tiên quyết là Tác nghiệp Thương mại điện tử và E-marketing, đồng thời có kiến thức nền tảng về tin học ứng dụng và nguyên lý marketing căn bản.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu lý thuyết thương mại điện tử khác?
Giáo trình tập trung 100% thời lượng trên lớp cho thực hành (220 giờ thực hành/thảo luận, 0 giờ lý thuyết thuần túy). Mọi nội dung đều gắn liền với giao diện quản trị Kênh Người bán thực tế của Shopee, Sendo, Lazada, Facebook và Zalo kèm các quy tắc kỹ thuật cụ thể.

4. Làm sao để tự học và thực hành giáo trình hiệu quả?
Người học cần kết hợp việc đọc tài liệu với thao tác trực tiếp trên giao diện Kênh Người bán (Seller Center) thực tế, sử dụng các công cụ miễn phí như Google Trends để nghiên cứu từ khóa trước khi cấu hình chiến dịch thử nghiệm.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?
Tài liệu liên kết trực tiếp với hệ thống Hướng dẫn người dùng (User Guide) của Shopee Banhang.vn, Sendo Ban.vn, Lazada Seller Center và tài liệu quy chuẩn chính sách quảng cáo do các nền tảng số công bố.


Kết luận

Giáo trình Thực tập Bán hàng và Quan hệ khách hàng điện tử (Mã: MĐ26) do Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 ban hành là tài liệu học tập chuẩn hóa quy trình tác nghiệp thương mại điện tử đa nền tảng. Nội dung tài liệu định hình lộ trình phát triển năng lực rõ ràng qua 5 giai đoạn: từ kỹ thuật khai thác và sàng lọc khách hàng tiềm năng, thiết lập chiến dịch quảng cáo - khuyến mại (CPC, CPM, mã giảm giá, gói miễn phí vận chuyển), lập kế hoạch tiếp xúc, thực hiện quy trình bán hàng đa kênh đến quản trị quan hệ khách hàng hậu mãi. Giáo trình đáp ứng yêu cầu đào tạo thực hành nghề nghiệp, cung cấp kiến thức tác nghiệp cụ thể cho người học trong lĩnh vực thương mại điện tử.