Giáo trình Thử máy sau sửa chữa máy thi công trình độ trung cấp

Giáo trình thử máy sau sửa chữa nghề sửa chữa máy thi công xây dựng trình độ trung cấp cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho học viên.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề
• Chuyên ngành: Sửa Chữa Máy Thi Công Xây Dựng
• Đề tài: Giáo Trình Thử Máy Sau Sửa Chữa Nghề Sửa Chữa Máy Thi Công Xây Dựng Trình Độ Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. Bài 1: Công tác kiểm tra và bảo dưỡng máy trước khi vận hành
• 1.1. Bộ phận điều khiển và đồng hồ báo
• 1.2. Máy san Mitsubishi MG 3-H
• 1.2.1. Màn hình hiển thị và đồng hồ
• 1.3. Máy ủi Komatsu D65E-12
• 1.3.1. Cách sử dụng nhiên liệu, chất bôi trơn và nước làm mát
• 1.3.2. Lịch trình bảo dưỡng máy
• 1.4. Máy lu Sakai TS200
• 1.4.1. Các cần điều khiển, công tắc và đồng hồ báo
• 1.4.2. Các cần điều khiển, công tắc
• 1.4.3. Kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ
• 1.5. Máy rải thảm
• 1.5.1. Cấu tạo chung
• 1.5.2. Các cần điều khiển, công tắc và đồng hồ báo
• 1.5.3. Các bộ phận điều khiển
• 1.5.4. Các đèn chiếu và gương chiếu
• 1.5.5. Màn hình hiển thị
• 1.5.6. Các vị trí kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ
• 1.5.6.1. Các vị trí cần kiểm tra, bảo dưỡng
• 1.5.7. Cách sử dụng nhiên liệu, chất bôi trơn và nước làm mát
• 2. Bài 2: Vận hành máy theo các chế độ làm việc
• 2.1. Vận hành máy lu 2 trục 2 bánh lu mặt bằng
• 2.2. Vận hành máy san tạo nhám mặt đường
• 2.3. Vận hành máy lu 2 trục 3 bánh thi công mặt đường cấp phối hai mái
• 2.4. Vận hành máy san, san cấp phối tạo mặt đường hai mái
• 2.5. Đào khuôn đường đoạn thẳng hình lòng máng bằng máy san để thi công mặt đường cấp phối
• 2.6. Rải vật liệu làm mặt đường
• 2.7. Vận hành đồng bộ không tải máy rải
• 2.8. Vận hành máy lu 2 trục 3 bánh thi công mặt đường cấp phối có độ siêu cao
• 2.9. Vận hành máy lu 2 trục 2 bánh lu ngã ba mặt đường cấp phối
• 2.10. Vận hành máy theo các chế độ làm việc
• 2.10.1. Ý nghĩa của việc chạy rà
• 2.10.2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng chạy rà
• 2.10.2.1. Ảnh hưởng của tải trọng
• 2.10.2.2. Ảnh hưởng của vận tốc
• 2.10.2.3. Chế độ bôi trơn
• 2.10.2.4. Ảnh hưởng của thời gian chạy rà mỗi bước
• 2.10.3. Thời kỳ sau chạy rà
• 2.10.4. Điều kiện thực hiện
• 3. Bài 3: Kiểm tra, điều chỉnh trước khi bàn giao máy
• 3.1. Đo màu khí thải
• 3.2. Điều chỉnh khe hở supáp
• 3.3. Đo áp suất nén
• 3.4. Phương pháp đo áp lực khí lọt
• 3.5. Kiểm tra và điều chỉnh thời điểm phun nhiên liệu
• 3.6. Đo áp suất dầu của động cơ
• 3.7. Kiểm tra và điều chỉnh độ căng của dây đai máy phát điện
• 3.8. Kiểm tra và điều chỉnh độ căng của dây đai truyền động máy nén khí của máy điều hòa nhiệt độ
• 3.9. Bộ cảm biến tốc độ
• 3.10. Kiểm tra và điều chỉnh hành trình của cần điều khiển mô tơ điều tốc
• 3.11. Kiểm tra và điều chỉnh áp suất thủy lực trong mạch di chuyển, mạch quay và mạch của thiết bị công tác

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình thử máy sau sửa chữa máy thi công

Giáo trình thử máy sau sửa chữa nghề sửa chữa máy thi công xây dựng trình độ trung cấp là tài liệu cốt lõi, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để kiểm định chất lượng phương tiện sau khi hoàn tất các hạng mục sửa chữa. Nội dung giáo trình được biên soạn logic, bám sát chương trình của Tổng cục Dạy nghề, nhằm trang bị cho người học năng lực thực hiện các nhiệm vụ cụ thể của nghề. Mục tiêu chính là đảm bảo mọi thiết bị, từ máy xúc, máy ủi đến máy san, máy lu, đều đạt trạng thái vận hành tối ưu và an toàn trước khi bàn giao. Quá trình này không chỉ là một bước kỹ thuật đơn thuần mà còn là khâu then chốt khẳng định uy tín của người thợ và đơn vị sửa chữa. Việc kiểm tra kỹ lưỡng giúp phát hiện sớm các sai sót tiềm ẩn, ngăn ngừa sự cố, và kéo dài tuổi thọ của máy móc. Giáo trình tập trung vào ba giai đoạn chính: kiểm tra và bảo dưỡng trước khi vận hành, vận hành máy theo các chế độ làm việc, và cuối cùng là kiểm tra, điều chỉnh các thông số kỹ thuật chi tiết trước khi bàn giao. Mỗi giai đoạn đều yêu cầu sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Việc nắm vững các quy trình này giúp người học tự tin xử lý các tình huống thực tế, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngành xây dựng và giao thông vận tải, nơi các phương tiện máy móc đang gia tăng nhanh chóng cả về số lượng và chủng loại. Tài liệu này là nền tảng vững chắc cho việc đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, có khả năng làm chủ công nghệ và quy trình hiện đại trong lĩnh vực bảo trì, sửa chữa.

1.1. Tầm quan trọng của kiểm định chất lượng sau sửa chữa

Kiểm định chất lượng sau sửa chữa là một công đoạn không thể thiếu trong quy trình sửa chữa máy thi công xây dựng. Đây là bước xác nhận cuối cùng để đảm bảo rằng mọi can thiệp kỹ thuật đã được thực hiện chính xác và hiệu quả. Việc thử máy sau sửa chữa giúp xác minh các hệ thống như động cơ, thủy lực, hệ thống truyền động và cơ cấu công tác hoạt động đồng bộ, ổn định và đúng với thông số kỹ thuật của nhà sản xuất. Bỏ qua bước này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, từ việc máy móc hoạt động không hiệu quả, tiêu hao nhiều nhiên liệu, cho đến các sự cố gây hư hỏng nặng hơn hoặc thậm chí là tai nạn lao động. Theo tài liệu gốc, việc "kiểm tra kết quả đạt được sau khi sửa chữa xong" là mục tiêu chính của giáo trình, nhấn mạnh vai trò quyết định của khâu kiểm định này. Nó không chỉ bảo vệ tài sản của chủ sở hữu mà còn là thước đo tay nghề và trách nhiệm của người thợ sửa chữa.

1.2. Mục tiêu chính của giáo trình thử máy trình độ trung cấp

Giáo trình được xây dựng với mục tiêu rõ ràng là trang bị cho người học khả năng kiểm tra tổng thể tình trạng máy, chuẩn bị hiện trường, và vận hành máy một cách an toàn. Cụ thể, sau khi hoàn thành khóa học, học viên phải có khả năng "khởi động máy và phát hiện các bất thường sau khi nổ máy". Đồng thời, họ phải thành thạo trong việc thực hiện các công tác bảo dưỡng định kỳ, lựa chọn đúng nhiên liệu, chất bôi trơn theo khuyến cáo cho từng loại máy như Máy xúc Kobelco SK 120 hay Máy ủi Komatsu D65E-12. Một mục tiêu quan trọng khác là năng lực thực hiện các phép đo và điều chỉnh kỹ thuật chuyên sâu như đo áp suất nén, kiểm tra áp suất thủy lực, hay điều chỉnh thời điểm phun nhiên liệu. Cuối cùng, giáo trình hướng tới việc rèn luyện ý thức tuân thủ tuyệt đối các quy tắc về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp, vốn là yếu tố tiên quyết trong môi trường làm việc với các thiết bị hạng nặng.

II. Cảnh báo rủi ro khi bỏ qua kiểm tra máy thi công xây dựng

Việc bỏ qua hoặc thực hiện sơ sài công đoạn thử máy sau sửa chữa là một hành động tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn lao động, tuổi thọ thiết bị và hiệu quả kinh tế. Tài liệu gốc đã nhấn mạnh rằng "phần lớn các tai nạn xảy ra trong khi vận hành máy là do bỏ qua các biện pháp phòng ngừa và các qui định về an toàn". Một chiếc máy thi công xây dựng sau khi sửa chữa nếu không được kiểm tra toàn diện có thể chứa đựng các lỗi kỹ thuật ẩn. Ví dụ, một mối nối thủy lực không được siết chặt có thể gây rò rỉ dầu áp suất cao, dẫn đến nguy cơ cháy nổ hoặc mất khả năng điều khiển thiết bị công tác. Tương tự, hệ thống phanh không được kiểm tra có thể gây ra tai nạn thảm khốc tại công trường. Hơn nữa, việc vận hành một động cơ chưa được điều chỉnh đúng các thông số kỹ thuật (như khe hở xupáp, thời điểm phun) sẽ làm giảm công suất, tăng tiêu thụ nhiên liệu và tạo ra lượng khí thải độc hại vượt mức cho phép. Những hư hỏng nhỏ không được phát hiện kịp thời sẽ tích tụ và gây ra những sự cố lớn, tốn kém chi phí sửa chữa gấp nhiều lần và làm gián đoạn tiến độ thi công. Do đó, quy trình kiểm tra và bàn giao máy không chỉ là trách nhiệm kỹ thuật mà còn là một yêu cầu pháp lý và đạo đức nghề nghiệp, bảo vệ con người và tài sản.

2.1. Nguy cơ mất an toàn lao động và hư hỏng dây chuyền

An toàn là ưu tiên hàng đầu. Tài liệu hướng dẫn đã phân loại các mức độ cảnh báo từ "Danger" (Nguy hiểm), "Warning" (Cảnh báo) đến "Caution" (Lưu ý) để nhấn mạnh các tình huống nguy hiểm tiềm tàng. Một chiếc máy ủi hoặc máy xúc được bàn giao mà không qua kiểm tra áp suất hệ thống phanh, hệ thống lái có thể đột ngột mất kiểm soát. Việc không kiểm tra các khóa an toàn, chẳng hạn như cần khoá an toàn trên máy xúc, có thể dẫn đến chuyển động bất ngờ của gầu xúc, gây thương tích hoặc tử vong. Rò rỉ nhiên liệu hoặc dầu thủy lực từ các đường ống không được kiểm tra kỹ lưỡng là nguyên nhân trực tiếp gây cháy nổ, đặc biệt khi tiếp xúc với các bộ phận nóng của động cơ hoặc hệ thống xả. Hư hỏng dây chuyền cũng là một rủi ro lớn. Một bộ phận được sửa chữa sai cách có thể gây áp lực bất thường lên các bộ phận liên quan, dẫn đến hỏng hóc lan truyền trong toàn bộ hệ thống, biến một sửa chữa nhỏ thành một cuộc đại tu tốn kém.

2.2. Những sai sót phổ biến trong quá trình bàn giao máy

Quá trình bàn giao máy sau sửa chữa thường xảy ra nhiều sai sót do tâm lý chủ quan hoặc thiếu một quy trình chuẩn. Sai sót phổ biến nhất là không thực hiện chạy rà đủ thời gian và các chế độ tải khác nhau. Việc chỉ khởi động máy và cho chạy không tải trong thời gian ngắn không đủ để phát hiện các vấn đề về nhiệt độ, áp suất hay các tiếng kêu bất thường khi máy hoạt động dưới tải trọng. Một lỗi khác là không kiểm tra và siết lại các bu lông, đai ốc sau một thời gian chạy thử, đặc biệt là các vị trí chịu rung động lớn. Ngoài ra, việc không cung cấp đầy đủ tài liệu hướng dẫn vận hành, lịch trình bảo dưỡng định kỳ cập nhật sau sửa chữa cho người vận hành cũng là một thiếu sót nghiêm trọng. Cuối cùng, việc không kiểm tra lại toàn bộ mức dầu, nước làm mát, và nhiên liệu trước khi bàn giao có thể khiến máy hoạt động trong tình trạng thiếu bôi trơn hoặc làm mát, gây hư hỏng ngay sau khi nhận máy.

III. Hướng dẫn kiểm tra tổng thể máy thi công trước vận hành

Quy trình thử máy sau sửa chữa luôn bắt đầu bằng công tác kiểm tra tổng thể và bảo dưỡng trước khi khởi động. Đây là bước sàng lọc ban đầu, giúp nhận diện các vấn đề cơ bản và đảm bảo các điều kiện an toàn tối thiểu cho việc vận hành thử. Công tác này đòi hỏi sự tỉ mỉ và tuân thủ chặt chẽ theo danh mục kiểm tra của nhà sản xuất cho từng loại máy cụ thể như MÁY SAN MITSUBISHI MG 3-H hay MAY UI KOMATSU D65E-12. Người thợ cần thực hiện kiểm tra trực quan toàn bộ máy, tìm kiếm các dấu hiệu rò rỉ dầu, nhiên liệu, nước làm mát; kiểm tra sự lỏng lẻo của các bu lông, đai ốc và các khớp nối. Đặc biệt, hệ thống điều khiển và các đồng hồ báo trên cabin phải được xem xét kỹ lưỡng. Mọi đèn báo, đồng hồ đo áp suất, nhiệt độ phải hoạt động chính xác để cung cấp thông tin trung thực về tình trạng máy cho người vận hành. Việc lựa chọn và bổ sung đúng loại nhiên liệu, dầu bôi trơn và nước làm mát theo khuyến cáo là cực kỳ quan trọng. Sử dụng sai chủng loại chất lỏng có thể gây hư hại nghiêm trọng cho động cơ và hệ thống thủy lực. Cuối cùng, cần đối chiếu với lịch trình bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo các hạng mục như thay lọc dầu, lọc nhiên liệu, lọc gió được thực hiện đúng thời hạn, tạo tiền đề tốt nhất cho quá trình vận hành thử nghiệm sau đó.

3.1. Quy trình kiểm tra hệ thống điều khiển và đồng hồ báo

Trước khi khởi động, việc kiểm tra toàn bộ hệ thống điều khiển và đồng hồ là bắt buộc. Trên Máy xúc Kobelco SK 120, cần kiểm tra hoạt động của tất cả các cần điều khiển, bao gồm cần khoá an toàn, các cần điều khiển công tác, và pêđan di chuyển. Màn hình hiển thị phải rõ nét, không có thông báo lỗi bất thường. Các đồng hồ báo như đồng hồ báo áp suất dầu động cơ, nhiệt độ nước làm mát, đồng hồ báo nạp ắc quy phải chỉ đúng giá trị ở trạng thái nghỉ. Tương tự, với Máy san Mitsubishi MG 3-H, phải kiểm tra cần thay đổi tốc độ, cần đảo chiều và các công tắc đèn, tín hiệu. Việc đảm bảo hệ thống này hoạt động chính xác giúp người vận hành kiểm soát máy hoàn toàn và nhận biết sớm các sự cố tiềm ẩn trong quá trình vận hành thử.

3.2. Lựa chọn nhiên liệu và dầu bôi trơn theo tiêu chuẩn

Sử dụng đúng nhiên liệu, chất bôi trơn và nước làm mát là yếu tố sống còn đối với độ bền của máy thi công xây dựng. Giáo trình cung cấp các bảng hướng dẫn chi tiết, ví dụ như cho Máy ủi Komatsu D65E-12, trong đó quy định rõ loại dầu (ví dụ SAE 10W-30) cho từng bộ phận như các-te động cơ, hộp số, hệ thống thủy lực tùy theo nhiệt độ môi trường. Việc sử dụng dầu có độ nhớt không phù hợp có thể làm giảm hiệu quả bôi trơn, gây mài mòn nhanh chóng hoặc quá nhiệt. Đặc biệt, không được trộn lẫn các loại dầu có nhãn mác khác nhau. Người thực hiện bảo dưỡng phải tuân thủ nghiêm ngặt các khuyến nghị này, kiểm tra mức dầu và bổ sung nếu cần, đồng thời xả nước và cặn bẩn định kỳ khỏi thùng nhiên liệu và bộ tách nước để đảm bảo hệ thống nhiên liệu luôn sạch sẽ, tránh gây tắc nghẽn kim phun.

3.3. Bảo dưỡng định kỳ cho máy xúc máy ủi máy san máy lu

Công tác bảo dưỡng định kỳ là một phần không thể tách rời của quy trình kiểm tra. Mỗi loại máy đều có một lịch trình bảo dưỡng riêng. Ví dụ, với Máy lu Sakai TS200, cần kiểm tra áp suất hơi lốp, mức dầu phanh, dầu trợ lực ly hợp trước mỗi ca làm việc. Các hạng mục như thay dầu động cơ và lõi lọc được thực hiện sau mỗi 200 giờ. Đối với Máy san Mitsubishi MG 3-H, lịch trình chi tiết hơn, phân ra các mốc 10 giờ, 75 giờ, 100 giờ, 300 giờ... với các công việc cụ thể như kiểm tra mức dầu, xiết lại đai ốc bánh xe, bôi mỡ các khớp nối. Việc tuân thủ lịch trình này không chỉ áp dụng cho máy đang hoạt động mà còn đặc biệt quan trọng sau khi sửa chữa lớn, giúp các bộ phận mới hoạt động ổn định và đồng bộ với toàn hệ thống.

IV. Phương pháp vận hành và thử máy theo các chế độ làm việc

Sau khi hoàn tất công tác kiểm tra tĩnh, giai đoạn tiếp theo trong quy trình thử máy sau sửa chữa là vận hành máy theo các chế độ làm việc khác nhau. Đây là giai đoạn kiểm tra động, nơi các hệ thống của máy thi công xây dựng được đưa vào hoạt động thực tế để đánh giá hiệu suất, độ ổn định và phát hiện các vấn đề chỉ bộc lộ khi có tải. Quá trình này thường bắt đầu với giai đoạn "chạy rà", đặc biệt quan trọng đối với các động cơ hoặc cụm chi tiết máy vừa được đại tu. Chạy rà giúp các bề mặt chi tiết mới (như piston, xi lanh, vòng bi) mài khớp với nhau một cách từ từ, tránh gây hư hỏng do áp lực và nhiệt độ tăng đột ngột. Tiếp theo, máy sẽ được vận hành ở chế độ không tải, sau đó tăng dần tải trọng và thực hiện các thao tác vận hành chuyên dụng. Ví dụ, máy san sẽ được vận hành để san gạt, máy lu sẽ được vận hành để lu lèn trên các sa hình thử nghiệm. Trong suốt quá trình này, người thợ kỹ thuật phải liên tục quan sát, lắng nghe và ghi nhận các thông số hoạt động. Các yếu tố cần theo dõi bao gồm nhiệt độ nước làm mát, áp suất dầu động cơ, màu sắc khí thải, tiếng kêu bất thường từ động cơ hay hệ thống thủy lực, và phản ứng của các cơ cấu điều khiển.

4.1. Ý nghĩa và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chạy rà

Chạy rà (running-in) là quá trình vận hành máy ở chế độ tải nhẹ và tốc độ thấp trong một khoảng thời gian nhất định sau khi lắp ráp hoặc đại tu. Ý nghĩa của việc này là tạo điều kiện cho các bề mặt kim loại mới tiếp xúc và mài mòn tinh, hình thành một lớp màng bảo vệ và đạt được khe hở lắp ghép tối ưu. Theo tài liệu, chất lượng chạy rà bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố: tải trọng, vận tốc, chế độ bôi trơn, và thời gian chạy. Tải trọng và vận tốc cần được tăng dần theo từng bước để tránh gây ứng suất nhiệt và cơ học quá lớn. Chế độ bôi trơn phải được đảm bảo đầy đủ với loại dầu phù hợp. Thực hiện đúng quy trình chạy rà sẽ quyết định lớn đến tuổi thọ và hiệu suất của động cơ và các bộ phận truyền động về sau.

4.2. Vận hành không tải và có tải trên các dòng máy chuyên dụng

Bài thực hành vận hành là phần cốt lõi của việc thử máy sau sửa chữa. Giáo trình mô tả các bài tập cụ thể như "Vận hành đồng bộ không tải máy rải" hay "Vận hành máy Lu 2 trục 3 bánh thi công mặt đường cấp phối". Giai đoạn vận hành không tải cho phép kiểm tra sự trơn tru của các chuyển động, hoạt động của bơm thủy lực, hệ thống quay toa mà không chịu áp lực lớn. Giai đoạn vận hành có tải là bài kiểm tra thực sự, mô phỏng điều kiện làm việc tại công trường. Lúc này, người kiểm tra sẽ đánh giá được công suất thực của động cơ, sức nâng của hệ thống thủy lực, lực kéo của hệ thống di chuyển và khả năng đáp ứng của toàn bộ máy dưới áp lực công việc. Các thao tác phải được thực hiện lặp lại nhiều lần để kiểm tra độ ổn định.

4.3. Ghi nhận và phân tích các thông số hoạt động của máy

Trong suốt quá trình vận hành thử, việc ghi nhận và phân tích dữ liệu là cực kỳ quan trọng. Kỹ thuật viên phải theo dõi chặt chẽ các chỉ số trên bảng điều khiển: nhiệt độ nước làm mát không được vượt ngưỡng cho phép, áp suất dầu động cơ phải ổn định trong dải tiêu chuẩn. Màu sắc khí thải cũng là một chỉ báo quan trọng: khói đen có thể do thừa nhiên liệu, khói xanh do lọt dầu vào buồng đốt, khói trắng có thể do hơi nước hoặc nhiên liệu chưa cháy hết. Ngoài ra, cần lắng nghe các tiếng động lạ từ động cơ, hộp số, bơm thủy lực. Bất kỳ sự thay đổi bất thường nào về âm thanh, nhiệt độ, áp suất, hoặc độ nhạy của tay trang điều khiển đều phải được ghi lại để phân tích và tìm ra nguyên nhân, từ đó tiến hành điều chỉnh kịp thời trước khi bàn giao máy.

V. Bí quyết kiểm tra điều chỉnh thông số trước khi bàn giao

Bước cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng trong giáo trình thử máy sau sửa chữa là kiểm tra và điều chỉnh các thông số kỹ thuật chi tiết. Đây là công đoạn tinh chỉnh, đảm bảo máy thi công xây dựng hoạt động với hiệu suất cao nhất, tiết kiệm nhiên liệu và tuân thủ các tiêu chuẩn về môi trường. Giai đoạn này đòi hỏi người thợ phải có kiến thức chuyên sâu và kỹ năng sử dụng các dụng cụ đo lường chính xác. Các hạng mục kiểm tra bao gồm các thông số cơ bản của động cơ như áp suất nén cuối kỳ nén, áp suất dầu bôi trơn, cho đến các hệ thống phức tạp hơn như hệ thống nhiên liệu và hệ thống thủy lực. Việc điều chỉnh khe hở xupáp và thời điểm phun nhiên liệu là hai trong số những tác vụ quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình cháy và công suất động cơ. Đối với các máy móc hiện đại, việc kiểm tra và điều chỉnh áp suất thủy lực trong các mạch công tác khác nhau (di chuyển, quay toa, nâng hạ) là tối cần thiết để đảm bảo lực và tốc độ làm việc chính xác như thiết kế. Hoàn thành tốt giai đoạn này đồng nghĩa với việc chiếc máy đã sẵn sàng để được bàn giao cho khách hàng với chất lượng được đảm bảo ở mức cao nhất, thể hiện sự chuyên nghiệp và đáng tin cậy của dịch vụ sửa chữa.

5.1. Kỹ thuật đo áp suất nén áp suất dầu và kiểm tra khí thải

Đây là ba phép đo "sức khỏe" cơ bản của động cơ. Đo áp suất nén giúp đánh giá độ kín của buồng đốt (gồm xéc-măng, xi lanh, xupáp), một yếu tố quyết định đến khả năng khởi động và công suất của động cơ. Đo áp suất dầu của động cơ nhằm kiểm tra khả năng hoạt động của hệ thống bôi trơn; áp suất quá thấp có thể gây mài mòn và bó kẹt các chi tiết. Đo màu khí thải là một phương pháp kiểm tra nhanh hiệu quả của quá trình cháy. Những kỹ thuật này giúp chẩn đoán chính xác tình trạng động cơ sau sửa chữa và đưa ra các biện pháp điều chỉnh phù hợp. Đây là những kỹ năng nền tảng mà bất kỳ kỹ thuật viên sửa chữa máy thi công xây dựng nào cũng phải thành thạo.

5.2. Điều chỉnh khe hở xupáp và thời điểm phun nhiên liệu

Việc điều chỉnh khe hở xupáp (khe hở nhiệt) là để bù trừ cho sự giãn nở vì nhiệt của các chi tiết trong cơ cấu phân phối khí. Khe hở quá lớn gây tiếng gõ, giảm công suất; khe hở quá nhỏ có thể làm xupáp không đóng kín, gây mất áp suất nén và cháy rỗ bề mặt. Tương tự, kiểm tra và điều chỉnh thời điểm phun nhiên liệu là để đảm bảo nhiên liệu được phun vào buồng đốt đúng lúc, tối ưu hóa quá trình cháy. Phun quá sớm hoặc quá muộn đều làm giảm hiệu suất, tăng mức tiêu hao nhiên liệu và gây ô nhiễm. Việc hiệu chỉnh chính xác hai thông số này là bí quyết để động cơ hoạt động êm ái, mạnh mẽ và tiết kiệm.

5.3. Kiểm tra và điều chỉnh áp suất thủy lực các mạch công tác

Hệ thống thủy lực là "trái tim" của hầu hết các máy thi công xây dựng. Do đó, việc kiểm tra và điều chỉnh áp suất thủy lực trong các mạch di chuyển, mạch quay và mạch của thiết bị công tác là cực kỳ quan trọng. Áp suất phải được đặt đúng theo giá trị quy định của nhà sản xuất. Nếu áp suất quá cao, nó có thể làm hỏng các đường ống, xi lanh và các phớt làm kín. Nếu áp suất quá thấp, máy sẽ hoạt động yếu, chậm chạp, không đủ lực để thực hiện công việc. Quá trình này đòi hỏi phải sử dụng đồng hồ đo áp suất chuyên dụng và thực hiện theo đúng quy trình để đảm bảo an toàn và chính xác, hoàn thiện khâu thử máy sau sửa chữa trước khi bàn giao máy.

VI. Xu hướng phát triển giáo trình sửa chữa máy thi công 4

Giáo trình thử máy sau sửa chữa máy thi công xây dựng trình độ trung cấp đã đặt một nền tảng vững chắc cho công tác đào tạo nghề. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của công nghệ, nội dung và phương pháp đào tạo cũng cần được liên tục cập nhật để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Tương lai của ngành sửa chữa máy thi công xây dựng sẽ gắn liền với tự động hóa, chẩn đoán bằng máy tính và phân tích dữ liệu. Các thế hệ máy móc mới ngày càng được trang bị nhiều cảm biến, hộp điều khiển điện tử (ECU) và hệ thống giao tiếp CAN bus. Do đó, giáo trình trong tương lai cần tích hợp thêm các học phần về chẩn đoán lỗi bằng phần mềm chuyên dụng, đọc và phân tích dữ liệu từ các cảm biến, và hiệu chỉnh các thông số điện tử. Thay vì chỉ dựa vào các phương pháp đo lường cơ học truyền thống, kỹ thuật viên thế hệ mới sẽ cần thành thạo việc sử dụng các thiết bị chẩn đoán hiện đại. Việc này không chỉ giúp quá trình kiểm tra nhanh hơn, chính xác hơn mà còn có khả năng dự báo các hư hỏng tiềm tàng. Vai trò cốt lõi của việc kiểm định chất lượng sau sửa chữa vẫn không thay đổi, nhưng công cụ và phương pháp thực hiện sẽ ngày càng tinh vi và hiệu quả hơn, đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ vào cả chương trình đào tạo và trang thiết bị thực hành.

6.1. Tóm tắt vai trò cốt lõi của khâu kiểm định sau sửa chữa

Khâu kiểm định sau sửa chữa đóng vai trò là hàng rào kiểm soát chất lượng cuối cùng, đảm bảo rằng mọi chiếc máy thi công xây dựng sau khi xuất xưởng đều đáp ứng ba tiêu chí: An toàn - Hiệu quả - Bền bỉ. Nó chuyển đổi một hoạt động sửa chữa đơn lẻ thành một dịch vụ kỹ thuật hoàn chỉnh và có bảo chứng. Việc thực hiện nghiêm ngặt quy trình thử máy sau sửa chữa không chỉ giúp ngăn ngừa tai nạn và giảm thiểu rủi ro vận hành mà còn xây dựng niềm tin nơi khách hàng. Đây là minh chứng rõ ràng nhất cho năng lực và trách nhiệm của người thợ, góp phần nâng cao tiêu chuẩn chung cho toàn ngành dịch vụ kỹ thuật máy công trình tại Việt Nam.

6.2. Ứng dụng công nghệ chẩn đoán trong đào tạo nghề tương lai

Tương lai của việc thử máy sau sửa chữa sẽ phụ thuộc lớn vào công nghệ chẩn đoán điện tử. Các giáo trình cần được cập nhật để bao gồm việc hướng dẫn sử dụng các thiết bị quét lỗi, phần mềm phân tích dữ liệu của các hãng như Komatsu, Kobelco, Caterpillar. Học viên sẽ được đào tạo cách kết nối với máy, đọc các mã lỗi, theo dõi các thông số hoạt động của động cơ, hệ thống thủy lực, hộp số trong thời gian thực. Việc tích hợp công nghệ thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) cũng là một hướng đi tiềm năng, cho phép học viên thực hành các quy trình kiểm tra phức tạp trong một môi trường an toàn và trực quan. Sự chuyển dịch này sẽ giúp tạo ra một thế hệ kỹ thuật viên mới, có khả năng làm chủ công nghệ cao và đáp ứng được yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trong lĩnh vực sửa chữa máy thi công xây dựng.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Sửa chữa máy thi công xây dựng được biên soạn và ban hành theo Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT ngày 21/12/2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương I, trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải. Tài liệu được thiết kế theo khung chương trình của Tổng cục Dạy nghề, phục vụ cho chương trình đào tạo kỹ thuật nghề nhằm đáp ứng nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa và lắp ráp các chủng loại phương tiện cơ giới thi công đường bộ và công trình xây dựng đang vận hành tại Việt Nam.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho người học khối kiến thức toàn diện từ lý thuyết cấu tạo đến quy trình thực hành. Sau khi hoàn thành chương trình, người học có năng lực:

• Thực hiện kiểm tra tổng thể tình trạng kỹ thuật của thiết bị cơ giới trước khi vận hành.
• Chuẩn bị sa hình, trang thiết bị, vật tư và khởi động máy đúng trình tự an toàn.
• Phát hiện các hiện tượng bất thường của hệ thống động lực và hệ thống công tác sau khi nổ máy.
• Thực hiện công tác vận hành, chạy rà kỹ thuật và nghiệm thu, kiểm tra, điều chỉnh các thông số kỹ thuật trước khi bàn giao thiết bị.

Giáo trình được cấu trúc thành các bài học tích hợp với phương pháp tiếp cận logic, phân định rõ ràng giữa quy chuẩn kiểm tra, vận hành thực tế và các phương pháp đo kiểm thông số kỹ thuật. Điểm đặc sắc của tài liệu là việc chuẩn hóa dữ liệu kỹ thuật dựa trên các dòng máy công trình thực tế đang lưu hành phổ biến như máy xúc bánh xích Kobelco SK 120, máy san Mitsubishi MG 3-H, máy ủi Komatsu D65E-12 và máy lu Sakai TS200. Đi kèm với đó là hệ thống quy chuẩn an toàn lao động, chỉ dẫn bôi trơn và lịch trình bảo dưỡng định kỳ chi tiết theo từng mốc giờ hoạt động.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua các bài học nghiệp vụ kỹ thuật trọng tâm:

• Bài 1: Công tác kiểm tra và bảo dưỡng máy trước khi vận hành: Thiết kế thời lượng 8 giờ (7 giờ lý thuyết và thực hành, 1 giờ kiểm tra). Bài học cung cấp cấu tạo chi tiết, hệ thống đồng hồ báo, màn hình hiển thị, cơ cấu điều khiển theo chuẩn ISO và lịch trình bảo dưỡng định kỳ cho 4 dòng máy chính:
  • Máy xúc Kobelco SK 120: Động cơ ISUZU A-4BG1-T, trọng lượng 11,8 tấn, kích thước tổng thể (dài co cần 7,56 m, cao 2,725 m, rộng 2,49 m), tốc độ di chuyển 7,4 km/h, dung tích thùng dầu thủy lực 150 lít, thùng nhiên liệu 210 lít, nước làm mát 18 lít. Hệ thống điều khiển bố trí theo kiểu ISO với cần quay toa ở bên trái.
  • Máy san Mitsubishi MG 3-H: Trọng lượng 13.749 kg, kích thước 7035 x 3100 x 2735 mm, dải vận tốc theo địa hình (25–29 km/h trên đường bằng phẳng; 20–25 km/h trên đường rẽ; 12–18 km/h trên đường dốc ghồ ghề). Hệ thống điều khiển xi lanh nâng hạ lưỡi san, lưỡi xới, mâm quay và khung chữ A.
  • Máy ủi Komatsu D65E-12: Phân loại gồm bản cabin tiêu chuẩn (trọng lượng 18.310 kg, công suất động cơ 177 HP, mô-men xoắn cực đại 799 Nm tại 1100 vòng/phút) và bản cabin chống lật ROPS (trọng lượng 20.180 kg, công suất 187 HP, mô-men xoắn 981 Nm tại 1200 vòng/phút), sử dụng động cơ Komatsu 6D125-1, hệ thống khởi động 24V – 1,5 kW và 2 bình ắc quy 12V – 140Ah.
  • Máy lu Sakai TS200: Tải trọng 15 tấn, công suất động cơ 92 HP, dung tích buồng đốt 5785 cc.
• Bài 2: Vận hành máy theo các chế độ làm việc và chạy rà: Hướng dẫn kỹ thuật vận hành máy lu 2 trục 2 bánh lu mặt bằng, máy san tạo nhám mặt đường, máy lu 2 trục 3 bánh thi công cấp phối hai mái và đoạn đường có độ siêu cao, máy san đào khuôn đường hình lòng máng, kỹ thuật rải vật liệu mặt đường và vận hành đồng bộ không tải máy rải. Đi kèm là lý thuyết chạy rà kỹ thuật sau sửa chữa: phân tích ảnh hưởng của tải trọng, vận tốc, chế độ bôi trơn và thời gian chạy rà từng bước.
• Bài 3: Kiểm tra, điều chỉnh trước khi bàn giao máy: Cung cấp phương pháp đo kiểm các thông số kỹ thuật động cơ và thủy lực gồm: đo màu khí thải, điều chỉnh khe hở nhiệt xupáp, đo áp suất nén buồng đốt, phương pháp đo áp lực khí lọt các te, kiểm tra và hiệu chỉnh góc phun sớm nhiên liệu, đo áp suất dầu bôi trơn, kiểm tra độ căng dây đai máy phát điện và dây đai máy nén khí điều hòa, kiểm tra cảm biến tốc độ, hiệu chỉnh hành trình cần điều khiển mô tơ điều tốc, đo và hiệu chỉnh áp suất thủy lực trong mạch di chuyển, mạch quay toa và mạch thiết bị công tác.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố các nguyên lý kỹ thuật cơ sở bao gồm:

• Nguyên lý bôi trơn và thủy lực máy xây dựng: Quy chuẩn chọn dầu bánh răng chịu cực áp API GL-4 cấp độ nhớt #90 cho bộ giảm tốc di chuyển và quay toa; phân loại dầu động cơ diesel SAE 10W-30, SAE 15W-40 theo tiêu chuẩn nhiệt độ môi trường; sử dụng nhiên liệu diesel tiêu chuẩn ASTM D975 No.2; sử dụng dầu phanh DOT 3 và mỡ bôi trơn tiêu chuẩn NLG-2.
• Nguyên tắc an toàn công nghiệp định lượng:
  • Phân cấp mức độ nguy hiểm: Danger (nguy cơ tử vong hoặc thương tật nghiêm trọng tức thì), Warning (tình huống nguy hiểm tiềm tàng), Caution (nguy cơ chấn thương nhẹ hoặc hỏng hóc máy móc).
  • Quy định an toàn lưới điện: Giữ khoảng cách tối thiểu 3,0 m đối với đường dây dẫn điện áp từ 0 đến 50.000 V.
  • Quy chuẩn xử lý vật liệu amiăng tại má phanh, đĩa ly hợp: Nghiêm cấm dùng khí nén thổi bụi; bắt buộc làm sạch bằng phương pháp ướt hoặc máy hút chân không chuyên dụng có màng lọc hiệu suất cao.
  • Quy tắc an toàn áp suất: Sử dụng tấm bìa cứng hoặc gỗ để rà soát rò rỉ tia dầu thủy lực áp suất cao dạng kim châm, tuyệt đối không dùng tay trần.
  • An toàn thao tác ắc quy: Thứ tự đấu nối cực dương (+) trước, cực âm (-) sau; thứ tự tháo dỡ ngắt cáp cực âm (-) trước, cực dương (+) sau.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thao tác bảo dưỡng định kỳ các hệ thống lọc (lọc thô, lọc tinh, bộ tách nước, lõi lọc dầu thủy lực, phớt chỉ); căn chỉnh độ chùng xích máy ủi, máy xúc; xiết chặt bu lông đế xích và bu lông chịu lực thân máy; tháo lắp và kiểm tra hệ thống phanh, ly hợp.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Nhận diện và giải mã các chỉ số hiển thị trên bảng đồng hồ điện tử và cơ khí; đánh giá độ mòn bánh sao, con lăn tỳ, con lăn dẫn hướng; đo lường và đánh giá độ lọt khí buồng đốt, áp suất nén và nhiệt độ vận hành của két làm mát.
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Thành thạo thao tác điều khiển thiết bị cơ giới theo đúng tiêu chuẩn an toàn; thực hiện bôi trơn đầy đủ các điểm khớp cầu, ngõng trục, trục then hoa và thanh liên kết; xử lý an toàn cuối ca làm việc (hạ thiết bị công tác, gài cần khóa an toàn "Locked", nạp đầy bình nhiên liệu chống đọng nước, khóa bảo vệ cửa ca-bin).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp giảng dạy tích hợp (kết hợp đồng thời giữa lý thuyết công nghệ và thực hành kỹ năng xưởng). Cấu trúc bài học phân bổ rõ ràng giữa thời gian trang bị lý thuyết cấu tạo, hướng dẫn thao tác mẫu và thời gian người học trực tiếp rèn luyện kỹ năng.

Phương pháp học tập và đánh giá dựa trên các thành tố:

• Hệ thống sa hình và tình huống thực tế: Tổ chức luyện tập kỹ năng điều khiển trên các sa hình định hình sẵn như: thi công mặt đường cấp phối có độ siêu cao, thi công ngã ba, đào lòng máng bằng máy san, thi công tạo nhám mặt đường và lu lèn đồng bộ.
• Thiết bị và vật tư phục vụ học tập: Sử dụng trực tiếp máy xúc bánh xích, máy san, máy ủi, máy lu, tài liệu catalogue kỹ thuật theo xe, máy tính, máy chiếu projector, bộ chèn bánh xe, khay đựng chi tiết, dụng cụ tháo lắp chuyên dụng, dụng cụ đo chính xác (thước cặp, panme), giẻ lau, dầu rửa chi tiết, mỡ bôi trơn và dầu phanh.
• Phương pháp đánh giá năng lực:
  • Đánh giá kiến thức: Kiểm tra sự hiểu biết về các mốc bảo dưỡng (10h, 50h, 75h, 100h, 250h, 300h, 500h, 600h, 1000h, 1200h, 2000h, 4000h), chủng loại dầu mỡ và các quy tắc cấm kỵ khi vận hành.
  • Đánh giá kỹ năng: Chấm điểm thực hành thao tác trên bảng kiểm an toàn (Checklist: kiểm tra 3 điểm tựa, xả áp thùng dầu trước khi mở nắp, kiểm tra rò rỉ, khóa an toàn) và độ chính xác của thao tác điều chỉnh thông số động cơ (áp suất nén, khe hở supáp).
• Chỉ dẫn tự học: Người học tự đối chiếu các sơ đồ điều khiển trong cabin thực tế với sơ đồ ký hiệu trong giáo trình; ghi nhớ lịch trình bôi trơn cho từng cơ cấu cụ thể; rèn luyện thói quen kiểm tra các te, két nước và thiết bị báo bụi bầu lọc trước mỗi ca vận hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh các yêu cầu kỹ thuật thực tiễn trong bảo dưỡng cơ giới hiện đại:

• Dữ liệu kỹ thuật chi tiết hóa theo model thực tế: Thay vì mô tả lý thuyết chung chung, giáo trình cung cấp bảng thông số kỹ thuật, dung tích chứa và định mức dầu nhờn chi tiết của các model máy thông dụng:
  • Máy xúc Kobelco SK 120: Động cơ ISUZU A-4BG1-T.
  • Máy ủi Komatsu D65E-12: Động cơ 6D125-1 với 2 biến thể công suất 177 HP và 187 HP.
  • Máy san Mitsubishi MG 3-H và máy lu Sakai TS200.
• Tiêu chuẩn hóa bảng lịch trình kiểm tra bảo dưỡng đa cấp: Xây dựng ma trận bảo dưỡng định kỳ khoa học, phân định ranh giới giữa kiểm tra hàng ngày (sau mỗi 10 giờ) và các cấp bảo dưỡng lớn:
  • Cấp bảo dưỡng ban đầu sau 50 giờ, 75 giờ (dành riêng cho máy mới hoặc máy sau đại tu: thay dầu các-te, thay dầu hộp số, hộp bánh răng trục sau, xiết bu lông chính động cơ).
  • Cấp bảo dưỡng định kỳ 100h, 250h, 300h, 500h, 600h, 1000h, 1200h, 2000h và 4000h (kiểm tra bơm nước, bơm tăng áp máy D65P, thay dầu thủy lực và lõi chống gỉ).
• Tích hợp các điều cấm vận hành nhằm giảm hư hỏng thiết bị: Nêu rõ 5 hành vi cấm tuyệt đối khi vận hành máy xúc nhằm bảo vệ kết cấu cơ khí và an toàn lao động:
  1. Không dùng lực kéo của máy để nâng gầu xúc.
  2. Không dùng lực xoay toa để nạo, đào phá ngang.
  3. Không dùng gầu xúc thực hiện thao tác đóng cọc như búa.
  4. Không duỗi hết hành trình xilanh gầu và tay gầu liên tục để rung giũ đất thừa.
  5. Không vận hành vượt tải hoặc nâng nghiêng máy làm mất cân bằng trọng tâm.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình Sửa chữa máy thi công xây dựng được xây dựng cho các nhóm đối tượng cụ thể:

• Học viên và sinh viên:
  • Học viên hệ Trung cấp nghề và Cao đẳng nghề ngành Sửa chữa máy thi công xây dựng, Vận hành máy thi công mặt đường, Kỹ thuật cơ giới công trình.
  • Sinh viên ngành Kỹ thuật Máy xây dựng, Cơ khí Ô tô và Xe máy chuyên dùng tại các trường cao đẳng, đại học kỹ thuật sử dụng làm tài liệu thực hành xưởng.
• Kiến thức nền tảng yêu cầu (Prerequisites):
  • Người học cần nắm vững kiến thức cơ bản về Vẽ kỹ thuật cơ khí, Dung sai lắp ghép và Đo lường kỹ thuật, Cơ học ứng dụng, Vật liệu học, Nguyên lý động cơ đốt trong và Kỹ thuật an toàn điện cơ bản.
• Giảng viên và cán bộ đào tạo nghề:
  • Sử dụng làm tài liệu chính thức để biên soạn giáo án lý thuyết tích hợp và phiếu hướng dẫn luyện tập kỹ năng thực hành xưởng.
  • Thiết kế bảng kiểm đánh giá kỹ năng nghề (Skill checklist) phục vụ các kỳ thi sát hạch tay nghề và kiểm tra định kỳ.
• Kỹ thuật viên và thợ sửa chữa tại doanh nghiệp:
  • Dùng làm sổ tay quy chuẩn tra cứu nhanh tại các công trường, trạm bảo hành, gara cơ giới phục vụ công tác chẩn đoán sự cố, tra cứu định mức dầu mỡ bôi trơn và quy trình chạy rà thử máy sau sửa chữa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình phù hợp với học viên, sinh viên theo học nghề Sửa chữa máy thi công xây dựng, thợ kỹ thuật tại các xưởng cơ giới, trạm bảo dưỡng máy công trình, cùng giảng viên các trường dạy nghề kỹ thuật giao thông và xây dựng.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này hiệu quả?

Người học cần trang bị kiến thức cơ sở về nguyên lý động cơ diesel, hệ thống truyền động cơ khí, thủy lực đại cương, kỹ thuật an toàn lao động và kỹ năng đọc hiểu các thông số cơ khí, bảng đo lường tiêu chuẩn.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu lý thuyết máy thông thường là gì?

Tài liệu gắn liền trực tiếp với các dòng máy công trình thực tế (Kobelco SK 120, Komatsu D65E-12, Mitsubishi MG 3-H, Sakai TS200), cung cấp chi tiết định mức dung tích, loại dầu nhờn tiêu chuẩn (API GL-4, SAE 10W-30, DOT 3, NLG-2), các mốc giờ bảo dưỡng chính xác và quy trình đo kiểm bàn giao thiết bị sau sửa chữa.

4. Làm sao để tự học và ứng dụng giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp đọc kỹ sơ đồ hệ thống điều khiển và bảng mã đèn báo trong sách với việc quan sát trực tiếp trên ca-bin máy thực tế; tuân thủ nghiêm ngặt bảng kiểm an toàn và bảng lịch trình bảo dưỡng định kỳ theo số giờ làm việc.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Các tài liệu bổ trợ bao gồm: Catalogue theo xe của từng dòng máy từ nhà sản xuất, tài liệu Các kỹ thuật của quá trình sửa chữa kết cấu, sổ tay hướng dẫn an toàn vận hành thiết bị xây dựng và các tiêu chuẩn kiểm tra dung tích, mức dầu do hãng quy định.

---

Kết luận

Giáo trình Sửa chữa máy thi công xây dựng của Trường Cao đẳng Giao thông vận tải Trung ương I là tài liệu đào tạo nghề chuẩn hóa, cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện từ kiểm tra sơ bộ, quy chuẩn an toàn, vận hành sa hình đến bảo dưỡng định kỳ và đo kiểm kỹ thuật sau sửa chữa.

Lộ trình học tập đề xuất cho người học bao gồm:

1. Nắm vững cấu tạo bảng điều khiển ISO và quy tắc an toàn cơ giới (Bài 1).
2. Luyện tập kỹ năng vận hành, bảo dưỡng theo mốc giờ và tuân thủ quy trình chạy rà máy (Bài 2).
3. Thành thạo các kỹ thuật đo khí thải, áp suất nén buồng đốt, kiểm chuẩn góc phun nhiên liệu và áp suất mạch thủy lực trước khi bàn giao thiết bị (Bài 3).

Người học nên kết hợp tham khảo thêm catalogue chính hãng theo xe và sổ tay hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất để hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO GIAO THONG VAN TẢI TRUONG CAO BANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG | © TRÌNH ĐỘ TRUNG CAP NGHE: SUA CHUA MAY THI CONG XAY DUNG Ban hành theo Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT ngày 21/12/2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng GTVT Trung ương l LOT NOI DAU Trong những năm qua, dạy nghề đã những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học. lới và sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, ở Việt Nam các phương tiện giao thông ngày một tăng đáng kể về lượng do được nhập khẩu và sản xuất lắp ráp trong nước. Nghề Sửa chữa máy thi công xây dựng đào tạo ra những lao động kỹ thuật nhằm đáp ứng được các vị trí việc , lấp ráp hay bảo dưỡng sửa chữa các phương tiện giao thông đang được sử dụng trên thị trường, để ngưi học sau khi tốt nghiệp có được năng lực thực hiện các nhiệm vụ cụ thẻ của nghề thì chương trình và giáo trình dạy nghề cần phải được điều chỉnh phù hợp với thực tiễn.

Để phục vụ cho học viên học nghề và thợ Sửa chữa máy thi công xây dựng những kiến thức cơ bản cả về lý thuyết và thực hành bảo dưỡng, sửa chữa và đặc biệt là cách Thử. máy sau khi sửa chữa nhằm kiểm tra kết quả đạt được sau khi sửa chữa xong. Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm 4 bài: Bài 1. Công tác kiểm tra và bảo dưỡng máy trước khi vận hành Bài 2.

Vận hành máy theo các chế độ làm việc Bài 3. Kiểm tra, điều chỉnh trước khi bàn giao máy Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình Tổng cục Dạy nghề, sắp xếp logic. Do đó người đọc có thể éu một cách dé ding. Mặc dù đã rất cổ gắng nhưng chấc chấn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn.

Ha Nội, ngày. — năm Nhóm biên soạn MUC LUC Bai 1. Công tác kiểm tra và bảo đường máy trước khi vận hành.Bộ phận điều khiên và đồng hỗ báo:. MÁY SAN MITSUBISHI MG 3-H 1.2 Màn hình hiển thị và đồng hồ MAY UI KOMATSU D65E-12.3 Cách sử dụng nhiên liệu, chất bôi trơn và nước làm mái 2.4 Lich trình bảo dưỡng máy.

MAY LU SAKAI TS200. Các cần diéu khién, céng tic va ding hé bao. Các cần điều khiễn, công tắc. Kiểm tra và bảo dưỡng định ky.

ore MAY RAT TEAM cscoomnrnninancamanamnnmanenaceccls 1. Cau tao chung. Các cần điều khiển, công tắc và đồng hỗ báo. Các bộ phận điểu khiêi 2.

Các đèn chiều và gương chiéu. Màn hình hiển thị. Các vị trí kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ.1, Các vị trí cần kiểm tra, bảo dưỡng. Cách sử dụng nhiên liệu, chất bôi trơn vả nước làm mát.

Vận hành máy Lu 2 trục 2 bánh lu mặt bằng, 2. Vận hành máy San tạo nhám mặt đường. Vận hành máy Lu 2 trục 3 bánh thỉ công mặt đường cắp phối hai m 4. Vận hành máy San, san cắp phối tạo mặt đường hai mái 5.

Đào khuôn đường đoạn thẳng hình lòng máng bằng máy san dé thi công mặt đường cắp phối 6. Rải vật liệu làm mặt đường 7. Vận hành đồng bộ không tải máy rải. Vận hành máy Lu 2 trục 3 bánh thi công mặt đường cấp phối có độ siêu cao77 9.

Vận hành máy Vận hành máy Lu 2 trục 2 bánh lu ngã ba mặt đường cấp phối. Vận hành máy theo các chế độ làm việ „79 `Ý nghĩa của việc chạy rả. a tung Ngư“: „82 Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng chạy rà. Ảnh hưởng của tải trọng.

Ảnh hưởng của vận tốc: Chế độ bôi trơn. Ảnh hưởng của thời gian chạy rà mỗi bước. Thời kỳ sau chạy ra. b, Điều kiện thực hiện.

Kiểm tra, điều chỉnh trước khi bản giao máy. ĐO MÀU KHÍ THÁI. nhờ 3 ¬ BB ĐIỀU CHỈNH KHE HỞ SUPÁP. er) DO AP SUAT NEN.

PHƯƠNG PHÁP ĐO ÁP LỰC KHÍ LỌT. KIÊM TRA VÀ ĐIÊU CHỈNH THỜI ĐIÊM PHUN NHIÊN LIỆU. DO AP SUAT DAU CUA ĐỘNG CƠ. KIEM TRA VA DIEU CHINH BO CANG CUA DAY DAI MAY PHAT ĐIỆN.

40000000920 sas KIEM TRA VA DIEU CHINH DO CANG CUA DAY DAI TRUYEN DONG MAY NEN KHi CUA MAY DIEU HOA NHI DO BO CAM BIEN TOC ĐỘ. 294 KIEM TRA VA DIEU CHINH HANH TRÌNH CUA CAN DIEU KHIEN MO. TO DIEU TOC. 94 KIEM TRA VA DIEU CHINH AP SUAT THUY LUC TRONG MACH DI CHUYEN, MACH QUAY VA MACH CUA THIET BI CONG TAC.

Công tác kiểm tra và bảo dưỡng máy trước khi vận hành Thời gian: 8 giờ (Thời gian học 7 giờ, thời gian kiểm tra 1 giờ) a, Mục tiêu của bài Sau khi học xong bài học này người học sẽ có khả năng: Kiểm tra được tổng thể tình trạng máy trước khi vận hành. Chuẩn bị được các sa hình, thiết bị, vật tư phục vụ cho việc vận hành máy Khởi động máy và phát hiện các bắt thường sau khi nỗ máy 'Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Nội dung của bài Bước 1: Kiểm tra tổng thé tinh trạng máy trước khi vận hành a. Lý thuyết liên quan: (Chuẩn bị và bảo dưỡng các máy Xúc, San, Lu, Ui) 1: Máy xúc kobelco sk 120 * Đặc tính ky thuật ~_ Chiều đài khi co hết tay gầu: 7,56m.

~_ Chiều cao toàn bộ: 2,725m -_ Chiều rộng 2,49m. ~_ Trọng lượng; 11, 8 tấn -_ Tốc độ di chuyển : 7,4 Kn/h ~_ Model động cơ : ISUZU A-4BG1-T ~ Dung tích thùng dầu thuỷ lực : 1501 ~ Dung tích thùng nhiên liệu: 2101 ~_ Nước làm mát: 181 5.Bộ phận điều khiển và đồng hồ báo: Bắ trí các cần điều khiễn Chú ý: Các cần điều khiển trong hệ điều khiển này là kiểu ISO (kiểu có cần điều quay ở bên trái) và được mô tả như sau: “oe: EAR ran sa 1. Bảng điều khiển máy điều hoa Nat điều khiển tăng tốc (ga) mm ỗ; Cần khoá an toàn Bảng công tắc điều khiển 5. 'Cần điều khiển công tác bên trái Công tắc khởi động =.

Cần và pêđan điều khiển di chuyển Gat tan bên trái 9. Cần và pêđan điều khiển di chuyén 10. Châmthuốc bên phải 11. Hộp dụng cụ 12.

Đồng hồ thời gian 13. Cần điều khiển dừng 14. Công tắc nhả phanh hãm quay 15. Cần điều khiển công tác bên phải 16.

Công tắc thoát khỏi chế độ làm. Màn hình hiển thị 18. Ghế - Các hướng trước, sau, phải và trái Trong hình này các hướng trước, sau, phải và trái của máy được căn cứ vào vị trí của mô tơ di chuyển, nó sẽ ở phía sau và người lái quay mặt theo chiều tiến của máy. Hướng dẫn chọn độ nhớt dầu và lượng sử dụng.

Nhiên liệu và dầu Không tính đến nhiệt độ môi trường, các loại dầu cho bộ giảm tốc được giới iệu như sau: Bộ giảm tốc quay: Dầu bánh răng chịu áp suất #90 loại GL.-4 theo phân loại API Bộ giảm tốc di chuyển: Dầu bánh răng chịu áp suất #90 loại GL-4 theo phân loại API = TT = man |“ |[REE[E = SE S} EE =eE | n tioyse | s use |eas a ae mat | ope | nance iy eS toes ama] Sdmeee SETS T || Si fousen| cas env @4gal) | ——‡— == + oe (28a) keo † seinen] banning | ad Sa — sư: om sins wee ————_— an es = = mượn] — | xe ji ae Ban | “lim le su = xe lSEEiee Tuyp KSPG 042001 Sem) = a aS, |e | eae pam =e mye uate Bs 'Đầu nhẹ. — | | p—e Duis 183 aoe nat #5 963 a0 be its sang | gen || Wrotea | | LILI au | Seer ‘Chit suede seagate bal Ni hen J1] ƒ | [ | L1 j ~ Kiến thức về an toàn. Thong tin an toàn tong quát 1. Phần lớn các tai nạn xảy ra trong khi vận hành máy là do bỏ qua các biện pháp phòng ngừa và các qui định về an toàn, do đó phải quan tâm đúng mức để tránh tai nạn.

Việc vận hành, bôi trơn và bảo dưỡng sai là rất nguy hiểm và có thể dẫn đến thương tật hoặc tử vong. Vì vậy các biện pháp phòng ngừa ở các mức như Ghi nhớ, nguy hiểm, cảnh báo, và lưu ý được nêu trong cuốn sách này. và trên máy phải được đọc và hiểu trước khi làm bắt kỳ công việc gì với máy. Phải tiến hành công tác vận hành, kiểm tra và bảo dưỡng một cách cân thận và an toàn phải được ưu tiên số 1.

Các thông điệp an toàn có ở trong sách hướng dẫn vận hành và ở trên máy. Tất cả các thông điệp này được nhận ra bởi các từ "Danger" "Warning" và "Caution", a. Danger - Báo một tình huồng nguy hiểm sẽ xảy ra, nếu không tránh có thể gây thương tật hay tử vong và được biểu diỄn như sau: b. Waming - Báo hiệu một tình huống nguy hiểm tiềm tàng, nếu không tránh có thể gây thương tật hoặc tử vong, được biểu diễn như sau: c.

Caution - Báo hiệu một tình huống nguy hiểm tiềm tảng, nếu không tránh có thể gây chắn thương nhẹ đồng thời nó có thể gây hỏng hóc cho máy móc và được biểu diễn như sau: 4. Rất khó dự đoán trước mọi nguy hiểm có thê xảy ra khi vận hành. Tuy nhiên độ an toàn sẽ được tăng lên nếu hiểu biết đầy đủ các qui trình vận hảnh máy móc hợp lý theo các phương pháp được sách hướng dẫn vận hành nêu ra. Luôn luôn cẵn thận khi vận hành máy để không làm hỏng máy và không để xây ra tai nạn.

Phải tiếp tục tham khảo giáo trình này cho đến khi hiểu biết hoàn toàn tat cả các phương thức về an toàn, vận hành và bảo dưỡng. Các lưu ý về an toàn Việc bôi trơn và bảo dưỡng đúng và an toàn đối với thiết bị xây dựng do các nhà chế tạo yêu cầu được nêu ra trong các Sỏ tay hướng dẫn vận hành cho thiết bị xây dựng. Việc sử dụng các qui trình bảo dưỡng và bôi trơn không đúng là rit nguy hiểm, nó có thể dẫn đến thương tật hoặc tử vong. Phải đọc và hiểu được số tay hướng dẫn vận hành trước khi thực bôi trơn hay bảo dưỡng nào.

Sau di danh sách các lưu ý cơ bản luôn phải chú ý xem xét 1. Đọc và u tất cả các biển, nhãn cảnh báo trên máy trước khi vận hành, bảo dưỡng hay sửa chữa máy.