Giáo trình Tâm lí học đại cương Phần 1 - Nguyễn Xuân Thức (NXB ĐH Sư phạm)

Giáo trình tâm lí học đại cương phần 1 của Nguyễn Xuân Thức cung cấp kiến thức cơ bản về tâm lý học, phục vụ cho sinh viên và người học.

Trường đại học

Trường Đại Học

Chuyên ngành

Tâm Lý Học

Tác giả

Nguyễn Xuân Thức

Thể loại

Giáo Trình

171

Phí lưu trữ

45 Point

Mục lục chi tiết

Lời nói đầu

1. CHƯƠNG 1: TÂM LÍ HỌC LÀ MỘT KHOA HỌC

1.1. Đối tượng, nhiệm vụ của tâm lí học

1.1.1. Vài nét về lịch sử hình thành và phát triển tâm lí học

1.1.2. Đối tượng, nhiệm vụ của tâm lí học

1.1.3. Các quan điểm cơ bản trong tâm lí học hiện đại

1.2. Bản chất, chức năng, phân loại các hiện tượng tâm lí

1.2.1. Bản chất của tâm lí người

1.2.2. Chức năng của tâm lí

1.2.3. Phân loại hiện tượng tâm lí

1.3. Phương pháp nghiên cứu tâm lí

1.3.1. Nguyên tắc phương pháp luận của việc nghiên cứu tâm lí

1.3.2. Phương pháp nghiên cứu tâm lí

1.4. Vị trí, vai trò của tâm lí học trong cuộc sống và hoạt động

1.4.1. Vị trí của tâm lí học trong hệ thống khoa học

1.4.2. Ý nghĩa của tâm lí học trong cuộc sống và hoạt động của con người

1.5. Câu hỏi ôn tập

1.6. Bài tập

2. CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG, GIAO TIẾP VÀ SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN TÂM LÍ

2.1. Hoạt động

2.1.1. Khái niệm hoạt động

2.1.2. Các đặc điểm của hoạt động

2.1.3. Cấu trúc của hoạt động

2.1.4. Các dạng hoạt động

2.2. Giao tiếp

2.2.1. Khái niệm giao tiếp

2.2.2. Phân loại giao tiếp

2.3. Tâm lí là sản phẩm của hoạt động và giao tiếp

2.3.1. Mối quan hệ giữa hoạt động và giao tiếp

2.3.2. Vai trò của hoạt động và giao tiếp trong sự hình thành và phát triển tâm lí

2.4. Câu hỏi ôn tập

2.5. Bài tập

3. CHƯƠNG 3: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TÂM LÍ, Ý THỨC

3.1. Sự hình thành và phát triển tâm lí

3.1.1. Sự nảy sinh và hình thành tâm lí về phương diện loài người

3.1.2. Sự phát triển tâm lí về phương diện cá thể

3.2. Sự hình thành và phát triển ý thức

3.2.1. Khái niệm chung về ý thức

3.2.2. Các cấp độ ý thức

3.2.3. Sự hình thành và phát triển ý thức

3.2.4. Chú ý - điều kiện tâm lí của hoạt động có ý thức

3.3. Câu hỏi ôn tập

3.4. Bài tập

4. CHƯƠNG 4: HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC

4.1. Nhận thức cảm tính

4.1.1. Cảm giác

4.1.2. Tri giác

4.1.3. Bài tập

4.2. Nhận thức lí tính

4.2.1. Tư duy

4.2.2. Tưởng tượng

4.2.3. Câu hỏi ôn tập

4.2.4. Bài tập

4.3. Ngôn ngữ và hoạt động nhận thức

4.3.1. Khái niệm chung về ngôn ngữ

4.3.2. Các dạng hoạt động ngôn ngữ

4.3.3. Vai trò của ngôn ngữ đối với hoạt động nhận thức

4.4. Trí nhớ

4.4.1. Khái niệm chung về trí nhớ

4.4.2. Các quá trình cơ bản của trí nhớ

4.4.3. Sự quên và cách chống quên

4.4.4. Phân loại trí nhớ

4.4.5. Câu hỏi ôn tập

4.4.6. Bài tập

5. CHƯƠNG 5: TÌNH CẢM VÀ Ý CHÍ

5.1. Tình cảm

5.1.1. Định nghĩa về tình cảm

5.1.2. Đặc điểm tình cảm

5.1.3. Các mức độ của đời sống tình cảm

5.1.4. Các quy luật của đời sống tình cảm

5.1.5. Vai trò của tình cảm trong nhân cách con người

5.1.6. Câu hỏi ôn tập

5.1.7. Bài tập

5.2. Ý chí

5.2.1. Khái niệm về ý chí

5.2.2. Hành động ý chí

5.2.3. Hành động tự động hoá

5.2.4. Câu hỏi ôn tập

5.2.5. Bài tập

6. CHƯƠNG 6: NHÂN CÁCH VÀ SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH

6.1. Khái niệm chung về nhân cách

6.1.1. Khái niệm nhân cách

6.1.2. Các đặc điểm cơ bản của nhân cách

6.1.3. Cấu trúc tâm lí của nhân cách

6.1.4. Các kiểu nhân cách

6.2. Các thuộc tính cơ bản của nhân cách

6.2.1. Xu hướng

6.2.2. Tính cách

6.2.3. Năng lực

6.2.4. Khí chất

6.3. Sự hình thành và phát triển nhân cách

6.3.1. Các yếu tố chi phối sự hình thành và phát triển nhân cách

6.3.2. Sự hoàn thiện nhân cách

6.4. Câu hỏi ôn tập

6.5. Bài tập

Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình tâm lí học đại cương Nguyễn Xuân Thức

Giáo trình Tâm lí học đại cương do PGS.TS Nguyễn Xuân Thức chủ biên là một tài liệu nền tảng, có vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục đại học, đặc biệt tại các trường sư phạm. Cuốn sách này được biên soạn bởi đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm từ Khoa Tâm lí giáo dục, Đại học Sư phạm Hà Nội, nhằm cung cấp một hệ thống kiến thức cơ bản và toàn diện về tâm lí học. Đây được xem là tài liệu nhập môn tâm lý học không thể thiếu cho sinh viên, giúp xây dựng nền tảng vững chắc để tiếp thu các học phần chuyên sâu hơn. Nội dung sách bao quát từ lịch sử hình thành tâm lý học, các khái niệm cơ bản, đến việc phân tích các quá trình nhận thức, tình cảm, ý chí và sự hình thành nhân cách. Với cách trình bày khoa học, logic và dễ hiểu, giáo trình đã kế thừa và phát triển tri thức từ các tài liệu đi trước, đồng thời sắp xếp lại để phù hợp với chương trình đào tạo hiện đại, tránh sự trùng lặp kiến thức. Đây là một công trình tâm huyết, không chỉ là một cuốn sách giáo khoa mà còn là một tài liệu tham khảo quý giá cho học viên cao học, nghiên cứu sinh và các giảng viên. Cuốn sách khẳng định tâm lí học là một khoa học độc lập, có đối tượng, nhiệm vụ và hệ thống phương pháp nghiên cứu riêng, đóng vai trò cầu nối giữa khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.

1.1. Tác giả PGS.TS Nguyễn Xuân Thức và nhóm biên soạn

Công trình Giáo trình tâm lí học đại cương được chủ biên bởi PGS.TS Nguyễn Xuân Thức, một chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực tâm lí học tại Việt Nam. Cùng với ông là một tập thể các nhà khoa học, giảng viên uy tín của Khoa Tâm lí giáo dục - Đại học Sư phạm Hà Nội như TS. Nguyễn Quang Uẩn, TS. Trần Quốc Thành, TS. Nguyễn Kim Quý,... Sự kết hợp này đảm bảo tính học thuật sâu sắc và kinh nghiệm giảng dạy thực tiễn, giúp nội dung giáo trình vừa chuẩn mực về lý luận, vừa gần gũi với người học. Mỗi chương trong sách đều được phân công cho các chuyên gia có nghiên cứu sâu về lĩnh vực đó, tạo nên một công trình toàn diện và đáng tin cậy. Chính vì vậy, cuốn sách này không chỉ là một tài liệu tâm lý học đại cương chính thống mà còn là nguồn tham khảo quan trọng cho bất kỳ ai muốn tìm hiểu về khoa học tâm lí.

1.2. Mục tiêu và đối tượng sử dụng của giáo trình

Giáo trình được biên soạn với mục tiêu chính là cung cấp những kiến thức cốt lõi, nền tảng của khoa học tâm lí, đóng vai trò là môn nhập môn tâm lý học cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng, đặc biệt là khối ngành sư phạm. Như lời giới thiệu đã nêu: "Môn Tâm lí học đại cương là môn học chung nhất cung cấp những kiến thức cơ bản nhận dạng khoa học tâm lí và là tri thức nền tảng để tiếp thu các kiến thức tâm lí học chuyên sâu". Đối tượng chính của sách là sinh viên đại học, nhưng nó cũng là tài liệu hữu ích cho học viên sau đại học, nghiên cứu sinh và giảng viên các chuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn. Ngoài ra, những người làm trong các lĩnh vực giáo dục, quản lý, y tế... cũng có thể tìm thấy nhiều kiến thức ứng dụng giá trị từ cuốn sách tâm lý học cơ sở này.

1.3. Vị trí của sách trong hệ thống khoa học tâm lí

Trong hệ thống các khoa học, tâm lí học giữ một vị trí trung gian, kết nối giữa khoa học tự nhiên (sinh lí học thần kinh cấp cao) và khoa học xã hội (triết học, giáo dục học). Giáo trình của PGS.TS Nguyễn Xuân Thức đã làm rõ vị trí này bằng cách trình bày tâm lí người là "sự phản ánh hiện thực khách quan vào não người thông qua chủ thể" và mang "bản chất xã hội - lịch sử". Cuốn sách không chỉ là một tài liệu giảng dạy mà còn là một công trình khoa học khẳng định vị thế độc lập của tâm lí học. Nó cung cấp cơ sở lý luận cho nhiều ngành tâm lí học ứng dụng khác, trở thành điểm khởi đầu bắt buộc cho quá trình nghiên cứu và học tập chuyên sâu về tâm lí con người.

II. Thách thức thường gặp khi ôn thi tâm lí học đại cương

Việc tiếp cận và nắm vững kiến thức từ Giáo trình tâm lí học đại cương phần 1 Nguyễn Xuân Thức là một thử thách không nhỏ đối với nhiều sinh viên. Khối lượng kiến thức lớn, bao gồm nhiều trường phái, khái niệm trừu tượng và các quy luật phức tạp, đòi hỏi người học phải có phương pháp hệ thống hóa hiệu quả. Một trong những khó khăn lớn nhất là việc ghi nhớ và phân biệt các học thuyết tâm lí khác nhau như Tâm lí học hành vi, Tâm lí học Gestalt, Phân tâm học, và Tâm lí học hoạt động. Mỗi học thuyết có đối tượng và phương pháp tiếp cận riêng, dễ gây nhầm lẫn nếu không được tóm tắt tâm lý học đại cương một cách rõ ràng. Thêm vào đó, việc liên kết lý thuyết với thực tiễn cũng là một rào cản. Sinh viên thường cảm thấy khó khăn khi phải áp dụng các khái niệm như "các quá trình nhận thức" hay "sự hình thành nhân cách" để phân tích các tình huống thực tế trong học tập và cuộc sống. Cuối cùng, áp lực ôn thi tâm lí học đại cương với các câu hỏi tự luận yêu cầu khả năng phân tích và tổng hợp sâu sắc khiến nhiều người cảm thấy bối rối, không biết bắt đầu từ đâu và ôn tập như thế nào cho hiệu quả.

2.1. Khó khăn trong việc hệ thống hóa kiến thức

Giáo trình trình bày một lượng lớn thông tin, từ lịch sử hình thành tâm lý học từ thời cổ đại đến các dòng phái hiện đại. Sinh viên thường bị "ngợp" trước các khái niệm, định nghĩa và các quy luật. Việc thiếu một đề cương chi tiết tâm lý học đại cương cá nhân hóa khiến kiến thức trở nên rời rạc. Chẳng hạn, việc phân biệt giữa các quá trình tâm lí, trạng thái tâm lí và thuộc tính tâm lí đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về bản chất và thời gian tồn tại của chúng. Nếu không hệ thống hóa, người học sẽ khó có thể tái hiện kiến thức một cách chính xác khi làm bài thi.

2.2. Nhầm lẫn giữa các trường phái tâm lí học cơ bản

Một trong những nội dung trọng tâm của giáo trình là giới thiệu các quan điểm cơ bản trong tâm lí học hiện đại. Các trường phái như Tâm lí học hành vi (S-R), Phân tâm học của S. Phrơt (với khái niệm vô thức), Tâm lí học Gestalt (tính cấu trúc của tri giác) và Tâm lí học hoạt động (vai trò của hoạt động và giao tiếp) có những luận điểm cốt lõi rất khác biệt. Sự nhầm lẫn giữa chúng là lỗi sai phổ biến khi ôn thi tâm lí học đại cương. Ví dụ, sinh viên có thể nhầm lẫn giữa quan điểm máy móc của chủ nghĩa hành vi với việc đề cao bản năng của phân tâm học, dẫn đến việc phân tích sai bản chất vấn đề.

III. Phương pháp tiếp cận nội dung giáo trình Nguyễn Xuân Thức

Để chinh phục hiệu quả Giáo trình tâm lí học đại cương Nguyễn Xuân Thức, cần áp dụng một phương pháp học tập chủ động và có hệ thống. Thay vì đọc một cách thụ động, người học nên bắt đầu bằng việc xây dựng một đề cương chi tiết tâm lý học đại cương dựa trên mục lục của sách. Bước tiếp theo là tập trung vào các khái niệm cốt lõi ở mỗi chương, đặc biệt là Chương 1 "Tâm lí học là một khoa học". Tại đây, giáo trình định nghĩa rõ đối tượng, nhiệm vụ và bản chất của tâm lí. Luận điểm then chốt cần nắm vững là: "Tâm lí người là sự phản ánh hiện thực khách quan vào não người thông qua chủ thể, tâm lí người có bản chất xã hội - lịch sử". Hiểu được luận điểm này là chìa khóa để giải mã các nội dung phức tạp hơn về sau. Sử dụng kỹ thuật ghi chú và tóm tắt sau mỗi phần học sẽ giúp củng cố kiến thức. Đồng thời, việc tìm kiếm các slide tâm lý học đại cương Nguyễn Xuân Thức hoặc các bài giảng tâm lý học đại cương liên quan sẽ cung cấp thêm góc nhìn trực quan và dễ hiểu hơn, hỗ trợ đắc lực cho quá trình tự học và ôn tập.

3.1. Nắm vững bản chất và các quy luật của tâm lí người

Phần II của Chương 1 là nền tảng của toàn bộ giáo trình, trình bày về bản chất, chức năng và phân loại hiện tượng tâm lí. Cần tập trung hiểu rõ hai luận điểm chính về bản chất tâm lí: (1) Tâm lí là sự phản ánh hiện thực khách quan vào não thông qua lăng kính chủ quan, và (2) Tâm lí mang bản chất xã hội - lịch sử. Hiểu được tính chủ thể trong phản ánh tâm lí giúp giải thích tại sao cùng một sự vật nhưng mỗi người có cảm nhận khác nhau. Tương tự, nắm được bản chất xã hội giúp lý giải vai trò quyết định của hoạt động và giao tiếp trong việc hình thành tâm lí người, phân biệt tâm lí người và tâm lí động vật.

3.2. Phân biệt các hiện tượng tâm lí cơ bản

Giáo trình phân loại hiện tượng tâm lí thành ba nhóm chính: các quá trình tâm lí, các trạng thái tâm lí và các thuộc tính tâm lí. Đây là kiến thức cơ bản để xây dựng hệ thống. Các quá trình tâm lí (cảm giác, tri giác, tư duy...) có đặc điểm diễn ra trong thời gian ngắn, có mở đầu và kết thúc rõ ràng. Các trạng thái tâm lí (chú ý, tâm trạng) kéo dài hơn và không có giới hạn rõ rệt. Cuối cùng, các thuộc tính tâm lí (xu hướng, tính cách, khí chất, năng lực) là những đặc điểm ổn định, tạo nên nét riêng của nhân cách. Việc lập bảng so sánh ba loại hiện tượng này là một cách học hiệu quả.

IV. Phân tích cấu trúc 6 chương của sách tâm lý học đại cương

Cấu trúc của Giáo trình tâm lí học đại cương Nguyễn Xuân Thức được xây dựng một cách logic, đi từ những vấn đề chung nhất đến các lĩnh vực cụ thể của đời sống tâm lí con người. Sáu chương sách tạo thành một hệ thống kiến thức chặt chẽ, dẫn dắt người đọc khám phá thế giới tinh thần một cách khoa học. Chương 1 đặt nền móng với các khái niệm về đối tượng, nhiệm vụ và bản chất tâm lí học. Chương 2 và 3 đi sâu vào nguồn gốc và sự phát triển của tâm lí, nhấn mạnh vai trò của hoạt động, giao tiếp và ý thức. Chương 4 là một trong những chương quan trọng nhất, tập trung vào hoạt động nhận thức, phân tích các quá trình từ cảm tính (cảm giác, tri giác) đến lý tính (tư duy, tưởng tượng) và vai trò của trí nhớ, ngôn ngữ. Chương 5 khám phá đời sống tình cảm và ý chí. Cuối cùng, Chương 6 tổng kết lại các kiến thức thông qua việc nghiên cứu nhân cách và sự hình thành nhân cách. Việc nắm rõ cấu trúc này giúp người học có cái nhìn tổng quan, dễ dàng liên kết kiến thức giữa các chương và xây dựng một hệ thống kiến thức vững chắc.

4.1. Từ nhận thức cảm tính đến nhận thức lý tính

Chương 4 "Hoạt động nhận thức" chiếm một dung lượng lớn và là nội dung trọng tâm khi thi cử. Giáo trình phân tích quá trình nhận thức theo hai cấp độ. Nhận thức cảm tính bao gồm cảm giác (phản ánh thuộc tính riêng lẻ) và tri giác (phản ánh trọn vẹn sự vật). Nhận thức lý tính là cấp độ cao hơn, bao gồm tư duy (phản ánh thuộc tính bản chất, mối liên hệ quy luật) và tưởng tượng (tạo ra hình ảnh mới dựa trên biểu tượng cũ). Hiểu được sự chuyển hóa từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng là yêu cầu cốt lõi để nắm vững chương này. Ngoài ra, vai trò của trí nhớ và ngôn ngữ cũng được phân tích như những công cụ không thể thiếu của hoạt động nhận thức.

4.2. Khám phá nhân cách và sự hình thành nhân cách

Chương 6 là chương tổng hợp, nghiên cứu về nhân cách và sự hình thành, phát triển nhân cách. Nội dung chương này định nghĩa nhân cách, phân tích các đặc điểm và cấu trúc tâm lí của nhân cách (xu hướng, tính cách, khí chất, năng lực). Giáo trình nhấn mạnh rằng nhân cách là một cấu trúc phức tạp, chịu sự chi phối của các yếu tố bẩm sinh-di truyền, môi trường sống và đặc biệt là vai trò quyết định của giáo dục và hoạt động cá nhân. Đây là phần kiến thức có tính ứng dụng cao trong giáo dục và quản lý con người, giúp người học hiểu rõ hơn về bản thân và những người xung quanh.

4.3. Vai trò của hoạt động và giao tiếp trong phát triển tâm lí

Chương 2 "Hoạt động, giao tiếp và sự hình thành, phát triển tâm lí" là một nội dung đặc sắc, thể hiện rõ quan điểm của Tâm lí học hoạt động. Theo đó, tâm lí không phải là cái có sẵn mà là sản phẩm của quá trình chủ thể hoạt động và giao tiếp để lĩnh hội kinh nghiệm xã hội - lịch sử. Giáo trình khẳng định: "Tâm lí của con người chỉ có thể được bộc lộ, hình thành trong hoạt động và thông qua hoạt động". Đây là luận điểm nền tảng giúp giải thích mọi sự phát triển tâm lí, từ ý thức, nhận thức cho đến nhân cách. Hiểu rõ chương này giúp người học có cơ sở để giải thích các vấn đề tâm lí một cách biện chứng.

V. Hướng dẫn ôn tập và tìm tài liệu tâm lí học đại cương

Để quá trình ôn thi tâm lí học đại cương đạt hiệu quả cao, việc kết hợp giữa nội dung giáo trình và các nguồn tài liệu bổ trợ là vô cùng cần thiết. Trước hết, cần bám sát vào Giáo trình tâm lí học đại cương Nguyễn Xuân Thức làm tài liệu gốc. Hãy lập một kế hoạch ôn tập chi tiết theo từng chương, tập trung vào các khái niệm, định nghĩa và quy luật quan trọng đã được in đậm hoặc nhấn mạnh trong sách. Sau khi đọc và tóm tắt lý thuyết, bước tiếp theo là trả lời các câu hỏi ôn tập ở cuối mỗi chương. Đây là cách tốt nhất để tự kiểm tra mức độ hiểu bài và rèn luyện kỹ năng trình bày, lập luận. Bên cạnh đó, việc tìm kiếm và tham khảo các tài liệu liên quan như slide tâm lý học đại cương Nguyễn Xuân Thức từ các bài giảng trên lớp hoặc ebook tâm lý học đại cương pdf sẽ giúp hệ thống kiến thức một cách trực quan hơn. Việc học nhóm, thảo luận về các vấn đề khó cũng là một phương pháp hiệu quả để làm sâu sắc thêm kiến thức và khám phá những góc nhìn mới.

5.1. Cách tóm tắt tâm lí học đại cương hiệu quả

Việc tóm tắt tâm lý học đại cương không chỉ là chép lại nội dung mà là quá trình tái cấu trúc kiến thức. Một phương pháp hiệu quả là sử dụng sơ đồ tư duy (mind map). Với mỗi chương, hãy đặt tên chương ở trung tâm và vẽ các nhánh chính tương ứng với các mục lớn (I, II, III...). Từ các nhánh chính, triển khai các nhánh phụ cho các khái niệm, đặc điểm, ví dụ cụ thể. Phương pháp này giúp người học nhìn thấy mối liên kết logic giữa các đơn vị kiến thức. Một cách khác là lập bảng so sánh, ví dụ so sánh các trường phái tâm lí học dựa trên các tiêu chí: người sáng lập, đối tượng nghiên cứu, phương pháp, luận điểm chính và hạn chế.

5.2. Tìm kiếm Ebook tâm lí học đại cương PDF và slide bài giảng

Trong thời đại số, việc tiếp cận tài liệu học tập trở nên dễ dàng hơn. Sinh viên có thể tìm kiếm các phiên bản ebook tâm lí học đại cương pdf của giáo trình để tiện tra cứu và học tập mọi lúc, mọi nơi. Các từ khóa tìm kiếm hữu ích bao gồm "giáo trình tâm lý học đại cương nguyễn xuân thức pdf" hoặc "download sách tâm lý học cơ sở". Ngoài ra, slide bài giảng tâm lý học đại cương của các giảng viên thường chứa đựng nội dung cô đọng, hình ảnh minh họa sinh động và các ví dụ thực tế, giúp việc học bớt khô khan và dễ tiếp thu hơn. Các diễn đàn sinh viên hoặc thư viện số của các trường đại học là những nguồn tài nguyên phong phú để tìm kiếm các tài liệu này.

Tóm tắt và mô tả trên trang này được tạo với sự hỗ trợ của AI. Nếu bạn thấy nội dung không chính xác hoặc có vấn đề, vui lòng Báo lỗi nội dung.

16/07/2025

Bạn đang xem trước tài liệu:

Giáo trình tâm lí học đại cương phần 1 nguyễn xuân thức

Tải đầy đủ

Nội dung chính

TỔNG QUAN VỀ GIÁO TRÌNH TÂM LÍ HỌC ĐẠI CƯƠNG

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Tâm lí học đại cương do TS. Nguyễn Xuân Thức làm chủ biên, cùng tập thể tác giả gồm TS. Nguyễn Quang Uẩn, TS. Nguyễn Văn Thạc, TS. Trần Quốc Thành, TS. Hoàng Anh, PGS. TS. Lê Thị Bừng, TS. Vũ Kim Thanh, TS. Nguyễn Kim Quý, TS. Nguyễn Thị Huệ và ThS. Nguyễn Đức Sơn biên soạn. Tác phẩm do Nhà xuất bản Đại học Sư phạm phát hành (Mã số: 01.2006), được xây dựng bởi Bộ môn Tâm lí học đại cương thuộc Khoa Tâm lí Giáo dục.

Trong chương trình đào tạo trình độ đại học và cao đẳng—đặc biệt là khối các trường Đại học Sư phạm—Tâm lí học đại cương giữ vị trí học phần cơ sở bắt buộc thuộc khối kiến thức giáo dục đại cương. Môn học cung cấp các khái niệm khoa học chung nhất, nhận dạng bản chất các hiện tượng tâm lí người, đóng vai trò nền tảng tri thức tiên quyết để người học tiếp thu các phân ngành chuyên sâu như Tâm lí học lứa tuổi, Tâm lí học sư phạm, Tâm lí học quản lí và Tâm lí học lao động.

Mục tiêu học tập của giáo trình xác định người học đạt được các chuẩn đầu ra:

Nắm vững hệ thống khái niệm, bản chất phản ánh, quy luật vận hành và cơ chế sinh lí của các hiện tượng tâm lí.
Hiểu rõ phương pháp luận duy vật biện chứng và vận dụng đúng các phương pháp nghiên cứu tâm lí khách quan.
Nhận diện mối liên hệ bản chất giữa hoạt động, giao tiếp với sự hình thành, phát triển tâm lí, ý thức và nhân cách.

Về cấu trúc và cách tiếp cận, giáo trình được tổ chức thành sáu chương theo trục logic phát triển từ phương pháp luận khoa học, nguồn gốc phát sinh tâm lí, các quá trình nhận thức - cảm xúc - ý chí, đến cấu trúc nhân cách hoàn chỉnh. Điểm đặc sắc của tài liệu là sự kế thừa có chọn lọc các tri thức tâm lí học trước đó, tái sắp xếp các đơn vị kiến thức nhằm loại bỏ tính trùng lặp giữa các phân môn, đồng thời quán triệt nhất quán hệ thống quan điểm của trường phái Tâm lí học hoạt động (Tâm lí học mác-xít).

Nội dung kiến thức cốt lõi

                       CẤU TRÚC HỆ THỐNG KIẾN THỨC
CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN & CƠ CHẾ                             CÁC HIỆN TƯỢNG TÂM LÍ CỤ THỂ
Chương 1: Khoa học tâm lí & Phương pháp                     Chương 4: Nhận thức (Cảm tính, Lí tính, Trí nhớ)
Chương 2: Hoạt động & Giao tiếp                             Chương 5: Tình cảm & Ý chí
Chương 3: Sự phát triển tâm lí, Ý thức                      Chương 6: Nhân cách & Thuộc tính nhân cách

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình phân bổ toàn bộ dung lượng học thuật vào sáu chương chuyên đề:

Chương một: Tâm lí học là một khoa học (Biên soạn: TS. Nguyễn Quang Uẩn, TS. Nguyễn Xuân Thức): Trình bày lịch sử hình thành từ thời cổ đại (quan điểm của Khổng Tử, Xôcrát, Arixtốt, Platông, Đêmôcrít), thời kỳ cận - hiện đại (thuyết nhị nguyên của R. Đềcác, Vôn Phơ, các trào lưu duy tâm chủ quan và duy vật thế kỉ XVII - XIX) đến mốc 1879 khi Vuntơ thành lập phòng thí nghiệm tâm lí học thực nghiệm đầu tiên tại Laixic (Đức). Phân tích ưu nhược điểm của các dòng phái: Tâm lí học hành vi ($S - R$ của J. Oatsơn; phái hành vi mới của Skinơ, Hulơ), Tâm lí học Gestalt (Vécthaimơ, Côlơ, Côpca), Phân tâm học (S. Phrơt với cấu trúc Cái ấy - Cái tôi - Cái siêu tôi), Tâm lí học nhân văn (tháp nhu cầu của C. Maxlau, quan điểm của C. Rôgiơ), Tâm lí học nhận thức (G. Piagiê, Brunơ) và Tâm lí học hoạt động mác-xít. Xác định đối tượng, nhiệm vụ, bản chất phản ánh hiện thực khách quan vào não mang tính chủ thể và bản chất xã hội - lịch sử; phân loại hiện tượng tâm lí thành: quá trình, trạng thái và thuộc tính tâm lí.
Chương hai: Hoạt động, giao tiếp và sự hình thành, phát triển tâm lí (Biên soạn: TS. Trần Quốc Thành): Phân tích khái niệm hoạt động là phương thức tồn tại của con người với hai quá trình diễn ra đồng thời: xuất tâm (đối tượng hoá) và nhập tâm (chủ thể hoá). Làm rõ các đặc điểm của hoạt động (có đối tượng, do chủ thể tiến hành), cấu trúc của hoạt động, khái niệm và chức năng của giao tiếp, mối quan hệ biện chứng giữa hoạt động và giao tiếp trong việc tạo lập tâm lí.
Chương ba: Sự hình thành và phát triển tâm lí, ý thức (Biên soạn: TS. Nguyễn Quang Uẩn, TS. Nguyễn Xuân Thức): Phân tích sự nảy sinh và tiến hoá tâm lí theo phương diện loài người (chủng loại) và phương diện cá thể. Làm rõ khái niệm ý thức, các cấp độ ý thức (vô thức, tiềm thức, ý thức, tự ý thức) và hiện tượng chú ý với tư cách là điều kiện tâm lí của hoạt động có ý thức.
Chương bốn: Hoạt động nhận thức (Biên soạn: TS. Nguyễn Kim Quý, TS. Nguyễn Thị Huệ, ThS. Nguyễn Đức Sơn): Khảo cứu toàn diện hệ thống nhận thức cảm tính (cảm giác, tri giác và các quy luật tương ứng), nhận thức lí tính (bản chất, quy luật của tư duy và tưởng tượng), mối liên hệ giữa ngôn ngữ với hoạt động nhận thức, các quá trình trí nhớ (ghi nhớ, gìn giữ, tái hiện, quên và các biện pháp chống quên).
Chương năm: Tình cảm và ý chí (Biên soạn: TS. Hoàng Anh, PGS. TS. Lê Thị Bừng): Định nghĩa, đặc điểm, các mức độ và quy luật đời sống tình cảm (quy luật thích ứng, lây lan, di chuyển, pha trộn, tương phản, hình thành tình cảm); bản chất của ý chí, cấu trúc hành động ý chí và các loại hành động tự động hoá (kĩ xảo và thói quen).
Chương sáu: Nhân cách và sự hình thành, phát triển nhân cách (Biên soạn: TS. Nguyễn Thạc, TS. Vũ Kim Thanh): Xác lập khái niệm, đặc điểm, cấu trúc nhân cách; phân tích bốn thuộc tính tâm lí cơ bản cấu thành nhân cách: xu hướng, tính cách, khí chất và năng lực; các yếu tố chi phối sự hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách.

                  TIẾN TRÌNH PHÁT TRIỂN NỘI DUNG GIÁO TRÌNH

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Hệ thống lý thuyết nền tảng (Fundamental theories): Thuyết phản xạ có điều kiện (học thuyết I. P. Paplôp) làm cơ sở sinh lí thần kinh cho các hiện tượng tâm lí; Học thuyết duy vật lịch sử và duy vật biện chứng mác-xít làm cơ sở phương pháp luận giải thích nguồn gốc xã hội của tâm lí người; Lí thuyết hoạt động (L. S. Vưgôtxki, A. N. Lêônchiev).
Các nguyên tắc cốt lõi (Core principles):
1. Nguyên tắc quyết định luận duy vật biện chứng (khẳng định bản chất xã hội của tâm lí nhưng thừa nhận điều kiện sinh học).
2. Nguyên tắc thống nhất tâm lí, ý thức với hoạt động (tâm lí hình thành, bộc lộ và phát triển trong hoạt động, đồng thời điều khiển hoạt động).
3. Nguyên tắc tính khách quan trong nghiên cứu hiện tượng tâm lí.
4. Nguyên tắc nghiên cứu tâm lí trong mối liên hệ phổ biến và trong sự vận động, phát triển liên tục.
Mô hình và khung cấu trúc (Essential frameworks): Phân loại hiện tượng tâm lí theo trục thời gian và mức độ ổn định (quá trình tâm lí $\rightarrow$ trạng thái tâm lí $\rightarrow$ thuộc tính tâm lí); cấu trúc phản xạ tâm lí ba khâu (tiếp nhận hướng tâm $\rightarrow$ xử lí trung ương $\rightarrow$ phản hồi li tâm).

Kỹ năng phát triển

Kỹ năng chuyên môn (Technical skills): Nắm vững quy trình triển khai các phương pháp thu thập dữ liệu tâm lí học khách quan: quan sát có chủ định, điều tra bằng phiếu hỏi (soạn thảo câu hỏi đóng/mở), thực nghiệm (thực nghiệm phòng thí nghiệm, thực nghiệm tự nhiên, thực nghiệm hình thành), trắc nghiệm tâm lí tiêu chuẩn hóa (sử dụng các bộ công cụ như Test Binê - Ximông, Test Raven, Test Âyzen, Test Rôsát, Test Murây), phân tích sản phẩm hoạt động và đàm thoại.
Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích ranh giới và cơ chế chuyển hóa giữa nhận thức cảm tính và nhận thức lí tính; đánh giá tác động của tổn thương hệ thần kinh đến các chức năng tâm lí (dựa trên các ca nghiên cứu thực nghiệm lâm sàng); phân tích các sắc thái biểu hiện hành vi để nhận diện khí chất, xu hướng và tính cách cá nhân.
Năng lực thực tiễn (Practical competencies): Vận dụng các quy luật cảm giác, tri giác và trí nhớ vào việc thiết kế bài giảng sư phạm, sử dụng trực quan hợp lí, khắc phục hiện tượng quên ở người học; ứng dụng quy luật đời sống tình cảm vào công tác giáo dục tập thể và giao tiếp xã hội.

Phương pháp giảng dạy và học tập

                    MÔ HÌNH DẠY - HỌC TÂM LÍ HỌC ĐẠI CƯƠNG

Phương pháp tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Giáo trình triển khai phương pháp giảng dạy dựa trên sự kết hợp giữa diễn giảng lí thuyết phương pháp luận với phân tích sự kiện thực nghiệm. Cách tiếp cận tuân thủ quy luật nhận thức: đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, liên kết dữ kiện tâm sinh lí với thực tiễn giáo dục học sinh.
Bài tập và nghiên cứu trường hợp (Case studies): Cuối mỗi chương đều tích hợp hệ thống bài tập thực hành tình huống có cấu trúc phức hợp:
- Phân tích tổn thương thần kinh thực nghiệm: Trường hợp bệnh nhân bị đạn xuyên vùng chẩm phải và đỉnh trái dẫn đến mất khả năng tưởng tượng, mất định hướng không gian dù thị lực bình thường (dẫn liệu của A. R. Luria).
- Nghiên cứu tác động của ám thị tâm lí: Thực nghiệm năm 1902 tại Copenhagen (Đan Mạch) về tử vong do cơ chế co thắt mạch máu não dưới tác động tâm lí chờ đợi cái chết.
- Thực nghiệm tri giác đa nghĩa: Thí nghiệm vết mực loang đối xứng (Rorschach) để phân tích tính chủ thể và "lăng kính chủ quan" trong phản ánh tâm lí.
- Phân tích hiện tượng tâm lí qua ngữ liệu thực tế: Đoạn văn trích trong Trong rừng sâu chiến khu D và truyện ngắn Một đường phố xa xôi (Tạp chí Văn nghệ quân đội, 1983) nhằm yêu cầu người học bóc tách các hiện tượng vật lí, sinh lí và phân loại chính xác các quá trình, trạng thái, thuộc tính tâm lí.
Phương pháp kiểm tra, đánh giá (Assessment methods): Đánh giá năng lực người học thông qua hệ thống câu hỏi tự luận tái hiện kiến thức, bài tập nhận diện sai lầm của các học thuyết tâm lí học tư sản (chủ nghĩa hành vi cổ điển, phân tâm học vô thức hoá con người) và bài tập thiết kế thực nghiệm sư phạm.
Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Giáo trình cung cấp hệ thống câu hỏi định hướng nghiên cứu tài liệu trước khi lên lớp; yêu cầu người học tự thực hiện các bài tập quan sát hành vi, thực hành đo lường trắc nghiệm trên nhóm mẫu nhỏ để đối chiếu lý thuyết với thực tế đời sống.

Điểm nổi bật và cập nhật

Cấu trúc lại đơn vị tri thức nhằm loại bỏ trùng lặp: So với các giáo trình tâm lí học đại cương xuất bản ở giai đoạn trước, giáo trình của Nhà xuất bản Đại học Sư phạm đã tinh lọc, sắp xếp lại các mảng kiến thức giữa phần quá trình nhận thức và tâm lí học ngôn ngữ, đảm bảo tính liên thông và tính cô đọng của khối kiến thức đại cương.
Đánh giá khách quan các trường phái tâm lí học quốc tế: Giáo trình không bác bỏ hoàn toàn mà phân tích biện chứng cả giá trị đóng góp lẫn hạn chế lịch sử của các dòng phái lớn: ghi nhận phương pháp nghiên cứu khách quan của thuyết Hành vi ($S-R$), quy luật tri giác của thuyết Gestalt, đóng góp phương pháp của thuyết Nhận thức (Piaget, Bruner), giá trị nhân văn về nhu cầu của Maslow; đồng thời chỉ rõ sai lầm cơ học hóa, sinh vật hóa hay trừu tượng hóa con người của các lý thuyết này.
Tích hợp liên ngành và định hướng ứng dụng thực tế: Tri thức tâm lí học được đối chiếu chặt chẽ với Sinh lí học thần kinh cấp cao, Triết học và Giáo dục học. Giáo trình chỉ rõ ứng dụng trực tiếp của tâm lí học trong các lĩnh vực:
- Giáo dục: Cơ sở xây dựng phương pháp dạy học theo quy luật nhận thức, quy luật hình thành kĩ xảo (quy luật "đỉnh", quy luật tiến bộ không đồng đều).
- Quản lí và lao động: Cơ sở khoa học để xây dựng bầu không khí tâm lí tập thể, tâm lí học kĩ sư, đánh giá và bố trí cán bộ.
- Y học, Tư pháp và Xã hội: Ứng dụng chẩn đoán tâm lí, tâm lí học y học, tâm lí học pháp lí.

Đối tượng sử dụng giáo trình

Sinh viên đại học và cao đẳng: Tài liệu học tập bắt buộc đối với sinh viên năm thứ nhất hoặc năm thứ hai thuộc tất cả các chuyên ngành sư phạm (Sư phạm Toán, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục Tiểu học, Giáo dục Mầm non...) và sinh viên các trường đại học khối khoa học xã hội và nhân văn.
Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần trang bị kiến thức cơ bản về Triết học Mác - Lênin (các nguyên lý của phép biện chứng duy vật và lý luận nhận thức) và kiến thức sinh học đại cương (đặc biệt là cấu tạo hệ thần kinh, giác quan, cơ chế dẫn truyền xung thần kinh và phản xạ có điều kiện).
Giảng viên đại học: Tài liệu chuẩn mực phục vụ biên soạn đề cương chi tiết học phần, thiết kế giáo án bài giảng và xây dựng ngân hàng câu hỏi thi kết thúc học phần Tâm lí học đại cương.
Cán bộ nghiên cứu và tự học: Tài liệu tham khảo nền tảng cho học viên cao học, nghiên cứu sinh các chuyên ngành Giáo dục học, Tâm lí học chuyên ngành, Xã hội học và cán bộ làm công tác quản trị nhân sự, công tác xã hội cần tra cứu khung lí luận chuẩn tắc về tâm lí con người.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được biên soạn cho đối tượng nào?

Giáo trình được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên các trường Đại học Sư phạm, đồng thời là tài liệu học tập chung cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng thuộc các nhóm ngành khác nhau có học phần Tâm lí học đại cương trong chương trình đào tạo.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng gì trước khi tiếp cận giáo trình?

Người học cần nắm vững tri thức Triết học duy vật biện chứng (quan điểm về vật chất, ý thức, các quy luật vận động) và kiến thức Sinh lí học đại cương (cơ chế hoạt động của vỏ não, hệ thần kinh và phản xạ có điều kiện) để hiểu đúng bản chất phản ánh và cơ sở vật chất của các hiện tượng tâm lí.

3. Điểm khác biệt cốt lõi giữa giáo trình này với các tài liệu tâm lí học phương Tây là gì?

Giáo trình sử dụng nhất quán hệ thống phương pháp luận Tâm lí học hoạt động mác-xít. Giáo trình không coi tâm lí là bản năng sinh vật bẩm sinh thuần túy (như Phân tâm học) hay phản ứng máy móc không có ý thức (như Chủ nghĩa hành vi), mà khẳng định tâm lí người là sự phản ánh thế giới khách quan vào não thông qua chủ thể, có bản chất xã hội - lịch sử và được hình thành thông qua hoạt động cùng giao tiếp.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học cần bám sát logic phát triển nội dung sáu chương: bắt đầu từ nắm vững nguyên tắc phương pháp luận và các quy luật nhận thức, sau đó giải quyết toàn bộ hệ thống câu hỏi ôn tập và bài tập thực hành tình huống lâm sàng ở cuối mỗi chương nhằm kiểm chứng khả năng phân tích hiện tượng thực tế.

5. Giáo trình có tích hợp các công cụ đo lường trắc nghiệm tâm lí không?

Có. Giáo trình giới thiệu khung lí thuyết và tiêu chuẩn khoa học (tính tin cậy, tính hiệu lực, tính chuẩn hoá) của các công cụ trắc nghiệm tâm lí kinh điển bao gồm: trắc nghiệm trí tuệ (Test Binê - Ximông, Test Raven) và trắc nghiệm chẩn đoán nhân cách (Test Âyzen, Test Rôsát, Test Murây).

Kết luận

Giáo trình Tâm lí học đại cương do TS. Nguyễn Xuân Thức chủ biên cung cấp một hệ thống tri thức chuẩn mực, hoàn chỉnh và logic về các quy luật hình thành, vận hành và phát triển của đời sống tâm lí con người dựa trên lập trường khoa học duy vật biện chứng.

                    LỘ TRÌNH TÍCH HỢP HỌC THUẬT ĐỀ XUẤT

Lộ trình học tập khuyến nghị bắt đầu từ việc xác lập phương pháp luận khoa học khách quan ở Chương một, nghiên cứu bản chất các quá trình nhận thức, cảm xúc, ý chí ở các chương trung gian, và tổng hợp thành cấu trúc thuộc tính nhân cách ở Chương sáu. Người học cần kết hợp việc nghiên cứu văn bản giáo trình với hệ thống tài liệu tham khảo chuyên ngành của các nhà tâm lí học kinh điển (như L. S. Vưgôtxki, A. N. Lêônchiev, S. L. Rubinxtêin) và các công trình thực nghiệm sư phạm đi kèm để làm sâu sắc năng lực ứng dụng chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

_ NGUYỄN XUÂN THỨC (Chủ biên) rere) “i GIAO TRINH DAT CUONG | : _ rủ M2 NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYEN XUAN THUC (Chủ biên)- NGUYỄN QUANG UÂN NGUYEN VAN THAC- TRAN QUỐC THÀNH- HOÀNG ANH LÊ THỊ BỪNG- VŨ KIM THANH- NGUYỄN KIM QUÝ NGUYỄN THI HUE- NGUYEN DUC SON GIAO TRINH TAM Li HOC DAI CUONG (Dùng cho các trường Đại học Sư phạm) NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM Mã số: 01.2006 MỤC LỤC Chương một oy TÂM LÍ HỌC LÀ MỘT KHOA HỌC. Đối tượng, nhiệm vụ của tâm lí học 1. Vài nét về lịch sử hình thành và phát triển tâm lí học. Đối tượng, nhiệm vụ của tâm lí học.

Các quan điểm cơ bản trong tâm lí học hiện đại. Bản chất, chức năng, phân loại các hiện tượng tâm lí. Bản chất của tâm lí người. Chức năng của tâm lí.

Phân loại hiện tượng tâm lí.---- 28 II Phương pháp nghiên cứu tâm lí. Nguyên tắc phương pháp luận của việc nghiên cứu tâm lí. Phương pháp nghiên cứu tâm lí. Vị trệ vai trò cửa tâm lí học trong cuộc sống Và HGHEÔNG + Cus% 6001160014150 4543-6204 6081 5812: sassvl 37 1.

Vị trí của tâm lí học trong hệ thống khoa học. nghĩa của tâm lí học trong cuộc sống và hoạt động, CUACONINEUOL 2c onsu% S2 v0 6e 00000620672 TU dờ si 40 Câu HồI Ổn ẤP s61 s2 6h GUÈ Quy À4) £ d6 ema qgiêg á gel 43 Bái tap s 0x ý ah d9x69/0/c56 6o 0i ad làn triết em 43 Chương hai HOẠT ĐỘNG, GIAO TIẾP VÀ SỰ HÌNH THÀNH, EHÁT TRIÊN TÂM EÍ ::+¿+:+t2245921224135028scsGe0sd 48 Te Hoat dong tivi 61040515 86x0u sialoasteladele Dena wees 28 48 1.008 06 Gert oun seas 48 2. Các đặc điểm của hoạt HÔNG v7 y4 vá xxx 22s s64 50 3. Cấu trúc của hoạt động.

52 4 Các Hàng hon ÔNG cvvss 2x6 64x s6 vk2segeacegssel 54 1. Khái niệm giao tiếp ¬.ene t es eerer ees 56 2.gTao:ĐẾP 2:21:03 1s ss 6664 02g422vi4 58 II. Tam Ii là sản phẩm của hoạt động và giao tiếp. Mối quan hệ giữa hoạt động và giao tiếp.

Vai trò của hoạt động và giao tiếp trong sự hình thành và phát triển tâm lí. 62 Cầu hỏi ÔI KP) coi 622 600105 1166 163 W2 yến KuiÊn bán 42s ed 66 ĐaL,LTP, cty cv Vu 6051060 0n 6 Meas ne aba roe etal 66 Chương ba SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TÂM LÍ, Ý THỨC. 72 1 Sự hinh thảnhvà phát triển tâm lí. Sự nảy sinh và hình thành tâm lí về phương diện loài người _.

Sự phát triển tâm lí về phương diện cá thế v02, 4 77 11. Sự hình thành và phát triển ý thức. Khái niệm chung về ý thức. Các cấp:đồ ý HỨC ri ss¿unï 23 655214664434 4 81 50661 nàêni 3.

Sự hình thành và phát triển GUNES và cv yx2cxexca204 84 4. Chú ý - điều kiện tâm lí của hoạt động có ý thức_. - 86 Cầu hội HH ẾNP cv vi 6x2i2xx(22c6042i 4646694 6ke2kev2 92 Bài FẤP: l2 v29 sla na Ms sô dế g s80 4 6esfeda naxsflilA An Aeitrstz 92 Chương bốn HOAT ĐỘNG NHẬN THỨC. 97 X KXiiĂn tiệt ti TOR cv 2xx ck ky guêy khoá Ý he và xà s2 97 1.

Cam GIÁ cac vváes6 0066248 da S6 II La 904% ae và 97 0,1] BIÁC: so 56110 2asxsscoe.EivgbEigrl xue2lM A0 g2856/404x0x2 04 3032 105 s00 3n. ai asoaavgheente biadbee 113 Bal tap ma. hepa eh 113 ID, Nhận thức lí tính. 118 H5 EỨ' QUY 1 sc401/2y062gch2Aoikotoy d404695 40xi02an2asggs craig eee 118 3 1ượng tƯỢNG s24: y2u 69 2694940 aoe 133 Cân hỏi ồn tập 3V ng 2 06020162064 28A06 s02 140 Bài tấU o0 u Sa ý dưới Hôn bánh Aiflea Si ecbticl an 44.

Ng6n ngữ và hoạt động nhận thức. Khái niệm chung về ngôn ngữ. Các dạng hoạt động ngôn ngữ_. Vai trò của ngôn ngữ đối với hoạt động nhận thức .151 TU: 111 NHỎ b1 Ni ion poh PEM Mh Ra Bk duyên &essSngkcg 153 1.

Khái niệm chung về trí nhớ. Các quá trình cơ bản của trí nhớ. Sự quên và cách chống quên. 161 4: Phân loại Bí nHỢ 224224 sa- 0e này 6 C4 2 611046 26:216,xve 163 Caw hot On LÃP s5 5271x014 cefgt206 ho vì gi Dj0nesswA0mara cự 166 Bà LẬP: x46 6624:4206 13.62,4098/0:8w vã nea ngewe aieeeas 167 Chương năm TĨNH GẶM VÀ V: CHẾ: .201240s6 8092/9250 004200 0/4026 vỬ 172 SR CR 12) 2155 pit ng 0E se 242002156 209106%024:04 103464 172 1.

Định nghĩa về tình cảm. Đặc điểm tình cảm. Các mức độ của đời sống tình cảm. Các quy luật của đời sống tình cảm.

Vai trò của tình cảm trong nhân cách con người. 181 Câu hỏi 6n ẤP 222222247201 72124661020 62241134 b2 182 D313 2 25 án 201 018ue$42/6đ9áysxaboAoeoAv si Esay Seay eat el 182 ST: V CHẾ 12009 05x sá oV4À8xs0xsi sdfrvbkksi Di, 040 188 ID GHẾ» JIỆV Lữ to VvreSuftdouffGraW2nSi601804SaAfvtnawicf2 188 2. Hánh HỘng FT oa. Hành động tự động hoá.

199 Cau: hot 6n LẬP +. c21sxx bá dkc nh dai An Và 239941560 32294 203 Bài ÂU 3614/2922 50el53/2058066&536853. d2 204 Chương sáu NHÂN CÁCH VÀ SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN NHAN CÁCH: ¿v22 126 nu Tnengg kg Viyi0f5: Nose V9 vd 209 1. Khái niệm chung về nhân cách.

209 Tý KẾT HỆ NH cvág9296kea706220p2xipeee 0065102242214 209 —© 2. Các đặc điểm cơ bản của nhân cách. Cấu trúc tâm lí của nhân cách. Các kiểu nhân cách.

Các thuộc tính cơ bẩn của nhân cách .- 221 quấu HƯỚNG vv x22 v24 2221+4329c6446V562 393k6 221 2468:0681, 06 đu 230 2, Tim CÁCH. s3 1,3 23165062 tê g2ánG4 0450743942203: Se Nang WO nc che amemaetnes es esse Veen vals 236 pacee đu KHTCHẤP e9 s6 Hae Fie eee RO ee eee Baal mes 242 IT. Sự hình thành và phát triển nhân cách. Các yếu tố chỉ phối sự hình thành và phát triển nhân cách.

Sự hoàn thiện nhân cách .-- - - - - 260 Gän Hỏi 0n Bề ni v0 An xen Đố Tuy an ad 261 i1)" ẽ. iach eaeme see onse 261 Tài liệu tham khảo. dau Ngày nay, kiến thức Tâm lí học cần thiết cho mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và được giảng dạy trong các trường đại học thuộc các nhóm ngành, nghề khác nhau. Môn Tâm lí học đại cương là môn học chung nhất cung cấp những kiến thức cơ bản nhận dạng khoa học tâm lí và là tri thức nền tẳng để tiếp thu các kiến thức tâm lí học chuyên sâu và tâm lí học liên ngành.

Môn Tâm lí học đại cương là môn học cơ bản trong chương trình đào tạo đại cương ở các trường đại học và cao đẳng. Giáo trình Tam Ir hoc dai cuong được bộ môn Tâm lí học đại cương - Khoa Tâm lí giáo dục biên soạn nhằm đáp ứng yêu câu giảng day, hoc tập của sinh viên các nhóm ngành thuộc các trường đại học khác nhau. Giáo trình 7n 1í học đại cương khi được biên soạn đã có sự tiếp thu, kế thừa và lựa chọn các tri thức của những tài liệu trước đó và được sắp xếp lại ở một số đơn vị tri thức tâm lí học cho phù hợp, khi giảng dạy tránh sự trùng lặp về tri thức giữa các phần. Nội dung giáo trình 7m 7ƒ học đại cương gồm sáu chương, được phân công biên soạn như sau: Chương thứ nhất.

Tâm lí học là một khoa học.TS Nguyễn Quang Uẩn và TS Nguyễn Xuân Thức. Chương thứ ha¿ Hoạt động, giao tiếp và sự hình thành phát triển tâm lí.TS Trần Quốc Thành. om Chương thứ ba: Sự hình thành và phát triển tâm lí.TS Nguyễn Quang Uẩn và TS Nguyễn Xuân Thức. Chương thứ tự Hoạt động nhận thức.

TS Nguyễn Kim Quý, TS Nguyễn Thị Huệ, ThS Nguyễn Đức Sơn. Chương thứ 5: Tình cảm và ý chí.TS Hoàng Anh và PGS.TS Lê Thị Bừng. Chương thứ ó: Nhân cách và sự hình thành, phát triển nhân cách.TS Nguyễn Thạc và TS Vũ Kim Thanh. Bộ môn Tâm lí học đại cương đã cố gắng nhiều trong việc biên soạn với mong muốn giáo trình sẽ là tài liệu tham khảo tốt cho sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh và cán bộ giảng dạy trong các trường đại học.

Khi biên soạn không tránh khỏi những khiếm khuyết nhất định, mong nhận được các ý kiến đóng góp để giúp cuốn giáo trình tiếp tục được hoàn thiện. Bộ môn Tâm lí học đại cương CHUONG MOT TAM Li HOC LA MOT KHOA HOC Từ khi loài người sinh ra, trên Trái Đất xuất hiện một hiện tượng hoàn toàn mới mẻ - hiện tượng tâm lí người mà nền văn minh cổ đại gọi là linh hồn. Khoa học nghiên cứu hiện tượng này là tâm lí học. Từ những tư tưởng đầu tiên sơ khai về hiện tượng tâm lí, tâm lí học đã hình thành, phát triển không ngừng và ngày càng giữ một vị trí quan trọng trong nhóm các khoa học về con người.

Đây là một khoa học có ý nghĩa to lớn trong việc phát huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ CỦA TÂM LÍ HỌC 1. Vài nét về lịch sử hình thành và phát triển tâm lí học 1. Những tư tưởng tâm lí học thời cổ đại Loài người ra đời trên Trái Đất này mới được khoảng 10 vạn năm - con người trí khôn có một cuộc sống có lí trí, tuy buổi đầu còn rất sơ khai, mông muội.

wer > as % > Ee 2 Trong các di chỉ của người nguyên thuỷ, người ta thấy những bằng cứ chứng tỏ đã có quan niệm về cuộc sống của è 2 as ^^ z z + x 2 "hồn", "phách" sau cái chết của thể xác. Trong các bản văn tự đầu C1)— tiên từ thời cổ đại, trong các kinh ở Ấn Độ đã có những nhận xét về tính chất của "hồn", đã có những ý tưởng tiền khoa học về tâm lí. - Khổng Tử (551 - 479 TCN) nói đến chữ "tâm" của con người là "nhân, trí, dũng", về sau học trò của Khổng Tử nêu thành "nhân, lễ, nghĩa, trí, tín". - Nhà hiển triết Hi Lạp cổ đại là Xôcrát (469 - 399 TCN) đã tuyên bố câu châm ngôn nổi tiếng "Hãy tự biết mình".

Đây là một định hướng có giá trị to lớn cho tâm lí học: con người có thể và cần phải tự hiểu biết mình, tự nhận thức, tự ý thức về cái ta. - Người đầu tiên "bàn về tâm hồn" là Arixtốt (384 - 322 TCN). Ong là một trong những người có quan điểm duy vật về tâm hồn con người. Arixtốt cho rằng, tâm hồn gắn liền với thể xác, tâm hồn có ba loại: + Tâm hồn thực vật có chung ở người và động vật làm chức năng dinh dưỡng (còn gọi là "tâm hồn dinh đưỡng").

+ Tâm hồn động vật có chung ở người và động vật làm chức năng cảm giác, vận động (còn gọi là "tâm hồn cảm giác"). + Tâm hồn tí tuệ chỉ có ở người (còn gọi là "tâm hồn suy nghĩ").

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Chủ đề

Tâm lí học cơ bản và ứng dụng

Hoạt động nhận thức và ý thức

Phương pháp luận tâm lí học