Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN *KINH DOANH LU HANH Mục tiêu của chương: Sau khi học xong chương này, người học có khả năng: se Nắm vững được nguồn gốc của kinh doanh lữ hành, đặc biệt là sự nghiệp kinh doanh lữ hành của Thomas Cook; © Nắm bắt được xu hướng phát triển của kinh doanh lữ hành trên thế giới nửa cuối thế kỷ 20; e Hiểu được vai trò của các tổ chức thế giới về kinh doanh lữ hành và các doanh nghiệp lữ hành nủi tiếng trên thế giới. Nội dung của chương: « Khái quát về nguồn gốc kinh doanh lữ hành; e Kinh doanh lữ hành của Thomas Cook; © Các xu hướng chính của kinh doanh lữ hành nửa cuỗi thé ky 20; « Vai trò của các tô chức quốc tế về lữ hành và các công ty lữ hành nỗi tiếng trên thế giới. KHAI QUAT VE NGUON GOC KINH DOANH LU HANH 1. Khái quát về nguồn gốc kinh doanh lữ hành Hoạt động lữ hành là dé thoả mãn nhu cầu đi lại của con người.
Vi vậy mà lịch sử hình thành và phát triển của nó đã có từ rất lâu đời. Dé cho sự di chuyển được thực hiện hàng loạt các đối tượng có liên quan đến việc thoả mãn các nhu cầu trong quá trình thực hiện sự đi chuyển đó. Lữ hành là thực hiện sự di chuyển từ nơi này đến nơi khác bằng bất kỳ phương tiện nảo. vì bat kỳ lý do gì.
có hay không trở về nơi xuất phát lúc đầu. Như vậy, phạm trù lữ hành không giới hạn mục đích của sự di 15 chuyển, không giới hạn về số lượng và hình thức tổ chức của sự di chuyển. Từ chỗ chưa giới hạn này mà phạm vi, nội dung các hoạt động nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của con người cũng chưa được xác định rõ ràng và cụ thể. Những hình thức sơ khai của hoạt động lữ hành Thời Cô đại Trong các ấn phẩm về du lịch đã ghi lại vào thời kỳ Cổ đại mọi sự di chuyên của cả nhân hay của nhóm người bởi lý do sinh học, tín ngưỡng thể thao hay lý do kinh tế (loại trừ lý do chiến tranh) đều do cá nhân hay nhóm tự thực hiện dé thoả mãn các nhu cầu trong quá trình di chuyển của mình mà chưa có một cá nhân, hay một nhóm người nảo đứng ra tổ chức trao đổi các dịch vụ lữ hành nhằm mục đích lợi nhuận.
Vào thời để chế La Mã, sự đi chuyển vì lý do sức khoẻ, tôn giáo phát triển mạnh với cả hình thức cá nhân và nhóm đã xuất hiện những “mầm mống” để hình thành hoạt động phục vụ sự di chuyển của con người. Các tài liệu ghi chép về các tuyến hành trình, các địa điểm có nguồn nước khoáng và nêu đặc điểm của chúng (sách của Seza, Taxit, Phinhi. Cuốn sách “Prigezto” có nội dung chính là chỉ dan du lich gianh cho khách du lịch người Ý đến Hy Lạp. Ngoài ra, còn có các án phẩm trình bày phương tiện chờ khách chủ yếu lả xe ngựa, trong xe ngựa có chỗ ngủ, bếp nấu ăn, nơi chứa đồ đạc hành lý và có cả đồng hề đo cây số, chỉ dẫn các trạm đón tiếp khách trên đường mà khách phải trả tiền.
Sự đi chuyển với các lý do khác nhau ngày càng phát triển và đo đó dòng người di chuyển tăng nhanh đã xuất hiện những hình thức phục vụ cho sự di chuyên này. Thời Cô đại có Tổ chức Bưu điện thành Rôm như là một mính chứng. Tổ chức Bưu điện thành Rôm thời đỏ đã có văn phòng riêng với nội dụng hoạt động như là cung cấp các tài liệu dưới dạng ấn phẩm “Chỉ dẫn đi đường”, “Hành trình du lịch” để giới thiệu các trạm dừng chân trên đường đi cùng với các phiếu nghỉ, ăn và uống ở các trạm đó. Ngoài ra còn chỉ dẫn các điểm du lịch quan trọng ở Italia, Hy lap, Xiry, Ai cap va Li Bi.
Ngoai ra, tai Rém thời đề quốc La Mã còn xuất hiện các tổ chức, các cá nhân chuyên tâm tới việc giúp đỡ cho việc chuẩn bị và thực hiện các cuộc di chuyển của con người với các lý do khác nhau. 16 Trong suốt thời cô đại đã hình thành sơ khai loại hình hoạt động có tính chuyên phục vụ cho việc chuẩn bị và thực hiện sự di chuyển của con người với các mục đích khác nhau. Nội dung chính của hoạt động này là cung cấp thông tin cho các cá nhân và nhóm khi thực hiện sự di chuyển của họ. Thời Trung đại Trong suốt thời kỷ Trung đại hoạt động mang tính chuyên môn để phục vụ cho quá trình thực hiện sự di chuyển của con người ít được tìm thấy trong các tài liệu lịch sử về lĩnh vực lữ hành.
Ví dụ, dưới triều Louis XII sự di chuyển của 100.000 nam giới Pháp đến Palestine, nhưng không thấy có trợ giúp phục vụ của các cá nhân hay tô chức cho việc thực hiện cuộc đi chuyển lớn này. Theo các tài liệu lịch sử, vào cuối thé ky 16 va đầu thế kỷ thứ 17 khi các cuộc chiến tranh đã kết thúc, kinh tế - xã hội phát triển nhanh, phương tiện giao thông đường thuỷ phát triển mạnh ở châu Âu đã tạo ra các điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các chuyến đi của con người. Số lượng người thực hiện các cuộc di chuyển với các mục đích khác nhau ngày càng được gia tăng. Trong đó nổi bật sự di chuyển vì lý do thưởng thức, tìm kiếm những điều mới lạ ở những miền đất xa xôi đã trở thành phê biến trong giới thượng lưu.Vì vậy, các hoạt động phục vụ cho sự di chuyển vì mục đích du lịch của con người đã trở nên phong phú và đa dạng hơn.
Vào khoáng đầu thế kỷ thứ 17, Renotdo Teofact (sinh năm 1576) người Pháp đã có những đóng góp quan trọng vào việc “xây nên, đỗ móng, dựng khung cho hoạt động kinh doanh du lịch lữ hành ngày nay và còn được coi là ông tổ của quảng cáo sản phâm du lịch bằng in ấn. Renotdo Teofract thành lập hãng kinh doanh tổng hợp với tên gợi “Gà trống vàng” bao gồm việc cung cấp các dịch vụ: ngân hàng, vận chuyển khách và hành lý, cho thuê đồ dùng. Hãng “Gà trồng vàng” đã tổ chức phục vụ cho các cuộc đi chuyển của con người với nội dung sau: - _ Đăng ký cho cá nhân tham gia vào các cuộc di chuyên tập thé; -__ Tổ chức vận chuyển bằng xe ngựa và tàu thuỷ; -_ Bảo đảm phục vụ nơi ăn chốn ở. Do ảnh hưởng của hãng “Gà trông vàng” vào thế kỷ thứ 18, loại hỉnh hoạt động này ngày càng được phô biến rộng rãi, người ta đã tổ chức các 17 cuộc đi chuyên theo nhóm có người đứng đầu.
Người đứng đầu thực hiện việc bảo đám vận chuyển. ăn uống chỗ ngủ và đi tham quan theo tuyến. Người đứng đầu thường phải hiểu biết rất kỹ về địa lý và có kinh nghiệm trong việc thực hiện các chuyến đi xa cho một nhóm người. Trong đó đặc biệt chú ý giá cho mỗi chuyến đi đã được tính toán sơ bộ trước khi tiền hành.
Như vậy, hoạt động phục vụ sự đi chuyển của con người vì mục đích du lịch ở thời kỳ này đã có bước tiền mới và có nội dung rõ ràng của chủ thể. Hoạt động này không chỉ cung cấp thông tỉn mà còn góp phan gia tăng giá trị sử dụng cho người thực hiện cuộc di chuyển thông qua lao động của người đứng đầu. Người đứng đầu thực hiện chức năng quản lý sự đi chuyên của nhóm người nhằm đạt mục đích kinh tế, Vào năm 1814, nội dung của hoạt động phục vụ sự đi chuyển của con người được Drovanhi thương gia người Italia tiếp tục phát triển. Trong đó đặc biệt nhấn mạnh tới việc cung cấp thông tin, trao đổi kinh nghiệm cho khách dưới nhiều hình thức như “phòng gặp gỡ”, xuất bản phẩm “Nhật ký du lịch” để cung cấp các thông tin cụ thể về các tuyến hành trình, về thủ tục giấy tờ, về việc tổ chức các chuyến du lịch.
Qua việc điểm lại những sự kiện lịch sử trên đây cho thấy Xuất phát từ nhu cầu đi lại của con người với các mục đích khác nhau đã hình thành một loại hình hoạt động mang tính trao đổi để phục vụ cho sự di chuyển của cá nhân hay của nhóm người. Sự phát triển của xã hội càng cao, các phương thức sản xuất xã hội có năng suất cao lần lượt thay thế nhau thì việc đi chuyên của con người cảng có xu hướng tăng mạnh bởi nhiều lý do và động cơ mục đích khác nhau. nội dung của hoạt động phục vụ cho sự di chuyển đó có sự thay đổi về cả lượng và chất. Điều này được chứng minh bởi sự phát triển của ngành du lịch toàn cầu từ giữa thế ky 19 va thế kỷ 20, đặc biệt là từ nửa cudi thé kỹ 20 cho đến nay.
Vào giữa thế kỷ 19, sự kiện nổi bật đánh dấu một bước ngoặt trong lĩnh vực kinh doanh du lịch trên thế giới đó là sự ra đời của hãng du lịch Thomas Cook. Việc nghiên cứu hoàn cảnh ra đời và tổ chức hoạt động của hãng Thomas Cook có ý nghĩa quan trọng đặc biệt cho việc xác định bản chất và vị trí của kinh doanh du lịch lữ hành trong ngành du lịch. Sự nghiệp kinh doanh lữ hành của Thomas Cook Thomas Cook sinh nam 1808 ở Anh, ông thôi học từ năm 10 tuổi và bắt đầu làm việc với nhiều nghề: nghề làm vườn, bán hoa quả và bán sách. Vào năm 1828, khi Thomas Cook tròn 20 tuổi ông trở thành nhà truyền giáo và là ủng hộ viên cuỗng nhiệt của phong trào không dùng rượu.
Chính sự quan tâm đến phong trào không dùng rượu đã dẫn dắt Thomas Cook bắt đầu vào công việc kinh doanh lữ hành. Một ngày mùa hè năm 1841, trên đường đi tới hội nghị không dùng rượu tổ chức ở Leicester, khoang cach tir Loughborough tdi Leicester chtmg 10 dam (16 km) đã hình thành trong Thomas Cook một ý tưởng. Ý tưởng sắp xếp một chuyến đi bằng tàu hoả từ Loughborugh đến Leicester và ngược lại cho những hội viên tham gia cuộc gặp gỡ hàng quý tại Leicester. Ông đã trình bày ý tưởng của mình với công ty Hoả xa Midlan Counties.
Được sự chấp thuận và đồng ý của công ty Hoả xa, Thomas Cook đã đăng quảng cáo chuyến đi được sắp đặt từ trước. Ngay 05-7-1841 chuyén tham quan tap thể có tổ chức được sắp đặt trước, chi phí cho toàn bộ chuyến đi cũng được tính toán trước. Kết quả có 570 khách được xếp vào 9 toa xe với chỗ ngồi hạng 3, khoảng cách cả đi và về là 40 đặm.
