Chương 1. Nguồn luật điều chỉnh hoạt động thương mại quốc tế; Chương 2. Tranh chấp trong thương mại quốc tế. Một số khái niệm và một số vấn đề pháp lý cơ bản về Thương mại quốc tế đã được giới thiệu trong các học phần có liên quan như: Giao dịch Thương mại quốc tế; Vận tải, bảo hiểm hàng hóa trong Thương mại quốc tế; Thanh toán và tín dụng trong Thương mại quốc tế nên không trình bày trong giáo trình này.
Hơn nữa, do yêu cầu bậc học và đặc thù chuyên ngành học, giáo trình chú trọng phạm vi nghiên cứu về các khía cạnh pháp lý chung bổ trợ cho lĩnh vực thương mại quốc tế mà chủ yếu là xuất nhập khẩu hàng hóa. Trong quá trình biên soạn, tác giả đã có chú ý cập nhật khá đầy đủ các văn bản pháp luật có liên quan đến tháng 05 năm 2014 và đưa vào một số tình huống, ví dụ minh họa được biên soạn, sưu tầm từ các tài liệu, báo chí, quan sát thực tiễn và tài liệu trên mạng. Để giáo trình này đến tay người đọc, tác giả ghi nhận và cám ơn sự giúp đỡ, tham gia ý kiến góp ý, biên tập, sửa chữa của các đồng nghiệp, các giáo viên phản biện, Hội đồng khoa học khoa Thương mại và Du lịch, Hội đồng khoa học nhà trường. Mặc dù đã rất cố gắng, tác giả nghĩ rằng giáo trình này có thể còn hạn chế, sai sót cần phải tiếp tục hoàn thiện.
Tác giả chân thành mong đợi nhận được sự phê bình, góp ý của người đọc và đồng nghiệp để lần tái bản bản sau được hoàn thiện hơn. Các ý kiến tham gia xin được gửi về địa chỉ mail: das06da@yahoo.vn Trân trọng cám ơn! ii ThS. Nguyễn Tiến Đà MỤC LỤC Lời giới thiệu ….ii Danh mục viết tắt……………………….……………………………………………x Danh mục hình……………………………………………………………………….xi CHƢƠNG 1. NGUỒN LUẬT ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ.
Khái niệm chung về luật pháp quốc tế. Khái niệm và đặc điểm của luật pháp quốc tế. Khái niệm luật pháp quốc tế……………………………………………………. Đặc điểm của luật pháp quốc tế…………………………………………………2 1.
Đối tượng điều chỉnh của luật pháp quốc tế. Đối tƣợng điều chỉnh của công pháp quốc tế. Đối tƣợng điều chỉnh của tƣ pháp quốc tế. Chủ thể trong luật pháp quốc tế.
Ngƣời nƣớc ngoài. Pháp nhân trong tƣ pháp quốc tế. Các tổ chức quốc tế, chủ thể của công pháp quốc tế. Quốc gia, chủ thể đặc biệt của tƣ pháp và công pháp quốc tế.
Xây dựng và ban hành luật quốc tế. Phương pháp điều chỉnh luật pháp quốc tế. Phƣơng pháp điều chỉnh của công pháp quốc tế. Phƣơng pháp điều chỉnh của tƣ pháp quốc tế.
Đảm bảo thi hành luật pháp quốc tế. Nguyên tắc thi hành luật pháp quốc tế. Các biện pháp đảm bảo thực hiện luật quốc tế ở từng quốc gia. Chủ thể trong hoạt động thƣơng mại quốc tế.
Khái niệm chủ thể trong hoạt động thương mại quốc tế………………. Các loại chủ thể trong hoạt động thương mại quốc tế………………………22 2. Cá nhân trong hoạt động thương mại quốc tế. Khái niệm cá nhân trong hoạt động thƣơng mại quốc tế.
Phân loại cá nhân trong hoạt động thƣơng mại quốc tế. Pháp nhân trong hoạt động thương mại quốc tế. Khái niệm pháp nhân trong hoạt động thƣơng mại quốc tế. Phân loại pháp nhân trong hoạt động thƣơng mại quốc tế.
Nguồn luật điều chỉnh hoạt động thƣơng mại quốc tế. Luật pháp quốc gia. Khái niệm luật pháp quốc gia…………………………………………………. Phân loại luật pháp quốc gia………………………………………………….
Hệ thống luật pháp của một số nước. Hệ thống luật pháp Việt Nam. Vận dụng luật pháp quốc gia trong hoạt động thương mại quốc tế………. Điều ƣớc quốc tế.
Khái niệm điều ước quốc tế……………………………………………………. Phân loại điều ước quốc tế……………………………………………………. Hệ thống điều ước quốc tế. Các điều ước quốc tế Việt Nam đã tham gia ký kết.
Vận dụng điều ước quốc tế trong hoạt động thương mại quốc tế…………. Tập quán quốc tế. Khái niệm tập quán quốc tế……………………………………………………. Phân loại tập quán quốc tế…………………………………………………….Tập quán quốc tế mang tính nguyên tắc .Tập quán quốc tế mang tính chất chung .Tập quán quốc tế mang tính khu vực.
Vận dụng tập quán quốc tế trong hoạt động thương mại quốc tế…………. Các nguyên tắc pháp lý đƣợc thừa nhận. Khái niệm nguyên tắc pháp lý…………………………………………………. Vận dụng các nguyên tắc pháp lý được thừa nhận trong hoạt động thương mại quốc tế……………………………………………………………………………39 5.
Các quyết định của tòa án, trọng tài. Khái niệm quyết đị nh của tòa án, trọng tài (án lệ)…………………………. Vận dụng thực tiễn tòa án và trọng tài trong hoạt động thương mại quốc tế …………………………………………………………………………………………. Lý luận về xung đột pháp luật quốc tế.
Khái niệm xung đột pháp luật………………………………………………40 6. Đặc điểm của xung đột pháp luật………………………………………. Nguyên tắc giải quyết xung đột pháp luật quốc tế…………………………. Các phương pháp giải quyết xung đột pháp luật quốc tế……………………41 6.
Phương pháp xây dựng và áp dụng các quy phạm xung đột. Phương pháp xây dựng và áp dụng các quy phạm thực chất. Đặc điểm của phƣơng pháp thực chất. Áp dụng luật nước ngoài trong tư pháp quốc tế…………………………….
Điều kiện áp dụng. Cách thức áp dụng. 44 Câu hỏi ôn tập. 45 Bài đọc thêm.46 Tài liệu tham khảo.
TRANH CHẤP TRONG THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ. Hợp đồng trong tƣ pháp quốc tế. Các loại hợp đồng thƣờng gặp trong tƣ pháp quốc tế. Các loại hợp đồng dân sự trong tư pháp quốc tế…………………………….
Các loại hợp đồng thương mại trong tư pháp quốc tế………………………. Các loại hợp đồng thuộc một số lĩnh vực khác trong tư pháp quốc tế……. Phƣơng pháp giải quyết xung đột về tính pháp lý của hợp đồng. Quy định của quốc gia về nguyên tắc xác định tính hợp pháp của hợp đồng ………………………………………………………………………………………….
Giải quyết xung đột về hình thức hợp đồng. Hệ thống luật các nƣớc giải quyết xung đột về hình thức hợp đồng. Quy định của luật Việt Nam giải quyết xung đột về hình thức hợp đồng. Giải quyết xung đột về nội dung hợp đồng.
Hệ thống luật các nƣớc giải quyết xung đột về nội dung hợp đồng. Quy định của luật Việt Nam giải quyết xung đột về nội dung hợp đồng. Giải quyết xung đột về điều kiện hiệu lực hợp đồng. Hệ thống luật các nƣớc giải quyết xung đột về điều kiện hiệu lực hợp đồng 57 v b.
Quy định của luật Việt Nam giải quyết xung đột về điều kiện hiệu lực hợp đồng. Các điều ước quốc tế giải quyết xung đột về tính pháp lý của hợp đồng…. Điều ước quốc tế song phương giải quyết xung đột về tính pháp lý của hợp đồng……………………………………………………………………… 58 3. Điều ước quốc tế đa phương giải quyết xung đột về tính pháp lý của hợp đồng.
Tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng. Khái niệm và đặc điểm của hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng. Khái niệm hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương. Đặc điểm của hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương…………………61 2.
Tính pháp lý của hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng. Khái niệm về hiệu lực pháp lý của hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương…………………………………………………………………………………62 2. Các điều kiện hiệu lực pháp lý của hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương…………………………………………………………………………………62 2. Điều kiện về nguyên tắc giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương.
Điều kiện về hình thức của hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương. Điều kiện về nội dung của hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương. Điều kiện về thẩm quyền ký kết hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương. Nguồn luật điều chỉnh hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng.
Luật quốc gia……………………………………………………………………. Điều kiện áp dụng. Cách thức áp dụng. Điều ước quốc tế…………………………………………………………………66 3.
Điều kiện áp dụng. Cách thức áp dụng. Tập quán quốc tế………………………………………………………………. Điều kiện áp dụng.
Cách thức áp dụng. Điều kiện áp dụng. Cách thức áp dụng. Các hình thức trách nhiệm và căn cứ miễn trách trong quan hệ hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng.
Khái niệm trách nhiệm…………………………………………………………68 4. Các loại trách nhiệm……………………………………………………………68 4. Căn cứ cấu thành trách nhiệm do vi phạm hợp đồng……………………. Có hành vi vi phạm pháp luật.
Có hành vi vi phạm hợp đồng. Có thiệt hại về tài sản. Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và thiệt hại thực tế xảy ra ………………………………………………………………………………………. Căn cứ miễn trách nhiệm do vi phạm hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương.
Trường hợp bất khả kháng. Lỗi của trái chủ. Lỗi của người thứ ba. Các trường hợp miễn trách được thỏa thuận trong hợp đồng.
Các hình thức trách nhiệm do vi phạm hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thương…………………………………………………………………………………74 4. Phạt hợp đồng. Bồi thường thiệt hại. Thực hiện thực sự.
Hủy hợp đồng. Tranh chấp liên quan đến hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng. Trình tự tranh chấp……………………………………………………………. Khái niệm khiếu nại.
Đặc điểm của khiếu nại. Điều kiện để khiếu nại thành công. Các trƣờng hợp khiếu nại liên quan đến hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng. Khái niệm tố tụng.
Các nguyên tắc cơ bản của tố tụng. Điều ƣớc quốc tế về tố tụng. Thẩm quyền xét xử trong tranh chấp.Cưởng chế thực thi chế tài. Điều kiện cƣởng chế.
Các biện pháp cƣởng chế cụ thể. Các tranh chấp hợp đồng khác liên quan đến thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng. Các loại hợp đồng liên quan trong quá trình thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng. Hợp đồng vận tải trong ngoại thương…………………………………………86 1.
Khái niệm hợp đồng vận tải trong ngoại thương. Các loại hợp đồng vận tải. Các công ước quốc tế liên quan đến hợp đồng vận tải. Hợp đồng bảo hiểm trong ngoại thương………………………………………88 1.
Khái niệm hợp đồng bảo hiểm trong ngoại thương. Các loại hợp đồng bảo hiểm trong ngoại thương. Các công ước quốc tế liên quan đến hợp đồng bảo hiểm trong ngoại thương. Tranh chấp các hợp đồng liên quan đến hợp đồng mua bán hàng hóa ngoại thƣơng.
Tranh chấp về hợp đồng vận tải trong ngoại thương……………………. Điều kiện tranh chấp. Hồ sơ tranh chấp. Các miễn trách cho người chuyên chở.
Các nguyên tắc tranh chấp với người chuyên chở. Thời hạn tranh chấp. Tranh chấp về hợp đồng bảo hiểm trong ngoại thương…………………. Điều kiện tranh chấp.
Hồ sơ tranh chấp. Các nguyên tắc tranh chấp với cơ quan bảo hiểm. Thời hạn tranh chấp. Cơ quan giải quyết tranh chấp trong thƣơng mại quốc tế .Khái niệm và những nguyên tắc cơ bản trong giải quyết tranh chấp quốc tế 91 1.Khái niệm cơ quan giải quyết tranh chấp trong thương mại quốc tế………92 1.