phần mở đầu gợi cảm, có sức hấp dẫn, bài thuyết minh của hướng dẫn viên tập trung vào nội dung chính của 138 @ NGHIỆP VỤ HƯỚNG DẪN DU LỊCH chuyén tham quan. Như đã trình bày ở phần nội dung bài thuyết minh, hướng dân viên cần tuân thủ theo trình tự giới thiệu các đối tượng tham quan, từ đối tượng tham quan đầu tiên đến đối tượng tham quan cuối cùng. Song trong nội dung này, bài thuyết minh phải có những thông tin nền tảng cho việc thông tin cac đối tượng tham quan. Chẳng hạn, khi giới thiệu các đối tượng tham quan ở Văn Miếu, Chùa Một cột, Hồ Hoàn Kiếm.
bài thuyết minh phải có những thông tin về Hà Nội với lịch sử hank trình và những thăng trầm lịch sử của nó và những thông tin hiện nay. Nội dung của bài thuyết minh là phần cốt lõi, chiếm dung lượng câu chữ nhiều nhất trong toàn bộ bài thuyết minh. Nó chứa thông tin về từng đối tượng tham quan nhưng phải trong một chính thể thống nhất, theo một chủ đề lớn phù hợp với mục - đích của chuyến tham quan. Các vấn đề trong nội dung thông tin cìn được trình bày trong giới hạn thời gian và không gian một cách logic, có tỷ lệ hợp lý theo đối tượng tham quan chủ yếu và cac đối tượng tham quan bổ sung.
Cũng vì thế, hướng dân viên phải xác định được những thông tin chủ yếu cần đưa ra và những thông tin khác có thể tùy hoàn cảnh để đưa ra cho đủ liều tượng không làm khách mệt mỏi vì phải tiếp thu quá nhiều thônz tin hay hụt hãng vì quá ít thông tin. Điều này cũng phụ thuộ: vào kiến thức, sự thông minh và kinh nghiệm của từng hướrg dẫn viên, sự đòi hỏi từ phía khách du lịch. - Cuối cùng, bài thuyết minh phải có phần kết luận chung, trong đó hướng dẫn viên đánh giá khái quát vấn đề đã giới thiệu trong chuyến tham quan du lịch. Phần này phải làm ĐINH TRUNG KIÊN @ 139 nổi rõ một lần nữa mục đích của chuyến tham quan đã đạt được đến“mức nào.
Mặt khác, nội dung thông tin tuyên truyền quảng cáo cho chuyến tham quan tiếp theo và những lời nhắn nhủ, mời gọi cũng được thể hiện ở đây cùng với lời cảm ơn của hướng dẫn viên. Với bản thuyết minh này hướng dẫn viên có thể tạo được một chỗ dựa chắc chắn cho việc thuyết minh trong chuyến tham quan du lịch. Điều tiếp theo là hướng dẫn viên cần ghi nhớ nội dung thông tin một cách đầy đủ để giới thiệu với khách môi đối tượng tham quan, tránh những thông tin nhầm lẫn hay thiếu căn cứ và không nhất thiết từng câu từng chữ trong bài thuyết minh đã chuẩn bị hướng dẫn viên cần phải học thuộc lòng (phương pháp thuyết minh sẽ giới thiệu ở phần sau). Những yêu cầu có tính nguyên tắc với bài thuyết minh của hướng dẫn viên du lịch là những nội dung thông tin của từng vấn đề và toàn bộ vấn đề phải bảo đảm tính khoa học.
Điều đó đòi hỏi các thông tin đưa ra, những nhận xét đánh giá, kết luận về một hay nhiều vấn đề nêu lên trong bài thuyết minh, trình bày trước khách du lịch phải dựa trên các thông tin, các kết luận khoa học, giữa các vấn đề, các mối liên hệ và tác động qua lại của các vấn đề trong bài thuyết minh phải được nhìn nhận trong quan hệ nội tại của chúng. Nội dung bài thuyết minh không được đưa ra những kết luận, đánh giá phi khoa học, thiếu cơ sở, thiếu độ tin cậy cũng như cần tránh những thông tin đã quá cũ, đã lạc hậu. Các tư liệu sử dụng trong bài thuyết minh phải gắn liền với việc chỉ dẫn, chứng minh, đánh giá về các đối tượng tham quan hay các kết luận khái quát, nghĩa là phải được sử dụng dúng chỗ. Hướng dẫn viên cần sử dụng kết quả nghiên cứu, đánh giá trong các tài liệu có uy tín khoa học 140 @ NGHIỆP VỤ HƯỚNG DẪN DU LỊCH hoc được đánh giá chính thức, công khai.
yêu cầu này còn được thể hiện ở việc bài thuyết minh có cách nhìn biện chứng với hiện thực khách quan, đưa ra những ý kiến được chọn lựa, cân nhắc với các dẫn chứng, minh hoa chac chan, có sức thuyết phục. Một yêu cầu có tính nguyên tắc cần thể hiện trong bài thuyết minh là phải thể hiện tính Đảng, tính liên hệ với thực tiễn. Thông qua bài thuyết minh, hướng dẫn viên nêu lên những ý kiến về quan điểm, đường lối của Đảng trong các vấn đề được đề cập ít nhiều trong bài. Những ý kiến này rất cần thiết với cä khách du lịch nội địa và khách du lịch quốc tế.
Bởi vì, du lịch không chỉ có chức năng kinh tế, xã hội mà còn có chức năng giao tiếp, chức năng chính trị. Qua các chuyến du lich, các thông tin, ý kiến của hướng dẫn viên, sự hiểu biết lân nhau được tăng cường. Những quan điểm về quan hệ quốc tế, về đường lối đối ngoại hợp tác, hòa bình, hội nhập quốc tế và giữ gìn bản sắc dân tộc. cần được thể hiện một cách linh hoạt nhưng rõ ràng trong bài thuyết minh.
Việc thể hiện lập trường chính trị vững vàng cũng là một yêu cầu bắt buộc với hướng dân viên, đặc biệt là khi gặp những khách du lịch thiếu thiện ý hay có định kiến về đất nước, con người Việt Nam chúng ta. Yêu cầu thể hiện tính Đảng còn ở chỗ: qua thuyết minh, hướng dẫn viên truyền đến khách du lịch tình cảm hữu nghị, hòa bình bè bạn và mềm mong mỏi hợp tác, gặp gö, cùng đấu tranh chống chiến tranh, chống áp bức, hướng tới một tương lai tốt đẹp cho toàn nhân loại, chống kỳ thị dân tộc. Yêu cầu về tính liên hệ với thực tiễn trong nội dung thuyết minh đồi hỏi các tư liệu, dẫn chứng, các thông tin đưa ĐINH TRUNG KIÊN @ 141 ra các kết luận, dù là về những vấn đề lịch sử, đều phải gắn liền với cuộc sống hiện tại của địa phương, của đất nước aoặc có ảnh hưởng, có tác động tới hiện tại. Các dẫn chứng, minh họa cần được đối chiếu với cuộc sống hiện tại phản ánh xu thé phát triển khách quan của lịch sử.
Chính sự thể hiện tính liên hệ với thực tiễn này sẽ tác động trực tiếp và to lớn tới sự rhận thức của khách du lịch về đất nước, về con người Việt Nam hôm nay. Những ý kiến đánh giá, bình luận của hướng dẫn viên trong nội dung thuyết minh khi thể hiện yêu cầu này sẽ góp phần vào việc tuyên truyền mét cach sinh dong va gui zim tới khách du lịch niềm tin mến. Vì thế, những kết luận, cánh giá gắn với thực tại cần ngắn gọn, có cơ sở khoa học, có dé tin cậy cao. Đó cũng là một phần của hoạt động tuyên truyềr đối ngoại mà hướng dẫn viên đảm nhiệm như một nhu cầu nghề nghiệp.
Sức lôi cuốn của những lời thuyết minh cũng chính là những vấn đề thực tiễn, gợi cho khách những nghĩ suy tin mến. Đương nhiên, tính liên hệ với thực tiễn của nội cung thuyết minh không được xa rời mục đích và chủ đề của chuyến tham quan du lịch. Những nguyên tắc nêu trên phải được kết hợp một cách hài hòa, hợp lý và sinh động nhằm tác động một cách có hiệu quả nhất vào khách du lịch. Những nội dung khác Bài thuyết minh được chuẩn bị theo tuyến tham quan dựa vào các đối tượng tham quan trên tuyến, tại điểm du ịch, dựa vào độ dài thời gian, cơ cấu và thành phần của khách.
Song, một bài thuyết minh dù chuẩn bị kỹ đến đâu cũng không thể bao trùm mọi vấn đề thông tin trực tiếp hay gián 142 @ NGHIỆP VỤ HƯỚNG DẪN DU LỊCH tiếp. Vì vậy, hướng dẫn viên cần chuẩn bị sẵn một số nội dung khác liên quan, ở mức độ khác nhau, để có thể kịp thời đáp ứng những tình huống trong tham quan: - Mục đích và nhu cầu tham quan được mở rộng trong những điều kiện nào đó. - Trả lời những câu hỏi, những thắc mắc của khách du lịch về những vấn đề mà họ quan tâm, đôi khi không liên quan trực tiếp tới tuyến du lịch, điểm du lịch, tới các đối tượng tham quan được giới thiệu. - Trong những hoàn cảnh nhất định có tình huống liên quan tới các thông tin của hướng dẫn viên tại điểm hay người giới thiệu tại chỗ.
Trong thực tế, các đối tượng tham quan. các điểm du lịch ở Việt Nam hiện nay là các danh lam thắng cảnh, các di tích, các công trình kiến trúc điêu khắc, các lễ hội truyền thống, các làng nghề thủ công, làng văn hóa. Vì vậy, khách du lịch đi tham quan thường có xu hướng muốn tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, xã hội Việt Nam và phần nào đó tìm kiếm cơ hội kinh doanh, nghiên cứu. Hàng loạt câu hỏi.
thắc mắc của khách liên quan tới các vấn đề văn hóa, lịch sử, xã hội. Hướng dẫn viên có sự chuẩn bị những nội dung này sẽ tự tin và có đủ thông tin đáp ứng các nhu cầu của khách du lịch. Chẳng hạn: khi thăm những ngôi đình, miếu, chùa cổ, khách có thể hỏi những vấn đề liên quan tới tôn giáo ở Việt Nam, lễ hội Việt Nam, tập quán của các dân tộc Việt Nam, những sự kiện lịch sử và những vấn đề về con người Việt Nam. những vấn đề có vẻ "xa" với mục đích và chủ đề trực tiếp của chuyến tham quan và đối tượng tham quan.
Cũng có ĐINH TRUNG KIÊN @ 143 khi trong những chuyến tham quan rừng quốc gia, khách hỏi những vấn đề về văn hóa các dân tộc ít người với việc canh tác nương rây, với đời sống, giáo dục, y tế. hay hậu quả chiến tranh. Điều đó cho thấy hướng dẫn viên cần dự liệu những vấn đề mà khách cần thông tin trong chuyến tham quan, những thông tin không có trong bài thuyết minh đã được chuẩn bị, được ghi nhớ kỹ. Kiến thức, sự hiểu biết và thông minh của hướng dẫn viên luôn luôn có ích và đem lại chất lượng hướng dẫn tham quan du lịch ở mức cao, khó có thể lượng hóa được.
Những nội dung được chuẩn bị cả trong và ngoài bài thuyết minh luôn luôn được bổ sung cho đầy đủ, phong phú và hấp dẫn hơn sau mỗi chuyến tham quan du lịch mà hướng dẫn viên có dịp phục vụ. Chuẩn bị cho chuyến tham quan du lịch Việc chuẩn bị cho chuyến tham quan du lịch cũng có tầm quan trọng không nhỏ, góp phần vào thành công của chuyến tham quan nói chung và công việc của hướng dẫn viên nói riêng.