UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: NGHIỆP VỤ BÁN LẺ NGÀNH, NGHỀ: QUẢN TRỊ BÁN HÀNG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định Số: 161 /QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày 15 tháng 6 năm 2018 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Hoạt động bán hàng là một hoạt động có vai trò và ý nghĩa vô cùng quan đối với các doanh nghiệp và các nhà kinh doanh, bởi vì nó quyết định sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp và các nhà kinh doanh. Ngày nay với các phương thức bán hàng hiện đại và đa dạng đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, các nhân viên bán hàng cần phải có trình độ, có các kỹ năng cần thiết và có nghiệp vụ bán hàng được xem là đối tượng tuyển dụng hàng đầu của các nhà kinh doanh. Với ý nghĩa trên, tôi đã soạn giáo trình, bài giảng “ Nghiệp vụ bán hàng” dựa trên việc sưu tập một số tài liệu của các soạn giả và các thầy cô đang giảng dạy ở các trường cao đẳng, đại học để hoàn thành giáo trình, bài giảng này để giảng dạy cho các học viên lớp trung cấp Nghiệp vụ bán hàng. Vì đây là lần soạn giảng đầu tiên nên việc trình bày các nội dung bản của giáo trình, bài giảng sẽ còn nhiều thiếu sót mong quý thầy cô và đồng nghiệp thông cảm và đóng góp ý kiến để giáo trình, bài giảng được hoàn thiện hơn. Nội dung của môn học: Môn học gồm có 5 chương: Chương 1: Tổng quan về nghiệp vụ bán hàng. Chương 2: Người bán hàng chuyên nghiệp. Chương 3: Một số kỹ năng bán hàng chuyên nghiệp. Chương 4: Nghiệp vụ bán hàng và chăm sóc khách hàng. Chương 5: Tổ chức và quản lý lực lượng bán hàng. Đồng Tháp, ngày 10 tháng 10 năm 2018 Chủ biên Huỳnh Duy Phương i MỤC LỤC TRANG 1. Lời giới thiệu . ii Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ BÁN LẺ 1. Một số khái niệm về bán hàng và vai trò của nghề bán hàng . Một số khái niệm. Vai trò của nghề bán hàng. Các hình thức bán hàng của doanh nghiệp . Phân theo địa điểm bán hàng . Phân theo qui mô bán hàng . Phân theo sự sở hữu hàng hóa . Phân theo đối tượng mua . Phân theo hình thức cửa hàng . Phân theo chức danh của công ty . Những vấn đề của nghề bán hàng . Các quan niệm sai lầm về nghề bán hàng . 10 Chƣơng 2: NGƢỜI BÁN HÀNG CHUYÊN NGHIỆP . Người bán hàng . Vai trò của người bán hàng . Các nguyên nhân thất bại của người bán hàng . Người bán hàng chuyên nghiệp . Yêu cầu về thể chất . Yêu cầu về thái độ và tố chất của nhân viên bán hàng . Thái độ của người bán hàng chuyên nghiệp . Các tố chất của người bán hàng chuyên nghiệp . Yêu cầu về kiến thức . Hiểu biết về khách hàng . Hiểu biết về sản phẩm . Hiểu biết về đối thủ cạnh tranh . Hiểu biết về doanh nghiệp . Yêu cầu về các kỹ năng cần thiết . Kỹ năng giao tiếp và trò chuyện . Kỹ năng lắng nghe . Kỹ năng đặt câu hỏi . Kỹ năng lấy lòng khách hàng. Kỹ năng trưng bày hàng hóa . Chân dung người bán hàng chuyên nghiệp . Vấn đề đạo đức trong bán hàng. Quan hệ giữa nhân viên bán hàng với khách hàng . Quan hệ giữa nhân viên bán hàng với công ty . Quan hệ giữa nhân viên bán hàng với đồng nghiệp . 29 Chƣơng 3: MỘT SỐ KỸ NĂNG BÁN HÀNG CHUYÊN NGHIỆP . Kỹ năng thăm dò . Vai trò của thăm dò . Mục đích và một số yêu cầu khi thăm dò . Kỹ năng thăm dò nhu cầu . Phương pháp thăm dò bằng câu hỏi mở . Phương pháp thăm dò bằng câu hỏi tìm dữ liệu . Phương pháp thăm dò bằng câu hỏi phản ánh . Sự tạm dừng . Kỹ năng nói câu lợi ích . Đặc điểm và lợi ích sản phẩm . Đặc điểm của sản phẩm . Lợi ích của sản phẩm . Kỹ năng nói câu lợi ích . Một số yêu cầu khi trình bày lợi ích . Kỹ năng thuyết phục . Vai trò của thuyết phục . Kỹ năng thuyết phục trong bán hàng . Một số yêu cầu khi thuyết phục . Kỹ năng thuyết phục . Kỹ năng xử lý phản đối . Phản đối là đe dọa cũng là cơ hội . Một số phương pháp và yêu cầu khi xử lý phản đối . Kỹ năng xử lý sự phản đối . Kỹ năng trình bày . Vai trò của trình bày. Nguyên tắc thuyết trình . Chuẩn bị thuyết trình. Xác nhận địa điểm của buổi thuyết trình . Viết nội dung của bài thuyết trình . Chuẩn bị các công cụ hỗ trợ. Thông tin đến thính giả tham dự . Thực hiện một số yêu cầu trước khi thuyết trình . Kỹ năng thuyết trình . Kỹ thuật phân phối bài nói . Phong cách thuyết trình. Sử dụng công cụ hỗ trợ . Kỹ năng trình bày trong bán hàng. Chuẩn bị chu đáo . Trình bày thuyết phục . Phong cách trình bày thuyết phục . Rèn luyện nâng cao khả năng trình bày . Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả trình bày . Một số phương pháp thực hiện . Kỹ năng hoạch định . Tổng quan về hoạch định . Vai trò của hoạch định . Nội dung của hoạch định . Kỹ năng hoạch định . Những yêu cầu khi tiến hành hoạch định. Kỹ năng hoạch định trong bán hàng . Kỹ năng hoạch định chiến lược kinh doanh . Một số lưu ý khi hoạch định chiến lược kinh doanh . Kỹ năng quản lý thời gian . Vai trò của quản lý thời gian . Chu kỳ năng lực cá nhân . Kỹ năng quản lý thời gian . Khắc phục những nguyên nhân gây lãng phí thời gian . Lập nhật ký thời gian . Sử dụng những công cụ quản lý thời gian . Kỹ năng quản lý địa bàn. Quan điểm về quản lý địa bàn . Vai trò của quản lý địa bàn . Thông tin của địa bàn . Kỹ năng quản lý địa bàn . Quản lý nguồn lực bán hàng . Kiểm tra và báo cáo . Sử dụng triệt để các công cụ hỗ trợ . 73 v Chƣơng 4: NGHIỆP VỤ BÁN HÀNG VÀ CHĂM SÓC KHÁCH HÀNG 1. Công việc hàng ngày của nhân viên bán hàng . Công việc hàng ngày của nhân viên bán hàng . Tiếp nhận hàng hóa, sản phẩm . Giữ gìn và bảo quản sản phẩm tốt nhất . Thực hiện công việc quảng bá, tư vấn sản phẩm . Hỏi thăm khách hàng . Qui trình nghiệp vụ bán hàng . Tìm hiểu nhu cầu khách hàng . Giới thiệu và trưng bày bán hàng . Kết thúc bán hàng. Chăm sóc khách hàng. Chăm sóc khách hàng và những vấn đề cơ bản . Khái niệm khách hàng. Khái niệm về chăm sóc khách hàng . Lợi ích của việc chăm sóc khách hàng . Khách hàng mong muốn điều gì? . Hiệu ứng lan truyền . Các hoạt động chăm sóc khách hàng . Cung cấp các dịch vụ hậu mãi . Theo dõi thái độ khách hàng và giữ gìn mối quan hệ với khách hàng . Sáng tạo những dịch vụ chăm sóc để lôi kéo khách hàng . Đo lường mức độ hài lòng của khách hàng và đánh giá dịch vụ khách hàng của doanh nghiệp . Đo lường sự hài long của khách hàng từ phản hồi của khách hàng . Đánh giá dịch vụ khách hàng của doanh nghiệp từ quan sát vi hoạt động của nhân viên. 98 Chƣơng 5: TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LỰC LƢỢNG BÁN HÀNG . Lực lượng bán hàng của doanh nghiệp . Tổ chức lực lượng bán hàng. Tổ chức theo địa lý . Tổ chức theo sản phẩm . Tổ chức theo khách hàng . Tổ chức theo cơ cấu hỗn hợp . Quản lý lực lượng bán hàng . Lập kế hoạch tuyển dụng . Tầm quan trọng của tuyển dụng. Xác định nhu cầu tuyển dụng nhân viên bán hàng . Mô tả công việc . Xác định yêu cầu về tố chất và kỹ năng của nhân viên bán hàng107 3. Xác định nguồn tuyển dụng . Tiến trình tuyển dụng nhân viên bán hàng . Hình thức tuyển dụng . Tiêu chuẩn đánh giá ứng viên . Huấn luyện lực lượng bán hàng . Xây dựng cơ chế khen thưởng . Động viên đội ngũ bán hàng . Đánh giá hiệu quả của lực lượng bán hàng . Các nguồn thông tin . Đánh giá thành tích của nhân viên bán hàng . Giám sát lực lượng bán hàng . 117 Tài liệu tham khảo:. 121 vii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: NGHIỆP VỤ BÁN LẺ Mã môn học: CKT508 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Nghiệp vụ bán lẻ là một môn học chuyên ngành được bố trí sau khi đã học các môn học cơ sở và chuyên ngành khác. - Tính chất: Nghiệp vụ bán lẻ là môn học bắt buộc cho ngành nghiệp vụ bán hàng, môn học này nhằm cung cấp cho người học những kiến thức, kỹ năng bán hàng quản lý tính tuân thủ quy trình thực hiện, năng lực điều phối, giám sát, năng lực đàm phán, xử lý tình huống, năng lực quản lý thông tin thị trường. Ngoài ra, người học còn nắm vững một số vấn đề về biện pháp tổ chức, khai thác nhằm nâng cao hiệu quả giám sát quản lý bán hàng. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Hoạt động bán hàng là một hoạt động có vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp và các nhà kinh doanh, bởi vì nó quyết định sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp và các nhà kinh doanh. Ngày nay với các phương thức bán hàng hiện đại và đa dạng đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Mục tiêu của môn học: Sau khi học xong môn học này, người học có khả năng: - Về kiến thức: + Trình bày được các vấn đề cơ bản về nghề bán hàng, vai trò của hệ thống bán lẻ và đại lý + Trình bày được các hình thức bán hàng căn bản, nhận thức được các yêu cầu và kỹ năng cần thiết đối với một nhân viên bán hàng .