Giáo Trình Nghệ Thuật Chữ Viết Tay Calligraphy

Giáo trình về nghệ thuật chữ nghề thiết kế đồ hoạ cao đẳng, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

• Người hướng dẫn: Nguyễn Minh Thuận
• Trường học: Cao Đẳng Công Nghệ TP.HCM
• Chuyên ngành: Nghệ Thuật Chữ Viết Tay
• Đề tài: Giáo Trình Nghệ Thuật Chữ Viết Tay Calligraphy
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. Bài 1: NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ CALLIGRAPHY
• 2. Bài 2: BỘ PHÔNG CHỮ CALLIGRAPHY
• 3. Bài 3: CẤU TRÚC CHỮ VÀ SÁNG TẠO HÌNH TRONG CHỮ
• 4. Bài 4: KẾT HỢP CHỮ
• 5. Bài 5: NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ TYPOGRAPHY
• 6. Bài 6: CÁC KỸ THUẬT XỬ LÝ NHÓM CHỮ TIÊU ĐỀ
• 7. Bài 7: KỸ THUẬT TRÌNH BÀY CHỮ TRONG ẤN PHẨM
• 8. Bài 8: THIẾT KẾ CHỮ TRÊN MÁY TÍNH
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Nghệ Thuật Chữ Viết Tay Calligraphy

Giáo trình Nghệ Thuật Chữ Viết Tay Calligraphy là tài liệu quan trọng cho sinh viên ngành thiết kế đồ họa. Nó cung cấp kiến thức cơ bản về nghệ thuật chữ viết tay và các kỹ thuật cần thiết để thực hành. Nội dung giáo trình được biên soạn từ nhiều nguồn tài liệu trong và ngoài nước, nhằm giúp sinh viên nắm vững các khái niệm và ứng dụng của calligraphy trong thiết kế.

1.1. Lịch sử và nguồn gốc của Nghệ Thuật Chữ Viết Tay

Nghệ thuật chữ viết tay, hay calligraphy, có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ đại. Nó được xem như một hình thức nghệ thuật thị giác, kết hợp giữa văn bản và hình ảnh. Lịch sử của calligraphy kéo dài hàng ngàn năm, từ các nền văn minh cổ đại cho đến hiện đại.

1.2. Các dụng cụ và kỹ thuật trong Calligraphy

Để thực hiện nghệ thuật chữ viết tay, người viết cần sử dụng các dụng cụ như bút, mực và giấy chuyên dụng. Kỹ thuật viết cũng rất đa dạng, từ việc sử dụng bút lông đến bút ngòi, mỗi loại đều có những đặc điểm riêng biệt.

II. Những Thách Thức trong Việc Học Nghệ Thuật Chữ Viết Tay

Việc học nghệ thuật chữ viết tay không phải là điều dễ dàng. Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc nắm bắt các kỹ thuật cơ bản và phát triển phong cách riêng. Những thách thức này có thể bao gồm việc lựa chọn dụng cụ phù hợp và luyện tập thường xuyên để cải thiện kỹ năng.

2.1. Khó khăn trong việc lựa chọn dụng cụ viết

Việc chọn lựa giữa các loại bút và mực có thể gây khó khăn cho người mới bắt đầu. Mỗi loại bút có những đặc điểm riêng, ảnh hưởng đến chất lượng của calligraphy.

2.2. Thời gian luyện tập và kiên nhẫn

Học nghệ thuật chữ viết tay đòi hỏi thời gian và sự kiên nhẫn. Nhiều sinh viên không đủ kiên nhẫn để luyện tập, dẫn đến việc không thể phát triển kỹ năng một cách hiệu quả.

III. Phương Pháp Học Nghệ Thuật Chữ Viết Tay Hiệu Quả

Để học nghệ thuật chữ viết tay một cách hiệu quả, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập phù hợp. Việc tham gia các khóa học, thực hành thường xuyên và tìm kiếm phản hồi từ giảng viên là rất quan trọng.

3.1. Tham gia các khóa học chuyên sâu

Các khóa học về calligraphy giúp sinh viên nắm vững các kỹ thuật cơ bản và nâng cao. Những khóa học này thường được giảng dạy bởi các chuyên gia trong lĩnh vực.

3.2. Thực hành thường xuyên và tự đánh giá

Thực hành là chìa khóa để thành công trong nghệ thuật chữ viết tay. Sinh viên nên dành thời gian hàng ngày để luyện tập và tự đánh giá tiến bộ của bản thân.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Nghệ Thuật Chữ Viết Tay

Nghệ thuật chữ viết tay có nhiều ứng dụng trong cuộc sống hàng ngày và trong ngành thiết kế. Từ thiệp cưới đến các sản phẩm quảng cáo, calligraphy mang lại giá trị thẩm mỹ cao và tạo ấn tượng mạnh mẽ.

4.1. Ứng dụng trong thiết kế thiệp cưới

Nghệ thuật chữ viết tay thường được sử dụng trong thiết kế thiệp cưới, tạo nên sự sang trọng và độc đáo cho từng sản phẩm. Calligraphy giúp thể hiện cá tính của cặp đôi.

4.2. Sử dụng trong quảng cáo và truyền thông

Trong quảng cáo, nghệ thuật chữ viết tay có thể tạo ra những ấn phẩm thu hút sự chú ý của khách hàng. Các thương hiệu thường sử dụng calligraphy để tạo sự khác biệt.

V. Kết Luận và Tương Lai của Nghệ Thuật Chữ Viết Tay

Nghệ thuật chữ viết tay đang ngày càng được ưa chuộng trong thiết kế hiện đại. Với sự phát triển của công nghệ, calligraphy không chỉ dừng lại ở việc viết tay mà còn được ứng dụng trong thiết kế đồ họa số.

5.1. Tương lai của Calligraphy trong thiết kế

Nghệ thuật chữ viết tay sẽ tiếp tục phát triển và thích ứng với xu hướng thiết kế mới. Sự kết hợp giữa calligraphy và công nghệ sẽ mở ra nhiều cơ hội sáng tạo.

5.2. Khuyến khích sáng tạo và cá nhân hóa

Nghệ thuật chữ viết tay khuyến khích sự sáng tạo và cá nhân hóa trong thiết kế. Mỗi tác phẩm đều mang dấu ấn riêng của người nghệ sĩ, tạo nên giá trị độc đáo.

Nội dung chính

TỔNG QUAN HỌC THUẬT VÀ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH "NGHỆ THUẬT CHỮ"

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Môn học/Mô đun: Nghệ thuật chữ (Mã mô đun: 14) do tác giả Nguyễn Minh Thuận chủ biên, được ban hành chính thức theo quyết định của Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vinatex TP.HCM và phục vụ công tác đào tạo tại Trường Cao đẳng Công nghệ TP. Hồ Chí Minh (năm 2021). Trong chương trình đào tạo ngành Thiết kế đồ họa (thuộc Khoa Thiết kế thời trang), môn học được bố trí vào năm học đầu tiên với tính chất là môn học cơ sở ngành bắt buộc.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ trên ba phương diện:

• Về kiến thức: Sinh viên hiểu được cấu trúc hình học của chữ và khả năng tạo hình trong chữ; trình bày được tổng quan lịch sử, kỹ thuật và các bộ font nền tảng của nghệ thuật chữ viết tay Calligraphy; nắm vững các nguyên lý Typography cơ bản, phong cách thiết kế chữ, kỹ thuật xử lý nhóm chữ tiêu đề và quy chuẩn trình bày chữ trên ấn phẩm đồ họa.
• Về kỹ năng: Vận dụng được Calligraphy vào các thiết kế ứng dụng thực tế (thiệp cưới, thiệp mừng, văn bản sự kiện, ấn phẩm truyền thông); thực hiện thiết kế hoàn chỉnh ít nhất 1 trong 3 bộ font chữ chuẩn (bộ font chữ thường, bộ font chữ hoa, hoặc bộ font chữ tự do); làm chủ quy trình phác thảo ý tưởng và số hóa thiết kế chữ trên máy tính.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành thái độ tự học, kỹ năng tra cứu tài liệu chuyên ngành và tư duy đóng góp học thuật trong quá trình làm việc.

Cấu trúc giáo trình gồm 8 bài học được thiết kế theo tiến trình sư phạm từ nghệ thuật viết tay truyền thống (Calligraphy), cấu trúc giải phẫu ký tự (Type Anatomy), hệ thống phân loại kiểu chữ (Typeface Classification) cho đến thiết kế kỹ thuật số (Typography trên máy tính). Điểm đặc sắc của giáo trình là sự dung hòa giữa giá trị văn hóa - lịch sử của văn tự Đông - Tây với các tiêu chuẩn kỹ thuật in ấn hiện đại và công nghệ font số (OpenType).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình được cấu trúc thành 8 bài học chính với logic phát triển từ vi mô (từng nét bút, ký tự đơn lẻ) đến vĩ mô (nhóm chữ, dàn trang ấn phẩm và thiết kế số hóa):

• Bài 1: Những khái niệm cơ bản về Calligraphy: Trình bày lịch sử văn tự từ phương Tây (chữ Latinh hình thành tại Rome khoảng năm 600 TCN, bản thảo kinh thánh Trung Cổ) sang phương Đông (thư pháp Đông Á dùng chữ Hán tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam; thư pháp Nam Á và Hồi giáo/Ả Rập); dụng cụ chuyên dụng (ngòi Speedball, Brause, bút Tombow Fudenosuke, các dòng giấy Rhodia, Tomoe River); các phong cách viết tay kinh điển (Engrosser's Script, Spencerian Script, Gillott Script, Ornamental Script) và kỹ thuật bút pháp ba giai đoạn: Khai bút, Hành bút, Thu bút.
• Bài 2: Bộ phông chữ Calligraphy: Giới thiệu các nhóm font Capital, Foundation và Gothic (tiến trình từ Runic/Futhark, Celtic Uncial, Merovingian, Carolingian đến Romanesque và Gothic); các tính năng OpenType (Ligatures, Small Caps, Alternates, Swashes); lịch sử đối chiếu Century Gothic với ITC Avant Garde và Futura; hệ thống phân loại mặt chữ Vox (1954).
• Bài 3: Cấu trúc chữ và sáng tạo hình trong chữ: Phân định khái niệm Typeface và Font; phân loại hệ thống ký tự (Uppercase, Lowercase, Numerals, Pi characters, Ligatures); hệ thống thuật ngữ giải phẫu chữ (Type Anatomy); phương pháp kết hợp hình và chữ qua các tác phẩm tiêu biểu của Dan Fleming và Marcus Reed.
• Bài 4: Kết hợp chữ: Các nguyên tắc tổ chức, lồng ghép và kết hợp chữ trong cấu trúc hình học của chữ.
• Bài 5: Những khái niệm cơ bản về Typography: Khái niệm Typography trong thiết kế đồ họa đương đại và các phong cách thiết kế chữ tiêu biểu.
• Bài 6: Các kỹ thuật xử lý nhóm chữ tiêu đề: Nghiên cứu tỷ lệ chữ trong tương quan thị giác và các kỹ thuật xử lý cụm tiêu đề (Heading text).
• Bài 7: Kỹ thuật trình bày chữ trong ấn phẩm: Hệ thống nguyên tắc và kỹ thuật dàn trang, phân cấp thông tin, canh lề và xử lý khoảng cách chữ trong ấn phẩm in ấn.
• Bài 8: Thiết kế chữ trên máy tính: Quy trình hoàn chỉnh từ phác thảo ý tưởng bằng tay, hiệu chỉnh phác thảo đến xử lý vector hóa và tạo lập font chữ trên phần mềm kỹ thuật số.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý thuyết nền tảng vững chắc qua ba trụ cột:

1. Lịch sử và sự tiến hóa của văn tự: Phân tích tiến trình phát triển của chữ viết từ phương Tây cổ đại, qua chữ viết Celtique, Carolingian cho đến thời kỳ cách mạng in ấn. Khảo sát các mẫu chữ thương mại kinh điển của Hoa Kỳ thế kỷ XIX–XX như Spencerian Script của Platt Rogers Spencer (1840) hay Ornamental Script qua thể hiện của H.P. Behrensmeyer (1868–1948).
2. Hệ thống phân loại Typeface chuẩn quốc tế (Hệ thống Vox 1954): Phân chia mặt chữ thành 4 nhóm chính với 15 nhóm phụ:
   • Serif (Chữ có chân): Old Style (trục nghiêng, nét chuyển tiếp mềm, tiêu biểu phong cách Venice thế kỷ XV–XVIII), Transitional (John Baskerville thế kỷ XVIII, trục thẳng đứng), Neoclassical & Didone/Modern (Giambattista Bodoni cuối thế kỷ XVIII, tương phản nét dày - mỏng cực độ).
   • Sans-serif (Chữ không chân): Grotesque (đầu thế kỷ XIX, nét cong gập ở chữ G, R), Square (dáng vuông vức), Geometric (dựa trên hình học thuần túy: hình tròn, hình vuông).
   • Script (Chữ viết tay): Phỏng theo nét bút lông hoặc bút ngòi thép.
   • Decorative (Chữ trang trí): Sử dụng cho mục đích hiển thị đặc biệt.
3. Thuộc tính và quy chuẩn đo lường Typographic: Các thuộc tính cốt lõi của font: Weight (độ đậm từ Hairline, Thin, Ultra-light đến Black, Extra-black, Ultra-black); Slope (độ nghiêng Italic/Oblique); Width (độ co giãn ngang); Size (kích thước point: Display text >72pt, Heading 14–18pt, Body text 10–13pt, Footnote 6–8pt); và hệ thống lưới tỷ lệ (grid system).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ thuật cầm bút ngòi sắt nghiêng, điều tiết lực ấn - nhả nhằm tạo độ thanh đậm chuẩn xác; thao tác trên các công cụ hỗ trợ gõ tiếng Việt (Unikey), công cụ tra ký tự đặc biệt (Character Map trên Windows, Caps Key trên Macintosh); điều khiển công nghệ OpenType để tùy biến glyphs.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích giải phẫu con chữ (Type Anatomy) thông qua các thông số: Baseline (đường gốc), Median (đường giữa), Ascender line (đường đỉnh), Descender line (đường đáy), X-height, Cap Height, Counter (khoảng rỗng kín), Bowl, Stem, Spine, Spur, Terminal, Link, Loop, Ear. Nhận diện lỗi quang học và cân bằng thị giác khi ghép đôi typeface.
• Kỹ năng thực hành chuyên môn (Practical competencies): Vận dụng chữ vào thiết kế nhận diện thương hiệu, thiết kế bao bì, thiệp mừng và poster; chuyển đổi bản phác thảo vẽ tay thành đồ họa vector hoàn chỉnh trên máy tính.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng mô hình sư phạm kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết hàn lâm, thị phạm trực quan và thực hành xưởng:

• Cách tiếp cận sư phạm: Đi từ thao tác thủ công đến kỹ thuật số. Người học bắt đầu bằng việc rèn luyện xúc giác và cơ tay thông qua việc viết Calligraphy bằng bút lông và bút ngòi thép kim loại, qua đó thấu hiểu cấu trúc nguyên bản của từng nét chữ trước khi thực hiện thiết kế trên phần mềm đồ họa vector.
• Bài tập và nghiên cứu tình huống (Case Studies):
  • Nghiên cứu ứng dụng thương mại thực tế của chữ viết tay: Điển hình như logo của Ford Motor Company và Coca-Cola phát triển từ phong cách chữ Spencerian.
  • Phân tích lịch sử công nghệ Typography: So sánh tính tương thích và bản quyền giữa Century Gothic (Monotype / Sol Hess) và ITC Avant Garde (Herb Lubalin, 1970) cùng Futura trong các gói phần mềm Microsoft Office và hệ điều hành Windows.
  • Bài tập sáng tạo chữ: Phân tích và thực hành thiết kế bộ ký tự tạo hình động vật dựa trên phương pháp của Dan Fleming và Marcus Reed.
• Hệ thống bài tập thực hành (Practical exercises): Cuối mỗi bài học đều có câu hỏi ôn tập và yêu cầu thực hành cụ thể. Điển hình như bài tập "Lâm mô" (chép mẫu truyền thống), bài tập thể hiện 5 kiểu chữ của bảng chữ cái tiếng Việt bằng bút máy, hoặc yêu cầu hoàn thiện 1 trong 3 bộ font chữ (bộ font chữ thường, bộ font chữ hoa, bộ font chữ tự do).
• Phương pháp đánh giá: Đánh giá định lượng và định tính dựa trên: độ chính xác về góc nghiêng (35°–40° đối với Engrosser's Script), độ tương phản nét thanh nét đậm, tính nhất quán về giải phẫu học trong một bộ chữ, và khả năng ứng dụng trên layout ấn phẩm.
• Hướng dẫn tự học: Giáo trình hướng dẫn sinh viên cách chọn lựa dụng cụ phù hợp: chọn ngòi viết (Speedball No. 101, Brause 361 Steno Blue Pumpkin, Brause 66 Extra Fine Arrow), chọn loại mực nước có độ nhớt thấp, và chọn bề mặt giấy chuyên dụng có định lượng cao, độ thấm hút ổn định (Rhodia, Clairefontaine, Tomoe River) để tránh hiện tượng loang mực.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp công nghệ font OpenType hiện đại: Giáo trình cập nhật chi tiết các thuộc tính OpenType chuyên sâu mà các tài liệu cũ chưa đề cập toàn diện, bao gồm:
  • Standard Ligatures (ký tự nối chuẩn: ff, fi, fl, ffi).
  • Discretionary & Historical Ligatures (ký tự nối trang trí: Th, ck, ct, st trong ITC Dyadis, ITC Founder's Caslon, Jokerman).
  • Small Capitals from Capitals (chữ hoa nhỏ dùng cho chữ viết tắt acronym).
  • Stylistic Alternates, Contextual Alternates và Swashes (nét móc trang trí uốn lượn).
• Phân tích sự chuyển dịch từ in ấn kim loại sang in kỹ thuật số: Trình bày chi tiết lý do Century Gothic được thiết kế với hình học thuần túy (dựa trên hình tròn và hình vuông) để thay thế copyfit cho ITC Avant Garde trong chuẩn in PostScript, đồng thời đóng gói cùng Microsoft Office từ năm 1994.
• Gắn kết thực tiễn ngành nghề: Trích dẫn các quy chuẩn thiết kế ấn phẩm thực tế (áp phích khổ lớn, văn bản sách báo, tiêu đề slide, văn bản SMS) tương ứng với từng nhóm chữ Serif và Sans-serif (như Times New Roman, Arial, Helvetica).
• Tư liệu tham khảo chuyên gia: Trích dẫn các thiết kế và quan điểm thực hành của các chuyên gia đồ họa quốc tế như Steve Jobs, Jeroen van Eerden, Paul von Excite, Mike / Creative Mints, Dan Fleming và Marcus Reed.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên trình độ Cao đẳng và Đại học: Tài liệu học tập chính khóa dành cho sinh viên năm thứ nhất ngành Thiết kế đồ họa (TKĐH), Thiết kế thời trang, Truyền thông đa phương tiện và Mỹ thuật ứng dụng.
• Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites): Người học cần trang bị kiến thức cơ bản về nguyên lý thị giác, kỹ năng vẽ hình họa cơ bản, và khả năng vận hành máy tính văn phòng/đồ họa cơ bản.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm giáo trình khung, tài liệu chuẩn mực để biên soạn đề cương chi tiết, thiết kế bài tập thực hành xưởng (workshop), và xây dựng tiêu chí chấm điểm đồ án Nghệ thuật chữ.
• Người tự học và chuyên viên thiết kế (Reference): Dành cho các graphic designer, họa sĩ vẽ tay (letterer), người thực hành Calligraphy cần tra cứu các quy chuẩn quốc tế về Type Anatomy, bảng mã phân loại Vox, cũng như phương pháp xử lý hệ thống lưới trong thiết kế Typography.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên ngành Thiết kế đồ họa ở năm học thứ nhất hệ Cao đẳng và Đại học, đồng thời là tài liệu tra cứu quy chuẩn cho các nhà thiết kế đồ họa muốn củng cố nền tảng cấu trúc chữ.

2. Cần kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình này?

Người học chỉ cần nắm vững kỹ năng tạo hình mỹ thuật cơ bản, tư duy bố cục không gian và thao tác máy tính thông thường; toàn bộ kiến thức chuyên sâu về Calligraphy, giải phẫu chữ và Typography kỹ thuật số đều được giáo trình xây dựng từ đầu.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu thiết kế đồ họa thông thường là gì?

Giáo trình thiết lập mối liên kết học thuật chặt chẽ giữa nghệ thuật viết tay truyền thống (Calligraphy với bút sắt, mực nước, giấy chuyên dụng) và kỹ thuật Typography số hóa nâng cao (tính năng OpenType, phân loại Vox, cấu trúc vector trên máy tính).

4. Làm sao để tự học và thực hành hiệu quả theo giáo trình?

Người học cần tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật: chuẩn bị đúng công cụ (ngòi Brause/Speedball, giấy Rhodia), thực hiện chuẩn xác 3 bước bút pháp (Khai bút - Hành bút - Thu bút), luyện tập giải phẫu chữ trên hệ thống lưới đo lường, và hoàn thiện từng bước từ phác thảo tay đến đồ họa vector.

5. Giáo trình có đề xuất công cụ và tài liệu bổ trợ nào không?

Giáo trình cung cấp danh mục chi tiết về các loại ngòi bút kim loại (ngòi phẳng, tròn, nhọn, Speedball No. 101, Brause Steno), các dòng bút lông (Tombow Fudenosuke), các loại giấy chuyên dụng (Clairefontaine, Tomoe River), cùng các phần mềm và tiện ích hỗ trợ số hóa (Unikey, Character Map, Caps Key).

---

Kết luận

Giáo trình Nghệ thuật chữ của tác giả Nguyễn Minh Thuận là một tài liệu học thuật mang tính nền tảng, hệ thống hóa toàn diện các tri thức về lịch sử văn tự, cấu trúc giải phẫu ký tự và kỹ thuật xử lý Typography ứng dụng.

Lộ trình học tập đề xuất: $$\text{Lịch sử & Dụng cụ Calligraphy} \longrightarrow \text{Kỹ thuật viết bút sắt / Bút lông} \longrightarrow \text{Giải phẫu Type Anatomy} \longrightarrow \text{Phân loại Typeface (Hệ thống Vox)} \longrightarrow \text{Xử lý Tiêu đề & Ấn phẩm} \longrightarrow \text{Thiết kế Vector trên máy tính}$$

Để đạt kết quả cao nhất, người học nên kết hợp nghiên cứu giáo trình này cùng các tiêu chuẩn quốc tế về OpenType Fonts và các chuyên luận Typography kinh điển trong và ngoài nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ CÔNG TH¯¡NG TR¯âNG CAO ĐÀNG CÔNG NGHà THÀNH PHÞ Hà CHÍ MINH GIÁO TRÌNH MÔN HâC/MÔ ĐUN: NGHà THUÀT CHĂ NGÀNH/NGHÂ: TKĐH TRÌNH ĐÞ: CAO ĐÀNG Ban hành kèm theo Quyết định số: …/TB-CĐKTKTV ngày tháng năm của Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vinatex TP.HCM, năm 2021 TUYÊN BÞ BÀN QUYÂN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đưāc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các mục đích và đào t¿o và tham khÁo. Mọi mục đích khác mang tính lách l¿c hoặc sā dụng với mục đích kinh doanh thiÁu lành m¿nh s¿ bị nghiêm cÃm. LâI GIàI THIàU Giáo trình này được tác giả biên soạn dựa theo chương trình môn học <Nghệ Thuật Chữ= của ngành Thiết kế đồ hoạ, Khoa Thiết kế thời trang, Trường Cao Đẳng Công Nghệ TP. Giáo trình này được biên soạn dựa trên cơ cở tham khảo các tài liệu trong và ngoài nước, nhằm phục vụ cho sinh viên ngành đồ hoạ.

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức về nghệ thuật chữ viết cơ bản nhất, làm nền tảng để sinh viên có cơ sở đi sâu học tập nghiên cứu Nghệ thuật chữ cơ bản mà một sinh viên ngành Thiết kế đồ hoạ cần phải biết. Nghá thuÁt chă là mát khái niám c¢ bÁn, và chỉ đ¢n giÁn đà cÁp đÁn cách bÁn văn đưāc sắp xÁp trên mát trang hoặc mát tài liáu. Thông thưßng, nghá thuÁt chă đưāc xem như là mát hình thức nghá thuÁt, vì nghá thuÁt chă có thể đưāc t¿o ra mát cách vô cùng sáng t¿o và đác đáo. Nghá thuÁt chă giúp làm tăng giá trị mát chủ đÃ, thêm vào cá tính, nhÃn m¿nh mát ý tưáng hay củng cố mát ý nghĩ, thể hián cÁm xúc, t¿o sự quan tâm, và t¿o nên sự hÃp d¿n và mặt thÁm mā.

Tài liáu bao gồm 8 bài Bài 1: NHĂNG KHÁI NIàM C¡ BÀN VÂ CALLIGRAPHY Bài 2: Bà PHÔNG CHĂ CALLIGRAPHY Bài 3: CÂU TRÚC CHĂ VÀ SÁNG T¾O HÌNH TRONG CHĂ Bài 4: KÀT HĀP CHĂ Bài 5: NHĂNG KHÁI NIàM C¡ BÀN VÂ TYPORAPHY Bài 6: CÁC KĀ THUÀT XĀ LÝ NHÓM CHĂ TIÊU ĐÂ Bài 7: KĀ THUÀT TRÌNH BÀY CHĂ TRONG ÂN PHÀM Bài 8: THIÀT KÀ CHĂ TRÊN MÁY TÍNH Trong quá trình biên so¿n, mặc dù đã có nhiÃu cố gắng nhưng không tránh khỏi nhăng h¿n chÁ và thiÁu sót nhÃt định, tác giÁ rÃt mong nhÁn đưāc nhăng ý kiÁn đóng góp của đọc giÁ để giáo trình này ngày càng hoàn thián. Tham gia biên so¿n 1. Chủ biên: Nguyßn Minh ThuÁn MĂC LĂC LâI NÓI ĐÄU Bài 1: NHĂNG KHÁI NIàM C¡ BÀN VÂ CALLIGRAPHY. Lịch sā và nguồn gốc hình thành nghá thuÁt chă viÁt tay calligraphy.

Dụng cụ và kā thuÁt thể hián của nghá thuÁt chă viÁt tay calligraphy. Nghá thuÁt chă viÁt tay calligraphy. 13 Bài 2: BÞ PHÔNG CHĂ CALLIGRAPHY. Font chă capital.

Font chă foundation. Font chă gothic. 31 Bài 3: CÂU TRÚC CHĂ VÀ SÁNG T¾O HÌNH TRONG CHĂ. Sáng t¿o hình trong chă.

KÁt hāp hình trong chă. 53 Bài 4: KÀT HĀP CHĂ. KÁt hāp chă trong cÃu trúc của chă. ThiÁt kÁ kÁt hāp chă trong chă.

64 Bài 5: NHĂNG KHÁI NIàM C¡ BÀN V TYPORAPHY. Nhăng khái niám c¢ bÁn và Typography. Phong cách thiÁt kÁ chă .78 Bài 6: CÁC KĀ THU¾T XĀ LÝ NHÓM CHĂ TIÊU ĐÂ. Tÿ lá chă trong tư¢ng quan nhóm chă.

Các kā thuÁt xā lý nhóm chă tiêu đÃ. 89 Bài 7: KĀ THU¾T TRÌNH BÀY CHĂ TRONG ÂN PHÆM. Các nguyên tắc trình bày chă trong Ãn phÁm. Kā thuÁt trình bày chă trong Ãn phÁm.

99 Bài 8: THIÀT KÀ CHĂ TRÊN MÁY TÍNH. Phác thÁo và trình bày ý tưáng. Hoàn thián phác thÁo. ThiÁt kÁ chă trên máy tính.

109 TÀI LIàU THAM KHÀO. 116 GIÁO TRÌNH MÔN HâC/MÔ ĐUN Tên môn hãc/mô đun: Nghá thu¿t chă Mã môn hãc/mô đun: 14 Vá trí, tính chÃt, ý nghĩa và vai trò cąa môn hãc/mô đun: - Vị trí: môn học đưāc bố trí vào năm học đ¿u - Tính chÃt: là môn học c¢ sá ngành Măc tiêu cąa môn hãc/mô đun: - Và kiÁn thức, + Hiểu đưāc cÃu trúc chă, khÁ năng sáng t¿o hình trong chă. + Trình bày đưāc tổng quan và nghá thuÁt chă viÁt tay Calligraphy; các kā thuÁt c¢ bÁn và font chă nÃn tÁng của NghÁ thuÁt chă viÁt tay Calligraphy. + Trình bày đưāc nhăng kiÁn thức c¢ bÁn và Typgraphy, phong cahcs thiÁt kÁ chă, xā lý nhóm chă tiêu đÃ.

+ Trình bày đưāc các nguyên tắc kā thuÁt chă trong Ãn phÁm. + Trình bày đưāc ý tưáng thiÁt kÁ. - VÃ kā năng + VÁn dụng đưāc nghá thuÁt chă viÁt tay Calligraphy ứng dụng trong các thiáp cưới, thiáp mÿng, văn bÁn sự kiên hoặc các thiÁt kÁ nghá thuÁt. + Thực hián đưāc 1 trong 3 bá font chă gồm: mát bá font thưßng, bá bá font chă hoa, bá font chă tự do.

- Và năng lực tự chủ và trách nhiám, thái đá + Tích cự tự học, nghiên cứu tài liáu + Đóng góp ý kiÁn xây dựng bài. Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 1 Bài 1: NHĂNG KHÁI NIàM C¡ BÀN V CALLIGRAPHY - Sau khi học xong bài này sinh viên trình bày đưāc tổng quan và nghá thuÁt chă viÁt tay Calligraphy, vÁn dụng nghá thuÁt chă viÁt tay Calligraphy trong thiÁt kÁ thiáp cưới, thiáp mÿng, văn bÁn sự kián hoặc các thiÁt kÁ nghá thuÁt sáng t¿o trên thị trưßng. LàCH SĀ VÀ NGUàN GÞC HÌNH THÀNH NGHà THU¾T CHĂ VIÀT TAY CALLIGRAPHY 1. Calligraphy là gì? - Calligraphy: Thư Pháp, xuÃt phát tÿ tiÁng Hy L¿p cổ đ¿i gồm ¼ά½½¿Ä – kallos nghĩa là <vẻ đẹp= và γÃαÇή graph¿ <văn bÁn=.

Nói cách khác, Calligraphy là nghá thuÁt thị giác gắn liÃn với văn bÁn, t¿o thành tÿ nhăng biểu tưāng ngôn ngă viÁt tay và đưāc sắp xÁp mát cách hāp lí (xem hình 1. Font chă viÁt tay vái nghá thu¿t Calligraphy - Calligraphy là tÁp hāp gồm các kĩ năng, kĩ thuÁt định vị và viÁt chă cái, để chă thể hián đưāc mọi đặc tính toàn vẹn, hài hòa, nguồn gốc, nhịp điáu cũng như sự sáng t¿o trong viác thiÁt kÁ và thể hián các con chă. Trọng tâm của Calligraphy chủ yÁu đưāc thể hián trong quá trình thiÁt kÁ thông qua các con chă, bằng cọ hoặc nhăng dụng cụ viÁt có ngòi. Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 2 Hình 1.

Calligrphy – Th° pháp - Calligraphy – Thư pháp phát triển đa d¿ng thông qua các chức năng của văn bÁn chă viÁt: thiáp cưới, thiáp mÿng, văn bÁn sự kián…l¿n thiÁt kÁ nghá thuÁt: thiÁt kÁ phông chă và kiểu chă, thiÁt kÁ logo viÁt tay, thiÁt kÁ đồ họa, nghá thuÁt thư pháp (xem hình 1.2) Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 3 Hình 1. Calligraphy: tÿ Tây sang Đông - Calligraphy: tÿ Tây sang Đông: Thư pháp Phư¢ng Tây (Western Calligraphy) đưāc nhÁn biÁt qua viác sā dụng há thống ký tự Latin – bá chă cái xuÃt hián l¿n đ¿u t¿i Rome vào khoÁng năm 600 trước Công nguyên (xem hình 1.3) Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 4 Hình 1. Western Calligraphy - Th° pháp Ph°¢ng Tây - Calligraphy đưāc thể hián trong nhăng cuốn thánh kinh thßi trung cổ Tây Âu có nhăng điểm nhÃn quan trọng, ví dụ như chă cái đ¿u tiên của mát cuốn sách hay mát chư¢ng đÃu đưāc dành mát trang minh họa riêng. Trang sách đặc biát này ngoài chă cái còn đưāc trang trí rÃt nhiÃu hoa văn và hình họa miêu tÁ các con vÁt với nhiÃu màu sắc rực rÿ.4) Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 5 Hình 1.

Calligraphy – Th° pháp Tây Ph°¢ng thiên nhiÃu và quy tÁc hình dáng - Calligraphy – Thư pháp Tây Phư¢ng thông thưßng hướng tới quy tắc hình dáng các con chă. KhoÁng cách giăa các chă cái có nhịp điáu và đưāc giãn đÃu nhau, với nhăng bố cục <hình học= nhÃt định hình thành qua các đưßng thẳng trên trang giÃy. Mßi chă cái đÃu có thứ tự nét viÁt rÃt nghiêm ngặt (xem hình 1.5) Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 6 Hình 1. Th° pháp Đông Á biÅu hián å Th° pháp Trung Qußc (Chinese Calligraphy) - Thư pháp Đông Á biểu hián á Thư pháp Trung Quốc (Chinese Calligraphy), nghá thuÁt Thư Pháp NhÁt BÁn (Japanese Calligraphy), Hàn Quốc (Korean Calligraphy) và Viát Nam bằng há thống chă Hán (xem hình 1.6) Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 7 Hình 1.

Chinese Calligraphy - Th° pháp Trung Qußc Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 8 - Hình d¿ng, kích thước, đá dài, chÃt lông của cọ; màu sắc, nồng đá của nước và mực; tốc đá hÃp thu nước, kÁt cÃu bà mặt giÃy là nhăng yÁu tố quan trọng quyÁt định kÁt quÁ tác phÁm Thư pháp. Bên c¿nh đó, kĩ thuÁt của ngưßi viÁt: áp lực, đá nghiêng, nét nhÃn, nét buông là thành tố có Ánh hưáng cuối cùng đÁn hình d¿ng, vẻ đẹp của tác phÁm. Japanese Calligraphy - Th° pháp Nh¿t BÁn Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 9 Hình 1. Korean Calligraphy - Th° pháp Hàn Qußc Hình 1.

Vietnamese Calligraphy - Th° pháp Viát - Thư Pháp hián nay là mát trong nhăng khía c¿nh nổi bÁt và đưāc đánh giá cao trong văn hóa Á Đông. - Thư pháp Nam Á bao gồm các nÃn nghá thuÁt Thư Pháp Ân Đá (Indian Calligraphy), Nê-pan, Thái Lan, Tây T¿ng.10) Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 10 Hình 1. Indian Calligraphy - Th° pháp Ân Đß - Thư pháp Hồi giáo (Islamic Calligraphy) hay còn gọi là Thư Pháp À RÁp đưāc dựa trên các chă cái tiÁng À RÁp, liên quan đÁn nghá thuÁt Hồi giáo hình học (Arabesque) xuÃt hián trên các bức tưßng và tr¿n nhà thß Hồi giáo. Calligraphy: nghá thu¿t và thiÁt kÁ - Nghá thuÁt Thư Pháp – Calligraphy ngày nay đưāc trân trọng bái nhăng vẻ đẹp và vốn văn hóa truyÃn thống tự có bên trong của nó.

H¢n năa, Calligraphy và Hand- Lettering giúp nhà thiÁt kÁ nắm đưāc cái hồn của chă cái để t¿o ra nhăng thiÁt kÁ chă mang tính nghá thuÁt cao trong quá trình thiÁt kÁ Ãn phÁm. Steve Jobs nói: <Calligraphy thÁt lịch thiáp, tinh tÁ và chứa đ¿y lịch sā theo mát cách mà khoa học không thể nắm bắt đưāc. Bài 1: Nhăng khái niám c¢ bÁn và calligraphy 11 DĂNG CĂ VÀ KĀ THU¾T THÄ HIàN CĄA NGHà THU¾T CHĂ VIÀT TAY CALLIGRAPHY 1. Ngòi bút - Các công cụ chính cho mát nhà thư pháp là cây bút và chÁi.

Bút thư pháp viÁt bằng ngòi có thể phẳng, tròn hoặc nhọn. Đối với mát số mục đích trang trí, có thể sā dụng bút nhiÃu ngòi - cọ thép. Tuy nhiên, các tác phÁm cũng đã đưāc t¿o ra với đ¿u nỉ và bút bi, mặc dù nhăng tác phÁm này không sā dụng các đưßng góc c¿nh.