Giáo trình Kỹ thuật thi công Tập 1 Phần 2 (TS. Đỗ Đình Đức chủ biên)

Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 của TS Đỗ Đình Đức cung cấp kiến thức chuyên sâu về thi công xây dựng, phục vụ cho sinh viên và kỹ sư.

• Trường học: Trường Đại Học Kỹ Thuật
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Thi Công
• Đề tài: Giáo Trình Kỹ Thuật Thi Công Tập 1 Phần 2
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• KHÁI NIỆM CHUNG VỀ BÊ TÔNG VÀ BÊ TÔNG CỐT THÉP
• 9. CHƯƠNG 9: MỘT SỐ LOẠI CỐP PHA, CỘT CHỐNG VÀ SÀN CÔNG TÁC
• 9.1. NHỮNG YÊU CẦU ĐỐI VỚI CỐP PHA VÀ CỘT CHỐNG
• 9.1.1. Những yêu cầu đối với cốp pha
• 9.1.2. Những yêu cầu đối với cột chống
• 9.2. PHÂN LOẠI CỐP PHA
• 9.2.1. Phân loại theo vật liệu chế tạo
• 9.2.1.1. Cốp pha làm từ gỗ xẻ
• 9.2.1.2. Cốp pha gỗ dán, gỗ ván ép
• 9.2.1.3. Cốp pha kim loại
• 9.2.1.4. Cốp pha bê tông cốt thép
• 9.2.1.5. Cốp pha gỗ thép kết hợp
• 9.2.1.6. Cốp pha sản xuất từ chất dẻo
• 9.2.1.7. Cốp pha cao su
• 9.2.2. Phân loại cốp pha theo phương pháp sử dụng
• 9.2.2.1. Cốp pha cố định
• 9.2.2.2. Cốp pha định hình
• 9.2.2.3. Cốp pha di chuyển
• 9.2.2.4. Cốp pha đặc biệt
• 9.2.2.5. Cốp pha tấm lớn
• 9.3. CỘT CHỐNG, ĐÀ ĐỠ
• 9.3.1. Cột chống sản xuất từ gỗ tròn, gỗ xẻ
• 9.3.2. Cột chống công cụ
• 9.3.2.1. Cột chống đơn
• 9.3.2.2. Cột chống tam giác tiêu chuẩn (Pal)
• 9.3.2.3. Cột chống tai liên kết

Tóm tắt

I. Toàn tập Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 TS Đức

Giáo trình Kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 do TS. Đỗ Đình Đức chủ biên là một tài liệu xây dựng nền tảng, được biên soạn công phu và phát hành bởi NXB Xây dựng. Cuốn sách này được xem là kim chỉ nam cho sinh viên ngành xây dựng và các kỹ sư đang công tác trong lĩnh vực thi công công trình dân dụng và công nghiệp. Nội dung của giáo trình tập trung vào các hạng mục thi công cốt lõi, đặc biệt là các công tác liên quan đến bê tông cốt thép toàn khối, một trong những phần việc chiếm tỷ trọng lớn nhất về chi phí và quyết định đến độ bền của công trình. Với cách trình bày khoa học, trực quan, từ lý thuyết cơ bản đến các ví dụ tính toán chi tiết, cuốn sách cung cấp một hệ thống kiến thức toàn diện và chuyên sâu. Các chương mục được phân chia logic, bắt đầu từ những khái niệm chung, đi sâu vào từng công tác cụ thể như cốp pha và giàn giáo, công tác cốt thép, và công tác bê tông toàn khối. Đặc biệt, tài liệu này không chỉ là một bài giảng kỹ thuật thi công thuần túy mà còn lồng ghép các yêu cầu thực tiễn, tiêu chuẩn ngành như TCVN 4453-95, giúp người đọc dễ dàng liên hệ và áp dụng vào công việc. Đây là một tài liệu không thể thiếu trong tủ sách của bất kỳ ai theo đuổi sự nghiệp xây dựng, từ việc học tập, nghiên cứu đến việc lập đồ án kỹ thuật thi công và triển khai biện pháp thi công tại công trường.

1.1. Tác giả TS. Đỗ Đình Đức và vai trò của NXB Xây dựng

TS. Đỗ Đình Đức, với kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu sâu rộng tại Đại học Xây dựng, đã biên soạn một giáo trình mang tính hệ thống và thực tiễn cao. Sự kết hợp giữa kiến thức học thuật uyên bác và kinh nghiệm thực tế đã tạo nên một tài liệu có giá trị, đáp ứng nhu cầu học tập và tham khảo của nhiều thế hệ kỹ sư. NXB Xây dựng, với vai trò là nhà xuất bản chuyên ngành hàng đầu, đã đảm bảo chất lượng in ấn và phát hành, đưa cuốn sách trở thành một ebook kỹ thuật thi công và sách in phổ biến, góp phần chuẩn hóa kiến thức trong ngành xây dựng tại Việt Nam.

1.2. Nội dung cốt lõi Công tác bê tông và cốp pha giàn giáo

Phần trọng tâm của Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 xoay quanh công tác bê tông và bê tông cốt thép toàn khối. Giáo trình đi sâu phân tích các thành phần, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thi công cho các hạng mục quan trọng. Nội dung về cốp pha và giàn giáo được trình bày chi tiết, từ các yêu cầu cơ bản về độ bền, độ ổn định, đến phân loại các loại cốp pha theo vật liệu (gỗ, kim loại, nhựa) và theo phương pháp sử dụng. Các hướng dẫn cụ thể về tính toán, thiết kế và cấu tạo cốp pha cho từng loại kết cấu như móng, cột, dầm, sàn giúp người đọc có cái nhìn tổng thể và chi tiết, làm cơ sở vững chắc cho việc áp dụng vào thực tế thi công.

1.3. Giá trị của giáo trình Đại học Xây dựng trong thực tiễn

Đây không chỉ là một giáo trình lý thuyết. Giá trị lớn nhất của cuốn sách nằm ở khả năng ứng dụng thực tiễn. Mỗi chương đều gắn liền với các tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam (TCVN) hiện hành, cung cấp các bảng tra, công thức tính toán và ví dụ minh họa cụ thể. Điều này giúp các kỹ sư trẻ nhanh chóng nắm bắt và áp dụng các quy định kỹ thuật vào việc lập biện pháp thi công, giám sát và quản lý chất lượng công trình. Cuốn sách là cầu nối vững chắc giữa lý thuyết được đào tạo tại Đại học Xây dựng và thực tế thi công đầy phức tạp tại công trường.

II. Thách thức trong thi công công trình mà giáo trình giải quyết

Thực tế thi công xây dựng luôn tiềm ẩn nhiều thách thức, đòi hỏi người kỹ sư phải có kiến thức nền tảng vững chắc và khả năng xử lý tình huống linh hoạt. Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 của TS. Đỗ Đình Đức đã trực tiếp giải quyết những vấn đề cốt lõi này. Một trong những thách thức lớn nhất là đảm bảo chất lượng của công tác bê tông toàn khối. Việc kiểm soát từ khâu vật liệu, cấp phối, trộn, đổ, đầm đến bảo dưỡng đều ảnh hưởng trực tiếp đến cường độ và tuổi thọ kết cấu. Giáo trình cung cấp một quy trình chuẩn hóa, giúp giảm thiểu các khuyết tật thường gặp như rỗ, nứt. Bên cạnh đó, vấn đề an toàn lao động trong xây dựng cũng là một ưu tiên hàng đầu. Việc thiết kế và lắp dựng cốp pha và giàn giáo không đúng kỹ thuật có thể dẫn đến những tai nạn thảm khốc. Cuốn sách nhấn mạnh các yêu cầu về khả năng chịu lực, độ ổn định và trình tự tháo lắp an toàn, dựa trên các quy định của TCVN 4453-95. Cuối cùng, việc lựa chọn biện pháp thi công phù hợp với điều kiện thực tế của từng công trình là một bài toán khó. Giáo trình phân tích ưu nhược điểm của các loại vật liệu, công nghệ khác nhau, giúp người kỹ sư có cơ sở để đưa ra quyết định tối ưu về cả kỹ thuật và kinh tế, đảm bảo tiến độ và hiệu quả dự án.

2.1. Yêu cầu kỹ thuật trong công tác bê tông toàn khối phức tạp

Công tác bê tông toàn khối đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật. Từ việc lựa chọn vật liệu, xác định cấp phối, thời gian vận chuyển, cho đến kỹ thuật đổ và đầm đều phải được kiểm soát chặt chẽ. Giáo trình đã hệ thống hóa các yêu cầu này, đặc biệt là các quy định về chiều cao rơi tự do của bê tông, xử lý mạch ngừng thi công và phương pháp bảo dưỡng ẩm phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam. Việc nắm vững các nguyên tắc này giúp ngăn ngừa các khuyết tật bê tông, đảm bảo kết cấu đạt được cường độ thiết kế.

2.2. Vấn đề an toàn lao động và tuân thủ TCVN 4453 95

An toàn lao động trong xây dựng là yếu tố sống còn. Giáo trình đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ TCVN 4453-95 trong công tác thi công. Các quy định về thiết kế, lắp dựng và tháo dỡ cốp pha, đà giáo được trình bày rõ ràng. Ví dụ, tài liệu chỉ rõ "Cốp pha, đà giáo chỉ được dỡ khi bê tông đạt cường độ cần thiết để kết cấu chịu được trọng lượng bản thân và các tải trọng tác động khác". Việc tuân thủ những chỉ dẫn này không chỉ đảm bảo chất lượng công trình mà còn bảo vệ an toàn cho người lao động.

2.3. Khó khăn khi lựa chọn biện pháp thi công tối ưu cho dự án

Mỗi công trình có những đặc thù riêng về quy mô, điều kiện địa chất, và yêu cầu tiến độ. Việc lựa chọn một biện pháp thi công tối ưu là thách thức lớn. Giáo trình kỹ thuật thi công của TS. Đỗ Đình Đức cung cấp một cái nhìn so sánh giữa các công nghệ và vật liệu khác nhau. Ví dụ, khi nào nên dùng cốp pha thép thay vì cốp pha gỗ, khi nào nên áp dụng phương pháp thi công Top-down cho tầng hầm. Những phân tích này là cơ sở quan trọng giúp kỹ sư đưa ra lựa chọn hợp lý, cân bằng giữa yếu tố kỹ thuật, kinh tế và tiến độ.

III. Bí quyết làm chủ công tác cốp pha và cốt thép từ giáo trình

Làm chủ công tác cốp pha và cốt thép là chìa khóa để đảm bảo chất lượng phần thô của mọi kỹ thuật thi công công trình. Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 cung cấp những bí quyết và kiến thức chuyên sâu để thực hiện tốt hai hạng mục này. Đối với cốp pha và giàn giáo, cuốn sách không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu mà còn đi sâu vào phân tích các yêu cầu kỹ thuật và kinh tế. Một điểm nhấn quan trọng là việc so sánh số lần luân chuyển của các loại vật liệu, như trích dẫn: "cốp pha bằng gỗ từ 3 đến 7 lần, cốp pha gỗ dán, ván ép khoảng 10 lần, cốp pha nhựa 50 lần, cốp pha thép khoảng 200 lần". Thông tin này cực kỳ hữu ích cho việc lập dự toán và lựa chọn vật liệu. Phần công tác cốt thép được trình bày một cách bài bản, từ khâu phân loại, các yêu cầu kỹ thuật theo TCVN, đến các quy trình gia công chi tiết như làm thẳng, cắt, uốn và nối thép. Giáo trình hướng dẫn các phương pháp nối thép phổ biến như nối buộc và nối hàn, đồng thời chỉ rõ các quy định về vị trí và tỷ lệ mối nối trên một mặt cắt. Các sơ đồ tính toán và cấu tạo chi tiết cho cốp pha móng, cột, dầm, sàn trong chương 10 là nguồn tham khảo vô giá, giúp người học và người làm nghề có thể tự tin thiết kế và triển khai thi công, đảm bảo kết cấu có hình dạng, kích thước chính xác và đủ khả năng chịu lực.

3.1. Phân loại và yêu cầu kỹ thuật đối với cốp pha và giàn giáo

Chương 9 của giáo trình hệ thống hóa kiến thức về cốp pha và giàn giáo. Cốp pha được phân loại theo hai tiêu chí chính: vật liệu chế tạo (gỗ xẻ, gỗ dán, kim loại, nhựa, cao su) và phương pháp sử dụng (cốp pha cố định, cố định hình, di chuyển). Mỗi loại đều được mô tả chi tiết về cấu tạo, ưu nhược điểm và phạm vi áp dụng. Các yêu cầu kỹ thuật đối với cốp pha và cột chống được nêu bật, bao gồm: chế tạo đúng hình dạng kích thước, đủ khả năng chịu lực, kín khít để không mất nước xi măng, và dễ dàng tháo lắp. Những kiến thức này là nền tảng để lựa chọn và sử dụng cốp pha hiệu quả.

3.2. Quy trình gia công và lắp dựng cốt thép theo tiêu chuẩn

Công tác cốt thép được trình bày trong Chương 11, bao gồm hai quá trình chính: gia công và lắp dựng. Quy trình gia công được mô tả chi tiết các bước: làm thẳng, cạo gỉ, cắt, uốn và nối cốt thép. Giáo trình đưa ra các phương pháp từ thủ công đến cơ giới, phù hợp với quy mô từng công trình. Đặc biệt, phần hướng dẫn lập sơ đồ vận trù cắt thép giúp tối ưu hóa việc sử dụng vật liệu, giảm thiểu hao hụt. Các yêu cầu khi lắp dựng cốt thép như đúng vị trí, chủng loại, đảm bảo lớp bê tông bảo vệ cũng được nhấn mạnh, giúp đảm bảo chất lượng kết cấu chịu lực.

3.3. Hướng dẫn tính toán thiết kế cốp pha cho kết cấu công trình

Một trong những nội dung giá trị nhất của cuốn sách là phần hướng dẫn tính toán thiết kế cốp pha, trình bày trong Chương 10. Dựa trên cơ sở TCVN 4453-95, giáo trình cung cấp phương pháp xác định các loại tải trọng tác dụng lên cốp pha, bao gồm tải trọng thẳng đứng (trọng lượng bản thân, bê tông, cốt thép, tải trọng thi công) và tải trọng ngang (áp lực bê tông, tải trọng gió). Từ đó, người đọc được hướng dẫn cách lập sơ đồ tính, kiểm tra bền và kiểm tra độ võng cho các bộ phận cốp pha, đảm bảo hệ thống làm việc an toàn và ổn định trong suốt quá trình đổ bê tông.

IV. Phương pháp thi công bê tông toàn khối trong giáo trình này

Chương 12 của Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 là một chương chuyên sâu về công tác bê tông toàn khối, trình bày một cách hệ thống các phương pháp và quy trình từ khâu chuẩn bị đến khi hoàn thiện. Cuốn sách nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn bị vật liệu, bao gồm xi măng, cát, đá và nước, tất cả đều phải đảm bảo sạch và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Việc xác định thành phần cấp phối bê tông được hướng dẫn chi tiết, giúp tạo ra vữa bê tông có mác và độ sụt phù hợp với từng loại kết cấu. Các phương pháp trộn bê tông, từ thủ công đến cơ giới, được phân tích rõ ràng, đi kèm với các bảng tra về thời gian trộn tiêu chuẩn tùy thuộc vào dung tích máy và độ sụt yêu cầu. Một nội dung quan trọng khác là kỹ thuật vận chuyển vữa bê tông. Giáo trình phân loại các phương tiện vận chuyển theo cự ly gần và xa, từ xe cút kít, xe cải tiến đến các thiết bị hiện đại như cần trục và máy bơm. Các nguyên tắc đổ bê tông được hệ thống hóa một cách khoa học: đổ từ trên xuống, từ xa về gần, và đổ thành từng lớp với chiều dày phù hợp. Đặc biệt, phần hướng dẫn xử lý mạch ngừng thi công và các biện pháp bảo dưỡng bê tông hiệu quả là những kiến thức thực tiễn vô cùng quý báu, giúp đảm bảo tính đồng nhất và chất lượng lâu dài của kết cấu bê tông.

4.1. Chuẩn bị vật liệu và xác định cấp phối bê tông chuẩn xác

Chất lượng bê tông bắt nguồn từ khâu chuẩn bị vật liệu. Giáo trình yêu cầu các vật liệu như cát, đá phải sạch, không lẫn tạp chất và có cỡ hạt đúng theo thiết kế. Nước trộn phải là nước sạch. Dựa trên các vật liệu đầu vào và mác bê tông yêu cầu, việc xác định cấp phối chính xác là bước đầu tiên để đảm bảo chất lượng. Giáo trình cung cấp cơ sở lý thuyết và các bảng tra tham khảo để tính toán thành phần vật liệu cho 1m³ vữa bê tông, giúp kiểm soát chặt chẽ chất lượng ngay từ đầu.

4.2. Kỹ thuật đổ và đầm bê tông cho móng cột dầm sàn

Giáo trình cung cấp các biện pháp thi công chi tiết cho từng loại kết cấu. Đối với móng, hướng dẫn đổ theo từng lớp và xử lý mái vát. Đối với cột và tường, nhấn mạnh việc vệ sinh chân cột, đổ lớp vữa lót và chia đợt đổ hợp lý. Đối với dầm, sàn, trình bày cách đổ bê tông đồng thời, đảm bảo sự liên kết toàn khối. Kỹ thuật đầm bê tông cũng được mô tả kỹ lưỡng, từ đầm thủ công đến các loại đầm máy (đầm dùi, đầm bàn), với các lưu ý về khoảng cách di chuyển, thời gian đầm để bê tông đạt độ đặc chắc tối ưu.

4.3. Xử lý mạch ngừng và quy trình bảo dưỡng bê tông hiệu quả

Trong thi công thực tế, việc tạo ra mạch ngừng là khó tránh khỏi. Giáo trình hướng dẫn cách xác định vị trí đặt mạch ngừng hợp lý tại những nơi có nội lực nhỏ (ví dụ 1/4 nhịp dầm phụ) và các bước xử lý bề mặt mạch ngừng trước khi đổ lớp bê tông tiếp theo để đảm bảo tính liên tục của kết cấu. Sau khi đổ, công tác bảo dưỡng là cực kỳ quan trọng. Cuốn sách cung cấp bảng thời gian bảo dưỡng ẩm cần thiết tùy theo vùng khí hậu tại Việt Nam, nhấn mạnh nguyên tắc giữ cho bề mặt bê tông luôn ẩm để quá trình thủy hóa xi măng diễn ra hoàn toàn, giúp bê tông đạt cường độ tối đa.

V. Ứng dụng từ sách cho các đồ án kỹ thuật thi công thực tế

Kiến thức từ Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 không chỉ mang tính học thuật mà còn có giá trị ứng dụng to lớn, đặc biệt trong việc thực hiện các đồ án kỹ thuật thi công và giải quyết các bài toán thực tế tại công trường. Cuốn sách cung cấp một nền tảng lý thuyết vững chắc và các phương pháp tính toán cụ thể, là nguồn tài liệu tham khảo chính cho sinh viên khi lập biện pháp thi công cho một công trình giả định. Các chương cuối của giáo trình, đặc biệt là phần thi công tầng hầm nhà cao tầng, mang đến những kiến thức hiện đại và rất thực tiễn. Việc giới thiệu các phương pháp chống đỡ tường chắn như sử dụng hệ thanh chống tiêu chuẩn hay ổn định bằng neo đất giúp mở rộng tầm nhìn cho người đọc về các công nghệ thi công tiên tiến. Đặc biệt, phương pháp thi công từ trên xuống (Top-down) được trình bày một cách hệ thống, từ việc thi công tường trong đất, đặt cột chống tạm, đến quy trình đào đất và thi công các tấm sàn từ trên xuống. Đây là những kiến thức quý giá, giúp các kỹ sư tương lai có thể tự tin thiết kế và tổ chức thi công các công trình ngầm phức tạp, một xu hướng ngày càng phổ biến trong xây dựng đô thị hiện đại. Nhờ đó, giáo trình của TS. Đỗ Đình Đức trở thành một cẩm nang không thể thiếu để biến lý thuyết thành các giải pháp thi công hiệu quả và an toàn.

5.1. Thi công tầng hầm nhà cao tầng theo phương pháp Top down

Phương pháp Top-down là một giải pháp thi công hiệu quả cho các công trình có tầng hầm sâu trong đô thị chật hẹp. Giáo trình mô tả chi tiết trình tự thi công: bắt đầu bằng việc thi công tường vây và cọc, sau đó đổ sàn tầng trệt ngay trên mặt đất, rồi tiến hành đào đất bên dưới và thi công lần lượt các sàn tầng hầm từ trên xuống. Phương pháp này giúp ổn định hố đào, giảm thiểu ảnh hưởng đến các công trình lân cận và cho phép thi công đồng thời phần ngầm và phần thân, giúp đẩy nhanh tiến độ.

5.2. Giải pháp chống đỡ tường chắn và ổn định bằng neo đất

Khi thi công hố đào sâu, việc đảm bảo ổn định cho tường chắn là tối quan trọng. Giáo trình giới thiệu các giải pháp chống đỡ tường chắn tiên tiến. Ngoài hệ chống đỡ bằng dầm thép giao thoa, phương pháp ổn định tường chắn bằng neo đất được trình bày chi tiết. Quy trình thi công neo đất, từ khoan lỗ, bơm vữa tạo bầu neo, luồn cáp đến kéo dự ứng lực, được mô tả rõ ràng. Đây là giải pháp hiệu quả giúp giải phóng không gian bên trong hố đào, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thi công cơ giới.

5.3. Kinh nghiệm lập biện pháp thi công cho công trình thực tế

Từ những kiến thức về công tác đất, công tác bê tông toàn khối, đến thi công tầng hầm, người đọc có thể tổng hợp để lập một biện pháp thi công hoàn chỉnh. Giáo trình cung cấp cơ sở để lựa chọn máy móc, bố trí mặt bằng, lập tiến độ và đưa ra các giải pháp kỹ thuật cho từng hạng mục. Việc hiểu rõ các nguyên tắc, ưu nhược điểm của từng phương pháp là nền tảng vững chắc để các kỹ sư có thể giải quyết các vấn đề phát sinh và đảm bảo công trình được thi công an toàn, chất lượng và đúng tiến độ.

VI. Kết luận Tầm quan trọng của giáo trình Kỹ thuật thi công

Tóm lại, Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 do TS. Đỗ Đình Đức chủ biên là một tài liệu xây dựng có giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc. Cuốn sách không chỉ đơn thuần là một bài giảng kỹ thuật thi công mà còn là một cẩm nang toàn diện, hệ thống hóa những kiến thức cốt lõi nhất trong lĩnh vực thi công công trình, đặc biệt là các công tác liên quan đến bê tông cốt thép. Từ việc phân tích các loại cốp pha và giàn giáo, quy trình công tác cốt thép, đến các phương pháp công tác bê tông toàn khối, mọi nội dung đều được trình bày một cách logic, rõ ràng và gắn liền với các tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam (TCVN). Nội dung của sách không chỉ dừng lại ở các công tác cơ bản mà còn cập nhật các công nghệ thi công hiện đại như thi công tầng hầm bằng phương pháp Top-down, cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc cho sinh viên và kỹ sư. Với sự phát triển không ngừng của ngành xây dựng, việc nắm vững những kiến thức nền tảng từ những tài liệu uy tín như thế này là vô cùng cần thiết. Cuốn sách này, cùng với giáo trình kỹ thuật thi công tập 2, tạo thành một bộ tài liệu hoàn chỉnh, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ kỹ sư xây dựng Việt Nam, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các dự án trong và ngoài nước.

6.1. Tổng kết giá trị học thuật và ứng dụng của tài liệu này

Giá trị của giáo trình thể hiện ở sự cân bằng hoàn hảo giữa lý thuyết học thuật và ứng dụng thực tế. Nội dung được biên soạn dựa trên chương trình đào tạo chuẩn của Đại học Xây dựng, đồng thời lồng ghép các kinh nghiệm thi công, các bảng tra và ví dụ tính toán cụ thể. Điều này giúp người đọc không chỉ hiểu 'tại sao' mà còn biết 'làm thế nào', biến kiến thức sách vở thành các giải pháp kỹ thuật hiệu quả trên công trường.

6.2. Hướng phát triển Từ tập 1 đến giáo trình kỹ thuật thi công tập 2

Giáo trình kỹ thuật thi công tập 1 phần 2 đặt nền móng vững chắc cho các công tác thi công phần thô. Để có một cái nhìn toàn diện, người đọc nên tìm hiểu thêm giáo trình kỹ thuật thi công tập 2, thường tập trung vào các công tác hoàn thiện và các công nghệ thi công chuyên biệt khác. Việc nghiên cứu trọn bộ giáo trình sẽ giúp xây dựng một hệ thống kiến thức đầy đủ, từ móng đến mái, từ phần thô đến hoàn thiện, tạo nên năng lực toàn diện cho một kỹ sư công trường.

6.3. Nâng cao năng lực kỹ sư với ebook kỹ thuật thi công tiện lợi

Trong thời đại số, việc tiếp cận kiến thức trở nên dễ dàng hơn. Sự tồn tại của các phiên bản ebook kỹ thuật thi công cho phép các kỹ sư, sinh viên có thể tra cứu, học tập mọi lúc, mọi nơi. Việc trang bị những tài liệu chất lượng như giáo trình của TS. Đỗ Đình Đức dưới dạng số hóa là một phương pháp hiệu quả để liên tục cập nhật và củng cố kiến thức, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu khắt khe của ngành xây dựng hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kỹ thuật thi công (Tập 1) (tái bản, Nhà xuất bản Xây dựng) là tài liệu học tập nòng cốt thuộc khối kiến thức chuyên ngành trong chương trình đào tạo kỹ sư Kỹ thuật Xây dựng công trình Dân dụng và Công nghiệp ở bậc Đại học và Cao học. Môn học Kỹ thuật thi công giữ vai trò chuyển giao giữa cơ sở lý thuyết tính toán kết cấu, cơ học đất và thực tiễn triển khai xây lắp tại hiện trường, bao gồm các công đoạn từ công tác đất, nền móng đến thi công phần thân và công trình ngầm.

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho người học hệ thống lý thuyết công nghệ thi công, phương pháp tính toán thiết kế các kết cấu tạm (cốp pha, đà giáo, hệ chống đỡ hố đào), kỹ thuật gia công - lắp đặt cốt thép, đổ và bảo dưỡng bê tông toàn khối, kết cấu bê tông cốt thép ứng lực trước, cùng các biện pháp thi công tầng hầm nhà cao tầng. Người học được hình thành năng lực phân tích điều kiện địa chất - kỹ thuật, tính toán kiểm tra độ bền, độ biến dạng theo tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành và xây dựng biện pháp thi công tối ưu cho từng hạng mục công trình.

Cấu trúc giáo trình gồm Phần mở đầu và 4 phần chuyên đề với 15 chương:

• Phần mở đầu: Những vấn đề chung về sản xuất và sản phẩm xây dựng cơ bản.
• Phần 1 (Chương 1 đến 6): Công tác đất, tính khối lượng đào đắp, kỹ thuật đào/đắp/đầm đất và công tác nổ mìn.
• Phần 2 (Chương 7 đến 8): Kỹ thuật thi công cọc và cừ (cọc đúc sẵn, cọc ép, cọc khoan nhồi, cọc Barrette, cột xi măng đất).
• Phần 3 (Chương 9 đến 13): Công tác bê tông và bê tông cốt thép toàn khối (cốp pha, đà giáo, cốt thép, bê tông, bê tông ứng lực trước).
• Phần 4 (Chương 14 đến 15): Kỹ thuật thi công tầng hầm nhà cao tầng, tính toán ổn định hố đào và giải pháp chống đỡ tường chắn (Topdown, neo đất).

Điểm đặc trưng của giáo trình là sự kết hợp chặt chẽ giữa công thức giải tích định lượng theo Tiêu chuẩn Xây dựng Việt Nam (TCVN 4453-95, TCVN 2737-1995, TCVN 5574:1991) với hệ thống thông số kỹ thuật thực tế và bản vẽ cấu tạo chi tiết.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

1. Chương 1, 2, 4, 5 (Công tác đất và xử lý nền): Hệ thống hóa phân cấp đất, phương pháp xác định độ dốc ổn định, tính toán khối lượng đào đắp hố móng và công trình chạy dài, phương pháp cân bằng đào đắp - phân bố cự ly vận chuyển. Trình bày quy trình thi công cơ giới bằng máy đào gầu ngửa, máy cạp, máy ủi, công tác đầm nén đất theo độ ẩm tối ưu và ứng dụng vải địa kỹ thuật, bấc thấm trong gia cố nền.
2. Chương 7, 8 (Kỹ thuật thi công cọc và cừ): Quy trình sản xuất cọc bê tông cốt thép tại bãi đúc, kỹ thuật thi công đóng cọc bằng búa diesel/thủy lực, ép cọc thủy lực, công nghệ thi công cọc khoan nhồi và tường trong đất (cọc Barrette) dưới dung dịch giữ thành bentonite, cọc cát, cọc xi măng đất và kỹ thuật hạ - nhổ cừ thép.
3. Chương 9, 10 (Hệ thống cốp pha, đà giáo và tính toán thiết kế): Phân loại cốp pha theo vật liệu (gỗ xẻ luân chuyển 3-7 lần, gỗ dán 10 lần, nhựa 50 lần, thép 200 lần, cốp pha tấm lớn 700-1000 lần) và theo phương pháp vận hành (cố định, định hình, cốp pha trượt, cốp pha leo, cốp pha bay, giáo Pal, giáo đầm rút). Thiết lập bài toán tải trọng tác dụng (tĩnh tải bản thân, hoạt tải thi công 100-250 daN/m², áp lực ngang bê tông tươi, chấn động đầm rung 200 daN/m²) và quy trình kiểm tra bền, võng, ổn định chống lật theo TCVN 4453-95.
4. Chương 11 (Công tác cốt thép): Quy chuẩn thép xây dựng nhóm AI ($R_a = 2100,\text{kg/cm}^2$), AII ($R_a = 2700,\text{kg/cm}^2$), AIII ($R_a = 3600,\text{kg/cm}^2$), thép hình theo TCVN 5574:1991 và TCVN 1651:1985. Công nghệ gia cường nguội (kéo nguội tăng 20-30% cường độ; dập nguội với hệ số biến dạng $\delta = \frac{d_0 - d}{d_0} \times 100%$; chuốt nguội). Kỹ thuật uốn cốt thép có trừ độ giãn dài ($45^\circ$ giãn $0,5d$; $90^\circ$ giãn $1,0d$; $135^\circ-180^\circ$ giãn $1,5d$) và thuật toán lập sơ đồ vận trù cắt thép tối ưu.
5. Chương 12, 13 (Công tác bê tông và bê tông ứng lực trước): Cấp phối, kỹ thuật vận chuyển, nguyên tắc phân lớp đổ bê tông, xử lý mạch ngừng, đầm bê tông (đầm dùi, đầm bàn, đầm cạnh), bảo dưỡng ẩm, quy trình tháo dỡ cốp pha và phương pháp đổ bê tông dưới nước bằng ống rút thẳng đứng. Kỹ thuật thi công kết cấu ứng lực trước căng trước và căng sau (có bám dính và không bám dính).
6. Chương 14, 15 (Thi công tầng hầm và ổn định hố móng sâu): Cơ chế dịch chuyển của đất nền quanh hố đào, tính toán ổn định tường chắn, giải pháp chống đỡ tường cừ bằng thanh chống thép hình (H, I), công nghệ neo đất 7 bước với van bơm cao su phụt vữa xi măng chịu áp lực, kỹ thuật thi công tầng hầm Topdown và bán Topdown kết hợp cột chống tạm bằng thép.

Nội dung giáo trình phát triển theo tiến trình tuyến tính chặt chẽ: bắt đầu từ các công tác nền móng và đất ngầm, chuyển tiếp lên phần kết cấu chịu lực bê tông cốt thép, và kết thúc ở các giải pháp kỹ thuật phức tạp cho công trình ngầm đô thị.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết nền tảng (Fundamental theories): Lý thuyết biến dạng dẻo và hóa bền cơ học của thép trong gia công cơ nhiệt; lý thuyết cơ học đất ứng dụng (áp lực đất chủ động, bị động, ma sát thành hố đào); thủy lực học vữa bê tông tươi và biến dạng đàn hồi của kết cấu chịu uốn/chịu nén.
• Nguyên lý cốt lõi (Core principles): Nguyên lý cân bằng giới hạn trong tính toán độ bền mômen ($M_{max} = \frac{q l^2}{10}$), môđun chống uốn ($W = \frac{b h^2}{6}$), điều kiện biến dạng võng ($f \le [f]$) và ổn định uốn dọc cột chống ($P \le \phi F [\sigma]_{un}$); nguyên lý triệt tiêu ứng suất kéo trong kết cấu ứng lực trước; nguyên lý cân bằng biến dạng hố đào đô thị.
• Khung quy chuẩn (Essential frameworks): Hệ thống tiêu chuẩn thiết kế và nghiệm thu Việt Nam gồm TCVN 4453-95 (kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối), TCVN 2737-1995 (tải trọng và tác động), TCVN 5574:1991 (tiêu chuẩn thiết kế kết cấu bê tông cốt thép), TCVN 1072-71 (phân loại gỗ).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ năng tính toán tải trọng tiêu chuẩn, xác định áp lực ngang bê tông tươi ($P = \gamma H$ hoặc $P = \gamma(0,27V + 0,78)k_1 k_2$), thiết kế khoảng cách đà giáo, gông cột; lập bảng vận trù cắt thép theo tam giác sử dụng để tối thiểu hóa lượng thép thừa.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Kỹ năng phân tích vùng dịch chuyển đất nền quanh hố đào sâu (miền dịch chuyển rộng gấp 2 đến 3 lần chiều sâu hố), đánh giá độ ổn định chống lật ($k_{at} \ge 1,25$), lựa chọn sơ đồ kết cấu chống giữa hệ thanh chống trong lòng hố đào và hệ neo đất phụt vữa xi măng.
• Năng lực thực tế (Practical competencies): Đọc hiểu và triển khai bản vẽ cấu tạo chi tiết (cốp pha móng băng, móng đơn, cột, thang máy, cầu thang bộ), tổ chức quy trình thi công cốp pha trượt điều khiển qua trạm bơm trung tâm (vận hành 30-40 kích thủy lực, vận tốc trượt 2,5-3m/ngày), kiểm soát chất lượng mối nối cọc và mạch ngừng bê tông.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận diễn dịch kết hợp giải tích kỹ thuật và mô hình hóa trực quan. Các nội dung công nghệ đều bắt đầu từ việc phân tích bản chất cơ học - vật lý của vật liệu, tiếp nối bằng việc lượng hóa các tác động thông qua hệ thống công thức tính toán tải trọng, và cụ thể hóa bằng các bản vẽ cấu tạo chi tiết.

Giáo trình tích hợp hệ thống case study và bài tập thực hành thiết kế:

• Bài toán vận trù cắt thép: Phương pháp giải bài toán tối ưu hóa chiều dài thanh thép gốc $11,7,\text{m}$ trên hệ tọa độ trực giao $Ox-Oy$ nhằm xác định tọa độ nằm trong tam giác sử dụng gần đường nối nhất, giảm phế liệu cốt thép.
• Bài toán chu trình nâng kích thủy lực cốp pha trượt: Tính toán chu kỳ hoạt động $t_0 = 100-150,\text{giây}$ bao gồm $t_1 = 30-45,\text{giây}$ (bơm dầu), $t_2 = 65-90,\text{giây}$ (di chuyển cốp pha lên đoạn $\Delta h$), $t_3 = 5-15,\text{giây}$ (trả kích về vị trí ban đầu).
• Thực hành thiết kế đà giáo: Tính toán dầm rút vượt khẩu độ, sơ đồ đà đỡ lớp trên và lớp dưới chịu tải trọng tập trung $P$ tựa trên đỉnh giáo Pal hoặc cột chống tai liên kết.

Phương pháp đánh giá kết quả học tập dựa trên việc thực hiện Đồ án môn học Kỹ thuật thi công (yêu cầu sinh viên tính toán tải trọng, thiết kế biện pháp cốp pha dầm - sàn - cột cho công trình cụ thể, lập sơ đồ đào đất hố móng) cùng bài thi kết thúc học phần kiểm tra kiến thức tiêu chuẩn và giải bài toán kỹ thuật.

Hướng dẫn tự học: Sinh viên cần nghiên cứu song song các bảng số liệu kỹ thuật (Bảng 9.1 mômen quán tính cốp pha thép; Bảng 9.4 đặc tính gông cột; Bảng 10.1 và 10.2 tải trọng bê tông; Bảng 10.3 hệ số vượt tải) với các hình vẽ mặt cắt cấu tạo (Hình 10.1 đến 10.42), đồng thời đối chiếu trực tiếp các quy định kiểm tra chất lượng với tiêu chuẩn TCVN 4453-95.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình thể hiện các nội dung kỹ thuật cập nhật so với các tài liệu truyền thống:

• Hiện đại hóa công nghệ ván khuôn: Dịch chuyển từ cốp pha gỗ xẻ thủ công (hạn chế sử dụng do bảo vệ môi trường, luân chuyển thấp 3-7 lần) sang cốp pha định hình kim loại, cốp pha ván ép phủ phim, cốp pha chất dẻo, cốp pha tấm lớn liên kết sườn tổ hợp và cốp pha bê tông cốt thép đúc sẵn (đóng vai trò kết cấu vĩnh cửu).
• Tích hợp các xu hướng thi công cơ giới hóa: Giáo trình đưa vào quy trình vận hành các hệ thống cơ giới phức tạp như cốp pha trượt thi công lõi cứng/xi lô với kích nâng 3-5 tấn, cốp pha leo không cần giàn giáo đỡ từ mặt đất, cốp pha bay chuyển tầng bằng cẩu tháp, và hệ thống cốp pha di động ngang trên ray trượt thi công đường hầm/tuy-nen.
• Công nghệ thi công hố móng sâu và công trình ngầm: Tích hợp công nghệ neo đất dự ứng lực tạo bầu neo bằng vữa xi măng tỷ lệ $\text{XM/N} = 2,2 \div 2,4$, thi công tường trong đất (Barrette) và giải pháp thi công Topdown/bán Topdown nhằm kiểm soát biến dạng đất nền đô thị.

Các dữ liệu thực tế tại các công trình xây dựng lớn tại Việt Nam được đưa vào giáo trình minh chứng cho giải pháp kỹ thuật:

• Khách sạn Opera Hilton (Hà Nội) và Khu chung cư Trung Hòa (Hà Nội): Áp dụng tấm cốp pha bê tông cốt thép bán lắp ghép.
• Công trình Hà Nội Tower: Ứng dụng hệ cột chống tổ hợp tai liên kết chịu tải trọng lớn.

Nền tảng kỹ thuật của giáo trình gắn liền với các công trình nghiên cứu của các chuyên gia trong nước (TS. Nguyễn Anh Dũng, GS. Nguyễn Đình Thám, PGS. Lê Kiều, GS.TS. Phan Trường Phiệt, TS. Nguyễn Trường Tiến) và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học và học viên cao học: Giáo trình được biên soạn phục vụ sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4 các ngành Kỹ thuật Xây dựng công trình Dân dụng và Công nghiệp, Kỹ thuật Công trình Xây dựng, Quản lý Xây dựng; học viên cao học chuyên ngành Kỹ thuật Xây dựng và Quản lý Dự án Xây dựng.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu nội dung giáo trình, người học cần hoàn thành các học phần:
  • Cơ học đất: Xác định áp lực đất chủ động, bị động và tính chất cơ lý của các lớp đất.
  • Sức bền vật liệu & Cơ học kết cấu: Phân tích biểu đồ nội lực mômen, lực cắt, tính toán ứng suất và độ võng dầm liên tục.
  • Vật liệu xây dựng: Nắm vững cấp phối vữa bê tông, tính chất xi măng, phụ gia trương nở và phân cấp nhóm cốt thép.
  • Nền và Móng: Cơ sở tính toán cọc đơn, đài cọc và móng nông.
• Giảng viên: Sử dụng làm giáo trình giảng dạy chính thức học phần Kỹ thuật thi công 1, tài liệu chuẩn hóa đề cương môn học, biên soạn ngân hàng đề thi và tài liệu hướng dẫn thực hiện Đồ án môn học Kỹ thuật thi công.
• Kỹ sư và cán bộ kỹ thuật: Tài liệu tra cứu thực địa cho kỹ sư thi công, kỹ sư thiết kế biện pháp tại các ban quản lý dự án và nhà thầu xây lắp nhằm tính toán kiểm tra an toàn đà giáo, ván khuôn, thiết kế biện pháp thi công hố móng sâu và nghiệm thu công trình theo TCVN 4453-95.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình phục vụ sinh viên kỹ thuật xây dựng năm thứ 3-4, học viên cao học, giảng viên phụ trách học phần Kỹ thuật thi công, và các kỹ sư xây dựng cần tài liệu tra cứu các công thức tính toán biện pháp thi công cốp pha, cốt thép, bê tông và tầng hầm nhà cao tầng.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần có kiến thức nền tảng về Sức bền vật liệu (tính toán ứng suất, mômen uốn), Cơ học kết cấu (sơ đồ dầm liên tục), Cơ học đất (áp lực đất, mực nước ngầm), Vật liệu xây dựng (thành phần bê tông, phân loại thép) và Nền móng công trình.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu thi công khác?

Giáo trình kết hợp toàn diện giữa lý thuyết tính toán định lượng kết cấu tạm dựa trên hệ thống tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam (TCVN 4453-95, TCVN 2737-1995) với hệ thống cấu tạo chi tiết các công nghệ thi công hiện đại như cốp pha trượt, cốp pha leo, neo đất dự ứng lực và công nghệ Topdown.

4. Làm sao để tự học giáo trình hiệu quả?

Người học nên bám sát progression logic của sách: học lý thuyết tính toán tải trọng và công thức bền/võng tại Chương 10 và 14, sau đó đối chiếu với các bảng thông số kỹ thuật (Bảng 9.1-9.4, 10.1-10.4) và hệ thống bản vẽ chi tiết cấu tạo đi kèm để hiểu rõ phương pháp liên kết thực tế.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Tài liệu bổ trợ bao gồm hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN 4453-95, TCVN 5574:1991, TCVN 1651:1985, TCVN 2737-1995, TCVN 1072-71) và các tài liệu chuyên khảo chuyên ngành như Ván khuôn và dàn giáo (Trần Như Đính), Kỹ thuật xây dựng (Lê Kiều, Nguyễn Duy Ngụ, Nguyễn Đình Thám), Áp lực đất lên tường chắn (Phan Trường Phiệt).

---

Kết luận

Giáo trình Kỹ thuật thi công (Tập 1) (NXB Xây dựng) cung cấp hệ thống cơ sở khoa học và phương pháp tính toán công nghệ thi công xây lắp phần ngầm, kết cấu bê tông cốt thép toàn khối và tầng hầm nhà cao tầng. Nội dung giáo trình được thiết lập dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam và các giải pháp cấu tạo đã qua kiểm chứng thực tế.

Lộ trình học tập đề xuất: $$\text{Phần mở đầu & Phần 1 (Công tác đất)} \longrightarrow \text{Phần 2 (Kỹ thuật cọc, cừ)} \longrightarrow \text{Phần 3 (Cốp pha, cốt thép, bê tông toàn khối)} \longrightarrow \text{Phần 4 (Hố đào sâu & Công nghệ Topdown)}$$

Để mở rộng kiến thức, người học có thể tham khảo 25 đầu mục tài liệu chuyên khảo và tiêu chuẩn kỹ thuật được dẫn chiếu chi tiết ở phần cuối giáo trình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần 3 CONG TAC BE TONG VA BE TONG COT THEP TOAN KHOI KHAI NIEM CHUNG VE BE TONG VA BE TONG COT THEP Bê tông là hôn hợp của các cốt liệu (Đá, sỏi, cát.) với xi mãng, nước và một vài loại phụ gia, được trộn với nhau theo một tỷ lệ nhất định. Sau khi đầm và đông cứng nó trở thành một vật liệu đồng nhất có khả năng chịu nén lớn. Trong các kết cấu chịu uốn người ta đặt cốt thép trong bê tông để đảm nhận chức năng này. Bê tông và bê tông cốt thép có một số ưu điểm là: dễ thi công, dé dàng nâng cao năng suất lao động khi ứng dụng các công nghệ mới, dễ đàng tạo hình kết cấu công trình theo thiết kế; khả năng chịu lực lớn, tuổi thọ cao; có thể chế tạo được các loại bê tông có cường độ, tính chất và trọng lượng rất khác nhau; các vật liệu tạo nên bê tông sẵn có trong thiên nhiên, giá thành kết cấu công trình bằng bê tông và bê tông cốt thép không quá cao.

Vì vậy, bê tông và bê tông cốt thép đã, đang và sẽ ngày càng được sử dụng rộng rãi trong xây dựng dân dụng và công nghiệp. Kết cấu bê tông cốt thép đóng một vai trò cực kỳ quan trọng đến độ bền và tuổi thọ công trình. Giá thành kết cấu bê tông cốt thép chiếm một tỷ trọng rất lớn trong giá thành xây dựng công trình. Vì vậy, lựa chọn giải pháp thi công bê tông và bê tông cốt thép (Bao gồm giải pháp cốp pha, công tác cốt thép, giải pháp thi công bê tông .) có một val trO quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng công trình, tiến độ thi công và hợp lý giá thành xây dựng công trình.

Chương 9 MỘT SỐ LOẠI CỐP PHA, CỘT CHỐNG VÀ SÀN CÔNG TÁC Cốp pha, cột chống và sàn công tác là kết cấu được làm bằng gỗ, kim loại hoặc nhựa được gia công để làm khuôn đúc kết cấu bê tông. Cốp pha, cột chống và sàn công tác chiếm môi ty trọng cao trong tổng khối lượng của công tác bê tông. Cốp pha, cột chống và sàn công tác chiếm một phần kinh phí lớn trong tổng chi phí xây dựng công trình. Chất lượng của cếp pha.

cột chống ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của kết cấu bê tông và bê tông cốt thép. Vì vậy, lựa chọn phương án cốp pha, cột chống và sàn công tác phù hợp với tưng công trình, từng điều kiện cụ thể là yêu cầu bất buộc. Có ý nghĩa kỹ thuật và kinh tế đặc biệt quan trọng. NHỮNG YÊU CẦU ĐỐI VỚI CỐP PHA VÀ CỘT CHỐNG 9.

Những yêu câu đối với cop pha |. Cốp pha phải được chế tạo đúng hình dạng và kích thước của các bộ phận kết cấu công trình. Cốp pha phải đủ khả năng chịu lực yêu cầu. Cốp pha phải đảm bảo yêu cầu tháo, lắp dễ dàng.

Cốp pha phải kín khít để không gây mất nước xi măng. Cốp pha phải phù hợp với khả năng vận chuyển, lắp đặt trên công trường. Cốp pha phải có khả năng sử dụng lại nhiều lần (cốp pha bằng gỗ từ 3 đến 7 lần, cốp pha gỗ dán, ván ép khoảng 10 lần, cốp pha nhựa 50 lần, cốp pha thép khoảng 200 lần). Những yêu cầu đối với cột chống |.

Cot chống phải đủ khả năng mang tải trọng của cốp pha, bê tông cốt thép và các tải trọng thi công trên nó. Đảm bảo độ bền và ổn định không gian. Dễ tháo lắp, đễ xếp đặt và chuyên chở thủ công hay trên các phương tiện CO gidi. Có khả năng sử dụng ở nhiều loại công trình và nhiều loại kết cấu khác nhau, dé đàng tăng, giảm chiều cao khi thì công.

Sử dụng lại được nhiều lần. PHÂN LOẠI CỐP PHA , a A ° nw”. ? ? tà + Jé ^Z ` A Có thể phân loại cốp pha theo nhiều cách khác nhau, tuy nhiên phô biến nhất là phân loại theo vật liệu chế tạo và theo cách sử dụng chúng. Theo cách sử dụng lại phân thành 2 loại: loại cố định và loại luân chuyển.

Phan loai theo vật liệu chế tao I. Cép pha lam từ 96 xé + + Cốp pha gỗ xẻ được sản xuất từ + 4 các tấm ván gỗ có chiều dầy từ 2,5 t3 * - Gỗ đến 4cm. Gô dùng sản xuất cốp pha ding › —M—: | —\ “ Ẫ ` ” ^“ ^Z # + là loại gô thuộc nhóm VỊI, VIH. Các + + : a? fam x gồ này liên xe VỚI nhauam thành ` thì “A ^Z zs ` + vt - + từng màng theo kích thước yêu câu, máng cốp pha được tạo từ các tấm €©0 - 70cm | vấn, nep øõ và các định liên kết ` _.

Mang cép pha g6 xe (hinh 9. 1 - Tấm gỗ xẻ, - Nẹp gỗ; 3 - Định liên kết 13] Cốp pha gỗ dễ bị hư hỏng nên số lần sử dụng lại ít vì vậy giá thành khá cao. Mặt khác, hiện nay do yêu cầu bảo vệ môi trường nên nó chỉ còn được dùng ở các công trình nhỏ. Trong một số năm tới, cốp pha gỗ xẻ sẽ không còn được sử dụng nữa.

Cổp pha gỗ dán, gỗ ván ép Gỗ dán và ván ép được chế tạo trong nhà máy với kích thước 1,2 x 2,4m có chiều dầy từ 1 đến 2,5em. Trường hợp cần thiết có thể đặt hàng sản xuất theo kích thước yêu cầu. Gỗ dán hoặc gỗ ván ép kết hợp với các sườn gỗ hoặc sườn kim loại tạo thành máng cốp pha có độ cứng lớn. Cốp pha gỗ dán, gỗ ván ép có ưu điểm là giảm chi phí gia công trên công trường, số lan luân chuyển nhiều, nên giá thành không cao, không bị cong vênh, bề mặt phẳng nhắn.

Sử dụng ván gỗ dán và ván ép còn có ý nghĩa to lớn trong việc thúc đẩy các ngành ' sản xuất khác và đảm bảo cho sự phát triển bền vững.2 trình bày một số loại cốp pha sản xuất từ gỗ dán, ván ép. + + + + + + + + + + + + —— Ì 1’ oT + + + + + 2 + + + IN + + Ñ , + + + + + + + + + + 7 + + 3 Xá + + + + + + + + + 2 + + + + + —T 7 A + + + + + + + + + + + + 4) b) Hừnh 9.2 a - Tấm cốp pha cột b-_ Tám cốp pha tường l- Gỗ dán (ván ép); 2- Sườn ]- Gỗ dán (ván ép); 2- Sườn dọc; 3- Sườn ngang 3. Cép pha kim loại Cốp pha kim loại bao gồm tấm mặt (thép đen dây từ 1 đến 2mm) và các sườn thép đẹt có kích thước tiết diện 2 x 5mm. Tấm: mặt và sườn được liên kết hàn ở mặt sau tấm khuôn, nó được sản xuất thành các tấm có kích thước: 20 x 120cm; 30 x 150cm; 30 x 180cm.

Các tấm khuôn được 1.én két vớt nhau bằ¡g các khoá thông qua các lỗ 132 khoan dọc theo các sườn nằm trên chu vi các tấm khuôn.3) giới thiệu cấu tạo tấm cốp pha kim loại, bảng 9.1 cho các đặc trưng kỹ thuật của một sô tấm cốp pha kim loại. a) b) | | a) Cép pha thép, sườn và mặt đều bằng thép tấm mỏng € b) Cép pha thép, suon bang thép I- Lỗ để liên kết sườn các tấm khuôn khi đặt cạnh nhau hình, mặt bằng thép tấm mỏng 2- Lỗ nhỏ để liên kết bằng định với nẹp gỗ 1- Lỗ để liên kết các tấm khuôn 3- Lỗ để liên kết chốt, tăng cứng cho bề mặt cốp pha 2- Mặt tấm khuôn, 3- Sườn tấm khuôn 4- Lỗ để xuyên thanh giằng c) Tấm cốp pha góc (1)- Tam cốp pha góc trong; ( 2)- Tấm cốp pha góc ngoài Hình 3. Đặc trưng kỹ thuật tấm cốp pha kim loại Rộng Dài Cao Mômen quán tính Mômen chống uốn (mm) (mm) (mm) (cm?) (cm) 1800 300 28. Cép pha bé téng cét thép Trước đây do hạn chế về công nghệ thi công, tấm cốp pha bê tông cốt thép chỉ được sử dụng hạn chế ở những vị trí mà sau khi đổ bê tông không thể tháo ra được.

Ngày nay, nhờ tiến bộ của khoa học công nghệ, cốp pha bê tông cốt thép được sử dụng khá rộng rãi trong các công trường xây dựng bằng phương pháp bán lắp ghép. Tấm cốp pha bê tông cốt thép vừa làm chức năng cốp pha trong khi thi công, vừa là một phần của kết cấu công trình. Ở Việt Nam, tấm cốp pha bê tông cốt thép đã được áp dụng thành công ở một số công trình lớn có yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật cao như khách sạn 3 Opera Hilton, khu nha chung cu ] z Trung Hoà Hà Nội. Cốp pha gỗ thép kết hợp \ Cop pha gỗ thép có sườn bằng thép, còn các tấm mặt được sản xuất từ gỗ dán hoặc ván ép.

Ưu điểm của N eo loại cốp pha này là dễ dàng thay thế tấm mặt, số lần dùng lại nhiều, giá thành hạ (hình 9. Cốp pha sản xuất từ chất dẻo Hinh 9. Cép pha gỗ tháp kết hợp ¬ ¬ ¬ I - Khungthép;2 - Tấm ván mất Trong vài năm gần đây, thị trường 6] at (0)(sô); 3 - Lô liên kết; 4 - Lỗ xuyên thanh giằng xây dựng Việt Nam xuất hiện loại cốp pha được sản xuất bằng chất dẻo. Các bộ phận cơ bản của cốp pha chất dẻo là: Tấm khuôn, chốt, khoá, bu lông.

Tấm cốp pha chất dẻo được ghép với nhau thành các mảng có kích thước lớn và hình dạng phong phú, khi l.ết hợp với các sườn bằng thép hay gỗ sẽ cho khả năng chịu lực lớn. Cốp pha sau khi tháo tạo các gờ trên bề mặt bê tông làm tăng khả năng bám dính giữa bê tông và các lớp trát.5) giới thiệu cấu tạo tấm cốp pha đơn, hình (9.6) cho biết quan hệ giữa tải trọng và độ võng của tấm cốp pha. Các kích thước của một số tấm cơ bản Các kích thước cơ bản Loại A B C (mm) (mm) (mm) 1000 x 200 1000 200, 50 Da nang 1000 x 250 1000 250 50 1000 x 300 1000 300 50 Có cốt thép 1000 x 50 1000 50 50 San 1000 x 500 1000 500 50 Hình 9. Tấm cốp pha nhựa a.

Mặt trên tấm khuôn; b. Mặt dưới tấm khuôn 1 - Vị trí lắp chốt; 2 - Rãnh lắp chốt I ngắn, ï dài hoặc chốt tam giác 3.0 ZA Ca we 0.0 100 200 300 400 500 600 Tải trọng (Kg/m) Hình 9. Quan hệ giữa độ võng và tải trọng (Đà đỡ có khoảng cách 50cm) 1 - Tấm cốp pha đa năng; 2- Tấm cốp pha đa năng kết hợp thanh chống thép 50 x 1000; 3 - Tấm cốp pha sàn 500 x 1000 135 7.