Giáo Trình Dinh Dưỡng Gia Cầm: Kiến Thức Cần Biết

Giáo trình dinh dưỡng gia cầm cung cấp kiến thức cần thiết về chế độ ăn uống và dinh dưỡng cho gia cầm, giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

• Tác giả: Đỗ Võ Anh Khoa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tuyết Giang
• Trường học: Trường Đại học Cần Thơ
• Chuyên ngành: Dinh Dưỡng Gia Cầm
• Đề tài: Giáo Trình Dinh Dưỡng Gia Cầm: Hướng Dẫn Toàn Diện
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: PROTEIN VÀ NHU CẦU PROTEIN
• 1.1. ĐẶC TÍNH VÀ GIÁ TRỊ SINH HỌC CỦA PROTEIN
• 1.2. NHU CẦU PROTEIN VÀ ACID AMIN
• 1.3. QUÁ TRÌNH TIÊU HÓA, HẤP THU VÀ TRAO ĐỔI PROTEIN TRONG CƠ THỂ GIA CẦM
• 1.4. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NHU CẦU PROTEIN VÀ ACID AMIN CỦA GIA CẦM
• 1.5. CÁC TRẠNG THÁI THỪA VÀ THIẾU PROTEIN CỦA GIA CẦM
• 1.6. CÁC TRƯỜNG HỢP MẤT CÂN BẰNG ACID AMIN TRONG KHẨU PHẦN GIA CẦM
• 1.6.1. Sự mất cân bằng acid amin
• 1.6.2. Sự đối kháng acid amin
• 1.6.3. Ngộ độc acid amin
• 2. CHƯƠNG 2: LIPID VÀ NHU CẦU LIPID
• 2.1. VAI TRÒ CỦA LIPID VÀ ACID BÉO THIẾT YẾU ĐỐI VỚI GIA CẦM
• 2.2. NHU CẦU VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT BÉO ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM GIA CẦM
• 2.2.1. Nhu cầu chất béo của gia cầm
• 2.2.2. Sự tiêu hóa, hấp thu và chuyển hóa chất béo ở gia cầm
• 2.2.3. Ảnh hưởng của chất béo đến tỷ lệ tiêu hóa
• 2.2.4. Ảnh hưởng của chất béo đến năng suất sinh trưởng và chất lượng thân thịt của gia cầm
• 2.2.5. Ảnh hưởng của chất béo đến năng suất và chất lượng trứng
• 3. CHƯƠNG 3: CARBOHYDRATE VÀ NHU CẦU NĂNG LƯỢNG
• 3.1. PHÂN LOẠI VÀ Ý NGHĨA CỦA CARBOHYDRATE
• 3.2. NHU CẦU NĂNG LƯỢNG CHO GIA CẦM THỊT VÀ SINH SẢN
• 3.2.1. Nhu cầu năng lượng duy trì
• 3.2.2. Nhu cầu năng lượng sản xuất
• 3.3. QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI CHẤT TẠO NĂNG LƯỢNG Ở GIA CẦM
• 3.3.1. Trao đổi carbohydrate
• 3.3.2. Trao đổi chất béo
• 3.3.3. Dị hoá acid amin về năng lượng
• 3.4. PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH NĂNG LƯỢNG TRAO ĐỔI TRONG THỨC ĂN GIA CẦM
• 3.4.1. Phương pháp thử nghiệm sinh học
• 3.4.2. Phương pháp dự đoán năng lượng trao đổi
• 4. CHƯƠNG 4: NHU CẦU VITAMIN VÀ CHẤT KHOÁNG TRONG DINH DƯỠNG GIA CẦM
• 4.1. VITAMIN TRONG DINH DƯỠNG GIA CẦM
• 4.1.1. Nhu cầu của gia cầm đối với các vitamin
• 4.1.2. Thiếu vitamin trong dinh dưỡng gia cầm
• 4.2. CHẤT KHOÁNG TRONG DINH DƯỠNG GIA CẦM
• 4.2.1. Khoáng vô cơ
• 4.2.2. Khoáng hữu cơ
• 5. CHƯƠNG 5: NHỮNG BIỂU HIỆN RỐI LOẠN VỀ DINH DƯỠNG Ở GIA CẦM
• 5.1. Đặc tính của nước uống
• 5.2. Tiêu chuẩn nước dùng trong chăn nuôi
• 5.3. Vệ sinh nước uống
• 5.4. Nhu cầu nước của gia cầm
• 5.5. Triệu chứng thiếu nước ở gia cầm
• 5.6. THIẾU PROTEIN VÀ ACID AMIN
• 5.7. THIẾU LIPID
• 5.8. THIẾU NĂNG LƯỢNG
• 5.9. THIẾU VITAMIN
• 5.9.1. Choline (vitamin B4)
• 5.10. THIẾU KHOÁNG
• 5.10.1. Selen (Se)
• 6. CHƯƠNG 6: CHẤT PHỤ GIA TRONG THỨC ĂN GIA CẦM
• 6.1. CHẤT PHỤ GIA VÀ TÁC DỤNG SINH HỌC
• 6.2. MỘT SỐ CHẤT PHỤ GIA THƯỜNG DÙNG TRONG THỨC ĂN GIA CẦM
• 6.2.6. Chất chiết thực vật
• 6.9. Peptide kháng khuẩn
• 6.10. Acid amin và các hợp chất liên quan
• 6.12. Khoáng chất
• 6.13. Tác nhân loại bỏ hoặc hấp thụ độc tố nấm mốc trong thức ăn
• 7. CHƯƠNG 7: NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA GIA CẦM VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
• 7.1. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA GIA CẦM GIAI ĐOẠN KHỞI ĐỘNG
• 7.2. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA GIA CẦM GIAI ĐOẠN TĂNG TRƯỞNG
• 7.3. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA GIA CẦM GIAI ĐOẠN HẬU BỊ
• 7.4. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA GIA CẦM GIAI ĐOẠN SINH SẢN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Trình Dinh Dưỡng Gia Cầm

Giáo trình dinh dưỡng gia cầm là tài liệu quan trọng trong ngành chăn nuôi, cung cấp kiến thức cơ bản về dinh dưỡng cho gia cầm. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên mà còn hỗ trợ các nhà chăn nuôi trong việc xây dựng khẩu phần ăn hợp lý cho gia cầm. Theo nghiên cứu của Đỗ Võ Anh Khoa và các đồng tác giả, việc hiểu rõ về dinh dưỡng gia cầm là cần thiết để tối ưu hóa năng suất và chất lượng sản phẩm.

1.1. Định Nghĩa Dinh Dưỡng Gia Cầm

Dinh dưỡng gia cầm đề cập đến các yếu tố dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển và sinh sản của gia cầm. Các yếu tố này bao gồm protein, lipid, carbohydrate, vitamin và khoáng chất.

1.2. Vai Trò Của Dinh Dưỡng Trong Chăn Nuôi

Dinh dưỡng đóng vai trò quyết định trong việc phát triển sức khỏe và năng suất của gia cầm. Một chế độ ăn uống cân đối giúp gia cầm phát triển tốt và giảm thiểu bệnh tật.

II. Thách Thức Trong Dinh Dưỡng Gia Cầm Hiện Nay

Ngành chăn nuôi gia cầm đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự biến đổi khí hậu, giá thức ăn tăng cao và sự xuất hiện của các bệnh dịch. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cung cấp dinh dưỡng cho gia cầm. Theo nghiên cứu, việc tối ưu hóa khẩu phần ăn là cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực từ những thách thức này.

2.1. Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến nguồn thức ăn và sức khỏe của gia cầm. Nhiệt độ cao có thể làm giảm năng suất và tăng nguy cơ mắc bệnh.

2.2. Giá Thức Ăn Tăng Cao

Giá thức ăn gia cầm tăng cao gây áp lực lên chi phí sản xuất. Điều này đòi hỏi các nhà chăn nuôi phải tìm kiếm các nguồn thức ăn thay thế và tối ưu hóa khẩu phần.

III. Phương Pháp Tối Ưu Hóa Dinh Dưỡng Cho Gia Cầm

Để tối ưu hóa dinh dưỡng cho gia cầm, cần áp dụng các phương pháp khoa học trong việc xây dựng khẩu phần ăn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng các phụ gia dinh dưỡng và công thức dinh dưỡng hợp lý có thể cải thiện đáng kể sức khỏe và năng suất của gia cầm.

3.1. Sử Dụng Phụ Gia Dinh Dưỡng

Phụ gia dinh dưỡng như enzyme và probiotic có thể cải thiện khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng của gia cầm.

3.2. Công Thức Khẩu Phần Hợp Lý

Công thức khẩu phần hợp lý cần cân nhắc đến nhu cầu dinh dưỡng cụ thể của từng giống gia cầm để đạt hiệu quả tối ưu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dinh Dưỡng Gia Cầm

Việc áp dụng kiến thức dinh dưỡng vào thực tiễn chăn nuôi gia cầm đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện khẩu phần ăn có thể tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

4.1. Nâng Cao Năng Suất Chăn Nuôi

Khẩu phần dinh dưỡng hợp lý giúp gia cầm phát triển nhanh hơn và sản xuất nhiều trứng hơn, từ đó tăng năng suất chăn nuôi.

4.2. Cải Thiện Chất Lượng Sản Phẩm

Chế độ dinh dưỡng tốt không chỉ tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng thịt và trứng, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

V. Kết Luận Về Tương Lai Dinh Dưỡng Gia Cầm

Tương lai của dinh dưỡng gia cầm sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng các công nghệ mới và nghiên cứu khoa học. Việc phát triển các công thức dinh dưỡng tiên tiến sẽ giúp ngành chăn nuôi gia cầm phát triển bền vững hơn. Các nhà nghiên cứu và nhà chăn nuôi cần hợp tác chặt chẽ để giải quyết các thách thức hiện tại và tương lai.

5.1. Xu Hướng Nghiên Cứu Mới

Nghiên cứu về dinh dưỡng gia cầm đang ngày càng chú trọng đến việc phát triển các nguồn thức ăn tự nhiên và bền vững.

5.2. Tương Lai Của Ngành Chăn Nuôi

Ngành chăn nuôi gia cầm sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ và nghiên cứu khoa học, hứa hẹn mang lại nhiều cơ hội mới.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Dinh dưỡng gia cầm (tên tiếng Anh: Poultry Nutrition) do PGS. Đỗ Võ Anh Khoa và TS. Nguyễn Tuyết Giang đồng chủ biên, phối hợp cùng các tác giả từ Trường Đại học Cần Thơ, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Trường Đại học An Giang và Viện Chăn nuôi biên soạn. Sách do Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ ấn hành năm 2021 (ISBN: 978-604-965-520-3, độ dài 278 trang). Ấn phẩm được xuất bản trong khuôn khổ Đề tài A-3 thuộc Dự án Nâng cấp Trường Đại học Cần Thơ VN14-P6 từ nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản.

Về vị trí đào tạo, giáo trình trực tiếp phục vụ học phần Dinh dưỡng gia cầm (mã học phần: NNN605), thuộc chương trình đào tạo Thạc sĩ ngành Chăn nuôi tại Trường Đại học Cần Thơ. Tài liệu này cung cấp khối kiến thức chuyên sâu tiếp nối các môn học đại cương và công nghệ chăn nuôi gia cầm.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc trang bị cơ sở khoa học về nhu cầu dinh dưỡng, cơ chế tiêu hóa, hấp thu và trao đổi chất của các nhóm chất dinh dưỡng chính; phân tích các trạng thái rối loạn bệnh lý dinh dưỡng; nhận diện vai trò sinh học của các chất phụ gia thức ăn; và phát triển năng lực tính toán, thiết lập khẩu phần dinh dưỡng cân đối theo từng loài và giai đoạn sản xuất.

Cấu trúc giáo trình gồm 7 chương chuyên đề, áp dụng cách tiếp cận từ hóa sinh chuyển hóa cơ bản đến ứng dụng dinh dưỡng thực nghiệm và bệnh học chăn nuôi. Điểm đặc sắc của tài liệu là hệ thống hóa định mức dinh dưỡng chi tiết cho nhiều đối tượng (gà thịt, gà mái đẻ, gà lông màu bản địa, vịt thịt Pekin, vịt đẻ Longyan, ngỗng, gà Tây, chim cút, bồ câu), kèm theo các bảng phân tích thành phần tiêu hóa biểu kiến và hình ảnh bệnh tích lâm sàng thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình được chia thành 7 chương với tiến trình phát triển nội dung logic từ cấp độ phân tử đến ứng dụng thực tiễn:

• Chương 1: Protein và nhu cầu protein (trang 1–24): Trình bày cấu trúc, phân loại, giá trị sinh học của protein (BV); cơ chế tiêu hóa, hấp thu và trao đổi protein phục vụ tăng trưởng và tạo trứng; xác định nhu cầu protein và acid amin theo mô hình protein lý tưởng; phân tích các trạng thái mất cân bằng, đối kháng (mimosine trong lá keo dậu, canavanine trong lá so đũa) và ngộ độc acid amin.
• Chương 2: Lipid và nhu cầu lipid (trang 25–42): Khái quát cấu trúc triglyceride, phospholipid, terpenoid; phân loại acid béo no, chưa no, đồng phân cis/trans, các họ omega-3, 6, 9; vai trò của acid béo thiết yếu (LA, ALA, arachidonic, EPA, DHA); các quá trình thủy phân, oxy hóa, hydro hóa và chất chống oxy hóa (vitamin E, BHA, BHT, TBHQ, PG).
• Chương 3: Carbohydrate và nhu cầu năng lượng (trang 43–66): Phân loại đường, tinh bột và polysaccharide phi tinh bột (NSP); nhu cầu năng lượng duy trì và sản xuất; các phương pháp xác định năng lượng trao đổi trong thức ăn (AME, $AME_n$, TME, $TME_n$) qua thử nghiệm sinh học và phương trình dự đoán.
• Chương 4: Nhu cầu vitamin và chất khoáng trong dinh dưỡng gia cầm (trang 67–119): Phân loại và định mức nhu cầu của các vitamin tan trong dầu (A, D, E, K), vitamin tan trong nước (nhóm B, C); phân loại khoáng vô cơ và khoáng hữu cơ.
• Chương 5: Những biểu hiện rối loạn về dinh dưỡng ở gia cầm (trang 120–181): Tiêu chuẩn và vệ sinh nước uống; các triệu chứng lâm sàng và bệnh tích giải phẫu do thiếu/thừa protein, lipid, năng lượng, vitamin và khoáng chất (bệnh tích gút tích tụ urate ở thận, nội tạng, khớp; loạn sản sụn xương chày do mất cân đối tỷ lệ Ca:P).
• Chương 6: Chất phụ gia trong thức ăn gia cầm (trang 182–210): Cơ chế tác động sinh học của các enzyme tiêu hóa (carbohydrase như xylanase, $\beta$-glucanase; protease; phytase); acid hữu cơ; chế phẩm vi sinh (probiotic); peptide kháng khuẩn; chất chiết thực vật (Yucca schidigera); chất hấp phụ độc tố nấm mốc.
• Chương 7: Nhu cầu dinh dưỡng của gia cầm và các yếu tố ảnh hưởng (trang 211–222): Định mức nhu cầu dinh dưỡng định lượng cho gia cầm giai đoạn khởi động, tăng trưởng, hậu bị và sinh sản trên gà và vịt.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết nền tảng: Cơ sở hóa sinh về quá trình dị hóa/đồng hóa protein; cân bằng nitơ qua công thức xác định giá trị sinh học: $$BV (%) = \frac{N_{\text{ăn vào}} - (N_{\text{phân}} - N_{\text{nội sinh trong phân}}) - (N_{\text{nước tiểu}} - N_{\text{nội sinh trong nước tiểu}})}{N_{\text{ăn vào}} - (N_{\text{phân}} - N_{\text{nội sinh trong phân}})} \times 100$$ Lý thuyết trao đổi năng lượng và chu trình oxy hóa chất béo.
• Nguyên lý cốt lõi: Khái niệm "protein lý tưởng" lấy lysine làm chuẩn để cân đối các acid amin thiết yếu (methionine, threonine, arginine, tryptophan, valine, isoleucine); nguyên lý tương tác đối kháng dinh dưỡng và sự thay đổi nhu cầu dinh dưỡng theo nhiệt độ chuồng nuôi (18–24°C và điều kiện stress nhiệt).
• Khung phân loại chuẩn mực: Hệ thống phân loại carbohydrate (monosaccharide, disaccharide, oligosaccharide, polysaccharide); danh mục acid béo tự nhiên; tiêu chuẩn chất lượng nước uống trong chăn nuôi gia cầm.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Tính toán tỷ lệ tiêu hóa biểu kiến của protein và acid amin từ nguyên liệu (bắp, tấm, cám gạo, khô dầu đậu nành, bột cá); xác định năng lượng trao đổi hiệu chỉnh nitơ ($AME_n$).
• Kỹ năng phân tích: Phân tích tương quan giữa thành phần dinh dưỡng khẩu phần với năng suất thân thịt, tỷ lệ mỡ bụng, chất lượng vỏ và tỷ lệ lòng đỏ/lòng trắng trứng.
• Năng lực thực hành: Chẩn đoán phân biệt các tổn thương bệnh lý dinh dưỡng dựa trên bệnh tích giải phẫu (teo thận do ứ đọng urate, sưng tiểu não do thiếu vitamin E, liệt cong ngón chân do thiếu vitamin B2, viêm da bàn chân do thiếu biotin).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận sư phạm tích hợp giữa lý thuyết sinh hóa chuyển hóa và ứng dụng lâm sàng bệnh học. Các kiến thức chuyển hóa dinh dưỡng vi mô được kết nối trực tiếp với các triệu chứng lâm sàng vĩ mô và chỉ tiêu năng suất chăn nuôi thực tế.

Tài liệu cung cấp hệ thống công cụ hỗ trợ giảng dạy và học tập chuyên sâu:

• Hệ thống câu hỏi ôn tập: Đặt ở cuối mỗi chương nhằm củng cố kiến thức trọng tâm (ví dụ: mô tả enzyme tiêu hóa protein, phân tích tác hại của sự mất cân đối acid amin, giải thích cơ chế ngộ độc khoáng).
• Dữ liệu thực nghiệm và ca điển hình: Trình bày kết quả từ các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, như đánh giá ảnh hưởng của enzyme xylanase đến độ nhớt dưỡng trấp ruột non (Bảng 6.3), hay tác động của chiết xuất Yucca schidigera đến năng suất tăng trưởng của gà thịt trong điều kiện stress nhiệt (Bảng 6.8).
• Bài tập định lượng: Đối chiếu nhu cầu acid amin của gà thịt theo NRC (1994) và Dozier et al. (2008), so sánh tỷ lệ acid amin thiết yếu trong lòng trắng trứng của 6 loài gia cầm theo chuẩn FAO/WHO (Bảng 1.4).
• Phương pháp đánh giá: Đánh giá kết quả học tập thông qua phân tích cơ chế hóa sinh, giải thích biểu đồ tương quan sinh lý (như Biểu đồ 2.1 về chiều dài mạch carbon và khả năng tiêu hóa acid béo) và bài tập chẩn đoán tổn thương bệnh lý dinh dưỡng.
• Hướng dẫn tự học: Hệ thống danh mục 51 từ viết tắt chuyên ngành chuẩn hóa quốc tế (ADG, $AME_n$, BV, CP, EAA, FCR, PUFA, VLDL...) giúp người học thuận tiện tra cứu tài liệu học thuật quốc tế.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình cập nhật nhiều nội dung khoa học hiện đại trong lĩnh vực dinh dưỡng gia cầm:

• Chuyển dịch phương pháp tính toán dinh dưỡng: Cập nhật xu hướng chuyển đổi từ xây dựng khẩu phần dựa trên protein thô (CP) sang mô hình acid amin tiêu hóa và protein lý tưởng, giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nitơ và giảm thiểu bài tiết gây ô nhiễm môi trường.
• Tích hợp công nghệ phụ gia sinh học mới: Tổng hợp cơ chế tác động của nhóm enzyme phân giải polysaccharide phi tinh bột (xylanase, $\beta$-glucanase), enzyme phytase giải phóng phosphor liên kết phytate, các chủng probiotic chuyên dụng cho gia cầm (Bảng 6.6), peptide kháng khuẩn và acid hữu cơ nhằm kiểm soát vi sinh vật đường ruột.
• Ứng dụng thực tiễn tại khu vực: Cung cấp số liệu thành phần dinh dưỡng và khả năng tiêu hóa của các nguồn nguyên liệu phổ biến tại Việt Nam (tấm gạo, cám gạo, khoai mì, khô dầu); giải quyết các vấn đề chăn nuôi trong điều kiện khí hậu nhiệt đới như stress nhiệt và mất cân bằng điện giải.
• Minh họa bệnh tích chi tiết: Cung cấp 24 hình ảnh và sơ đồ giải phẫu bệnh lý thực tế, hỗ trợ chẩn đoán chính xác các hội chứng rối loạn do thiếu hụt vitamin A, D, E, K, nhóm B, khoáng đa vi lượng và ngộ độc chuyển hóa.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học viên sau đại học: Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y sử dụng làm tài liệu học tập chính thức cho học phần Dinh dưỡng gia cầm (NNN605).
• Sinh viên đại học: Sinh viên năm thứ 3 và năm thứ 4 ngành Chăn nuôi, Bác sĩ Thú y, Công nghệ chế biến thức ăn chăn nuôi sử dụng cho các chuyên đề nâng cao về thức ăn và dinh dưỡng gia cầm.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết: Người học cần hoàn thành các học phần cơ sở bao gồm: Hóa sinh đại cương, Sinh lý động vật, Dinh dưỡng động vật cơ bản và Nguyên liệu thức ăn chăn nuôi.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Làm tài liệu tham khảo để xây dựng đề cương bài giảng, thiết kế thí nghiệm dinh dưỡng trên gia cầm và hướng dẫn đề tài luận văn, luận án.
• Chuyên gia kỹ thuật: Kỹ sư dinh dưỡng tại các nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi, cán bộ kỹ thuật quản lý trang trại gia cầm thương phẩm và gia cầm giống.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?
Tài liệu được biên soạn phục vụ học viên cao học ngành Chăn nuôi, đồng thời là tài liệu tham khảo cho sinh viên đại học chuyên ngành chăn nuôi – thú y, giảng viên và kỹ sư dinh dưỡng thức ăn gia cầm.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình?
Người học cần nắm vững kiến thức hóa sinh học (cấu trúc và chuyển hóa của protein, lipid, carbohydrate), giải phẫu sinh lý tiêu hóa động vật dạ dày đơn và phương pháp đánh giá thức ăn cơ bản.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu dinh dưỡng chung là gì?
Giáo trình chuyên sâu hóa riêng cho lớp gia cầm và thủy cầm; tích hợp dữ liệu định lượng chi tiết cho 6 loài (gà, vịt, ngỗng, gà Tây, chim cút, bồ câu); đồng thời kết hợp hệ thống minh họa bệnh tích giải phẫu bệnh lý dinh dưỡng thực nghiệm.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?
Người học nên tiếp cận tuần tự từ cơ chế chuyển hóa cơ bản (Chương 1–3), vi chất (Chương 4), đối chiếu hình thái bệnh lý (Chương 5), tìm hiểu giải pháp phụ gia sinh học (Chương 6) và áp dụng thiết lập định mức nhu cầu dinh dưỡng (Chương 7) gắn với các câu hỏi ôn tập cuối chương.

5. Giáo trình có những tài liệu bổ trợ nào đi kèm?
Sách cung cấp hệ thống danh mục từ viết tắt chuyên ngành (trang X–XII), hệ thống 24 bảng dữ liệu định mức dinh dưỡng, danh mục tài liệu tham khảo khoa học quốc tế (trang 223–240) và phần phụ lục số liệu chuyên sâu (trang 241–278).

---

Kết luận

Giáo trình Dinh dưỡng gia cầm của nhóm tác giả do PGS. Đỗ Võ Anh Khoa và TS. Nguyễn Tuyết Giang đồng chủ biên là tài liệu học thuật chuẩn hóa, cung cấp nền tảng lý thuyết sinh hóa chuyển hóa, dữ liệu nhu cầu dinh dưỡng thực nghiệm và phương pháp chẩn đoán bệnh lý học dinh dưỡng gia cầm.

Lộ trình học tập khuyến nghị bắt đầu từ việc nắm vững lý thuyết trao đổi chất đại lượng (Protein, Lipid, Carbohydrate) $\rightarrow$ nghiên cứu Nhu cầu vi lượng (Vitamin, Khoáng, Nước) $\rightarrow$ phân tích Rối loạn dinh dưỡng $\rightarrow$ ứng dụng Chất phụ gia $\rightarrow$ thực hành Thiết lập khẩu phần theo từng loài và giai đoạn sản xuất.

Nguồn tài liệu bổ trợ đi kèm gồm hệ thống bảng tiêu chuẩn NRC, báo cáo nghiên cứu của các tổ chức quốc tế (FAO/WHO, Dutch Bureau of Livestock Feeding), danh mục từ viết tắt học thuật và 24 bảng dữ liệu phân tích dinh dưỡng chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐỖ VÕ ANH KHOA - TS. NGUYỄN TUYET g ia n g (Đồng chủ biên) PGS. NGUYỄN THỊ THỦY - TS. NGUYỄN THỊ NGỌC LINH TS.

PHẠM THỊ TRANG - TS. NGUYỄN THU QUYÊN TS. TRAN THỊ HOAN - TS. NGUYỄN VĂN OẠI C À ìc io ừ ì n K DINH DƯỠNG GIA CAM POULTRY NUTRITION oe tieus NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC CẤN THƠ 2021 LỜ I C Ả M Ơ N A C K N O W L E D G E M E N T S Quyển sách này (i) là một trong những sản This book is (i) one of the products of A-3 phẩm của đề tài A-3, được tài trợ bởi Dự án program funded in part by the Can The Nâng cấp Trường Đại học cần Thơ VN14-P6 University Improvement Project VN IT-Pc, bằng nguồn vốn vay ODA từ chính phủ Nhật supported by a Japanese ODA loan, and nl Bản, và (ii) để dành tặng cho học viên cao học dedicated to graduate students in An imal ngành Chăn nuôi Trường Đạl học cần Thơ và Science of Can Tho University and các độc giả có quan tâm.

ĐỖ Võ Anh Khoa Trán Thị Hoan Trường ĐHNL Thái Nguyên Tốt nghiệp Tiến sĩ 2008 tại Tót nghẽo Ten SS ZT2 a trường Đại học Bonn, CHLB Đức truơngĐtM. T~a ềạjfér •‘e har Đạt chuẩn Phó giáo sư 2013 Nguyễn Tuyết Giang Nguyễn Thu ũuyèn Trường Đại học An Giang Trướng ĐHNL Thà Nguyên Tốt nghiệp Tiến sĩ 2016 tại Tót nghiệp Tìén si 2013 tại trường Đại học Queensland, úc trường ĐHNL Thái Nguyên. Việt Nam Nguyễn Thị Thủy Phạm Thị Trang Trường Đại học Cần Thơ Trường ĐHNL Thái Nguyên Tốt nghiệp Tiến sĩ 2010 tại Tốt nghiệp Tiến sĩ 2018 tại trường ĐH Nông nghiệp SLU, Thụy Điển trường ĐHNL Thái Nguyên, Việt Nam Đạt chuẩn Phó giáo sứ 2016 Nguyễn Thị Ngọc Linh Nguyễn Văn Đại Trường Oại học Cần Thơ Viện Chăn nuôi Tốt nghiệp Tiến sĩ 2019 tại Tốt nghiệp Tiến sĩ 2008 tại trường Đại học Kyushu, Nhật Bản trường Đại học Hohenheim, CHLB Đức PGS. ĐỖ VÕ ANH KHOA - TS.

NGUYỄN TUYET g ia n g (Đồng chủ biên) PGS. NGUYỄN THỊ THỦY - TS. NGUYỄN THỊ NGỌC LINH TS. PHẠM THỊ TRANG - TS.

NGUYỄN THU QUYÊN TS. TRẤN THỊ HOAN - TS.o + T * m k DINH DƯỠNG GIA CAM POULTRY NUTRITION NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC CẦN THƠ 2021 BIÊN MỤC TRƯỚC XUẤT BẢN THỤC HIỆN BỞI TRUNG TÂM HỌC LIỆU TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ Đỗ, Vố Anh Khoa Giáo trình dinh dưỡng gia cầm / Đỗ Võ Anh Khoa, Nguyễn Tuyết Giang (Đồng Chủ biên), Nguyễn Thị Thủy, Nguyễn Thị Ngọc Linh, Phạm Thị Trang, Nguyễn Thu Quyên, Trần Thị Hoan, Nguyễn Văn Đ ạ i c ầ n Thơ : Nxb. Đại học c ầ n Thơ, 2021 278 ừ. : minh h ọ a ; 24 cm Sách có danh mục tài liệu tham khảo ISBN: 9786049655203 1 Poultry—Feeding and feeds 2.

Dinh dưỡng gia cầm I. Nguyễn, Tuyết Giang. Nguyễn, Thị Thủy. Nguyễn, Thị Ngọc Linh V.

Phạm, Thị Trang. Nguyễn, Thu Quyên. Trần, Thị Hoan.91 -D D C 23 MFN 202473 Kh401 LỞI G iớ i THIẼƯ C H b ■ $ gia cầm ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu aãag aghãcp nói chung và chăn nuôi nói riêng, đặc biệt đối với Việt Nam Hri n à cảc loài vật nuôi khác chua phát triển mạnh, thường gặp nhiều rủi ro vé dịch bệnh, giá sản phẩm luôn đắt đỏ,. Gia cầm có ưu thế hơn các loài vật nuôi khác là dễ tổ chức sản xuất, dê nhản rộng và phát triển, dễ tăng đàn, chi phí đầu tư thấp, sản phẩm dễ tiêu thụ, giá đà dạng và hợp lý, có thể nuôi ở các vùng tiểu khí hậu và địa hình khác nhau,.