Giáo trình Điều dưỡng Cơ bản (Lưu hành nội bộ) - Trường Đại học Đại Nam, Chủ biên: ThS. Lê Văn Duy

• Tác giả: Lê Văn Duy
• Trường học: Đại học Đại Nam
• Chuyên ngành: Điều dưỡng
• Đề tài: Giáo trình Điều dưỡng cơ bản
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình Điều dưỡng cơ bản ThS

Giáo trình Điều dưỡng cơ bản do ThS. Lê Văn Duy chủ biên là tài liệu giảng dạy cốt lõi của Khoa Điều dưỡng, Trường Đại học Đại Nam. Giáo trình được biên soạn năm 2021 với sự tham gia của TS. Ngô Xuân Long và ThS. Nguyễn Thị Thanh Hà. Nội dung bao quát toàn bộ nền tảng khoa học Điều dưỡng, từ lịch sử phát triển ngành đến các quy trình chăm sóc người bệnh hiện đại. Tài liệu lưu hành nội bộ phục vụ đào tạo sinh viên Điều dưỡng hệ đại học. Giáo trình cập nhật các khái niệm định nghĩa cơ bản, tư duy biện chứng trong thực hành Điều dưỡng dựa vào bằng chứng. Cuốn sách được xây dựng theo hướng đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao tính chủ động của sinh viên trong học tập và nghiên cứu khoa học.

1.1. Thông tin xuất bản và đội ngũ biên soạn

Giáo trình Điều dưỡng cơ bản được xuất bản năm 2021 tại Hà Nội. ThS. Lê Văn Duy đảm nhận vai trò chủ biên, chịu trách nhiệm chính về nội dung và cấu trúc toàn bộ tài liệu. Đội ngũ tham gia biên soạn còn có TS. Ngô Xuân Long và ThS. Nguyễn Thị Thanh Hà. Đây là tài liệu lưu hành nội bộ của Khoa Điều dưỡng, Trường Đại học Đại Nam. Sự kết hợp giữa các giảng viên có trình độ thạc sĩ và tiến sĩ đảm bảo tính khoa học và thực tiễn của giáo trình. Tài liệu được thiết kế phù hợp với chương trình đào tạo Điều dưỡng bậc đại học theo chuẩn Bộ Y tế.

1.2. Mục đích và phạm vi của giáo trình

Giáo trình được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực cán bộ Y tế chất lượng cao. Phạm vi bao phủ toàn bộ cơ sở khoa học Điều dưỡng tương đương giáo trình 'Fundamentals of Nursing' quốc tế. Nội dung phục vụ làm cẩm nang cho điều dưỡng viên đang công tác hoặc theo đuổi chuyên sâu ngành Điều dưỡng. Giáo trình cập nhật liên tục các tiến bộ về học thuật và công nghệ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ Điều dưỡng đáp ứng nhu cầu cấp bách của người bệnh và xã hội. Tài liệu cũng hỗ trợ sinh viên phát triển tư duy biện chứng trong thực hành lâm sàng.

II. Phân tích nội dung chính của giáo trình Điều dưỡng cơ bản

Giáo trình Điều dưỡng cơ bản gồm 23 bài học được hệ thống hóa logic từ lý thuyết đến thực hành. Phần nền tảng bao gồm lịch sử phát triển ngành Điều dưỡng thế giới và Việt Nam, vai trò chức năng nhiệm vụ phẩm chất đạo đức của người Điều dưỡng. Phần học thuyết Điều dưỡng trình bày các mô hình lý thuyết như hệ thống Neuman, giả định và khái niệm trong khoa học Điều dưỡng. Phần quy trình Điều dưỡng bao gồm nhận định, chẩn đoán, lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá can thiệp. Giáo trình còn đề cập kỹ năng lâm sàng thiết yếu như quản lý đau, liệu pháp oxy, truyền dịch truyền máu, cấp cứu sốc phản vệ. Phần cuối hướng dẫn chăm sóc người bệnh toàn diện bao gồm phòng chống loét ép, lấy mẫu xét nghiệm, phòng ngừa sự cố y khoa và chăm sóc trẻ vị thành niên.

2.1. Phần lý thuyết nền tảng và học thuyết Điều dưỡng

Phần lý thuyết chiếm vị trí quan trọng trong giáo trình với các bài về lịch sử ngành, vai trò người Điều dưỡng và học thuyết Điều dưỡng. Học thuyết Điều dưỡng bao gồm các thành tố như khái niệm, định nghĩa, mục đích, mối quan hệ và cấu trúc. Mô hình hệ thống Neuman được sử dụng làm ví dụ minh họa cách tiếp cận hệ thống trong chăm sóc người bệnh. Giả định trong học thuyết giải thích bản chất của khái niệm và mối quan hệ giữa các yếu tố. Người Điều dưỡng áp dụng học thuyết sẽ tập trung vào đáp ứng stress của người bệnh. Nội dung giúp sinh viên hiểu nền tảng khoa học trước khi thực hành lâm sàng.

2.2. Phần quy trình Điều dưỡng và kỹ năng lâm sàng

Quy trình Điều dưỡng được trình bày qua 5 bài học tương ứng 5 bước: nhận định, chẩn đoán, lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá can thiệp. Kỹ năng lâm sàng bao gồm quản lý giấc ngủ, quản lý đau, liệu pháp oxy và sử dụng thuốc cho người bệnh. Giáo trình hướng dẫn thủ thuật truyền dịch truyền máu, cấp cứu sốc phản vệ và cấp cứu ngừng tuần hoàn. Các bài về lấy mẫu xét nghiệm, phòng chống loét ép và hồ sơ bệnh án được trình bày chi tiết. Mô hình tư duy biện chứng giúp điều dưỡng viên đưa ra lập luận lâm sàng chính xác. Phần này đảm bảo sinh viên nắm vững kỹ năng thực hành trước khi tiếp xúc người bệnh thực tế.

III. Phương pháp tiếp cận và mô hình tư duy biện chứng trong giáo trình

Giáo trình Điều dưỡng cơ bản áp dụng mô hình tư duy biện chứng dựa trên công trình của Kataoka, Yahiro và Saylor. Mô hình này giải thích các thành tố tham gia khi lập luận và đưa ra quyết định trong thực hành Điều dưỡng. Năm thành tố chính bao gồm kiến thức cơ sở, kinh nghiệm, năng lực tư duy biện chứng nhanh mạnh về quy trình Điều dưỡng, thái độ và chuẩn mực. Các thành tố kết hợp để giúp Điều dưỡng viên đưa ra lập luận lâm sàng an toàn và hiệu quả. Phương pháp đổi mới dạy học tích cực được áp dụng nhằm nâng cao tính chủ động của sinh viên. Giáo trình sử dụng biểu đồ minh họa mô hình tư duy biện chứng áp dụng vào nhận định người bệnh, xây dựng kế hoạch chăm sóc và đánh giá kết quả. Thực hành Điều dưỡng dựa vào bằng chứng là nguyên tắc xuyên suốt toàn bộ nội dung.

3.1. Mô hình tư duy biện chứng năm thành tố

Mô hình tư duy biện chứng trong Điều dưỡng được xây dựng dựa trên công trình của Paul, Glaser, Devy và Miller. Thành tố đầu tiên là kiến thức cơ sở bao gồm kiến thức khoa học và kiến thức Điều dưỡng chuyên ngành. Thành tố kinh nghiệm tích lũy qua quá trình thực hành lâm sàng và tiếp xúc người bệnh thực tế. Năng lực tư duy biện chứng nhanh mạnh giúp Điều dưỡng viên xử lý tình huống phức tạp trong quy trình chăm sóc. Thái độ và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp định hướng hành vi chuyên môn. Các biểu đồ minh họa giúp sinh viên áp dụng mô hình vào thực tế lâm sàng một cách hệ thống.

3.2. Phương pháp đổi mới dạy học tích cực

Giáo trình được thiết kế theo hướng đổi mới phương pháp dạy và học tích cực. Sinh viên được khuyến khích phát huy tính chủ động trong học tập và nghiên cứu khoa học. Nội dung cập nhật liên tục các tiến bộ về học thuật và công nghệ Điều dưỡng hiện đại. Phương pháp tiếp cận dựa vào bằng chứng giúp sinh viên hình thành tư duy khoa học trong chăm sóc người bệnh. Giáo trình cung cấp ví dụ thực tế minh họa cho các khái niệm trừu tượng như mô hình Neuman. Cách tiếp cận này đảm bảo sinh viên không chỉ nắm lý thuyết mà còn phát triển năng lực thực hành chuyên nghiệp.

IV. Ứng dụng và ý nghĩa của giáo trình Điều dưỡng cơ bản trong đào tạo

Giáo trình Điều dưỡng cơ bản đóng vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực Điều dưỡng chất lượng cao tại Trường Đại học Đại Nam. Tài liệu được sử dụng làm giáo trình chính thức cho sinh viên Khoa Điều dưỡng hệ đại học. Nội dung bao phủ đầy đủ kiến thức nền tảng theo chuẩn 'Fundamentals of Nursing' quốc tế. Giáo trình hỗ trợ điều dưỡng viên đang công tác cập nhật kiến thức và nâng cao năng lực chuyên môn. Ý nghĩa thực tiễn của giáo trình thể hiện qua việc chuẩn hóa quy trình chăm sóc người bệnh tại các cơ sở y tế. Nội dung về phòng ngừa sự cố y khoa, quản lý đau và chăm sóc toàn diện đáp ứng yêu cầu khám bệnh chữa bệnh hiện đại. Giáo trình góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ Điều dưỡng phục vụ người bệnh và xã hội.

4.1. Giá trị đào tạo và chuẩn hóa năng lực Điều dưỡng

Giáo trình đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực cán bộ Y tế không ngừng nâng cao theo chuẩn Bộ Y tế. Nội dung được xây dựng phù hợp với chương trình đào tạo Điều dưỡng bậc đại học tại Việt Nam. Sinh viên được trang bị đầy đủ kiến thức từ lý thuyết đến thực hành quy trình Điều dưỡng. Giáo trình chuẩn hóa năng lực Điều dưỡng viên thông qua hệ thống 23 bài học toàn diện. Giá trị đào tạo thể hiện qua việc sinh viên nắm vững tư duy biện chứng và thực hành dựa vào bằng chứng. Tài liệu cũng phục vụ đào tạo liên tục cho điều dưỡng viên đang công tác tại bệnh viện và cơ sở y tế.

4.2. Ứng dụng thực tiễn trong chăm sóc người bệnh

Nội dung giáo trình được ứng dụng trực tiếp vào quy trình chăm sóc người bệnh tại bệnh viện. Các bài về cấp cứu sốc phản vệ, ngừng tuần hoàn và vết thương chảy máu trang bị kỹ năng cấp cứu thiết yếu. Hướng dẫn phòng chống loét ép, lấy mẫu xét nghiệm và quản lý giấc ngủ giúp chăm sóc toàn diện. Giáo trình cập nhật kiến thức về truyền dịch truyền máu và liệu pháp oxy theo tiêu chuẩn hiện hành. Phần hồ sơ người bệnh và cách ghi chép đảm bảo tính pháp lý trong thực hành Điều dưỡng. Ứng dụng mô hình tư duy biện chứng giúp Điều dưỡng viên đưa ra quyết định lâm sàng chính xác và an toàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐẠI NAM KHOA ĐIỀU DƯỠNG ThS. Lê Văn Duy (Chủ biên) Giáo trình ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - 2021 TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐẠI NAM KHOA ĐIỀU DƯỠNG CHỦ BIÊN: ThS. Lê Văn Duy THAM GIA BIÊN SOẠN: ThS. Lê Văn Duy TS. Ngô Xuân Long ThS. Nguyễn Thị Thanh Hà Giáo trình ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - 2021 2 MỤC LỤC BẢNG VIẾT TẮT. 4 LỜI GIỚI THIỆU. 5 BÀI 1: LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN NGÀNH ĐIỀU DƯỠNG THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM . 6 BÀI 2: VAI TRÒ, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CỦA NGƯỜI ĐIỀU DƯỠNG . 15 BÀI 3: HỌC THUYẾT ĐIỀU DƯỠNG. 23 BÀI 4: TƯ DUY BIỆN CHỨNG TRONG THỰC HÀNH ĐIỀU DƯỠNG. 38 BÀI 5: NHẬN ĐỊNH ĐIỀU DƯỠNG . 61 BÀI 6: CHẨN ĐOÁN ĐIỀU DƯỠNG . 84 BÀI 7: LẬP KẾ HOẠCH CAN THIỆP ĐIỀU DƯỠNG . 101 BÀI 8: THỰC HIỆN VÀ ĐÁNH GIÁ CAN THIỆP ĐIỀU DƯỠNG . 119 BÀI 9: MỘT SỐ XÉT NGHIỆM SỬ DỤNG TRONG LÂM SÀNG . 134 BÀI 10: GIẤC NGỦ . 147 BÀI 11: QUẢN LÝ ĐAU . 175 BÀI 12: LIỆU PHÁP OXY . 192 BÀI 13: SỬ DỤNG THUỐC CHO NGƯỜI BỆNH. 200 BÀI 14: TIẾP NHẬN NGƯỜI BỆNH VÀO VIỆN, CHUYỂN VIỆN VÀ RA VIỆN. 213 BÀI 15: HỒ SƠ NGƯỜI BỆNH VÀ CÁCH GHI CHÉP . 219 BÀI 16: TRUYỀN DỊCH VÀ TRUYỀN MÁU . 224 BÀI 17: CẤP CỨU SỐC PHẢN VỆ . 232 BÀI 18: PHÒNG CHỐNG LOÉT ÉP CHO NGƯỜI BỆNH . 239 BÀI 19: CÁCH LẤY MẪU XÉT NGHIỆM. 246 BÀI 20: CẤP CỨU NGỪNG TUẦN HOÀN VÀ CẤP CỨU VẾT THƯƠNG CHẢY MÁU. 256 BÀI 21: PHÒNG NGỪA SỰ CỐ Y KHOA LIÊN QUAN ĐẾN NGƯỜI BỆNH . 267 BÀI 22: CHĂM SÓC TRONG THỰC HÀNH ĐIỀU DƯỠNG . 283 BÀI 23: CHĂM SÓC ĐIỀU DƯỠNG TRẺ VỊ THÀNH NIÊN . 294 3 BẢNG VIẾT TẮT BYT Bộ Y tế BV Bệnh viện CBYT Cán bộ y tế CSNB Chăm sóc người bệnh CSSKSS Chăm sóc sức khỏe sinh sản ĐD Điều dưỡng ĐDT Điều dưỡng trưởng ĐDV Điều dưỡng viên HS Hộ sinh HSV Hộ sinh viên HST Hộ sinh trưởng KBCB Khám bệnh, chữa bệnh SYT Sở Y tế TCYTTG Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) TTCSSKSS Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản 4 LỜI GIỚI THIỆU Trước nhu cầu về đào tạo nguồn nhân lực cán bộ Y tế không ngừng được nâng cao cùng với sự phát triển toàn diện mọi mặt của nhà trường. Việc dạy và học luôn được đổi mới theo hướng tích cực, từng bước nâng cao tính chủ động của sinh viên trong học tập và nghiên cứu. Khoa học Điều dưỡng đã có nhiều tiến bộ về học thuật và công nghệ. Tốc độ thay đổi của các khái niệm định nghĩa cơ bản đến các tư duy biện chứng trong thực hành điều dưỡng dựa vào bằng chứng, là căn cứ để thúc đẩy một cách nhanh chóng chất lượng cung cấp các dịch vụ điều dưỡng đáp ứng được các nhu cầu cấp bách của người bệnh và xã hội. Nhu cầu cần có một cuốn tài liệu cốt lõi, bao phủ cho toàn bộ cơ sở khoa học Điều dưỡng tên tiếng Anh là “Fundamentals of Nursing” “Nền tảng của điều dưỡng” được dịch sang tiếng Việt là “Điều dưỡng cơ bản”; “Điều dưỡng cơ sở” được cập nhật liên tục, trở thành cẩm nang cho tất cả điều dưỡng viên dù đang công tác hay hoạt động chuyên sau theo các ngành điều dưỡng. Xuất phát từ thực tế đó Khoa Điều dưỡng trường Đại học Đại Nam đã biên soạn và xây dựng cuốn tài liệu giảng dạy “Điều dưỡng cơ bản” nhằm đáp ứng phần nào về tài liệu học tập góp phần nâng cao chất lượng dạy và học cho đối tượng đại học điều dưỡng. Nội dung tài liệu được viết trên cơ sở chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, chương trình đào tạo của trường và tham khảo các tài liệu của nước ngoài. Trong cuốn tài liệu này chúng tôi cố gắng chọn lọc những kiến thức cập nhật nhất, phù hợp với chương trình đào tạo đại học là cơ sở cho sinh viên thực hành tốt sau này. Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các bạn đồng nghiệp và sinh viên để cuốn tài liệu giảng dạy được hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn. Trưởng khoa Điều dưỡng ThS. Lê Văn Duy 5 BÀI 1: LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN NGÀNH ĐIỀU DƯỠNG THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM MỤC TIÊU Sau khi học xong bài này sinh viên có khả năng: 1. Trình bày được định nghĩa và tình trạng nghề Điều dưỡng. Trình bày được lịch sử ngành Điều dưỡng trên Thế giới và ở Việt Nam. Đại cương Ngày nay, ngành Điều dưỡng đã phát triển khá xa so với Điều dưỡng 50 năm về trước. Bước vào thế kỷ XXI, ngành Điều dưỡng ngày càng tiến bộ. Để hiểu ngành Điều dưỡng ngày nay và chuẩn bị cho tương lai, chúng ta phải hiểu những sự kiện đã xảy ra, đang xảy ra và những yếu tố xã hội ảnh hưởng đến nó. Rất khó để đưa ra được định nghĩa đầy đủ và toàn diện về ngành Điều dưỡng bởi vì người Điều dưỡng làm quá nhiều việc. Nếu ở lớp học, khi bạn hỏi sinh viên hoàn thành câu: "Ngành Điều dưỡng là gì?" thì sẽ có rất nhiều câu trả lời khác nhau, bởi vì mỗi người sẽ trả lời dựa trên những kinh nghiệm và kiến thức khác nhau của mình về ngành Điều dưỡng. Khi bạn tiếp xúc với chương trình Điều dưỡng, sự định nghĩa về ngành Điều dưỡng của bạn sẽ thay đổi, bạn sẽ biết và hiểu thêm về ngành Điều dưỡng là gì? Nội dung khuôn khổ bài này giới thiệu về ngành Điều dưỡng, chương trình giáo dục, nghề nghiệp và hướng dẫn thực hành nghề Điều dưỡng. Định nghĩa Theo Tạp chí The New Lexicon Wesbter’s đã định nghĩa: "Người Điều dưỡng là người phụ nữ được huấn luyện để chăm sóc những người ốm đau". Tuy nhiên, ngày nay có nhiều nam giới đã chọn nghề Điều dưỡng. Những người Điều dưỡng này được cung cấp những kỹ năng chăm sóc bảo vệ người bệnh tốt qua một chương trình đào tạo. Florence Nightingale đã đưa ra một định nghĩa về ngành Điều dưỡng cách đây hơn 100 năm: "Điều dưỡng là một hành động thiết thực bảo vệ môi trường chung quanh người bệnh để giúp cho người bệnh bình phục". Trong thuyết đầu tiên này, Florence Nightingale đã đề cao vai trò của công tác Điều dưỡng. Người Điều dưỡng không những được huấn luyện để chăm sóc người bệnh ốm đau mà còn được huấn luyện như những người nội trợ. Virginia Henderson là một trong những người Điều dưỡng đầu tiên nêu ra định nghĩa Điều dưỡng (1960): "Chức năng của Điều dưỡng là giúp đỡ các cá thể, đau ốm hoặc khoẻ mạnh, giúp họ cải thiện chất lượng cuộc sống và bình phục nhanh chóng. Người Điều dưỡng cần thiết phải có sức khỏe, thông minh, có kiến thức và phong 6 thái làm việc càng nhanh càng tốt". Henderson cho rằng người Điều dưỡng cần phải chăm sóc người bệnh không kể họ ốm đau hay khoẻ mạnh. Bà còn đề cập đến việc giáo dục và ủng hộ vai trò của người Điều dưỡng. Canadian Nurses Association (CAN, 1984) đã nêu một định nghĩa về ngành Điều dưỡng như sau: "Điều dưỡng nghĩa là phải chăm sóc người bệnh phù hợp với bệnh tật của họ bao gồm cả việc luyện tập về tinh thần, chức năng và phục vụ người bệnh trực tiếp hoặc gián tiếp, giúp cho người bệnh cải thiện sức khỏe, ngăn chặn ốm đau, hoà nhập vào cộng đồng và xã hội". Bước vào thế kỷ XXI, người ta đã cố gắng trả lời câu hỏi: "Nếu không có ngành Điều dưỡng thì cái gì sẽ mất?". Người ta đã xem ngành Điều dưỡng như là một nghệ thuật, một môn khoa học. Điều dưỡng liên quan đến sức khỏe quá khứ, hiện tại và tương lai. Điều dưỡng là một ngành, nghề chăm sóc người bệnh. Điều dưỡng từ nền văn minh cổ đại cho đến thế kỷ thứ XX Ngành Điều dưỡng có một lịch sử phát triển đáng tự hào. Những người phụ nữ ngày xưa với vai trò làm vợ, làm mẹ, họ bao gồm cả việc chăm sóc và nuôi nấng những thành viên của gia đình. Xã hội ngày càng phát triển, dân cư ngày càng đông đúc, có nhiều người đau ốm và họ có thể chăm sóc bản thân, gia đình và xã hội. Từ đó, những người phụ nữ trong gia đình đã tham gia vào các công việc của xã hội. Trong xã hội đã xuất hiện các cá nhân, những tổ chức giúp đỡ những người đau ốm cần chăm sóc và ngành Điều dưỡng ra đời. Ngành Điều dưỡng trong nền văn minh cổ đại Ngành Điều dưỡng chưa bao giờ tồn tại một cách riêng biệt. Trong thời gian đầu, vai trò của người Điều dưỡng đã được xác định bởi những cấu trúc xã hội mà con người đang sinh sống. Chăm sóc sức khỏe và Điều dưỡng như chúng ta đã biết ngày nay chịu ảnh hưởng bởi những gì đã xảy ra trong quá khứ. Ở nền văn hoá nguyên thuỷ, con người nghĩ rằng đau ốm là do một nhân vật siêu phàm gây nên. Để giúp giải thích những điều chưa biết này, thuyết duy linh đã mô tả rằng "mọi vật trong tự nhiên sống dưới một thế lực và khả năng không thấy được, những linh hồn tốt sẽ mang lại điều may mắn, những linh hồn tội lỗi sẽ bị ốm đau và chết" (Dolan, 1978). Suốt thời gian này, vai trò của những thầy thuốc và Điều dưỡng tồn tại tách biệt. Người thầy thuốc điều trị bệnh tật qua việc cầu kinh, lo sợ hoặc sự tuyệt vọng làm thế nào để giải thoát những linh hồn tội lỗi. Người Điều dưỡng thông thường là những người mẹ, người mà thường chăm sóc chính gia đình họ khi bị ốm đau bằng những chăm sóc y tế, hoặc những phương thuốc thảo mộc. Vai trò chăm sóc này của người Điều dưỡng tiếp tục được duy trì cho đến bây giờ. Khi mà những bộ lạc trở nên văn minh hơn, những đền thờ trở thành trung tâm của những chăm sóc y tế, bởi vì người ta tin rằng, sự đau ốm được gây ra bởi những dấu hiệu không hài lòng của Chúa. Những vị linh mục, thầy tu được xem như là những người thầy thuốc bậc cao, cuộc sống của những người đàn ông và phụ nữ 7 không có giá trị trong xã hội. Những người Điều dưỡng như là những nô lệ, họ thực hiện những nhiệm vụ của những người đầy tớ dựa trên những mệnh lệnh của những thầy thuốc linh mục. Trái lại, suốt thời kỳ này, người Hebrews cổ đại đã đưa ra những luật lệ về những mối quan hệ đạo đức của con người, về sức khỏe tâm trí và về sự điều khiển bệnh tật thông qua 10 điều răn của Đức Chúa Trời.