Giáo Trình Đánh Giá Rủi Ro Nghề Bảo Hộ Lao Động Trình Độ Cao Đẳng Năm 2019

Giáo trình về đánh giá rủi ro nghề bảo hộ lao động trình độ cao đẳng trường cao đẳng dầu khí năm 2019, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản

• Tác giả: Th.S Nguyễn Ngọc Thanh Trung
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Hộ Lao Động
• Đề tài: Đánh Giá Rủi Ro Nghề
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bà Rịa – Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
• 1.1. Tên mô đun: ĐÁNH GIÁ RỦI RO
• 1.2. Mã mô đun: ATMT19MĐ25
• 1.3. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun
• 1.4. Mục tiêu của mô đun
• 1.5. Chương trình khung
• 1.6. Chương trình mô đun
• 1.7. Điều kiện thực hiện mô đun
• 1.8. Nội dung và phương pháp đánh giá
• 1.9. Phương pháp đánh giá
• 1.10. Cách tính điểm
• 1.11. Hướng dẫn thực hiện môn học
• 1.12. Phạm vi, đối tượng áp dụng
• 1.13. Phương pháp giảng dạy, học tập môn học
• 1.14. Tài liệu tham khảo
• 2. MỘT SỐ YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO
• 2.1. GIỚI THIỆU BÀI 1
• 2.2. MỤC TIÊU BÀI 1
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CHƯƠNG 1
• 2.4. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 1
• 2.5. KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 1
• 2.6. NỘI DUNG BÀI 1
• 2.6.1. THỐNG KÊ TÌNH HÌNH TAI NẠN LAO ĐỘNG
• 2.6.2. YÊU CẦU CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO
• 2.6.2.1. HỆ THỐNG VĂN BẢN PHÁP QUY
• 2.6.2.2. VĂN BẢN PHÁP QUY VỀ ĐÁNH GIÁ RỦI RO
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Đánh Giá Rủi Ro Nghề Bảo Hộ Lao Động 2019

Giáo trình Đánh Giá Rủi Ro Nghề Bảo Hộ Lao Động 2019 được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản về quy trình đánh giá rủi ro tại nơi làm việc. Tài liệu này không chỉ phục vụ cho giảng viên mà còn hỗ trợ sinh viên trong việc học tập và áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Nội dung giáo trình bao gồm các yêu cầu, quy trình và phương pháp đánh giá rủi ro trong ngành bảo hộ lao động.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của giáo trình

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức và kỹ năng cần thiết để nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro. Điều này giúp sinh viên có thể áp dụng vào thực tiễn công việc trong ngành bảo hộ lao động.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình

Nội dung giáo trình được chia thành ba bài học chính, bao gồm yêu cầu về đánh giá rủi ro, cơ bản về đánh giá rủi ro và quy trình đánh giá rủi ro. Mỗi bài học đều có mục tiêu rõ ràng và phương pháp giảng dạy cụ thể.

II. Vấn đề và thách thức trong Đánh Giá Rủi Ro Nghề Bảo Hộ Lao Động

Đánh giá rủi ro trong bảo hộ lao động gặp nhiều thách thức, bao gồm việc nhận diện chính xác các mối nguy và áp dụng các biện pháp kiểm soát hiệu quả. Các yếu tố như sự thiếu hụt thông tin, quy trình không rõ ràng và sự không tuân thủ quy định có thể dẫn đến tai nạn lao động nghiêm trọng.

2.1. Các mối nguy trong môi trường làm việc

Môi trường làm việc có thể chứa nhiều mối nguy như hóa chất độc hại, thiết bị không an toàn và điều kiện làm việc không đảm bảo. Việc nhận diện và đánh giá các mối nguy này là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe người lao động.

2.2. Thách thức trong việc tuân thủ quy định

Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuân thủ các quy định về an toàn lao động. Điều này có thể do thiếu nguồn lực, kiến thức hoặc sự quan tâm từ lãnh đạo doanh nghiệp.

III. Phương pháp Đánh Giá Rủi Ro Hiệu Quả trong Bảo Hộ Lao Động

Để đánh giá rủi ro hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và hệ thống. Các phương pháp này bao gồm phân tích rủi ro, đánh giá định lượng và định tính, cũng như việc xây dựng các biện pháp kiểm soát rủi ro.

3.1. Phân tích rủi ro

Phân tích rủi ro là bước đầu tiên trong quy trình đánh giá. Nó bao gồm việc xác định các mối nguy và đánh giá mức độ nghiêm trọng của chúng. Phân tích này giúp xác định các biện pháp cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

3.2. Đánh giá định lượng và định tính

Đánh giá định lượng sử dụng các số liệu cụ thể để đo lường rủi ro, trong khi đánh giá định tính dựa trên kinh nghiệm và ý kiến chuyên gia. Cả hai phương pháp đều cần thiết để có cái nhìn toàn diện về rủi ro.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Đánh Giá Rủi Ro trong Ngành Bảo Hộ Lao Động

Việc áp dụng các phương pháp đánh giá rủi ro trong thực tiễn giúp cải thiện an toàn lao động và giảm thiểu tai nạn. Các doanh nghiệp có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát rủi ro để bảo vệ sức khỏe và an toàn cho người lao động.

4.1. Kết quả nghiên cứu về tai nạn lao động

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng quy trình đánh giá rủi ro có thể giảm thiểu đáng kể số vụ tai nạn lao động. Các doanh nghiệp đã thực hiện đánh giá rủi ro thường xuyên có tỷ lệ tai nạn thấp hơn.

4.2. Các biện pháp kiểm soát rủi ro hiệu quả

Các biện pháp kiểm soát như đào tạo an toàn, cung cấp thiết bị bảo hộ và cải thiện điều kiện làm việc đã được chứng minh là hiệu quả trong việc giảm thiểu rủi ro tại nơi làm việc.

V. Kết luận và Tương lai của Đánh Giá Rủi Ro trong Bảo Hộ Lao Động

Đánh giá rủi ro là một phần quan trọng trong quản lý an toàn lao động. Tương lai của lĩnh vực này sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình đánh giá. Sự chú trọng vào an toàn lao động sẽ ngày càng tăng trong các doanh nghiệp.

5.1. Xu hướng phát triển trong đánh giá rủi ro

Xu hướng hiện nay là áp dụng công nghệ thông tin và dữ liệu lớn trong đánh giá rủi ro. Điều này giúp cải thiện độ chính xác và hiệu quả của quy trình đánh giá.

5.2. Tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo

Giáo dục và đào tạo về an toàn lao động cần được chú trọng hơn nữa. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn trang bị cho người lao động các kỹ năng cần thiết để đảm bảo an toàn tại nơi làm việc.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình mô đun Đánh giá rủi ro (Mã mô đun: ATMT19MĐ25) là tài liệu đào tạo chuyên môn thuộc chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động, do Trường Cao đẳng Dầu khí (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) ban hành kèm theo Quyết định số 659/QĐ-CĐDK ngày 10 tháng 06 năm 2019 tại Bà Rịa – Vũng Tàu. Giáo trình do Th.S Nguyễn Ngọc Thanh Trung làm chủ biên cùng Th.S Nguyễn Ngọc Linh tham gia biên soạn.

Trong cấu trúc chương trình khung toàn khóa gồm 135 tín chỉ (2.835 giờ học), mô đun Đánh giá rủi ro chiếm vị trí nòng cốt trong khối các mô đun chuyên môn ngành (113 tín chỉ). Mô đun có khối lượng học tập 4 tín chỉ, tổng thời lượng 90 giờ, bao gồm 28 giờ lý thuyết, 58 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 4 giờ kiểm tra.

Mục tiêu đào tạo của giáo trình được xác định cụ thể theo 3 nhóm chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức (A1–A3): Trình bày các yêu cầu pháp lý về đánh giá rủi ro tại nơi làm việc; giải thích các thuật ngữ chuyên ngành; giải thích các phương pháp nhận diện và lượng hóa rủi ro.
• Về kỹ năng (B1–B3): Nhận diện các mối nguy hiểm tại môi trường sản xuất; đánh giá mức độ rủi ro theo các tiêu chí định tính và định lượng; thiết lập các biện pháp kiểm soát rủi ro thích hợp.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1–C2): Định hình tác phong làm việc công nghiệp; tuân thủ các quy chuẩn, nội quy an toàn lao động trong doanh nghiệp.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế thành 3 bài học tuần tự: Bài 1 – Một số yêu cầu về đánh giá rủi ro (15 giờ); Bài 2 – Cơ bản về đánh giá rủi ro (15 giờ); Bài 3 – Quy trình đánh giá rủi ro (60 giờ). Điểm đặc thù của giáo trình là sự kết hợp giữa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam với các quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành công nghiệp dầu khí, hóa chất và tiêu chuẩn an toàn quốc tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung giáo trình được triển khai theo tiến trình logic từ căn cứ pháp lý, cơ sở lý thuyết đến quy trình thực hành kỹ thuật:

• Bài 1: Một số yêu cầu về đánh giá rủi ro (15 giờ: 8 LT - 6 TH - 1 KT) Trình bày số liệu thực tế về 8.956 vụ tai nạn lao động làm 9.173 người bị nạn năm 2017 theo báo cáo của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Phân tích các nguyên nhân chấn thương hàng đầu gồm: ngã cao (27,7% số vụ, 30,7% số người chết), điện giật (13,1% số vụ), tai nạn giao thông (13,1%), vật rơi/đổ sập (12,4%). Trích xuất các quy định pháp luật trọng tâm: Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015; Thông tư 07/2016/TT-BLĐTBXH quy định đánh giá nguy cơ rủi ro định kỳ ít nhất 01 lần/năm; Quyết định 04/2015/QĐ-TTg quy định quản lý an toàn hoạt động dầu khí, hồ sơ quản lý an toàn, vùng an toàn 500 m và hành lang an toàn 02 hải lý; Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 11:2012/BCT quy định ngưỡng rủi ro cá nhân đối với Nhóm I (lao động thường xuyên: tối đa $1.00 \times 10^{-3}$/năm), Nhóm II (khách tham quan) và Nhóm III (cộng đồng xung quanh: tối đa $1.00 \times 10^{-4}$ hoặc $5.00 \times 10^{-5}$/năm).

• Bài 2: Cơ bản về đánh giá rủi ro (15 giờ: 8 LT - 6 TH - 1 KT) Cung cấp định nghĩa khoa học về mối nguy (Hazard) và rủi ro (Risk). Phân loại mối nguy thành 4 nhóm: vật lý (ồn, rung, bức xạ, nhiệt độ, áp suất, điện, vật sắc nhọn, trơn trượt), hóa học (chất nổ, khí cháy, chất ăn mòn, hơi khí độc), sinh học (virus, vi khuẩn, ký sinh trùng), và tâm sinh lý lao động (ecgonomic, tải trọng lao động). Giới thiệu 7 phương pháp nhận diện mối nguy: Dựa vào báo cáo, Nhận diện mối nguy (HAZID), Phân tích tai nạn sự cố (AIA), Phân tích công việc trọng yếu (CTA), Tuần tra quan sát (PO), Phân tích cây sự cố (ETA), Phân tích cây sai hỏng (FTA), cùng phương pháp Phân tích an toàn công việc (JSA). Tích hợp nghiên cứu thống kê tai nạn dầu khí của Cục An toàn Lao động Hoa Kỳ (OSHA) và các yêu cầu quản lý rủi ro - cơ hội theo ISO 45001:2018.

• Bài 3: Quy trình đánh giá rủi ro (60 giờ: 12 LT - 46 TH - 2 KT) Tập trung huấn luyện các bước trong quy trình đánh giá định lượng rủi ro (QRA) và định tính: thu thập dữ liệu công trình $\rightarrow$ nhận diện mối nguy $\rightarrow$ xác định kịch bản sự cố điển hình $\rightarrow$ tính toán tần suất bằng phần mềm $\rightarrow$ mô hình hóa hậu quả tác động $\rightarrow$ tính toán rủi ro cá nhân/xã hội $\rightarrow$ đề xuất biện pháp kiểm soát theo nguyên lý ALARP.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý thuyết và nguyên lý quản lý an toàn chuyên ngành:

• Nguyên lý ALARP (As Low As Reasonably Practicable - Thấp hợp lý phù hợp với thực tế): Sử dụng mô hình tam giác đảo ngược xác lập 3 vùng rủi ro: Vùng rủi ro không thể chấp nhận (phải dừng hoạt động hoặc áp dụng giải pháp triệt để), Vùng ALARP (cân nhắc giữa chi phí kiểm soát và mức độ cải thiện an toàn), và Vùng rủi ro đương nhiên chấp nhận (chỉ cần duy trì quy trình vận hành chuẩn).
• Hàm tương quan rủi ro: Xác lập công thức nền tảng: $$\text{Rủi ro} = \text{Mức độ nghiêm trọng của hậu quả} \times \text{Tần suất / Khả năng xảy ra}$$
• Hệ thống hóa tiêu chuẩn quản trị an toàn: Kết hợp khung cấu trúc nhận diện mối nguy và cơ hội của ISO 45001:2018 với hệ thống quản lý an toàn (SMS) theo Quyết định 04/2015/QĐ-TTg.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thu thập dữ liệu vận hành hệ thống công nghệ; sử dụng các công cụ HAZID, ETA, FTA và lập bảng phân tích an toàn công việc (JSA); tính toán và xếp loại rủi ro trên ma trận đánh giá.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích các yếu tố chấn thương từ hồ sơ điều tra tai nạn lao động; đánh giá điều kiện rò rỉ khí độc ($H_2S$), cháy nổ, không gian hạn chế và thiết bị áp lực trong môi trường khai thác dầu khí và lọc hóa dầu.
• Kỹ năng thực tiễn (Practical competencies): Xây dựng hồ sơ quản lý an toàn (Báo cáo đánh giá rủi ro, Kế hoạch ứng cứu khẩn cấp, Chương trình quản lý an toàn); thiết lập quy trình cấp phép làm việc (Permit to Work) đối với các công việc có phát sinh nhiệt, làm việc trên cao và trong không gian kín.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Mô đun có tổng thời lượng 90 giờ với tỷ trọng thực hành, thảo luận và bài tập chiếm ưu thế (58 giờ, tương đương 64,4% thời lượng).

• Phương pháp giảng dạy của giảng viên:

  • Áp dụng phương pháp dạy học tích cực: thuyết trình ngắn gọn kết hợp đặt vấn đề, gợi mở thảo luận.
  • Phân tích case study dựa trên các sự cố công nghiệp có thật trong văn bản như: vụ tai nạn ngạt khí tại hầm nước hấp cá Công ty Foodtech Phú Yên (5 người chết), đứt cáp cẩu cầu Việt Trì - Ba Vì (2 người chết), nổ tàu lai dắt tại Công ty đóng tàu Phà Rừng (4 người chết), sự cố sập giàn giáo tại Tuyên Quang và Đồng Nai.
  • Tổ chức và điều phối bài tập nhóm, hướng dẫn sinh viên khai thác các biểu mẫu đánh giá nguy cơ an toàn vệ sinh lao động theo Thông tư 07/2016/TT-BLĐTBXH.

• Phương pháp học tập của sinh viên:

  • Làm việc nhóm theo quy mô 8–10 sinh viên/nhóm: Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị chủ đề trước giờ lên lớp, thực hiện đánh giá mối nguy cho từng tình huống công trình giả định và lập báo cáo kỹ thuật.
  • Nghiên cứu độc lập: Khai thác tài liệu tham khảo, tiêu chuẩn quốc gia và hệ thống dữ liệu thống kê tai nạn lao động trực tuyến.
  • Quy định chuyên cần: Bắt buộc tham dự tối thiểu 70% thời lượng các buổi giảng lý thuyết; sinh viên vắng quá 30% số tiết phải học lại mô đun.

• Phương pháp kiểm tra, đánh giá: Căn cứ theo Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, cơ cấu điểm học phần được phân bổ như sau:

  • Điểm đánh giá thường xuyên và định kỳ (Trọng số 40%):
    • Đánh giá thường xuyên: Thực hiện sau 20 giờ học (hình thức: hỏi miệng, viết, thuyết trình hoặc báo cáo).
    • Đánh giá định kỳ: Thực hiện sau 40 giờ học (hình thức: tự luận, trắc nghiệm hoặc báo cáo chuyên đề).
  • Điểm thi kết thúc mô đun (Trọng số 60%): Thực hiện sau khi hoàn thành 45 giờ học lý thuyết/thực hành trọng tâm, hình thức kết hợp tự luận và trắc nghiệm.
  • Thang điểm: Đánh giá thành phần và điểm tổng kết chấm theo thang điểm 10 (làm tròn đến 1 chữ số thập phân), sau đó quy đổi sang điểm chữ và thang điểm 4 theo quy chế đào tạo tín chỉ.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính cập nhật về khung pháp lý: Giáo trình tích hợp hệ thống văn bản pháp luật hiện hành về an toàn vệ sinh lao động tại Việt Nam:

  • Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 (làm rõ thứ bậc hiệu lực pháp lý từ Luật, Nghị định, Thông tư đến Quyết định).
  • Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.
  • Thông tư 07/2016/TT-BLĐTBXH về quy trình 3 bước lập kế hoạch, triển khai và tổng hợp kết quả đánh giá nguy cơ an toàn.
  • Quyết định 04/2015/QĐ-TTg về quản lý an toàn trong chuỗi hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác, tồn chứa và vận chuyển dầu khí.
  • QCVN 11:2012/BCT (Thông tư 50/2012/TT-BCT) quy định cụ thể mức rủi ro định lượng cho các công trình công nghiệp đặc thù.

• Tính chuyên sâu trong lĩnh vực năng lượng và công nghiệp nặng: Nội dung giáo trình mở rộng phạm vi đánh giá định lượng rủi ro (QRA) sang 4 phân khu sản xuất có mức độ rủi ro kỹ thuật cao:

  • Khai thác, tồn chứa, lọc hóa dầu và vận chuyển dầu khí qua đường ống.
  • Hệ thống kho xăng dầu dung tích $\ge 5.000,\text{m}^3$ và đường ống áp suất $\ge 19,\text{bar}$.
  • Cơ sở sản xuất hóa chất, phân bón (Urê, DAP, NPK công suất $\ge 500.000$ tấn/năm; Amoniac, Axit, Xút, Clo $\ge 50.000$ tấn/năm; nhà máy sản xuất vật liệu nổ công nghiệp).
  • Nhà máy nhiệt điện than và nhiệt điện khí có công suất $\ge 300,\text{MW}$ hoặc kho chứa dầu $> 10.000,\text{m}^3$.

• Tích hợp dữ liệu thống kê và tiêu chuẩn quốc tế: Giáo trình đưa vào dữ liệu thống kê nguyên nhân tai nạn lao động năm 2017 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, báo cáo an toàn ngành dầu khí của Cục An toàn Lao động Hoa Kỳ (OSHA) và cấu trúc quản lý rủi ro - cơ hội của tiêu chuẩn ISO 45001:2018.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Người học trình độ Cao đẳng: Sinh viên chuyên ngành Bảo hộ lao động tại Trường Cao đẳng Dầu khí và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo ngành An toàn lao động, Kỹ thuật môi trường.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết: Người học cần hoàn thành hoặc có kiến thức nền tảng từ các môn học/mô đun trước trong chương trình đào tạo: Pháp luật Bảo hộ lao động (ATMT19MĐ08), Ecgonomic (ATMT19MĐ09), Vệ sinh công nghiệp (ATMT19MĐ11), Kỹ thuật an toàn điện (ATMT19MĐ14), An toàn phòng chống cháy nổ (ATMT19MĐ15), Kỹ thuật an toàn cơ khí (ATMT19MĐ16), An toàn hóa chất (ATMT19MH18) và An toàn công nghiệp dầu khí (ATMT19MĐ23).
• Giảng viên và chuyên gia an toàn (HSE): Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức, xây dựng kịch bản thảo luận nhóm, thiết kế bài tập phân tích an toàn công việc (JSA) và áp dụng biểu mẫu kiểm tra rủi ro trong quản lý an toàn doanh nghiệp.
• Kỹ sư, giám sát an toàn tại cơ sở sản xuất: Sử dụng làm tài liệu tham khảo tra cứu các quy chuẩn pháp lý, định mức rủi ro theo QCVN 11:2012/BCT và các bước xây dựng báo cáo đánh giá rủi ro công trình.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này được biên soạn cho ai?

Giáo trình biên soạn phục vụ trực tiếp cho người học trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động tại Trường Cao đẳng Dầu khí theo Quyết định số 659/QĐ-CĐDK, đồng thời là tài liệu tham khảo cho người học các chuyên ngành kỹ thuật công nghiệp và cán bộ làm công tác An toàn - Sức khỏe - Môi trường (HSE).

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học mô đun này?

Người học cần nắm vững kiến thức từ các mô đun kỹ thuật an toàn cơ sở trong chương trình như Pháp luật BHLĐ, Kỹ thuật an toàn điện, An toàn cơ khí, An toàn hóa chất, An toàn phòng chống cháy nổ và An toàn công nghiệp dầu khí.

3. Giáo trình có điểm gì khác biệt so với các tài liệu an toàn lao động thông thường?

Giáo trình không chỉ trình bày lý thuyết chung mà tập trung chuyên sâu vào các quy định kỹ thuật nghiêm ngặt của ngành dầu khí, hóa chất và nhiệt điện; đồng thời chi tiết hóa phương pháp luận đánh giá định lượng rủi ro (QRA) và quy định ngưỡng rủi ro chấp nhận được theo QCVN 11:2012/BCT cùng nguyên lý ALARP.

4. Phương pháp tự học và làm việc nhóm được yêu cầu như thế nào?

Người học phải chủ động đọc trước nội dung bài học, tham gia nhóm học tập 8–10 người, phân công nhiệm vụ chuẩn bị chủ đề thảo luận, thực hành phân tích tình huống thực tế và đảm bảo tham dự tối thiểu 70% thời lượng lý thuyết để đủ điều kiện dự thi.

5. Giáo trình giới thiệu những tài liệu tham khảo và căn cứ pháp lý nào?

Giáo trình dẫn chiếu trực tiếp Luật An toàn vệ sinh lao động 2015, Thông tư 07/2016/TT-BLĐTBXH, Quyết định 04/2015/QĐ-TTg, QCVN 11:2012/BCT, tiêu chuẩn ISO 45001:2018, luận văn thạc sĩ của tác giả Bùi Văn Quý (2021, Đại học Công đoàn), tài liệu Trung tâm Đào tạo ATMT – Trường CĐDK (2021) cùng các tài liệu quốc tế về JSA, FTA, ETA và Risk Assessment Data Directory.

---

Kết luận

Giáo trình mô đun Đánh giá rủi ro (ATMT19MĐ25) cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện từ quy định pháp lý, nguyên lý khoa học đến phương pháp luận nhận diện mối nguy và định lượng rủi ro trong môi trường sản xuất công nghiệp.

Theo cấu trúc chương trình đào tạo nghề Bảo hộ lao động, mô đun này tạo tiền đề năng lực để người học tiếp cận các mô đun chuyên sâu tiếp theo gồm: An toàn làm việc trong không gian hạn chế (ATMT19MĐ26), Ứng phó khẩn cấp và sơ tán thoát hiểm (ATMT19MĐ27), Hệ thống quản lý tích hợp (ATMT19MĐ32) và Khóa luận tốt nghiệp (ATMT19MĐ34).

Để mở rộng kiến thức, người học được hướng dẫn tham khảo thêm hệ thống dữ liệu thống kê từ Cục An toàn lao động, tiêu chuẩn quốc tế ISO 45001:2018 và các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chuyên ngành từ Trung tâm Đào tạo An toàn Môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I QUY ĐỊNH CHUNG Điều 1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng 1. Quyết định này quy định về quản lý an toàn trong hoạt động dầu khí, bao gồm: Tìm kiếm, thăm dò, phát triển mỏ, khai thác dầu khí, thu dọn mỏ, tàng trữ, vận chuyển dầu khí, lọc dầu, hóa dầu, chế biến dầu khí kể cả các dịch vụ kỹ thuật phục vụ trực tiếp cho các hoạt động này được tiến hành trên đất liền, vùng biển thuộc chủ quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Quyết định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân và cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến các hoạt động dầu khí được tiến hành trên đất liền, vùng biển thuộc chủ quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Giải thích từ ngữ Trong Quyết định này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau: 1. Công tác an toàn là việc tiến hành các biện pháp về tổ chức và kỹ thuật nhằm ngăn ngừa sự cố, tai nạn để bảo vệ người, môi trường và tài sản. Công trình dầu khí bao gồm các phương tiện nổi, tổ hợp các thiết bị, các kết cấu công trình được xây dựng, trang bị và lắp đặt cố định, tạm thời trên đất liền, vùng biển để phục vụ các hoạt động dầu khí. Cơ quan quản lý có thẩm quyền là Bộ Công Thương, các Bộ và cơ quan ngang Bộ, các cơ quan trực thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan khác theo quy định của pháp luật hoặc theo ủy quyền của Chính 17 phủ.

Tổ chức, cá nhân là người điều hành, nhà thầu, cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài điều hành các hoạt động dầu khí. Sự cố là các sự kiện xảy ra không cố ý, gây ra tai nạn hoặc có khả năng gây ra tai nạn. Tai nạn là sự cố gây hậu quả chết người, mất tích, bị thương, gây thiệt hại tài sản hoặc môi trường; làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất tại công trình dầu khí. Rủi ro là sự kết hợp của khả năng xảy ra (tần suất) sự cố, tai nạn và hậu quả của chúng.

Đánh giá rủi ro là việc đánh giá các rủi ro tiềm tàng trên cơ sở các mức rủi ro được chấp nhận, đồng thời thiết lập các biện pháp giảm thiểu rủi ro đến mức hợp lý có thể thực hiện được. Phân tích rủi ro là việc xác định và phân loại một cách có hệ thống các rủi ro đối với người, môi trường và tài sản. Hoán cải công trình là việc thay đổi tính năng, kết cấu, công dụng của công trình. Quy định chung về quản lý an toàn trong hoạt động dầu khí 1.

Tổ chức, cá nhân phải đảm bảo tất cả các hoạt động dầu khí được thực hiện một cách an toàn theo các quy định tại Quyết định này và của pháp luật liên quan, kể cả trong trường hợp tổ chức, cá nhân thuê các nhà thầu thực hiện công việc của mình. Người lao động phải tuân thủ các quy định, quy trình để đảm bảo an toàn cho người, thiết bị và bảo vệ môi trường. Chương II NỘI DUNG, TRÁCH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN VỀ QUẢN LÝ AN TOÀN Điều 4. Tài liệu về quản lý an toàn 1.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm xây dựng các tài liệu về quản lý an toàn sau: a) Chương trình quản lý an toàn; b) Báo cáo đánh giá rủi ro; c) Kế hoạch ứng cứu khẩn cấp. Chương trình quản lý an toàn gồm các nội dung chính sau: a) Chính sách và các mục tiêu về an toàn; b) Tổ chức công tác an toàn, phân công trách nhiệm về công tác an toàn; c) Chương trình huấn luyện an toàn; yêu cầu về năng lực, trình độ và kinh nghiệm của người lao động; d) Danh mục các văn bản quy phạm pháp luật, Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia, Tiêu chuẩn Quốc gia, quy định an toàn, các Điều ước Quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc các tiêu chuẩn khác phù hợp với thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế được chấp nhận chung; đ) Đánh giá sự tuân thủ pháp luật bao gồm các yêu cầu phải thực hiện theo quy định (các giấy phép, giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.); e) Quản lý an toàn các nhà thầu. Báo cáo đánh giá rủi ro gồm các nội dung chính sau: a) Xác định mục đích và các mục tiêu đánh giá rủi ro; b) Mô tả các hoạt động, các công trình; c) Xác định, phân tích, đánh giá rủi ro định tính và định lượng; d) Các biện pháp giảm thiểu rủi ro. Kế hoạch ứng cứu khẩn cấp Kế hoạch ứng cứu khẩn cấp phải dựa trên kết quả báo cáo đánh giá rủi ro, gồm các nội dung chính sau: a) Mô tả và phân loại các tình huống khẩn cấp có thể xảy ra; b) Sơ đồ tổ chức, phân cấp trách nhiệm, trách nhiệm của từng cá nhân, hệ thống báo cáo 18 khi xảy ra sự cố, tai nạn hoặc xuất hiện các tình huống nguy hiểm; c) Quy trình ứng cứu các tình huống; d) Mô tả các nguồn lực bên trong và bên ngoài sẵn có hoặc sẽ huy động để ứng cứu hiệu quả các tình huống khẩn cấp; đ) Địa chỉ liên lạc và thông tin trong ứng cứu khẩn cấp với các bộ phận nội bộ và báo cáo các cơ quan quản lý có thẩm quyền liên quan; e) Kế hoạch huấn luyện và diễn tập ứng cứu khẩn cấp; g) Kế hoạch khôi phục hoạt động của công trình bao gồm công tác điều tra, đánh giá nguyên nhân, hậu quả để tái lập và nâng cao mức an toàn của công trình.

Kế hoạch ứng cứu khẩn cấp phải phù hợp với hệ thống ứng cứu khẩn cấp của Ủy ban Quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn, địa phương và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (đối với các đơn vị thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, các liên doanh dầu khí và các nhà thầu dầu khí). Các tổ chức, cá nhân hoạt động dầu khí có thể hợp tác để xây dựng kế hoạch ứng cứu khẩn cấp chung. Những tài liệu được quy định tại Khoản 1 Điều này phải được xây dựng, gửi cơ quan quản lý cấp trên (nếu có) xem xét và trình Bộ Công Thương chấp thuận trước khi tiến hành các hoạt động dầu khí, xây dựng mới, hoán cải, thu dọn công trình dầu khí khi kết thúc khai thác hoặc kết thúc dự án. Đối với những hoạt động dầu khí do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, đơn vị thuộc Tập đoàn và các nhà thầu dầu khí (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam là một bên ký hợp đồng dầu khí) phải chuẩn bị tài liệu gửi Tập đoàn Dầu khí Việt Nam xem xét trước khi trình Bộ Công Thương chấp thuận.

Đối với tổ chức, cá nhân khác có hoạt động dầu khí, chuẩn bị tài liệu trực tiếp trình Bộ Công Thương chấp thuận. Chấp thuận các tài liệu về quản lý an toàn a) Yêu cầu về hồ sơ - Văn bản đề nghị chấp thuận do thủ trưởng đơn vị ký (theo Mẫu số 01 của Phụ lục kèm theo Quyết định này); - 03 (ba) bộ tài liệu về quản lý an toàn theo quy định tại Khoản 1 Điều này (bằng tiếng Việt) do thủ trưởng đơn vị ký; - Hồ sơ được gửi trực tiếp đến Bộ Công Thương hoặc qua bưu điện. b) Hội đồng thẩm định Bộ Công Thương quyết định thành lập Hội đồng thẩm định các tài liệu về quản lý an toàn. Số lượng thành viên của Hội đồng phụ thuộc vào đặc điểm, tính chất và quy mô của các hoạt động dầu khí, nhưng tối thiểu phải có 07 người.

c) Trình tự thẩm định - Hội đồng thẩm định tổ chức xem xét sự phù hợp, tính chính xác của nội dung trong các tài liệu. Trường hợp cần thiết, Hội đồng có thể xem xét thực tế tại công trình; - Lập biên bản họp thẩm định (theo Mẫu số 02 của Phụ lục kèm theo Quyết định này); - Căn cứ biên bản họp thẩm định, Bộ Công Thương có thể gửi công văn đến tổ chức, cá nhân đề nghị chấp thuận yêu cầu hiệu chỉnh, bổ sung để làm rõ các nội dung trong tài liệu (theo Mẫu số 03 của Phụ lục kèm theo Quyết định này). Trong công văn đề nghị nêu rõ các nội dung cần hiệu chỉnh, bổ sung; - Lập Báo cáo kết quả thẩm định và trình Bộ trưởng Bộ Công Thương xem xét, quyết định chấp thuận (theo Mẫu số 04 của Phụ lục đính kèm theo Quyết định này); - Căn cứ Báo cáo kết quả thẩm định Bộ trưởng Bộ Công Thương quyết định chấp thuận các tài liệu (theo Mẫu số 05 của Phụ lục kèm theo Quyết định này). 19 d) Thời gian thẩm định - Thời gian thẩm định: 20 (hai mươi) ngày làm việc kể từ ngày Bộ Công Thương nhận được đủ tài liệu hợp lệ; - Thời gian ban hành Quyết định chấp thuận: 05 (năm) ngày làm việc sau khi có báo cáo kết quả thẩm định.

Hệ thống quản lý an toàn 1. Tổ chức, cá nhân phải xây dựng, duy trì và phát triển hệ thống quản lý an toàn đảm bảo mọi hoạt động dầu khí đều được lập kế hoạch, tổ chức, triển khai, duy trì theo các yêu cầu tại Quyết định này và các quy định của pháp luật có liên quan. Hệ thống quản lý an toàn phải đảm bảo kiểm soát các rủi ro trong toàn bộ quá trình hoạt động từ khâu thiết kế, chế tạo, xây dựng, lắp đặt, chạy thử, vận hành và thu dọn công trình. Hệ thống quản lý an toàn phải được cập nhật thường xuyên; các thông tin cập nhật phải được phổ biến cho người lao động có liên quan.