CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ 5S Mã chương: MH13-01 Giới thiệu: Ngày nay đa số các lĩnh vực trong cuộc sống đều áp dụng nội dung 5S, xậy dựng chu trình PDCA vì nó mang lại rất nhiều lợi như: an toàn lao động, tiết kiệm, môi trường thân thiện,… Để người lao động thực hiện tốt các nội dung 5S và xây dựng tốt chu trình PDCA thì phải hiểu rõ: Sự cần thiết thực hiện 5S và an toàn trong trường, các nội dung 5S, về Monodukuri; đồng thời phải biết và thực hành các nội dung 5S, xây dựng chu trình PDCA. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Kiến thức: + Xác định được sự cần thiết của 5S và an toàn trong trường. + Giới thiệu tổng quan về 5S. + Trình bày khái niệm về Monodukuri - Kỹ năng: + Thực hành được 5S trong lớp học, trong xưởng thực hành + Xây dựng được chu trình PDCA.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm Học tập nghiêm túc; có ý thức kỷ luật; làm việc độc lập, làm việc theo nhóm; hướng dẫn, giám sát những người có trình độ thấp hơn thực hiện công việc đánh giá được kết quả thực hiện của bản thân và các thành viên trong nhóm. Nội dung chính: 1. Trình chiếu Video (DVD) về 5S Trình chiếu Video cho học sinh, sinh viên quan sát, nhận xét về các hoạt động 5S sau khi xem video. Thực hiện 5S trong nhà trường như thế nào - Một số hình ảnh hoạt động tốt 5S tại nhà trường 6 ` Hình 1.1: Tủ đựng tài liệu để gọn Hình 1.2: Sinh viên lao động dọn rác gàng Hình 1.3: Ban 5S nhà trường đi Hình 1.4: Sinh viên đang thực tập kiểm tra đấu tủ điện Hình 1.5: Phân loại trong tủ đựng Hình 1.6: Bảng thông báo tài liệu .7: Phòng thực tập Công nghệ Hình 1.8: Phòng thực tập khoa thông tin công nghệ Ô tô Hình 1.9: Giá để đồ của khoa Cơ khí Hình 1.10: Phân loại tốt đồ dùng, dụng cụ - Một số hình ảnh hoạt động chưa tốt 5S.11: Dụng cụ đồ điện để lẫn Hình 1.12: Không để các thùng tài lộn liệu ở đây 8 ` Hình 1.13: Thùng tài liệu không Hình 1.14: Phân loại sản phẩm chưa đặt ở đây tốt Hình 1.15: Mỏ hàn điện để rất Hình 1.16: Tài liệu để ở phòng đào nguy hiểm tạo rất lộn xộn - Nhận xét và đánh giá: Cần phải thực hiện 5S toàn bộ nhà trường.1 Sàng lọc - S1 – Seiri – Clearing Mục đích - Phân rõ ra những đồ không cần thiết và đồ cần thiết, vứt bỏ đồ không cần thiết khỏi nơi để đồ.
- Bỏ hết đồ không cần thiết, dùng kỹ thuật vứt bỏ. Khi nào cần thự c hiện + Các vật không cần thiết chất đống cùng với những thứ cần dùng. + Lãng phí thời gian tìm kiếm những vật cần dùng. + Lãng phí không gian bởi việc cất giữ những thứ không cần thiết.
+ Nơi làm việc bị quá tải bởi tất cả các loại vật liệu và bạn rơi vào tình trạng rối rắm, lẫn lộn. + Không thể di chuyển tự do và cơi hội xảy ra tai nạn nhiều hơn. + Máy tính của bạn bị nghẽn mạng do quá nhiều những dữ liệu không cần thiết + Bạn luôn lo lắng, chúng khiến bạn bận rộn nhưng chẳng đi đến đâu. Quy trình + Tách riêng vật cần thiết và vật không cần thiết.
+ Chuyển những thứ không cần thiết từ nơi làm việc đến khu vực đã được 9 ` lựa chọn theo định kỳ. Vậ t kh ông cần thi ết/ khô ng mon g mu ốn + Giấy, tài liệu, băng đĩa hết hạn. + Những thứ bị loại bỏ hoặc không sử dụng. + Hàng hóa bị loại.
+ Vật liệu bị cắt nhỏ (phế liệu). + Vật liệu thừa. + Thiết bị không dùng nhưng chiếm giữ phần lớn không gian nơi làm việc. + Vật/vật liệu không được sử dụng thường xuyên.
+ Xác định những vật liệu, đồ đạc, giá, bàn v.v… thừa ra và loại bỏ chúng. + Không dành không gian cho những thứ không cần thiết trên và loại bỏ chúng hàng ngày. + Thực hiện theo lịch rõ ràng hoặc kế hoạch được bố trí trước cho mỗi quy trình. + Thực hiện chụp ảnh những vị trí cố định, lặp lại sau một khoảng thời gian để xác định những cải tiến.
Có nhiều không gian hơn cho làm việc. Những vật/thứ cần dùng được sắp xếp một cách dễ dàng. Tiết kiệm thời gian tìm kiếm. Kho được kiểm soát và sử dụng dễ dàng.
Hàng tồn kho ít hơn, đo đếm dễ hơn. Không khí làm việc sạch sẽ và thú vị hơn. Giảm sự mệt mỏi, lo lắng, giận giữ. Cải thiện hiệu quả công việc.
An toàn được cải thiện.Thu lại vốn bằng việc chuyển nhượng lại theo chu kỳ những thứ có thể dùng cho những hoạt động khác * Ví dụ: Làm thế nào để phân loại các tài liệu trong phòng làm việc của bạn? Một số hình ảnh thực hiện tốt S1: sàng lọc Hình 1.17: Đồ dùng để ngay cạnh máy Hinh 1.18: Bảng phân loại các công văn 10 ` Hình 1.19: Bên trong tủ đựng tài Hình 1.20: Giá để đồ gọn gàng khoa liệu ghi rõ ràng Cơ khí 3. Sắp xếp - S2 – Seiton - Organizing Mục đích - Loại bỏ rác và bụi bẩn khỏi nơi làm việc. Làm cho nơi làm việc trở nên sạch sẽ hơn. Khi nào cần thực hiện + Nơi làm việc bẩn thỉu và bạn cảm thấy khó xử khi thể hiện nó trước khách hàng và khách thăm quan.
+ Vết bẩn, vết bụi, những thứ tràn ra, chất thải được nhìn thầy mọi nơi tại khu vực làm việc và ở các thiết bị. + Không có lịch và phương pháp vệ sinh chuyên dụng vệ sinh sàn nhà/ thiết bị/ tường/ cửa ra vào/ cửa sổ/ mái nhà/ máy móc/ đồ đạc để thực hiện theo. + Các cá nhân không có trách nhiệm vệ sinh. + Hư hỏng và tai nạn thường xuyên.
+ Thiếu vắng cái nhìn thân thiện trong toàn bộ tập thể/tổ chức. Quy trình + Giao trách nhiệm cho các cá nhân trong việc vệ sinh nơi làm việc, thiết bị bằng sơ đồ trách nhiệm/lịch vệ sinh có hướng dẫn thực hiện. + Xác định nguyên nhân gốc rễ của việc bụi bẩn lâu dài và đưa ra biện pháp khắc phục. + Trợ giúp bởi những dụng cụ vệ sinh cần thiết như: giẻ lau bằng vải, bàn chải, công cụ vệ sinh chuyên dụng, máy hút bụi, thùng rác, xe đẩy.
+ Thiết lập một quy trình vệ sinh cho tất cả các vật dụng và đào tạo mọi người thực hiện. + Thiết lập phương pháp xử lý rác, cố định trách nhiệm thu gom thường xuyên theo định kỳ. Lợi ích + Trong quá trình vệ sinh bạn có thể phát hiện nguyên nhân của sự rò rỉ, vết bẩn, bụi và các sai sót. 11 ` + Các sai sót được đánh đánh dấu và sửa chữa ngay lập tức và có thể tránh được sự hỏng hóc thiết bị.
+ Các vật bị mất/thất lạc có thể được tìm thấy trong khi vệ sinh và hành động ngay lập tức có thể được thực hiện để cất giữ chúng lại. + Tận dụng tối đa các trang thiết bị, dụng cụ và các phụ kiện. + Thời gian hỏng hóc (của máy móc, thiết bị) được giảm một cách đáng kể. + Môi trường làm việc sáng sủa làm cho khách thăm quan, khách hàng và công nhân thấy vui vẻ hơn.
+ Môi trường làm việc sáng sủa, sạch sẽ thu hút khách hàng đi vào những điều chúng ta trình bày. + Những nơi được vệ sinh và sự vui vẻ sẽ khiến con người khỏe khoắn hơn. + Khu vực làm việc sạch sẽ cải thiện độ an toàn. + Thiết lập quyền sở hữu khu vực làm việc, thiết bị bởi các cá nhân được cải thiện.
+ Tinh thần của người lao động được cải thiện. + Công ty nhận được sự đánh giá cao từ người sử dụng/khách hàng. + Năng suất cao hơn, chất lượng tốt nhất, vận chuyển kịp thời làm cho khách hàng được thỏa mãn hơn, do đó, niềm tin vào công ty được cải thiện một cách to lớn. + Những suy nghĩ khoáng đạt đem đến cho chúng ta sự yên tĩnh và tình yêu thương.
+ Việc thu dọn định kỳ các dữ liệu máy tính sẽ tạo ra nhiều khoảng trống để lữu trữ nhiều hơn những thứ mình cần. Một số hình ảnh thực hiện tốt S3: Sạch sẽ Hình 1.25: Lối đi rất sạch sẽ Hình 1.26: Lối đi dành riêng 3.4 Săn sóc - S4 - Seiketsu – Standardizing Mục đích - Duy trì 3S: Sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ. - Săn sóc là kiểm tra. 12 ` - Tổng vệ sinh nơi làm việc, nơi phát sinh.
Nơi riêng biệt: Nơi làm việc, thiết bị. Bộ phận chi tiết: Dụng cụ và đồ gá Khi nào cần thực hiện + Không có sự đồng nhất và các tiêu chuẩn được tuân thủ trong việc xác định các hoạt động 5S không giống nhau. + Không có sẵn những hướng dẫn về màu sơn và thể hiện kích thước Bảng/chữ… + Các cá nhân và các phòng ban tuân theo những mô hình khác nhau của việc xác định, viết chữ và quy trình sơn màu. + Không có sự đồng nhất (đồng đều) trong các hình thức hoạt động khác nhau được sử dụng trong hoạt động 5S.
Quy trình + Liệt kê các hoạt động 5S không giống nhau. + Tuân thủ những hướng dẫn cho việc đánh dấu sàn nhà trong cả cơ quan/tổ chức. + Khuyến khích ý tưởng từ các thành viên về màu sơn cho tòa nhà, cổng, thiết bị …. và chọn cái tốt nhất.
+ Thu thập về cỡ chữ, cỡ bảng, nền, màu chữ phù hợp với các khu vực và mục đích khác nhau. + Thiết kế các hình thức khác nhau cho các khu vực khác nhau với các hoạt động khác nhau. + Xây dựng các quy luật và các quy tắc cho tất cả các hoạt động 5S với sự đồng ý và tham gia của tất cả các thành viên. + Đưa nhiều hơn những hướng dẫn bằng hình ảnh cho những việc làm/không làm cho dễ hiểu để ngôn ngữ không trở thành rào cản! Lợi ích + Sự sắp xếp gọn gàng và cái nhìn thống nhất trong tất cả các hoạt động 5S sẽ cải thiện tất cả bề mặt của công ty.
+ Nhân viên, khách thăm quan và các khách hàng có thể xác định được các khu vực, trang thiết bị và thực hiện các hoạt động mà không cần hỏi người khác. + Tiết kiệm thời gian trong việc sắp xếp các khu vực và các thiết bị. + Kiểm soát trực quan tốt hơn đối với tất cả các hoạt động. + Liên tục và thống nhất duy trì quy trình 5S trong suốt cả năm.