Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ triết học với đề tài "Giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường Công an nhân dân ở nước ta hiện nay" do nghiên cứu sinh Đặng Xuân Dương thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội (năm 2024), dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Nguyễn Tài Đông và PGS.TS. Trần Thị Hạnh. Công trình thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, mã số: 9229001.01.

Tính cấp thiết và bối cảnh nghiên cứu

Yêu nước là truyền thống đứng đầu bảng giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc Việt Nam, là động lực nội sinh qua các giai đoạn lịch sử dựng nước và giữ nước. Trong bối cảnh Việt Nam quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội (CNXH), mở cửa và hội nhập quốc tế, đất nước đối mặt với nhiều tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường và xu thế toàn cầu hóa. Những nguy cơ về xâm phạm lợi ích quốc gia, đe dọa chủ quyền lãnh thổ, xung đột văn hóa và sự gia tăng của tội phạm, tệ nạn xã hội đang đặt ra thách thức cho trật tự an toàn xã hội. Nhận thức của một bộ phận quần chúng nhân dân về chủ quyền và lòng yêu nước còn có biểu hiện mơ hồ, tạo cơ hội cho các thế lực thù địch lợi dụng nhằm chống phá đường lối của Đảng.

Lực lượng Công an nhân dân (CAND) là công cụ chuyên chính sắc bén bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN. Do tính chất nghề nghiệp thường xuyên đối diện với mặt trái xã hội và sự chống phá tinh vi của tội phạm, cán bộ chiến sĩ CAND đòi hỏi phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, lòng trung thành tuyệt đối và tinh thần "vì nước quên thân, vì dân phục vụ". Học viên các trường CAND là đội quân hậu bị và thường trực chiến đấu. Tuy nhiên, công tác giáo dục truyền thống yêu nước tại các trường CAND còn bộc lộ bất cập: thiếu chiến lược tổng thể, thiếu chương trình, giáo trình, tài liệu chuyên sâu và đội ngũ giảng dạy chuyên trách. Một bộ phận học viên có biểu hiện giảm sút ý chí rèn luyện, ngại gian khổ, chạy theo lối sống thực dụng. Vì vậy, việc nghiên cứu có hệ thống về lý luận và thực tiễn giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên CAND là một đòi hỏi cấp thiết.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

  • Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận về giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam, luận án đánh giá thực trạng công tác giáo dục này tại các trường CAND, từ đó xác lập hệ thống quan điểm và đề xuất các nhóm giải pháp nhằm tăng cường giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND ở nước ta hiện nay.
  • Nhiệm vụ nghiên cứu:
    1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.
    2. Làm rõ một số vấn đề lý luận về giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND.
    3. Đánh giá thực trạng và xác định những vấn đề đặt ra đối với giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND hiện nay.
    4. Đưa ra hệ thống quan điểm và các nhóm giải pháp tăng cường giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND ở nước ta hiện nay.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường CAND ở nước ta hiện nay.
  • Phạm vi không gian: Khảo sát, thu thập tài liệu và số liệu thực tế tại 03 cơ sở đào tạo đại diện của lực lượng CAND: Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân (hai trung tâm đào tạo trọng điểm) và Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy (cơ sở duy nhất đào tạo cán bộ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ).
  • Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2023, gắn liền với các văn bản chỉ đạo gồm Hướng dẫn số 40/HD-BTGTW ngày 01/9/2017 của Ban Tuyên giáo Trung ương về thực hiện chương trình bồi dưỡng chuyên đề chủ nghĩa yêu nước Việt Nam và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan lịch sử nghiên cứu trong luận án được phân chia thành ba nhóm công trình chính:

1. Nhóm công trình nghiên cứu lý luận về giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam

Các nghiên cứu lý luận khẳng định chủ nghĩa yêu nước là đặc trưng cốt lõi của lịch sử tư tưởng Việt Nam:

  • Trần Văn Giàu (1980, 1998): Trong Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam và bài tham luận tại Hội thảo Quốc tế về Việt Nam học lần thứ nhất, tác giả xác định chủ nghĩa yêu nước là sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử tư tưởng dân tộc, là thước đo đạo đức và kim chỉ nam cho hành động.
  • Viện Triết học (1984), Nguyễn Tài Thu (1993), Lê Sỹ Thắng (1997): Trong các bộ sách Lịch sử tư tưởng Việt Nam, các tác giả tiếp cận chủ nghĩa yêu nước như một hệ thống triết học chính trị - xã hội bản địa, hình thành độc lập trước khi tiếp nhận các hệ tư tưởng bên ngoài.
  • Nguyễn Chu Phác (1994): Khái quát hoạt động giáo dục truyền thống yêu nước bảo vệ Tổ quốc từ thế kỷ X đến năm 1930, khẳng định giáo dục truyền thống là quá trình chủ động và bền bỉ.
  • Nguyễn Trọng Chuẩn (2006), Phùng Khắc Đăng (2006), Trần Xuân Trường (2008), Bùi Đình Phong (2013), Song Thành (2018), Lê Thị Lan (2020): Phân tích tư tưởng triết học quân sự giữ nước (Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi), sự phát triển của chủ nghĩa yêu nước thời đại Hồ Chí Minh, và phân định các cấp độ phản ánh giữa tình cảm yêu nước, tư tưởng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước.
  • Ban Tuyên giáo Trung ương (2018): Khẳng định chủ nghĩa yêu nước là sự kết hợp giữa lý trí và tình cảm yêu nước, là hạt nhân của khối đại đoàn kết dân tộc.

2. Nhóm công trình nghiên cứu về thực trạng giáo dục truyền thống yêu nước cho thanh niên, sinh viên

  • Nguyễn Tuấn Dũng (2002): Đánh giá chất lượng giáo dục chủ nghĩa yêu nước trong Quân đội nhân dân Việt Nam, chỉ ra hạn chế của một bộ phận sĩ quan trẻ khi nhận thức mới dừng ở mức độ tình cảm cảm tính.
  • Nghiêm Đình Vy (2009), Hoàng Trung (2013), Hoàng Văn Thái và Đặng Hồng Sơn (2014), Võ Văn Dũng (2020): Khảo sát thái độ, lối sống của sinh viên trước tác động của kinh tế thị trường, ghi nhận sự phát triển của các phong trào thi đua nhưng chỉ ra tính hình thức ở một số đơn vị.
  • Lương Thị Tâm Uyên (2015), Ngô Xuân Dương (2019): Đánh giá thực trạng phong trào thi đua và công tác giáo dục chủ nghĩa yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên khối cơ quan Trung ương và thanh niên nói chung.
  • Đào Gia Bảo (2020), Nguyễn Văn Đường (2022): Đánh giá công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong lực lượng CAND và thực trạng giáo dục chủ nghĩa yêu nước cho học viên CAND tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Nhóm công trình nghiên cứu về quan điểm và giải pháp

  • Các tác giả như Đặng Công Minh (2005), Dương Tự Đam (2008), Lương Cường (2018), cùng kỷ yếu hội thảo của Tổng cục Chính trị CAND và Tổng cục Chính trị QĐND (2015), sách của Bộ Công an (2018) và Ban Tuyên giáo Trung ương (2018) đã đề xuất các nhóm giải pháp: cụ thể hóa nội dung giáo dục theo từng ngành, đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị, gắn học với hành, phát huy vai trò của tổ chức đảng và đẩy mạnh các phong trào thi đua.
Nhóm công trình Trọng tâm nghiên cứu chính Tác giả tiêu biểu
Lý luận Bản chất, giá trị, lịch sử hình thành hệ tư tưởng yêu nước Việt Nam Trần Văn Giàu, Nguyễn Tài Thu, Nguyễn Trọng Chuẩn, Bùi Đình Phong, Lê Thị Lan
Thực trạng Nhận thức, hành vi và hạn chế trong giáo dục lòng yêu nước cho thanh niên Nguyễn Tuấn Dũng, Hoàng Trung, Ngô Xuân Dương, Nguyễn Văn Đường
Giải pháp Phương hướng đổi mới nội dung, hình thức, phương tiện giáo dục Đặng Công Minh, Lương Cường, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Công an

Khoảng trống nghiên cứu luận án giải quyết

  1. Về lý luận: Làm rõ sự khác biệt giữa các tầng bậc nhận thức và cấp độ phản ánh: tình cảm yêu nước, tinh thần yêu nước, tư tưởng yêu nước, chủ nghĩa yêu nước, cũng như mối quan hệ giữa chủ nghĩa yêu nước truyền thống và hiện đại.
  2. Về đối tượng thực tiễn: Khắc phục khoảng trống khi phần lớn các công trình trước chỉ tập trung vào thanh niên, sinh viên các trường dân sự hoặc quân đội, chưa đi sâu vào học viên hệ chính quy các trường CAND.
  3. Về hệ thống giải pháp: Xây dựng giải pháp gắn với tính chất đặc thù của lực lượng vũ trang nhân dân, nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự (ANTT) và yêu cầu rèn luyện tư cách người Công an cách mạng theo Sáu điều Bác Hồ dạy.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

  • Cơ sở lý luận nền tảng: Các nguyên lý của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử mác-xít, trọng tâm là mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng; tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa yêu nước và bồi dưỡng thế hệ cách mạng; các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của Bộ Công an.
  • Khái niệm công cụ:
    • Truyền thống: Được xác định là các yếu tố văn hóa hình thành trong lịch sử, có tính tương đối ổn định, lưu giữ chuẩn mực hành vi, lối sống và được trao truyền qua nhiều thế hệ.
    • Truyền thống yêu nước Việt Nam: Là giá trị tinh thần cốt lõi, thể hiện tình cảm, nhận thức lý luận và ý chí hành động vì độc lập dân tộc, gắn liền với bảo vệ chế độ XHCN và bản sắc văn hóa dân tộc.
    • Cấu trúc quá trình giáo dục: Khung phân tích gồm sự tương tác giữa chủ thể giáo dục (cấp ủy, giảng viên, cán bộ quản lý), đối tượng giáo dục (học viên CAND), nội dung giáo dục, phương thức giáo dục và phương tiện giáo dục trong môi trường tác động bên trong lẫn bên ngoài.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

  • Phương pháp lôgíc - lịch sử và đi từ trừu tượng đến cụ thể: Nhận diện bản chất, quy luật vận động của truyền thống yêu nước qua các giai đoạn lịch sử để đưa ra các giải pháp phù hợp với thực tiễn đào tạo CAND.
  • Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu: Khảo cứu văn kiện của Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, các tài liệu giáo trình và công trình khoa học liên quan.
  • Phương pháp điều tra xã hội học:
    • Công cụ thu thập: Luận án thiết kế 02 bộ bảng hỏi chuyên biệt:
      • Bảng hỏi dành cho chủ thể giáo dục: gồm 07 câu hỏi.
      • Bảng hỏi dành cho học viên đào tạo chính quy: gồm 12 câu hỏi.
    • Quy mô mẫu: Phát phiếu khảo sát thực tế tới 100 cán bộ, giảng viên (chủ thể giáo dục) và 500 học viên hệ chính quy tại 03 cơ sở (Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân, Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy) trong thời gian từ tháng 04 đến tháng 06 năm 2023.
    • Xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm thống kê SPSS phiên bản 22.0 để xử lý, phân tích tương quan và tỷ lệ phần trăm các chỉ báo thực trạng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu khoa học theo ba nhánh: nghiên cứu lý luận, nghiên cứu thực trạng và nghiên cứu giải pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho thanh niên, sinh viên và lực lượng vũ trang. Tác giả đánh giá những thành tựu của các học giả đi trước trong việc định vị chủ nghĩa yêu nước là giá trị tối cao của lịch sử tư tưởng dân tộc.

Đồng thời, chương này chỉ ra các hạn chế của tài liệu hiện có: sự thiếu vắng các công trình phân tích chuyên sâu về đối tượng học viên CAND từ góc độ triết học xã hội; sự chưa thống nhất trong việc phân tầng các khái niệm từ tâm lý - tình cảm đến tư tưởng - lý luận. Từ đó, tác giả khẳng định tính tất yếu của việc thực hiện đề tài nhằm bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác giáo dục truyền thống yêu nước trong hệ thống đào tạo CAND.

Chương 2. Một số vấn đề lý luận về giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường Công an nhân dân ở nước ta hiện nay

Chương 2 xây dựng hệ thống khái niệm và khung lý thuyết cho đề tài:

  • Khái niệm và đặc trưng của truyền thống yêu nước Việt Nam: Luận giải truyền thống là những yếu tố văn hóa kế thừa qua nhiều thế hệ. Truyền thống yêu nước Việt Nam gồm ba nội dung cơ bản:
    1. Tình cảm yêu thương gia đình, quê hương, đất nước, gắn kết chặt chẽ trong mối quan hệ "Nhà - Làng - Nước" và ý thức "đồng bào".
    2. Ý thức về quốc gia - dân tộc, truyền thống đấu tranh bảo vệ độc lập chủ quyền, bảo vệ mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
    3. Lòng trung thành với Tổ quốc, quán triệt tư tưởng "lấy dân làm gốc" và quan điểm "trung với nước, hiếu với dân".
  • Cấu trúc quá trình giáo dục: Luận án làm rõ khái niệm giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên CAND là hoạt động có mục đích, có kế hoạch của các chủ thể nhằm hình thành, củng cố và phát triển tình cảm, nhận thức và hành động yêu nước theo chuẩn mực của lực lượng CAND. Tác giả phân tích các thành tố:
    • Chủ thể giáo dục: Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, giảng viên, tổ chức Đoàn, Hội trong nhà trường.
    • Đối tượng giáo dục: Học viên hệ đào tạo chính quy – những cán bộ, chiến sĩ công an tương lai.
    • Nội dung, phương thức, phương tiện: Kết hợp giảng dạy lý luận chính trị, nghiệp vụ chuyên ngành với hoạt động ngoại khóa, phong trào thi đua, sử dụng hệ thống thiết chế văn hóa, phương tiện truyền thông.
  • Nhân tố tác động: Phân tích ảnh hưởng của nhân tố bên ngoài (bối cảnh quốc tế, mặt trái kinh tế thị trường, không gian mạng) và nhân tố bên trong (chủ trương của ngành, môi trường sư phạm, phẩm chất tự rèn luyện của học viên).

Chương 3. Thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường Công an nhân dân ở nước ta hiện nay

Chương 3 trình bày các kết quả khảo sát thực tế và phân tích nguyên nhân:

  • Thành tựu đạt được: Đại đa số học viên có nhận thức đúng đắn và thể hiện mức độ tự hào cao về truyền thống dân tộc, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên CNXH; có tinh thần trách nhiệm, sẵn sàng nhận nhiệm vụ bảo vệ ANTT. Các trường CAND đã chú trọng đổi mới nội dung giáo dục lý luận chính trị, gắn kết giáo dục truyền thống với phong trào "Học tập và làm theo Sáu điều Bác Hồ dạy CAND".
  • Hạn chế tồn tại: Một bộ phận học viên nhận thức về truyền thống yêu nước còn dừng ở mức độ cảm tính, chưa chuyển hóa sâu sắc thành động cơ hành động; có biểu hiện ngại khó, ngại khổ, chạy theo thị hiếu tầm thường hoặc phai nhạt lý tưởng. Phương thức và hình thức giáo dục tại một số thời điểm còn đơn điệu, nặng về thuyết trình lý thuyết một chiều, thiếu các hoạt động trải nghiệm thực tế; cơ sở vật chất, giáo trình tài liệu chuyên biệt phục vụ giáo dục truyền thống còn hạn chế.
  • Nguyên nhân và vấn đề đặt ra: Luận án chỉ ra nguyên nhân khách quan (sự tác động tiêu cực từ văn hóa ngoại lai, thủ đoạn chống phá của tội phạm) và nguyên nhân chủ quan (năng lực của một số chủ thể giáo dục, sự phối hợp giữa các đơn vị chưa đồng bộ, ý thức tự giác rèn luyện của học viên chưa cao). Từ đó xác định các vấn đề cần giải quyết về chuẩn hóa chương trình, đổi mới phương pháp và nâng cao bản lĩnh chính trị trước các cám dỗ nghề nghiệp.

Chương 4. Quan điểm và giải pháp nhằm tăng cường giáo dục truyền thống yêu nước Việt Nam cho học viên các trường Công an nhân dân ở nước ta hiện nay

Chương 4 đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể:

  • Hệ thống quan điểm chỉ đạo:
    1. Giáo dục truyền thống yêu nước phải đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng và sự quản lý thống nhất của Nhà nước, Bộ Công an.
    2. Đảm bảo sự phối hợp đồng bộ, thống nhất giữa các chủ thể giáo dục (cấp ủy, ban giám hiệu, khoa giáo viên, đơn vị quản lý học viên và tổ chức quần chúng).
    3. Đảm bảo sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, giữa học và hành, gắn tri thức truyền thống với nhiệm vụ rèn luyện nghiệp vụ CAND.
    4. Kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống và hiện đại, giữa "xây" (bồi đắp giá trị tốt đẹp, biểu dương gương sáng) và "chống" (ngăn chặn các biểu hiện suy thoái, phản bác quan điểm sai trái).
  • Các nhóm giải pháp cụ thể:
    • Nhóm giải pháp đối với chủ thể giáo dục: Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, cán bộ chỉ huy; chuẩn hóa và nâng cao năng lực sư phạm, bản lĩnh chính trị cho đội ngũ giảng viên lý luận chính trị và cán bộ quản lý học viên.
    • Nhóm giải pháp đối với đối tượng giáo dục: Phát huy tính tích cực, tự giác, tự giáo dục và rèn luyện của học viên; khơi dậy hoài bão, tinh thần cống hiến thông qua phong trào thi đua "Vì an ninh Tổ quốc".
    • Nhóm giải pháp về nội dung, phương thức và phương tiện: Đổi mới chương trình, biên soạn tài liệu chuyên đề; đa dạng hóa phương thức giảng dạy thông qua hội thảo, thi tìm hiểu, hoạt động "về nguồn", tọa đàm; ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, thiết chế văn hóa trong các trường CAND.

Kết quả và những đóng góp mới

  1. Về mặt lý luận: Luận án góp phần làm rõ nội hàm khái niệm truyền thống yêu nước Việt Nam từ góc độ triết học; phân định các cấp độ phản ánh giữa tình cảm yêu nước, tư tưởng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước; xác định rõ nội dung, cấu trúc và đặc điểm của quá trình giáo dục truyền thống yêu nước cho học viên các trường CAND trong bối cảnh mới.
  2. Về mặt thực tiễn: Công trình cung cấp bức tranh thực trạng về nhận thức, thái độ và hành vi của học viên các trường CAND thông qua các số liệu khảo sát xã hội học tại ba cơ sở đào tạo; chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của công tác giáo dục truyền thống yêu nước giai đoạn 2018 - 2023.
  3. Về mặt giải pháp: Luận án đề xuất hệ thống 04 quan điểm nguyên tắc và 03 nhóm giải pháp đồng bộ (đối với chủ thể, đối tượng, và nội dung/phương thức/phương tiện), có khả năng ứng dụng trực tiếp nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng cho học viên CAND.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Nguồn tài liệu chuyên khảo về lĩnh vực an ninh trật tự có tính đặc thù và mức độ bảo mật thông tin nhất định; phạm vi khảo sát thực tế định lượng tập trung vào 03 trường đại diện khu vực phía Bắc (Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân, Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy), chưa bao quát toàn bộ các cơ sở đào tạo CAND trên cả nước.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát so sánh đối với các trường đào tạo CAND tại khu vực miền Trung và miền Nam; nghiên cứu sâu hơn về tác động của không gian mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đối với việc hình thành nhận thức chính trị, tình cảm yêu nước của học viên lực lượng vũ trang trong thời kỳ chuyển đổi số.

Giá trị tham khảo

  • Đối với công tác giảng dạy và nghiên cứu: Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo cho giảng viên, học viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Xây dựng Đảng và Giáo dục học tại các học viện, trường CAND và các cơ sở giáo dục đại học.
  • Đối với công tác quản lý và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở lý luận và luận cứ thực tiễn cho Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, các cơ quan chức năng (Cục Đào tạo, Cục Công tác đảng và công tác chính trị) trong việc xây dựng chuẩn chương trình đào tạo, đổi mới nội dung giáo dục chính trị tư tưởng và xây dựng lực lượng CAND vững mạnh về chính trị.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án phân định nội dung cơ bản của truyền thống yêu nước Việt Nam gồm những yếu tố nào?

Luận án xác định ba nội dung cốt lõi: (1) Tình yêu thương gia đình, quê hương, đất nước gắn với mối quan hệ Nhà - Làng - Nước và tinh thần đồng bào; (2) Ý thức về quốc gia - dân tộc, tinh thần đấu tranh bảo vệ độc lập chủ quyền, bảo vệ mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH và giữ gìn bản sắc văn hóa; (3) Lòng trung thành với Tổ quốc gắn liền với tư tưởng "lấy dân làm gốc" và "trung với nước, hiếu với dân".

2. Dữ liệu thực nghiệm của luận án được thu thập từ những cơ sở đào tạo nào và quy mô ra sao?

Dữ liệu được thu thập từ tháng 04 đến tháng 06/2023 tại 03 cơ sở: Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân và Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy. Mẫu khảo sát gồm 100 cán bộ, giảng viên (bảng hỏi 07 câu) và 500 học viên hệ đào tạo chính quy (bảng hỏi 12 câu), được xử lý bằng phần mềm SPSS 22.0.

3. Đâu là những hạn chế chính của công tác giáo dục truyền thống yêu nước trong các trường CAND được chỉ ra?

Các hạn chế bao gồm: nhận thức của một bộ phận học viên còn mang tính cảm tính, thiếu chiều sâu lý luận; phương thức giáo dục ở một số nơi còn nặng tính lý thuyết một chiều, thiếu tính sinh động; tài liệu, giáo trình chuyên sâu còn thiếu; sự phối hợp giữa các chủ thể giáo dục trong và ngoài nhà trường chưa thực sự đồng bộ.

4. Hệ thống giải pháp của luận án gồm những nhóm nào?

Luận án đề xuất 03 nhóm giải pháp chính: (1) Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực của chủ thể giáo dục; (2) Phát huy vai trò tự giác, tự giáo dục và rèn luyện của học viên (đối tượng giáo dục); (3) Đổi mới nội dung, đa dạng hóa phương thức và hiện đại hóa phương tiện giáo dục truyền thống yêu nước.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Đặng Xuân Dương là công trình nghiên cứu chuyên khảo về mặt triết học xã hội đối với công tác giáo dục truyền thống yêu nước trong hệ thống các trường CAND Việt Nam hiện nay. Bằng việc kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng với khảo sát thực nghiệm tại các học viện trọng điểm, luận án đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận, chỉ ra đúng thực trạng và nguyên nhân trong giai đoạn 2018 - 2023. Các quan điểm và nhóm giải pháp được đề xuất mang tính hệ thống, gắn liền với yêu cầu xây dựng người chiến sĩ Công an "vừa hồng, vừa chuyên", đáp ứng đòi hỏi bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới.