MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Quá trình đổi mới đất nước, xây dựng “Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” và một “xã hội công dân” đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, đồng bộ, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội, xây dựng một xã hội, trong đó mọi người đều có ý thức tôn trọng pháp luật, tự nguyện tuân thủ và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, có tinh thần bảo vệ pháp luật, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Để thực hiện mục tiêu này, song song với việc xây dựng và không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật, một trong những vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt là phải đẩy mạnh phổ biến, GDPL cho mọi nhóm đối tượng, trong đó HSSV - những công dân trẻ luôn chiếm gần một phần tư dân số cả nước. Đây là yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết, mang tính khách quan và hoàn toàn phù hợp với mục tiêu Giáo dục toàn diện của chúng ta là “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
GDPL là một nội dung không thể thiếu trong chương trình Giáo dục ở các cấp học và trình độ Đào tạo của hệ thống Giáo dục quốc dân, kể cả trường cao đẳng và đại học. Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước khẳng định: “Xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam có ý thức chấp hành pháp luật…”. Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu 1 http://lrc.vn/ Công tác GDPL, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho thanh niên luôn được Nhà nước quan tâm. Đã ban hành nhiều văn bản, đề án, chương trình phổ biến, GDPL như Kế hoạch triển khai công tác phổ biến, GDPL từ năm 1998 đến năm 2002; Chương trình phổ biến, GDPL từ năm 2003 đến năm 2007; Chương trình phổ biến, GDPL từ năm 2008 đến năm 2012, xác định mục tiêu đến hết năm 2012 có 95% thanh thiếu niên được tuyên truyền, phổ biến, GDPL….
Đặc biệt là Quyết định số 2160/QĐ-TTg ngày 26 tháng 11 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường công tác phổ biến, GDPL nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh thiếu niên giai đoạn 2011÷2015. Trong nhiều năm qua, công tác GDPL cho thanh niên được triển khai rộng rãi dưới nhiều hình thức, đa dạng, thiết thực. Do đó, đã mang lại những kết quả tích cực: nhận thức pháp luật của thanh thiếu niên đã nâng cao, ý thức chấp hành pháp luật trong thanh thiếu niên đã có nhiều chuyển biến. Tuy nhiên, tình trạng thanh niên vi phạm pháp luật vẫn tiếp tục xảy ra, không còn là hiện tượng hy hữu và thực sự đang trở thành nỗi lo của toàn xã hội.
Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 32- CT/TW ngày 09/12/2003 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, GDPL, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ nhân dân. Sau khi Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành, công tác phổ biến GDPL, trong đó có hoạt động phổ biến, GDPL trong trường học được các cấp, các ngành được quan tâm, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo hướng dẫn, đó là: - Thông tư liên tịch số 02/2006/TTLT-BTP-BCA-BQP-BGD&ĐT- BLĐTBXH-TLĐLĐVN ngày 07/6/2006, giữa Bộ Tư pháp và Bộ Giáo dục - Đào tạo và một số bộ, ngành hướng dẫn việc xây dựng, quản lý và khai thác tủ sách pháp luật ở cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học. Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu 2 http://lrc.vn/ - Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg ngày 12 tháng 3 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Chương trình phổ biến, GDPL từ năm 2008 đến năm 2012. - Quyết định số 1928/QĐ-TTg ngày 20 tháng 11 năm 2009 Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Đề án nâng cao chất lượng công tác phổ biến, GDPL trong Nhà trường.
- Quyết định số 06/2010/QĐ-TTg ngày 25 tháng 01 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng, quản lý, khai thác tủ sách pháp luật trong đó chỉ đạo việc xây dựng tủ sách pháp luật trong trường học. - Thông tư liên tịch số 30/2010/TTLT-BGD&ĐT-BTP ngày 16 tháng 11 năm 2010 của Bộ Giáo dục - Đào tạo, Bộ Tư pháp hướng dẫn phối hợp công tác PBGDPL trong trường học. - Quyết định số 2160/QĐ-TTg ngày 26 tháng 11 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường công tác Phổ biến, GDPL nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh thiếu niên giai đoạn 2011÷2015. Về phía Bộ Tư pháp, với chức năng là cơ quan giúp Chính phủ quản lý Nhà nước về công tác phổ biến, GDPL, khi xây dựng chương trình, kế hoạch công tác PBGDPL từng giai đoạn đều xác định phổ biến, GDPL trong trường học là một phần quan trọng, không thể thiếu.
Về phía Bộ Giáo dục - Đào tạo, sau khi có Chỉ thị số 32-CT/TƯ, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã ra Chỉ thị số 45/2007/CT-BGDĐT ngày 17/8/2007 về tăng cường công tác phổ biến, GDPL trong ngành Giáo dục, và các kế hoạch công tác phổ biến, GDPL hàng năm chỉ đạo địa phương thực hiện phổ biến, GDPL trong trường học. Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu 3 http://lrc.vn/ Ở địa phương, các Sở Tư pháp, Sở Giáo dục - Đào tạo vẫn chủ động đưa công tác phổ biến, GDPL trong trường học vào kế hoạch PBGDPL hàng năm và phối hợp tổ chức triển khai đến cán bộ, giáo viên và học sinh các trường. Để hỗ trợ hoạt động phổ biến pháp luật cho cán bộ, giáo viên, HSSV, Bộ Tư pháp, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã chủ động biên soạn các đề cương, giới thiệu văn bản pháp luật mới; các cuốn cẩm nang, sổ tay pháp luật cho cán bộ, giáo viên, học sinh; Các sách câu chuyện, tình huống pháp luật cho giáo viên Giáo dục công dân; các tờ rơi, tờ gấp về phòng chống ma tuý, an toàn giao thông. phù hợp với từng đối tượng.
Hàng năm, Bộ Tư pháp đã chủ động phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc Đào tạo, bồi dưỡng giáo viên [3]. Như vậy, GDPL là một phần quan trọng trong Giáo dục Nhà trường của nước ta hiện nay. Việc GDPL cho sinh viên ở các trường Cao đẳng, Đại học giúp họ có thêm sự hiểu biết và cư xử đúng đắn để vững bước vào đời, lập thân, lập nghiệp là việc làm trọng yếu và cần thiết của các cấp, các ngành và toàn xã hội. Trong những năm qua, Trường Cao đẳng Hàng hải I, thành phố Hải Phòng đã rất quan tâm đến công tác GDPL cho sinh viên.
Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau nên chất lượng GDPL vẫn còn có những hạn chế nhất định. Chính vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đưa ra các biện pháp quản lý GDPL trong Nhà trường là một trong những vấn đề cấp bách có ý nghĩa quyết định cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người hiện nay. Từ những phân tích nêu trên, cùng với yêu cầu thực tế trong việc vận dụng lý thuyết quản lý vào lĩnh vực GDPL nên tôi chọn đề tài: “Quản lý GDPL cho sinh viên Trường Cao đẳng Hàng hải I, thành phố Hải Phòng” để nghiên cứu Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu 4 http://lrc.vn/ nhằm góp phần nâng cao hiệu quả GDPL cho thanh thiếu niên nói chung và cho sinh viên ở Trường Cao đẳng Hàng hải I- Hải Phòng nói riêng. Mục đích nghiên cứu Xây dựng một số biện pháp quản lý GDPL ở Trường Cao đẳng Hàng hải I nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho sinh viên ở Trường Cao đẳng Hàng hải I, thành phố Hải Phòng.
Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Quản lý GDPL cho sinh viên ở Trường Cao đẳng. Đối tượng nghiên cứu Biện pháp quản lý GDPL ở Trường Cao đẳng Hàng hải I. Giả thuyết khoa học Nếu vận dụng hợp lý các biện pháp quản lý giáo dục pháp luật cho sinh viên ở trường cao đẳng do tác giả đề xuất thì có thể tác động tích cực đến kết quả giáo dục pháp luật và hiệu quả quản lý hoạt động giáo dục pháp luật 5.
Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý GDPL ở trường Cao đẳng. - Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý GDPL cho sinh viên Trường Cao đẳng Hàng hải I, thành phố Hải Phòng. - Đề xuất các biện pháp quản lý GDPL cho sinh viên Trường Cao đẳng Hàng hải I, thành phố Hải Phòng. - Tổ chức thẩm định và kiểm nghiệm các biện pháp đã đề xuất.
Phạm vi nghiên cứu Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu việc quản lý GDPL cho sinh viên ở Trường Cao đẳng Hàng hải I, Hải Phòng. Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu 5 http://lrc. Phƣơng pháp nghiên cứu 7. Phương pháp nghiên cứu lý luận Phân tích, tổng hợp những tài liệu lý luận, văn bản pháp quy, rút ra những luận điểm quan trọng có tính chất chỉ đạo trong quá trình nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn Quan sát, điều tra, tổng kết kinh nghiệm, lấy ý kiến chuyên gia nhằm khảo sát thực trạng việc tuân thủ pháp luật và quản lý GDPL ở Trường Cao đẳng Hàng hải I, thành phố Hải Phòng. Phương pháp hỗ trợ Sử dụng thống kê toán học để xử lý các số liệu điều tra và khảo nghiệm. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài luận văn 8. Ý nghĩa khoa học Xây dựng cơ sở lý luận dùng cho việc nghiên cứu QLGDPL nói riêng cho HSSV ở Trường Cao đẳng Hàng hải I và cho các Trường Cao đẳng nói chung.
Ý nghĩa thực tiễn Thông qua việc đề xuất và triển khai các biện pháp QLGDPL ở Trường Cao đẳng Hàng hải I, Việt Nam, sẽ góp phần bảo đảm và từng bước nâng cao được chất lượng GDPL dành cho HSSV trong trường Cao đẳng Hàng hải I, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo, và tạo sự tin tưởng cho các công ty tàu biển trong và ngoài nước trong việc tuyển dụng và sử dụng nhân lực được đào tạo ở trình độ Cao đẳng làm việc trên tàu biển.