Mở đầu: Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài Hoạt động thảo luận nhóm là một trong những hình thức dạy học đang được sự quan tâm nghiên cứu của các nhà giáo dục trên thế giới và Việt Nam: J.Comenxki- nhà giáo dục,nhà tư tưởng lỗi lạc người Tiệp Khắc đã quả quyết rằng: học sinh sẽ thu thập được nhiều từ việc dạy cho bạn mình.Ở Việt Nam, trong cuốn “Tổ chức hoạt động dạy học ở trường trung học” PGS.TS Nguyễn Ngọc Bảo và PGS.TS Tô Hiệu bàn về dạy học theo nhóm tại lớp như một hình thức dạy học có sự kết hợp tính tập thể và tính cá nhân, trong đó, học sinh dưới sự chỉ đạo của giáo viên trao đổi những ý tưởng, nguồn kiến thức, hợp tác với nhau trong quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo. Từ xa xưa, bên cạnh câu “không thầy đố mày làm nên” ông cha ta lại có câu “học thầy không tầy học bạn”. Điều đó thêm khẳng định ý nghĩa của việc “Hoạt động nhóm trong dạy học”. Đề tài Tính cấp thiếtnghiên của vấn đề nghiên cứu cứu khoa học Thảo luận nhóm là một trong những phương pháp dạy học tích cực, được thường xuyên sử dụng trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học hiện nay.
Để khắc phục lối truyền thụ một chiều, lối học thụ động, cần phải sử dụng phối hợp nhiều phương pháp, trong đó có phương pháp thảo luận nhóm. Phương pháp này góp phần giúp người học chủ động tiếp thu kiến thức. Với cách dạy học này, học sinh có điều kiện bộc lộ những suy nghĩ của mình, đồng thời tạo không khí học tập sôi nổi, kích thích tất cả học sinh tham gia vào quá trình học tập, đáp ứng mục tiêu giáo dục đề ra “lấy học sinh làm trung tâm”.Với môn Tiếng việt, việc áp dụng phương pháp này vào giảng dạy sẽ góp phần phát huy khả năng hoạt động, tạo không khí học tập sôi nổi cho học sinh nhăm nâng cao chất lượng môn học. Trong thực tiễn những năm gần đây cho thấy, học sinh Tiểu học nói chung và học sinh trường Tiểu học Nhân Thành nói riêng khá yếu môn Tiếng Việt.
Hiện nay, học sinh còn chưa đọc thông, viết thạo, đây là một trở ngại lớn khi các em phải tiếp tục tìm hiểu, khám phá những kiến thức cao và rộng hơn.Từ đó, dẫn đến việc mất dần kiến thức và kĩ năng cơ bản, dẫn đến chán học. Hiện nay chương trình vẫn còn nhiều bài dạy dung lượng lớn so với thời gian 35 phút nghiên cứu trên lớp nên học sinh lại càng khó tiếp thu kiến thức. Chính điều này làm cho các em lười học, không chịu phát biểu xây dựng bài trong giờ học, khâu chuẩn bị bài hời hợt, tiếp thu bài chậm, tất cả những 23 vấn đề này hạn chế tính tích cực chủ động, sáng tạo trong tư duy và tính tích cực hoạt động của các em. Từ vấn đề này, để giúp học sinh phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập, giúp học sinh ham học, yêu thích môn Tiếng Việt, giáo viên phải lựa chọn phương pháp dạy học nhằm phát huy tối đa khả năng học tập của học sinh, đem lại hiệu quả cao trong học tập môn Tiếng Việt nói riêng, các môn học khác nói chung.
Một trong những phương pháp phù hợp với đặc điểm tâm lý, nhận thức, phù hợp với tư duy, tính tích cực của học sinh Tiểu học, đó chính là phương pháp thảo luận nhóm. Vì vậy đề xuất của tôi để thực hiện tốt các vấn đề đặt ra trên đây là tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm trong quá trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 3 nhằm mục đích giúp học sinh đạt hiệu quả học tập cao, phát triển nhân cách toàn diện. Mục tiêu Nghiên cứu cách vận dụng phương pháp thảo luận nhóm vào việc dạy học Tiếng Việt lớp 3, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả cho việc dạy và học môn Tiếng Việt nói chung , môn Tiếng Việt lớp 3 nói riêng. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học Tiếng Việt lớp 3 để nâng cao hiệu quả dạy học cho môn học này.
- Đề tài nghiên cứu khoa học Phạm vi nghiên cứu. Đề tài nghiên cứu trong phạm vi trường Tiểu học Nhân Thành (Yên Thành – Nghệ An) trong việc dạy học môn Tiếng Việt ở khối lớp 3. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng một số phương pháp chủ yếu như: phân tích, tổng hợp, quan sát, điều tra, thống kê, phân loại và phương pháp thực hiện thực nghiệm. Nội dung nghiên cứu và các kết quả nghiên cứu đạt được Chương 1.
Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu 1. Khái niệm phương pháp thảo luận nhóm Theo tác giả Nguyễn Văn Cường “ Dạy học nhóm là một hình thức xã hội của dạy học, trong đó của lớp được chia thành các nhóm nhỏ trong không gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc. Kết quả làm việc của nhóm sau đó được trình bày và đánh giá trước lớp ”. Tầm quan trọng và ưu điểm,nhược điểm của phương pháp thảo luận nhóm 1.
Đặc điểm tâm lí của HS lớp 3 đối với việc sử dụng PP thảo luận nhóm trong dạy học Tiếng Việt Chương 2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 2. Thực trạng a, Về phía giáo viên: 24 b, Về phía học sinh: 2. Nguyên nhân của thực trạng: 2.
Chương trình, Sách giáo khoa Tiếng Việt 3 với việc dạy học bằng phương pháp thảo luận nhóm Chương 3. Quy trình tổ chức phương pháp thảo luận nhóm 3. Quy trình tổ chức phương pháp thảo luận nhóm Bước 1.Bước chuẩn bị. Về phía giáo viên : a: Xác định nội dung thảo luận : b: Chuẩn bị phương tiện c: Dự kiến về việc tổ chức nhóm học sinh.
Tiến hành thảo luận Bước 3. Bước trình bày kết quả và tổng kết: * Những yêu cầu sư phạm của việc tổ chức phương pháp thảo luận nhóm 3.Ví dụ minh họa 3. Kết luận và kiến nghị 3. Kết luận Việc nghiên cứu phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Tiếng Việt lớp 3 đã góp phần gây hứng thú hơn cho học sinh trong giờ học, các em đã có sự chuyển Đề tài nghiên cứu khoa học biến tích cực, tất cả các học sinh đều tham gia thảo luận và muốn tham gia vào quy trình dạy - học.
Các em không còn thụ động trong giờ học mà tích cực, năng động hơn trong học tập. Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực mà phương pháp này đem lại thì vẫn không bỏ qua được nhưng sai sót khi sử dụng phương pháp. Do đó, để có giờ dạy hiệu quả, cần áp dụng phương pháp dạy học thích hợp, kết hợp với các phương pháp khác một cách hợp lí vì không có phương pháp nào là vạn năng. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và hạn chế của nó, do vậy, giáo viên cần linh hoạt trong việc sử dụng và tổ chức các phương pháp nhằm đem lại hiệu quả dạy học cao, có chất lượng tốt.
Kiến nghị Có thể nói, từ những vấn đề cấp thiết đặt ra cho ngành giáo dục cũng như qua thực trạng dạy học Tiếng Việt hiện nay cho thấy, cần và thường xuyên áp dụng phương pháp dạy học thảo luận nhóm một cách tích cực. Giáo viên cần tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm một cách hiệu quả nhất để phát huy cao độ tính tích cực, chủ động của người học, nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt nói riêng, các môn học khác nói chung. Tài liệu tham khảo 1. Lê Phương Nga, Lê A, Lê Hữu Tỉnh, Đỗ Xuân Thảo - PPDH Tiếng Việt ở Tiểu học Tập 1 ( Tái bản ), NXB Đại học HN 2007.
Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 3 Tập 1, 2. NXB Giáo Dục, 2015. Nguyễn Văn Cường, Phan Trọng Ngọ, Dạy học nhóm - phương pháp dạy học tích cực 25 NGHIÊN CỨU KĨ NĂNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN NGÀNH QUẢN LÍ GIÁO DỤC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH Tác giả: Hồ Thị Hoài Lớp: 53B - Quản lí giáo dục Khoa: Giáo dục Nhóm ngành: Khoa học xã hội 1. Mở đầu Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài 1.
Ở nước ngoài Tự học và các kĩ năng tự học là một trong những vấn đề mang tính lịch sử được nhiều nhà giáo dục trên thế giới quan tâm dưới nhiều góc độ khác nhau ngay từ khi giáo dục chưa trở thành một khoa học. - Montaigne từng khuyên rằng: “Tốt hơn là ông thầy để cho học trò tự học, tự đi lên phía trước, nhận xét bước đi của họ, đồng thời giảm bớt tốc độ của thầy cho phù hợp với sức học của trò”. - Đặc biệt nhà tâm lý học Mỹ Carl Roger đã cho ra đời cuốn "Phương pháp dạy và học hiệu quả" trong đó trình bày chi tiết, tỉ mỉ với dẫn chứng minh hoạ và thực nghiệm về các phương pháp dạy học để hình thành KN tự học cho sinh viên (SV) như: Đề tài nghiên cứu khoa học cung cấp tài liệu, dùng bảng giao ước, chia nhóm dạy học, hướng dẫn cho người học cách nghiên cứu tài liệu, tự xem xét nguồn tài liệu, tự hoạch định mục tiêu, tự đánh giá việc học của mình.Lubixowra (1987) với công trình nghiên cứu “Tổ chức công việc tự học của sinh viên đại học”, NXB ĐHSP Hà Nội cũng đánh giá cao vai trò tự học, kĩ năng tự học của sinh viên. Ở Việt Nam - Tại Việt Nam, tự học đã trải qua một giai đoạn phát triển nghiên cứu lâu dài cả về lí luận và thực tiễn.
Mặc dù đi sau so với giáo dục thế giới, nhưng những thành quả nghiên cứu về hoạt động tự học nói chung và tự học dành cho SV cũng rất phong phú. - Tác giả Nguyễn Cảnh Toàn là một trong những nhà nghiên cứu về tự học tích cực nhất. Hàng loạt cuốn sách, công trình nghiên cứu của ông đã ra đời để thuyết phục giáo viên ở các cấp học, bậc học thay đổi cách dạy của mình nhằm phát triển khả năng tự học cho học sinh ở mức độ tối đa. Ông phân tích sâu sắc bản chất tự học, xây dựng khái niệm tự học chuẩn xác, đưa ra mô hình dạy - tự học tiến bộ với những hướng dẫn chi tiết cho giáo viên thực hiện mô hình này.