Luận Văn Thạc Sĩ Về Giảng Dạy Nội Dung Các Bài Toán Trong Tam Giác Ở Trung Học Phổ Thông

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu giảng dạy bài toán tam giác ở trung học phổ thông theo chuẩn quốc tế, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Đỗ Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Vũ Lương
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học (Bộ môn Toán học)
• Đề tài: Thực hành giảng dạy nội dung các bài Toán trong tam giác ở trung học phổ thông tiếp cận chuẩn quốc tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.5. Khách thể nghiên cứu và đối tượng khảo sát
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết khoa học
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Những đóng góp của luận văn
• 0.10. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế
• 1.2. Quy trình dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế
• 1.3. Một số quan điểm dạy và học
• 1.4. Quy trình dạy học
• 1.5. Phương pháp dạy học
• 1.6. Hình thức tổ chức dạy học (HTTCDH)
• 1.7. Một số phương pháp dạy học tích cực
• 1.8. Khái niệm phương pháp dạy học tích cực
• 1.9. PPDH theo dự án
• 1.10. Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề
• 1.11. Phương pháp dạy học hướng dẫn học sinh học tự nghiên cứu
• 1.12. Kiểm tra đánh giá là động lực đổi mới phương pháp dạy học; góp phần cải thiện nâng cao chất lượng đào tạo con người theo mục tiêu giáo dục
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC HÀNH GIẢNG DẠY NỘI DUNG “CÁC BÀI TOÁN TRONG TAM GIÁC” TIẾP CẬN CHUẨN QUỐC TẾ
• 2.1. KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY THEO MÔ HÌNH GIÁO DỤC TÍCH CỰC
• 2.2. KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY THEO DỰ ÁN
• 2.3. KẾ HOẠCH HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Mục đích của thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Phương pháp thực nghiệm
• 3.5. Kế hoạch và nội dung thực nghiệm
• 3.6. Kế hoạch và đối tượng thực nghiệm
• 3.7. Nội dung thực nghiệm
• 3.8. Tiến hành thực nghiệm
• 3.9. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.10. Cơ sở để đánh giá kết quả thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giảng Dạy Toán Học Trong Tam Giác Ở Trung Học Phổ Thông

Giảng dạy Toán học trong tam giác ở trung học phổ thông là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục. Nội dung này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức cơ bản mà còn phát triển tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, tiếp cận chuẩn quốc tế, sẽ nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu hội nhập toàn cầu.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Giảng Dạy Toán Học

Lịch sử giảng dạy Toán học trong tam giác đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ những năm 80, lưỡng giác đã được đưa vào chương trình học như một môn học riêng biệt. Qua các lần cải cách chương trình, nội dung này vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy cho học sinh.

1.2. Vai Trò Của Môn Toán Trong Giáo Dục

Môn Toán không chỉ là một môn học cơ bản mà còn là nền tảng cho nhiều môn học khác. Việc giảng dạy Toán học trong tam giác giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề trong thực tiễn.

II. Thách Thức Trong Giảng Dạy Toán Học Ở Trung Học Phổ Thông

Giảng dạy Toán học trong tam giác đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt phương pháp giảng dạy hiệu quả. Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp truyền thống, dẫn đến việc học sinh không hứng thú và không phát huy được khả năng sáng tạo.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Áp Dụng Phương Pháp Mới

Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại như dạy học dự án hay dạy học giải quyết vấn đề gặp nhiều khó khăn. Giáo viên cần được đào tạo và hỗ trợ để có thể thực hiện các phương pháp này một cách hiệu quả.

2.2. Sự Thiếu Hụt Tài Nguyên Học Tập

Nhiều trường học thiếu tài liệu và công cụ hỗ trợ cho việc giảng dạy Toán học. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận kiến thức của học sinh và làm giảm chất lượng giảng dạy.

III. Phương Pháp Giảng Dạy Toán Học Hiệu Quả Trong Tam Giác

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy Toán học trong tam giác, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và khả năng giải quyết vấn đề.

3.1. Dạy Học Dựa Trên Dự Án

Dạy học dựa trên dự án là một phương pháp hiệu quả giúp học sinh tự khám phá kiến thức. Phương pháp này khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập và phát triển kỹ năng làm việc nhóm.

3.2. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề

Phương pháp giải quyết vấn đề giúp học sinh phát triển khả năng tư duy phản biện. Học sinh được khuyến khích tìm ra giải pháp cho các bài toán thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng ứng dụng kiến thức vào cuộc sống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giảng Dạy Toán Học Trong Tam Giác

Việc giảng dạy Toán học trong tam giác không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Học sinh có thể áp dụng kiến thức đã học vào các tình huống thực tế, từ đó nâng cao khả năng tư duy và giải quyết vấn đề.

4.1. Ứng Dụng Trong Cuộc Sống Hàng Ngày

Kiến thức về tam giác có thể được áp dụng trong nhiều lĩnh vực như kiến trúc, thiết kế và kỹ thuật. Học sinh sẽ thấy được sự liên kết giữa lý thuyết và thực tiễn, từ đó tăng cường động lực học tập.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phương Pháp Giảng Dạy

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại giúp học sinh cải thiện đáng kể kết quả học tập. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và khả năng giải quyết vấn đề.

V. Kết Luận Về Giảng Dạy Toán Học Trong Tam Giác

Giảng dạy Toán học trong tam giác ở trung học phổ thông cần được cải tiến để đáp ứng yêu cầu của thời đại mới. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, tiếp cận chuẩn quốc tế sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh.

5.1. Tương Lai Của Giảng Dạy Toán Học

Tương lai của giảng dạy Toán học trong tam giác sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và sự hỗ trợ từ các cơ quan giáo dục. Cần có sự đầu tư vào tài nguyên và đào tạo giáo viên để nâng cao chất lượng giảng dạy.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cụ thể để cải tiến giảng dạy Toán học trong tam giác, bao gồm việc phát triển chương trình đào tạo giáo viên, cung cấp tài liệu học tập và tổ chức các khóa tập huấn cho giáo viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong ba chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của đề tài. Chƣơng 2: Một số bài giảng về các bài Toán Lƣợng giác trong tam giác tiếp cận chuẩn quốc tế. Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm.

11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế 1. Quy trình dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế Tổng kết kinh nghiệm của các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới, trƣờng đại học Cambrigde đã đƣa ra bộ chuẩn kỹ năng nghề nghiệp của giáo viên môn Toán THPT. Chuẩn đề ra các chuẩn mực tối thiểu của một giáo viên môn Toán THPT, trên cơ sở đó ngƣời giáo viên THPT đánh giá khả năng của mình và điều chỉnh bản thân mình theo chuẩn.

Chuẩn đƣợc áp dụng rộng rãi ở 100 nƣớc trên thế giới và thu đƣợc nhiều kết quả tích cực. Giảng dạy theo mô hình giáo dục tích cực là phƣơng pháp giảng dạy mới mà ở đó học sinh chủ động tham gia vào mọi khâu của hoạt động giảng dạy nhƣ: - Chủ động tích cực tham gai vào hoạt động thực hành giảng dạy - Chủ động tự phân tích, đánh giá kết quả của quá trình giảng dạy. - Chủ động rút ra những ƣu điểm, nhƣợc điểm của hoạt động giảng dạy để từ đó đóng góp phản hồi cho giáo viên chuẩn bị kế hoạch giảng dạy ở bƣớc sau. Quy trình giảng dạy theo mô hình giáo dục tích cực tiếp cận chuẩn quốc tế.

LẬP KẾ HẠCH GIẢNG DẠY THÔNG TIN PHẢN HỒI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐÁNG GIÁ CẢI TIẾN KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KHÂU QUYẾT ĐỊNH 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bƣớc 1: Thực hành lập kế hoạch giảng dạy và chuẩn bị. Giáo viên cần tiến hành nhƣ sau: i) Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức kỹ năng và yêu cầu về thái độ trong chƣơng trình. ii) Nghiên cứu sách giáo khoa và các tài liệu liên quan ( Để hiểu chính xác, đầy đủ nội dung của bài học, xác định những kiến thức kỹ năng, thái độ cơ bản cần hình thành và phát triển của học sinh, xác định trình tự logic của bài học). iii) Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh.

iv) Lựa chọn phƣơng pháp dạyhọc; phƣơng tiện dạy học; hình thức tổ chức dạy học và các cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động sáng tạo, phát triển năng lực tự học. v) Xây dựng kế hoạch dạy học ( Xác định mục tiêu, thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của giáo viên và hoạt đọng học tập của học sinh. Bƣớc 2: Hoạt động dạy học. Các bƣớc tiến hành: i) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh ( kiểm tra việc nắm vững bài cũ, tình hình chuẩn bị bài mới và có thể tiến hành đầu giờ học hoặc đan xen trong quá trình dạy bài mới).

ii) Tổ chức dạy và học bài mới ( Giáo viên giới thiệu bài mới, nêu nhiệm vụ học tập và cách thức thực hện để đạt đƣợc để đƣợc mục tiêu học tập, tạo động cơ học tập cho học sinh; giáo viên tổ chức hƣớng dẫn học sinh suy nghĩ, tìm hiểu khám phá và lĩnh hội nội dung bài học, nhằm đạt đƣợc mục tiêu bài học với sự vận dụng phƣơng pháp dạy học phù hợp ). iii) Luyện tập và củng cố. Bƣớc 3: Kiểm tra, đánh giá sự tiến bộ của kết quả học tập Đây là khâu then chốt quyết định trong quy trình dạy học đƣa ra, đây là một khâu một công cụ quan trọng không thể thiếu trong quá trình giáo dục. Có thể tiến hành kiểm tra đánh giá việc học tập môn học, trong khi học tập môn học và sau khi học tập môn học theo các hình thức sau: 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + ) Kiểm tra vấn đáp; kiểm tr 15 phút; kiểm tra định kỳ (Kiểm tra một tiết; kiểm tra học kỳ; kiểm tra chất lƣợng ).

+ ) Thi thử, thi vui giữa các nhóm. +) Kiểm tra thông qua hình thức viết bản tổng kết… Bƣớc 4: Đánh giá, cải tiến việc dạy học (Thông tin phản hồi). Đây là khâu cuối cùng trong quy trình dạy học đƣa ra. Khâu này có nhiệm vụ đánh giá tổng kết những cải tiến trong quá trình dạy học để đƣa ra những thông tin hữu ích giúp giáo viên điều chỉnh toàn bộ các bƣớc trong quy trình giảng dạy tiếp cận chuẩn quốc tế ở trên.

Thực hiện tốt khâu cuối cùng này, ngƣời giáo viên sẽ có những điều chỉnh hợp lý trong quá trình dạy học đề ra, đƣa giáo viên tiếp cận tốt với chuẩn kỹ năng nghề nghiệp của giáo vên THPT mang tính chất quốc tế. Một số quan điểm dạy và học Với quan niệm thông thƣờng dạy thế nào thì học thế ấy nên khái niệm dạy sẽ kéo theo khái niệm học. Cũng có quan niệm cho rằng có việc học mới cần đến việc dạy nên nhu cầu và cách học sẽ quyết định quá trình dạy. Một số cách tiếp cận về dạy và học nhƣ sau [23]: - Coi học là qua trình làm biến đổi hành vi từ kinh nghiệm hay từ sự tiếp xúc của môi trƣờng sống ( không chỉ là môi trƣờng nhà trƣờng ) của chủ thể.

- Coi học là quá trình tích hợp, đồng hóa, điều ứng, nhập nội những dữ liệu mới làm biến đổi nhận thức nội tại hiện có của chủ thể. - Coi học là tự tạo khả năng xác định vấn đề cần giải quyết, thu nhận, xử lý thông tin và ứng dụng chúng. - Coi dạy là quá trình truyền đạt nội dung dạy học một chiều từ thầy đến trò – Đây là cách tiếp cận truyền thống. - Dạy là quá trình hỗ trợ việc học, tạo điều kiện cho ngƣời học hỗ trợ tìm kiếm và xử lý thông tin, ngƣời dạy đóng vai trò trọng tài cố vấn.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hoặc là [22] “Học là quá trình tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh khái niệm khoa học (nội dung học ), dƣới sự điều khiển sƣ phạm của giáo viên”. “Dạy là sự điều khiển tối ƣu hóa quá trình ngƣời học chiếm lĩnh nội dung học, trong và bằng cách đó phát triển và hình thành nhân cách (năng lực, phẩm chất)”. Trong thời đại bùng nổ kinh tế tri thức, xã họi thông tin lại có những quan niệm dạy và học nhƣ sau: “Học là quá trình tự biến đổi mình và làm phong phú mình bằng cách chọn nhập và xử lý thông tin lấy từ môi trƣờng xung quanh”. Khái niệm học này tƣơng ứng quan điểm học thƣờng xuyên, học suốt đời trong xã hội học tập của thời đại kinh tế tri thức.

“Dạy là việc giúp cho ngƣời học tự chiếm lĩnh những kiến thức, kỹ năng và hình thành hoặc biến đổi những tình cảm thái độ”.[26] Nhƣ vậy theo quan niệm trên, ngƣơi họcđạt đƣợc hiểu biết khi việc học hình thành đƣợc sơ đồ nhận thức cho riêng mình về sự liên hệ lẫn nhau của các khái niệm và sự kiện thực tế, điều đó có nghĩa: Học tập thực sự không thể là sự nhồi nhét kiến thức hay kỹ năng vào ngƣời học cùng một lúc. Trên cơ sở các quan niệm trên ta thấy học có hai chức năng kép: thu nhận thông tin và tự điều khiển quá trình nhận thức của ngƣời học, còn dạy cũng có hai chức năng kép: truyền đạt thông tin và điều khiển quá trình nhận thức cho ngƣời học. Sự tƣơng tác của các chức năng này sẽ làm xuất hiện khái niệm dạy học: Dạy học là hai mặt của một quá trình luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau, quy định lẫn nhau, thâm nhập vào nhau thông qua hoạt động cộng tác nhằm tạo cho ngƣời học khả năng phát triển trí tuệ, góp phần hoàn thiện nhân cách. Bản chất của quá trình dạy học là một hệ toàn vẹn.Quy trình dạy học Quy trình dạy học đƣợc xem nhƣ một hệ thống bao gồm các yếu tố: mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, hình thức tổ chức dạy học, phƣơng pháp dạy của thầy, phƣơng pháp học của trò và cuối cùng là kiểm tra đánh giá kết quả.

15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2: Các yếu tố trên tác động qua lại lẫn nhau. Yêu cầu của xã hội và động cơ học tập của học sinh MỤC TIÊU ĐÀO TẠO NỘI DUNG CHƢƠNG TRÌNH MỤC TIÊU, NỘI DUNG BÀI HỌC HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC PHƢƠNG PHÁP DẠY PHƢƠNG PHÁP HỌC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ ĐÁNH GIÁ TỔNG KẾT Từ phân tích nhu cầu của xã hội , độnh cơ học tập của học sinh, trên cơ sở triết lý của nền giáo dục và các cơ sở khác, hệ mục tiêu của một cấp học, môn học đƣợc xác định. Đây là mốc cơ bản để thiết kế chƣơng trình, lựa chọn và sắp xếp nội dung đào tạo. Hệ mục tiêu còn định hƣớng cho việc tìm ra các hình thức tổ chức dạy học phù hợp trong đó ngƣời dạy và ngƣời học tìm ra đƣợc các phƣơng pháp dạy học tƣơng ứng để đạt mục tiêu.

Trong sơ đồ trên kiểm tra – đánh giá là khâu cuối cùng và cũng là khâu quan trọng nhất bởi không những chỉ ra quá trình đào tạo có đạt mục tiêu hay không mà kiểm tra – đánh giá còn cung cấp các thông tin hữu ích để điều chỉnh toàn bộ các hoạt động xảy ra trƣớc đó. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phƣơng pháp dạy học.Phƣơng pháp: Về mặt triết học có hai định nghĩa đƣợc quan tâm: Phƣơng pháp là cách thức, con đƣờng, phƣơng tiện để đạt tới mục đích nhất định để giải quyết những nhiệm vụ nhất định trong nhận thức và trong thực tiễn[16]. Phƣơng pháp là: “Ý thức về hình thức của sự tự vận động bên trong của nội dung” Trong thực tế còn hiểu phƣơng pháp là hệ thống những quy tắc, nguyên tắc, quy phạm dùng để chỉ đạo hành động; phƣơng pháp đồng nghĩa với các thủ thuật, biện pháp kỹ thuật; là tổ hợp các bƣớc đi, là quy trình mà trí tuệ phải đi theo để tìm ra và chứng minh chân lý, phƣơng pháp còn hiểu theo nghĩa kế hoặch đƣợc tổ chức hợp lý trong quản lý … b.Phƣơng pháp dạy học: Phƣơng pháp dạy học (PPDH) là: Cách thức hợp tác của thầy và trò, trong đó thầy truyền đạt tri thức, kĩ năng, thái độ; thầy điều khiển việc của trò, trò tiếp thu và tự điều khiển việc học của bản thân , học những điều đƣợc truyền thụ để phát triển nhân cách.

PPDH bao gồm phƣơng pháp dạy và phƣơng pháp học.