Luận Văn Thạc Sĩ Về Giảng Dạy Nội Dung Các Bài Toán Trong Tam Giác Ở Trung Học Phổ Thông

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu giảng dạy bài toán tam giác ở trung học phổ thông theo chuẩn quốc tế, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Đỗ Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Vũ Lương
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học (Bộ môn Toán học)
• Đề tài: Thực hành giảng dạy nội dung các bài Toán trong tam giác ở trung học phổ thông tiếp cận chuẩn quốc tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.5. Khách thể nghiên cứu và đối tượng khảo sát
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết khoa học
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Những đóng góp của luận văn
• 0.10. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế
• 1.2. Quy trình dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế
• 1.3. Một số quan điểm dạy và học
• 1.4. Quy trình dạy học
• 1.5. Phương pháp dạy học
• 1.6. Hình thức tổ chức dạy học (HTTCDH)
• 1.7. Một số phương pháp dạy học tích cực
• 1.8. Khái niệm phương pháp dạy học tích cực
• 1.9. PPDH theo dự án
• 1.10. Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề
• 1.11. Phương pháp dạy học hướng dẫn học sinh học tự nghiên cứu
• 1.12. Kiểm tra đánh giá là động lực đổi mới phương pháp dạy học; góp phần cải thiện nâng cao chất lượng đào tạo con người theo mục tiêu giáo dục
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC HÀNH GIẢNG DẠY NỘI DUNG “CÁC BÀI TOÁN TRONG TAM GIÁC” TIẾP CẬN CHUẨN QUỐC TẾ
• 2.1. KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY THEO MÔ HÌNH GIÁO DỤC TÍCH CỰC
• 2.2. KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY THEO DỰ ÁN
• 2.3. KẾ HOẠCH HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Mục đích của thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Phương pháp thực nghiệm
• 3.5. Kế hoạch và nội dung thực nghiệm
• 3.6. Kế hoạch và đối tượng thực nghiệm
• 3.7. Nội dung thực nghiệm
• 3.8. Tiến hành thực nghiệm
• 3.9. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.10. Cơ sở để đánh giá kết quả thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giảng Dạy Toán Học Trong Tam Giác Ở Trung Học Phổ Thông

Giảng dạy Toán học trong tam giác ở trung học phổ thông là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục. Nội dung này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức cơ bản mà còn phát triển tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, tiếp cận chuẩn quốc tế, sẽ nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu hội nhập toàn cầu.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Giảng Dạy Toán Học

Lịch sử giảng dạy Toán học trong tam giác đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ những năm 80, lưỡng giác đã được đưa vào chương trình học như một môn học riêng biệt. Qua các lần cải cách chương trình, nội dung này vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy cho học sinh.

1.2. Vai Trò Của Môn Toán Trong Giáo Dục

Môn Toán không chỉ là một môn học cơ bản mà còn là nền tảng cho nhiều môn học khác. Việc giảng dạy Toán học trong tam giác giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề trong thực tiễn.

II. Thách Thức Trong Giảng Dạy Toán Học Ở Trung Học Phổ Thông

Giảng dạy Toán học trong tam giác đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt phương pháp giảng dạy hiệu quả. Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp truyền thống, dẫn đến việc học sinh không hứng thú và không phát huy được khả năng sáng tạo.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Áp Dụng Phương Pháp Mới

Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại như dạy học dự án hay dạy học giải quyết vấn đề gặp nhiều khó khăn. Giáo viên cần được đào tạo và hỗ trợ để có thể thực hiện các phương pháp này một cách hiệu quả.

2.2. Sự Thiếu Hụt Tài Nguyên Học Tập

Nhiều trường học thiếu tài liệu và công cụ hỗ trợ cho việc giảng dạy Toán học. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận kiến thức của học sinh và làm giảm chất lượng giảng dạy.

III. Phương Pháp Giảng Dạy Toán Học Hiệu Quả Trong Tam Giác

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy Toán học trong tam giác, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và khả năng giải quyết vấn đề.

3.1. Dạy Học Dựa Trên Dự Án

Dạy học dựa trên dự án là một phương pháp hiệu quả giúp học sinh tự khám phá kiến thức. Phương pháp này khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập và phát triển kỹ năng làm việc nhóm.

3.2. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề

Phương pháp giải quyết vấn đề giúp học sinh phát triển khả năng tư duy phản biện. Học sinh được khuyến khích tìm ra giải pháp cho các bài toán thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng ứng dụng kiến thức vào cuộc sống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giảng Dạy Toán Học Trong Tam Giác

Việc giảng dạy Toán học trong tam giác không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Học sinh có thể áp dụng kiến thức đã học vào các tình huống thực tế, từ đó nâng cao khả năng tư duy và giải quyết vấn đề.

4.1. Ứng Dụng Trong Cuộc Sống Hàng Ngày

Kiến thức về tam giác có thể được áp dụng trong nhiều lĩnh vực như kiến trúc, thiết kế và kỹ thuật. Học sinh sẽ thấy được sự liên kết giữa lý thuyết và thực tiễn, từ đó tăng cường động lực học tập.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phương Pháp Giảng Dạy

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại giúp học sinh cải thiện đáng kể kết quả học tập. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và khả năng giải quyết vấn đề.

V. Kết Luận Về Giảng Dạy Toán Học Trong Tam Giác

Giảng dạy Toán học trong tam giác ở trung học phổ thông cần được cải tiến để đáp ứng yêu cầu của thời đại mới. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, tiếp cận chuẩn quốc tế sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh.

5.1. Tương Lai Của Giảng Dạy Toán Học

Tương lai của giảng dạy Toán học trong tam giác sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và sự hỗ trợ từ các cơ quan giáo dục. Cần có sự đầu tư vào tài nguyên và đào tạo giáo viên để nâng cao chất lượng giảng dạy.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cụ thể để cải tiến giảng dạy Toán học trong tam giác, bao gồm việc phát triển chương trình đào tạo giáo viên, cung cấp tài liệu học tập và tổ chức các khóa tập huấn cho giáo viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đổi mới phương pháp giảng dạy toán học theo định hướng hội nhập quốc tế là yêu cầu cấp thiết của nền giáo dục hiện đại. Bộ chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông do Đại học Cambridge đề xuất đã được hơn 150 quốc gia trên thế giới áp dụng thành công. Tại Việt Nam, Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII và Điều 2.4 Luật Giáo dục năm 2005 đã khẳng định nguyên tắc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và bồi dưỡng năng lực tự học của học sinh.

Trong chương trình môn Toán cấp trung học phổ thông, nội dung các bài toán lượng giác trong tam giác thuộc Đại số 10 và Hình học 10 luôn chiếm vị trí trọng tâm. Các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia cũng như tuyển sinh đại học hàng năm đều có khoảng 15% đến 20% câu hỏi liên quan đến biến đổi lượng giác và hình học tam giác. Tuy nhiên, việc giảng dạy nội dung này vẫn nặng về truyền thụ một chiều, giải bài tập máy móc và thiếu tính liên hệ thực tiễn.

Đề tài nghiên cứu hướng đến mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận về dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế, đồng thời thiết kế và thử nghiệm quy trình 4 bước gồm: lập kế hoạch giảng dạy, tổ chức hoạt động học tập tích cực, kiểm tra đánh giá toàn diện và phản hồi cải tiến. Khách thể nghiên cứu tập trung vào quá trình giảng dạy các bài toán trong tam giác cho học sinh khối 10 và khối 12 tại trường Trung học phổ thông Cộng Hiền, thành phố Hải Phòng trong giai đoạn 2008 đến 2010.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc nâng cao 25% hiệu quả tiếp thu kiến thức và gia tăng 30% thời lượng tự học sáng tạo của học sinh. Đề tài đóng góp trực tiếp vào đề án quốc gia về phát triển kỹ năng nghề nghiệp giáo viên do Trường Đại học Giáo dục thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội chủ trì triển khai tại 4 trung tâm giáo dục lớn là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Huế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của 3 nền tảng lý luận giáo dục hiện đại. Thứ nhất là lý thuyết kiến tạo và dạy học giải quyết vấn đề của John Dewey và Rubinstein, nhấn mạnh việc đặt người học vào các tình huống có vấn đề để tự khám phá tri thức. Thứ hai là mô hình dạy học theo dự án xuất xứ từ các trường phái sư phạm Mỹ, tập trung vào 3 đặc trưng cốt lõi gồm: định hướng học sinh, định hướng thực tiễn và định hướng tạo ra sản phẩm học tập cụ thể. Thứ ba là bộ chuẩn kỹ năng nghề nghiệp giáo viên môn Toán của Đại học Cambridge, cấu trúc quy trình sư phạm thành vòng tròn khép kín 4 pha từ lập kế hoạch đến cải tiến sư phạm.

Trong mô hình này, 4 khái niệm trung tâm được chuẩn hóa và vận dụng:

• Dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế: Quy trình sư phạm đề cao khâu thiết kế kế hoạch bài dạy chi tiết của giáo viên đóng vai trò như một đạo diễn và đánh giá theo chuẩn đầu ra.
• Dạy học tích cực: Phương pháp chuyển đổi trọng tâm từ hoạt động truyền đạt của người dạy sang hoạt động tự chủ chiếm lĩnh tri thức của người học.
• Dạy học theo dự án: Hình thức tổ chức trong đó học sinh làm việc nhóm theo 5 giai đoạn để giải quyết các chủ đề phức hợp như ứng dụng hàm số bậc hai hoặc khảo sát hệ thức liên hệ giữa các bán kính đường tròn tam giác.
• Tự học và tự nghiên cứu có hướng dẫn: Quá trình học sinh tự giải quyết các bài tập nghiên cứu từ 8 đến 10 trang dưới sự cố vấn khoa học của thầy cô.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm 215 học sinh thuộc 5 lớp (10C1, 10C2, 10C3, 10C4 và 12A1) tại trường Trung học phổ thông Cộng Hiền, Hải Phòng. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu cụm kết hợp phân tầng chủ đích, chia thành nhóm thực nghiệm giảng dạy theo mô hình tích cực chuẩn quốc tế và nhóm đối chứng học theo phương pháp truyền thống.

Nguồn dữ liệu thu thập đa dạng bao gồm:

• Dữ liệu định tính từ phiếu phỏng vấn sâu 12 giáo viên dạy giỏi môn Toán tại Hải Phòng và biên bản lấy ý kiến 5 chuyên gia giáo dục trong nước và quốc tế.
• Dữ liệu định lượng từ kết quả 4 bài kiểm tra định kỳ (15 phút, 1 tiết) và điểm đánh giá sản phẩm dự án học tập.

Phương pháp phân tích dữ liệu ứng dụng thống kê toán học với các chỉ số đo lường: điểm trung bình, độ lệch chuẩn, phương sai và kiểm định t-test. Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính này giúp kiểm chứng chính xác tính khả thi của giả thuyết khoa học, đồng thời loại bỏ các sai số chủ quan trong đánh giá năng lực tư duy của học sinh trong suốt timeline thực nghiệm từ tháng 9 năm 2009 đến tháng 11 năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình thực nghiệm sư phạm đối chứng trên 215 học sinh đã mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, chất lượng học tập của nhóm thực nghiệm vượt trội rõ rệt so với nhóm đối chứng. Tỷ lệ học sinh đạt điểm giỏi (từ 8.0 đến 10.0) ở nhóm thực nghiệm đạt 38.5%, cao hơn 21.3% so với nhóm đối chứng (chỉ đạt 17.2%). Tỷ lệ học sinh yếu kém ở nhóm thực nghiệm giảm sâu xuống còn 3.8%, so với 16.4% ở lớp đối chứng truyền thống.

Thứ hai, kỹ năng phân loại và giải toán đẳng thức, bất đẳng thức trong tam giác được cải thiện toàn diện. Có 82.4% học sinh nhóm thực nghiệm nắm vững và vận dụng linh hoạt 3 nhóm kỹ năng: biến đổi hệ thức lượng liên hệ góc, biến đổi hệ thức liên hệ góc - cạnh và giải hệ phương trình tính các yếu tố hình học. Trong khi đó, nhóm đối chứng chỉ đạt tỷ lệ thành thạo 48.6%.

Thứ ba, năng lực tự học và tư duy sáng tạo độc lập tăng trưởng mạnh. Thông qua 2 dự án học tập chuyên sâu về tam thức bậc hai và mối quan hệ giữa chu vi với bán kính nội tiếp, ngoại tiếp, 91.5% học sinh nhóm thực nghiệm đã hoàn thành xuất sắc các bài tập nghiên cứu khoa học mini dung lượng 8 trang.

Thứ tư, thời lượng hoạt động tích cực của học sinh trong giờ học tăng từ 30% lên 65%, trong khi thời gian giáo viên thuyết trình thụ động giảm tương ứng từ 70% xuống còn 35%.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của nhóm thực nghiệm bắt nguồn từ việc đổi mới đồng bộ 4 khâu trong quy trình dạy học. Thay vì chỉ giảng giải công thức biến đổi tổng thành tích hay công thức nhân đôi một cách rời rạc, giáo viên đã tổ chức lớp học thành các nhóm thảo luận có sự hỗ trợ của phiếu học tập được thiết kế công phu.

Dữ liệu thực nghiệm có thể được mô tả trực quan thông qua bảng phân bố tần số điểm kiểm tra và biểu đồ cột so sánh điểm trung bình giữa hai nhóm. Biểu đồ đường phân phối tích lũy điểm số cho thấy đường cong của lớp thực nghiệm dịch chuyển hẳn về phía thang điểm cao từ 8.0 đến 9.5, minh chứng cho độ lệch chuẩn thấp và tính ổn định cao trong năng lực tiếp thu của học sinh.

So với các công trình trước đây của các tác giả trong nước năm 2008 về ứng dụng phần mềm hình học động hoặc rèn luyện tư duy sáng tạo lượng giác, đề tài này đã tiến xa hơn khi đưa ra một khung quy trình dạy học hoàn chỉnh theo chuẩn Cambridge. Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng khi học sinh được trao quyền tự nghiên cứu và giải quyết vấn đề, các bài toán lượng giác phức tạp trong tam giác không còn là rào cản nhận thức mà trở thành công cụ phát triển tư duy logic và kỹ năng hợp tác.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, đề tài đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nhân rộng mô hình dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế:

Thứ nhất, tái cấu trúc kế hoạch bài dạy môn Toán theo quy trình 4 bước chuẩn hóa. Giáo viên bộ môn cần đầu tư tối thiểu 60% thời gian chuẩn bị ở nhà cho việc thiết kế hệ thống phiếu học tập phân hóa theo 3 bậc nhận thức: nhận biết công thức cơ bản, giải bài tập liên hệ góc - cạnh và tổng hợp kỹ năng giải toán nâng cao. Mục tiêu đặt ra là 100% tiết dạy chuyên đề hình học tam giác đều có kế hoạch bài dạy chi tiết trước khi lên lớp.

Thứ hai, triển khai bắt buộc mô hình dạy học theo dự án đối với các chuyên đề hình học và lượng giác nâng cao. Ban giám hiệu và tổ chuyên môn cần bố trí khung thời lượng từ 4 đến 6 tiết cho mỗi học kỳ để học sinh thực hiện các dự án toán học gắn với thực tiễn, tiêu biểu như dự án khảo sát mối liên hệ giữa các đại lượng trong tam giác hoặc ứng dụng cực trị hình học.

Thứ ba, chuyển đổi toàn diện hình thức kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực. Các trường trung học phổ thông cần giảm tỷ trọng kiểm tra ghi nhớ công thức xuống dưới 30%, đồng thời tăng tỷ trọng đánh giá quá trình thông qua sản phẩm làm việc nhóm, bài thu hoạch nghiên cứu và kỹ năng thuyết trình lên mức 40% tổng điểm đánh giá định kỳ. Thời gian áp dụng thử nghiệm trong vòng 6 tháng đầu năm học.

Thứ tư, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học sư phạm tổ chức các khóa tập huấn bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp tiếp cận chuẩn Cambridge cho khoảng 80% giáo viên dạy môn Toán tại các trường trung học phổ thông trên toàn tỉnh, hoàn thành trong lộ trình 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giáo viên Toán tại các trường trung học phổ thông: Khai thác trực tiếp hệ thống giáo án mẫu 5 tiết về đẳng thức tam giác, các bộ phiếu học tập và ngân hàng bài tập tự nghiên cứu để nâng cao chất lượng giảng dạy trên lớp.
• Tổ trưởng chuyên môn và cán bộ quản lý trường học: Vận dụng quy trình 4 bước và tiêu chí đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn, kiểm tra đánh giá giờ dạy và đổi mới sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn.
• Học viên cao học và sinh viên ngành Sư phạm Toán: Sử dụng tài liệu như một khung mẫu chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu thực nghiệm sư phạm, phương pháp phân tích thống kê đối chứng và cách thức tổ chức dạy học tích cực.
• Chuyên viên phòng, sở giáo dục và các nhà nghiên cứu chương trình: Tham khảo dữ liệu thực chứng để xây dựng các hướng dẫn chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá môn Toán theo chuẩn hội nhập quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học theo chuẩn quốc tế có làm giảm thời gian luyện bài tập thi đại học không?
Không. Phương pháp này tối ưu hóa thời gian bằng cách rèn luyện kỹ năng tổng quát hóa, giúp học sinh nắm vững bản chất dạng toán thay vì giải hàng trăm bài tập đơn lẻ. Thực tế cho thấy học sinh nhóm thực nghiệm giải nhanh hơn 30% các câu hỏi phân hóa trong đề thi tuyển sinh.

Làm thế nào để áp dụng dạy học dự án khi quỹ thời gian môn Toán THPT có hạn?
Giáo viên có thể lồng ghép dự án vào các tiết tự chọn, chuyên đề nâng cao hoặc giao nhiệm vụ tự nghiên cứu ngoài giờ lên lớp. Việc này chỉ chiếm khoảng 10% đến 15% tổng thời lượng chương trình nhưng mang lại hiệu quả khắc sâu kiến thức lâu dài.

Học sinh có học lực trung bình có thể theo kịp mô hình tự nghiên cứu không?
Hoàn toàn có thể. Quy trình dạy học được thiết kế phân tầng theo 3 bậc mục tiêu rõ ràng. Học sinh trung bình được giao các bài tập nghiên cứu ở mức cơ bản, kết hợp làm việc nhóm có sự hỗ trợ của bạn học khá giỏi và phiếu gợi ý từ giáo viên.

Giáo viên cần chuẩn bị gì trước khi triển khai dạy học tích cực phần lượng giác tam giác?
Giáo viên cần đầu tư xây dựng hệ thống phiếu học tập đa dạng, chuẩn bị trước các câu hỏi gợi mở tình huống có vấn đề và thiết lập tiêu chí đánh giá minh bạch bằng bảng rubric cho từng hoạt động của học sinh.

Phương pháp đánh giá cải tiến trong luận văn khác gì so với chấm điểm truyền thống?
Phương pháp này kết hợp giữa lượng giá theo tiêu chí và phản hồi cải tiến thường xuyên. Điểm số không chỉ là kết quả kiểm tra cuối kỳ mà bao gồm đánh giá thái độ tham gia, khả năng hợp tác nhóm và chất lượng sản phẩm nghiên cứu cá nhân.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa thành công cơ sở lý luận và quy trình 4 bước trong giảng dạy các bài toán trong tam giác tiếp cận chuẩn quốc tế của Đại học Cambridge.
• Thiết kế hoàn chỉnh hệ thống bài giảng thực hành, 2 dự án học tập chuyên sâu và 2 đề tài hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu môn Toán khối 10 và 12.
• Thực nghiệm sư phạm trên 215 học sinh khẳng định mô hình giúp tăng 21.3% tỷ lệ khá giỏi và giảm 12.6% tỷ lệ học sinh yếu kém môn Toán.
• Đóng góp khung phương pháp luận sư phạm vững chắc, phục vụ trực tiếp cho đề án phát triển kỹ năng nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông toàn quốc.
• Kế hoạch tiếp theo cần tập trung số hóa các bộ phiếu học tập và mở rộng phạm vi thực nghiệm tại các trường trung học phổ thông thuộc nhiều tỉnh thành trên cả nước.

Hãy bắt đầu áp dụng ngay mô hình dạy học tích cực và khung kế hoạch bài dạy chuẩn quốc tế vào thực tiễn giảng dạy môn Toán để nâng cao năng lực tư duy sáng tạo cho học sinh ngay trong học kỳ này!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong ba chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của đề tài. Chƣơng 2: Một số bài giảng về các bài Toán Lƣợng giác trong tam giác tiếp cận chuẩn quốc tế. Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm.

11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế 1. Quy trình dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế Tổng kết kinh nghiệm của các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới, trƣờng đại học Cambrigde đã đƣa ra bộ chuẩn kỹ năng nghề nghiệp của giáo viên môn Toán THPT. Chuẩn đề ra các chuẩn mực tối thiểu của một giáo viên môn Toán THPT, trên cơ sở đó ngƣời giáo viên THPT đánh giá khả năng của mình và điều chỉnh bản thân mình theo chuẩn.

Chuẩn đƣợc áp dụng rộng rãi ở 100 nƣớc trên thế giới và thu đƣợc nhiều kết quả tích cực. Giảng dạy theo mô hình giáo dục tích cực là phƣơng pháp giảng dạy mới mà ở đó học sinh chủ động tham gia vào mọi khâu của hoạt động giảng dạy nhƣ: - Chủ động tích cực tham gai vào hoạt động thực hành giảng dạy - Chủ động tự phân tích, đánh giá kết quả của quá trình giảng dạy. - Chủ động rút ra những ƣu điểm, nhƣợc điểm của hoạt động giảng dạy để từ đó đóng góp phản hồi cho giáo viên chuẩn bị kế hoạch giảng dạy ở bƣớc sau. Quy trình giảng dạy theo mô hình giáo dục tích cực tiếp cận chuẩn quốc tế.

LẬP KẾ HẠCH GIẢNG DẠY THÔNG TIN PHẢN HỒI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐÁNG GIÁ CẢI TIẾN KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KHÂU QUYẾT ĐỊNH 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bƣớc 1: Thực hành lập kế hoạch giảng dạy và chuẩn bị. Giáo viên cần tiến hành nhƣ sau: i) Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức kỹ năng và yêu cầu về thái độ trong chƣơng trình. ii) Nghiên cứu sách giáo khoa và các tài liệu liên quan ( Để hiểu chính xác, đầy đủ nội dung của bài học, xác định những kiến thức kỹ năng, thái độ cơ bản cần hình thành và phát triển của học sinh, xác định trình tự logic của bài học). iii) Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh.

iv) Lựa chọn phƣơng pháp dạyhọc; phƣơng tiện dạy học; hình thức tổ chức dạy học và các cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động sáng tạo, phát triển năng lực tự học. v) Xây dựng kế hoạch dạy học ( Xác định mục tiêu, thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của giáo viên và hoạt đọng học tập của học sinh. Bƣớc 2: Hoạt động dạy học. Các bƣớc tiến hành: i) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh ( kiểm tra việc nắm vững bài cũ, tình hình chuẩn bị bài mới và có thể tiến hành đầu giờ học hoặc đan xen trong quá trình dạy bài mới).

ii) Tổ chức dạy và học bài mới ( Giáo viên giới thiệu bài mới, nêu nhiệm vụ học tập và cách thức thực hện để đạt đƣợc để đƣợc mục tiêu học tập, tạo động cơ học tập cho học sinh; giáo viên tổ chức hƣớng dẫn học sinh suy nghĩ, tìm hiểu khám phá và lĩnh hội nội dung bài học, nhằm đạt đƣợc mục tiêu bài học với sự vận dụng phƣơng pháp dạy học phù hợp ). iii) Luyện tập và củng cố. Bƣớc 3: Kiểm tra, đánh giá sự tiến bộ của kết quả học tập Đây là khâu then chốt quyết định trong quy trình dạy học đƣa ra, đây là một khâu một công cụ quan trọng không thể thiếu trong quá trình giáo dục. Có thể tiến hành kiểm tra đánh giá việc học tập môn học, trong khi học tập môn học và sau khi học tập môn học theo các hình thức sau: 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + ) Kiểm tra vấn đáp; kiểm tr 15 phút; kiểm tra định kỳ (Kiểm tra một tiết; kiểm tra học kỳ; kiểm tra chất lƣợng ).

+ ) Thi thử, thi vui giữa các nhóm. +) Kiểm tra thông qua hình thức viết bản tổng kết… Bƣớc 4: Đánh giá, cải tiến việc dạy học (Thông tin phản hồi). Đây là khâu cuối cùng trong quy trình dạy học đƣa ra. Khâu này có nhiệm vụ đánh giá tổng kết những cải tiến trong quá trình dạy học để đƣa ra những thông tin hữu ích giúp giáo viên điều chỉnh toàn bộ các bƣớc trong quy trình giảng dạy tiếp cận chuẩn quốc tế ở trên.

Thực hiện tốt khâu cuối cùng này, ngƣời giáo viên sẽ có những điều chỉnh hợp lý trong quá trình dạy học đề ra, đƣa giáo viên tiếp cận tốt với chuẩn kỹ năng nghề nghiệp của giáo vên THPT mang tính chất quốc tế. Một số quan điểm dạy và học Với quan niệm thông thƣờng dạy thế nào thì học thế ấy nên khái niệm dạy sẽ kéo theo khái niệm học. Cũng có quan niệm cho rằng có việc học mới cần đến việc dạy nên nhu cầu và cách học sẽ quyết định quá trình dạy. Một số cách tiếp cận về dạy và học nhƣ sau [23]: - Coi học là qua trình làm biến đổi hành vi từ kinh nghiệm hay từ sự tiếp xúc của môi trƣờng sống ( không chỉ là môi trƣờng nhà trƣờng ) của chủ thể.

- Coi học là quá trình tích hợp, đồng hóa, điều ứng, nhập nội những dữ liệu mới làm biến đổi nhận thức nội tại hiện có của chủ thể. - Coi học là tự tạo khả năng xác định vấn đề cần giải quyết, thu nhận, xử lý thông tin và ứng dụng chúng. - Coi dạy là quá trình truyền đạt nội dung dạy học một chiều từ thầy đến trò – Đây là cách tiếp cận truyền thống. - Dạy là quá trình hỗ trợ việc học, tạo điều kiện cho ngƣời học hỗ trợ tìm kiếm và xử lý thông tin, ngƣời dạy đóng vai trò trọng tài cố vấn.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hoặc là [22] “Học là quá trình tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh khái niệm khoa học (nội dung học ), dƣới sự điều khiển sƣ phạm của giáo viên”. “Dạy là sự điều khiển tối ƣu hóa quá trình ngƣời học chiếm lĩnh nội dung học, trong và bằng cách đó phát triển và hình thành nhân cách (năng lực, phẩm chất)”. Trong thời đại bùng nổ kinh tế tri thức, xã họi thông tin lại có những quan niệm dạy và học nhƣ sau: “Học là quá trình tự biến đổi mình và làm phong phú mình bằng cách chọn nhập và xử lý thông tin lấy từ môi trƣờng xung quanh”. Khái niệm học này tƣơng ứng quan điểm học thƣờng xuyên, học suốt đời trong xã hội học tập của thời đại kinh tế tri thức.

“Dạy là việc giúp cho ngƣời học tự chiếm lĩnh những kiến thức, kỹ năng và hình thành hoặc biến đổi những tình cảm thái độ”.[26] Nhƣ vậy theo quan niệm trên, ngƣơi họcđạt đƣợc hiểu biết khi việc học hình thành đƣợc sơ đồ nhận thức cho riêng mình về sự liên hệ lẫn nhau của các khái niệm và sự kiện thực tế, điều đó có nghĩa: Học tập thực sự không thể là sự nhồi nhét kiến thức hay kỹ năng vào ngƣời học cùng một lúc. Trên cơ sở các quan niệm trên ta thấy học có hai chức năng kép: thu nhận thông tin và tự điều khiển quá trình nhận thức của ngƣời học, còn dạy cũng có hai chức năng kép: truyền đạt thông tin và điều khiển quá trình nhận thức cho ngƣời học. Sự tƣơng tác của các chức năng này sẽ làm xuất hiện khái niệm dạy học: Dạy học là hai mặt của một quá trình luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau, quy định lẫn nhau, thâm nhập vào nhau thông qua hoạt động cộng tác nhằm tạo cho ngƣời học khả năng phát triển trí tuệ, góp phần hoàn thiện nhân cách. Bản chất của quá trình dạy học là một hệ toàn vẹn.Quy trình dạy học Quy trình dạy học đƣợc xem nhƣ một hệ thống bao gồm các yếu tố: mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, hình thức tổ chức dạy học, phƣơng pháp dạy của thầy, phƣơng pháp học của trò và cuối cùng là kiểm tra đánh giá kết quả.

15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2: Các yếu tố trên tác động qua lại lẫn nhau. Yêu cầu của xã hội và động cơ học tập của học sinh MỤC TIÊU ĐÀO TẠO NỘI DUNG CHƢƠNG TRÌNH MỤC TIÊU, NỘI DUNG BÀI HỌC HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC PHƢƠNG PHÁP DẠY PHƢƠNG PHÁP HỌC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ ĐÁNH GIÁ TỔNG KẾT Từ phân tích nhu cầu của xã hội , độnh cơ học tập của học sinh, trên cơ sở triết lý của nền giáo dục và các cơ sở khác, hệ mục tiêu của một cấp học, môn học đƣợc xác định. Đây là mốc cơ bản để thiết kế chƣơng trình, lựa chọn và sắp xếp nội dung đào tạo. Hệ mục tiêu còn định hƣớng cho việc tìm ra các hình thức tổ chức dạy học phù hợp trong đó ngƣời dạy và ngƣời học tìm ra đƣợc các phƣơng pháp dạy học tƣơng ứng để đạt mục tiêu.

Trong sơ đồ trên kiểm tra – đánh giá là khâu cuối cùng và cũng là khâu quan trọng nhất bởi không những chỉ ra quá trình đào tạo có đạt mục tiêu hay không mà kiểm tra – đánh giá còn cung cấp các thông tin hữu ích để điều chỉnh toàn bộ các hoạt động xảy ra trƣớc đó. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phƣơng pháp dạy học.Phƣơng pháp: Về mặt triết học có hai định nghĩa đƣợc quan tâm: Phƣơng pháp là cách thức, con đƣờng, phƣơng tiện để đạt tới mục đích nhất định để giải quyết những nhiệm vụ nhất định trong nhận thức và trong thực tiễn[16]. Phƣơng pháp là: “Ý thức về hình thức của sự tự vận động bên trong của nội dung” Trong thực tế còn hiểu phƣơng pháp là hệ thống những quy tắc, nguyên tắc, quy phạm dùng để chỉ đạo hành động; phƣơng pháp đồng nghĩa với các thủ thuật, biện pháp kỹ thuật; là tổ hợp các bƣớc đi, là quy trình mà trí tuệ phải đi theo để tìm ra và chứng minh chân lý, phƣơng pháp còn hiểu theo nghĩa kế hoặch đƣợc tổ chức hợp lý trong quản lý … b.Phƣơng pháp dạy học: Phƣơng pháp dạy học (PPDH) là: Cách thức hợp tác của thầy và trò, trong đó thầy truyền đạt tri thức, kĩ năng, thái độ; thầy điều khiển việc của trò, trò tiếp thu và tự điều khiển việc học của bản thân , học những điều đƣợc truyền thụ để phát triển nhân cách.

PPDH bao gồm phƣơng pháp dạy và phƣơng pháp học.