Nghiên cứu giảm thiểu tai nạn giao thông tại một số điểm đen trong địa phận tỉnh long an luận văn thạc sĩ chuyên ngành xây dựng đường ô tô và đường thành phố

Nghiên cứu giảm thiểu tai nạn giao thông tại các điểm đen ở Long An, luận văn thạc sĩ chuyên ngành xây dựng đường ô tô và đường thành phố.

• Tác giả: Trần Thiện Trúc
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thế Sơn
• Trường học: Đại học Giao thông Vận tải
• Chuyên ngành: Xây dựng đường ô tô và đường thành phố
• Đề tài: Nghiên cứu giảm thiểu tai nạn giao thông tại một số điểm đen trong địa phận tỉnh Long An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ AN TOÀN GIAO THÔNG
• 1.1. Khái niệm về TNGT đường bộ và các thuộc tính
• 1.2. Ảnh hưởng của yếu tố đường đến ATGT
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY RA TAI NẠN GIAO THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LONG AN
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TNGT VÀ NÂNG CAO ATGT TRÊN CÁC TUYẾN NGHIÊN CỨU
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vấn đề an toàn giao thông

Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về an toàn giao thông, đặc biệt tập trung vào tai nạn giao thông đường bộ. Tác giả định nghĩa tai nạn giao thông là sự cố bất ngờ xảy ra ngoài ý muốn, gây thiệt hại về người và tài sản. Các nguyên nhân chính bao gồm cơ sở hạ tầng giao thông yếu kém, phương tiện không đảm bảo, ý thức người tham gia giao thông kém, và thời tiết xấu. Chương này cũng phân tích các thuộc tính cơ bản của tai nạn giao thông, bao gồm tính chất bất ngờ, thiệt hại cụ thể, và lỗi vô ý.

1.1. Khái niệm và thuộc tính của tai nạn giao thông

Tai nạn giao thông được định nghĩa là sự cố bất ngờ, gây thiệt hại về người và tài sản. Các thuộc tính bao gồm tính chất bất ngờ, thiệt hại cụ thể, và lỗi vô ý. Tác giả nhấn mạnh rằng tai nạn giao thông đường bộ là loại hình phổ biến nhất tại Việt Nam, gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng.

1.2. Ảnh hưởng của yếu tố đường đến an toàn giao thông

Các yếu tố trên bình đồ tuyến như đoạn thẳng, đường cong nằm, và đường cong chuyển tiếp có ảnh hưởng lớn đến an toàn giao thông. Tác giả phân tích chi tiết cách các yếu tố này tác động đến khả năng xảy ra tai nạn giao thông, đặc biệt là trong điều kiện tầm nhìn hạn chế hoặc thiết kế đường không phù hợp.

II. Thực trạng và nguyên nhân tai nạn giao thông tại Long An

Chương này tập trung vào thực trạng tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh Long An. Tác giả thống kê số liệu từ năm 2011 đến 2015, cho thấy số vụ tai nạn giao thông giảm dần nhưng vẫn ở mức cao. Các nguyên nhân chính bao gồm cơ sở hạ tầng giao thông yếu kém, ý thức người tham gia giao thông kém, và quản lý giao thông chưa hiệu quả. Chương này cũng phân tích các điểm đen giao thông tại Long An, nơi xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng.

2.1. Thực trạng tai nạn giao thông tại Long An

Tác giả thống kê số liệu từ năm 2011 đến 2015, cho thấy số vụ tai nạn giao thông giảm dần nhưng vẫn ở mức cao. Năm 2011, tỉnh Long An xảy ra 1.508 vụ tai nạn, làm chết 347 người. Đến năm 2015, số vụ giảm xuống còn 355 vụ, nhưng vẫn gây thiệt hại lớn về người và tài sản.

2.2. Nguyên nhân gây tai nạn giao thông tại các điểm đen

Các điểm đen giao thông tại Long An được xác định là những nơi có tần suất tai nạn giao thông cao. Nguyên nhân chính bao gồm cơ sở hạ tầng giao thông yếu kém, thiết kế đường không phù hợp, và ý thức người tham gia giao thông kém. Tác giả cũng phân tích các yếu tố liên quan đến quản lý giao thông và giải pháp thiết kế đường.

III. Giải pháp giảm thiểu tai nạn giao thông tại Long An

Chương này đề xuất các giải pháp giảm thiểu tai nạn giao thông tại Long An, tập trung vào việc cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông, nâng cao ý thức người tham gia giao thông, và tăng cường quản lý giao thông. Tác giả cũng đề xuất các giải pháp cụ thể như lắp đặt hệ thống đèn giao thông, cải thiện tầm nhìn tại các điểm đen, và áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong xây dựng đường ô tô.

3.1. Giải pháp cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông

Tác giả đề xuất cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông bằng cách nâng cấp các tuyến đường, lắp đặt hệ thống đèn giao thông, và cải thiện tầm nhìn tại các điểm đen. Các giải pháp này nhằm giảm thiểu nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông và nâng cao an toàn giao thông.

3.2. Giải pháp nâng cao ý thức người tham gia giao thông

Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao ý thức người tham gia giao thông thông qua các chiến dịch tuyên truyền, giáo dục, và tăng cường kiểm soát việc tuân thủ luật giao thông. Các giải pháp này giúp giảm thiểu các hành vi vi phạm, từ đó giảm thiểu tai nạn giao thông.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tai nạn giao thông đường bộ (TNGTĐB) là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến an toàn tính mạng và tài sản của người dân, đặc biệt tại các điểm đen giao thông. Tỉnh Long An, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Việt Nam, với mạng lưới giao thông phát triển gồm hơn 4.700 km đường bộ các loại, đang đối mặt với tình trạng TNGT gia tăng do sự phát triển kinh tế nhanh chóng, lưu lượng phương tiện tăng cao trong khi hạ tầng giao thông chưa đồng bộ. Theo số liệu thống kê từ năm 2011 đến 2015, số vụ TNGT tại Long An giảm từ 1.508 vụ xuống còn 355 vụ, tuy nhiên số người chết vẫn ở mức cao, khoảng 184 người năm 2015, cho thấy nguy cơ tiềm ẩn vẫn còn lớn.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng TNGT tại một số điểm đen trên địa bàn tỉnh Long An, xác định nguyên nhân chính gây ra tai nạn, từ đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật và tổ chức nhằm giảm thiểu tai nạn, nâng cao an toàn giao thông (ATGT). Phạm vi nghiên cứu bao gồm các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ trọng điểm có mật độ giao thông cao và các điểm đen tai nạn được xác định trong giai đoạn 2011-2015. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các cơ quan quản lý giao thông vận tải và an toàn giao thông tỉnh Long An xây dựng kế hoạch cải thiện hạ tầng và tổ chức giao thông, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, đồng thời nâng cao hiệu quả vận tải và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về an toàn giao thông đường bộ, tập trung vào ba nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến TNGT:

• Yếu tố cơ sở hạ tầng giao thông: Bao gồm các đặc điểm hình học của đường như bình đồ tuyến (đoạn thẳng, đường cong), trắc dọc (độ dốc, đường cong đứng), trắc ngang (bề rộng phần xe chạy, lề đường, dải phân cách). Các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng điều khiển phương tiện và mức độ an toàn khi lưu thông.

• Yếu tố tổ chức giao thông: Tổ chức làn đường, biển báo hiệu, hệ thống đèn tín hiệu, các biện pháp cảnh báo tại điểm đen, cũng như các quy định về tốc độ và điều kiện vận hành phương tiện.

• Yếu tố con người: Ý thức chấp hành luật giao thông, kỹ năng lái xe, trạng thái sức khỏe và tâm lý người tham gia giao thông.

Khái niệm "điểm đen" tai nạn giao thông được định nghĩa là vị trí hoặc đoạn đường có mật độ tai nạn cao trong một khoảng thời gian nhất định (thường 3-5 năm), gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Tiêu chí xác định điểm đen dựa trên số vụ tai nạn, số người chết và bị thương, lưu lượng giao thông, cùng các yếu tố bất lợi về môi trường đường bộ và tổ chức giao thông.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa phân tích lý thuyết, thu thập và xử lý số liệu thực tế, cùng phương pháp mô phỏng điều kiện giao thông tại các điểm đen. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu tai nạn giao thông được thu thập từ Ban An toàn giao thông tỉnh Long An, Phòng Cảnh sát giao thông tỉnh, và các đơn vị quản lý đường bộ. Dữ liệu bao gồm số vụ tai nạn, số người chết, bị thương, lưu lượng và thành phần phương tiện tại các điểm đen trong giai đoạn 2011-2015.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để đánh giá thực trạng tai nạn, phân tích nguyên nhân dựa trên các yếu tố hạ tầng và tổ chức giao thông. Mô phỏng giao thông được áp dụng để đánh giá hiệu quả các giải pháp kỹ thuật đề xuất.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào 4 điểm đen tiêu biểu trên các tuyến quốc lộ và tỉnh lộ trọng điểm của Long An, được lựa chọn dựa trên tiêu chí mật độ tai nạn cao và mức độ nghiêm trọng của hậu quả.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu trong khoảng thời gian 2011-2015, tiến hành khảo sát hiện trường và mô phỏng trong năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng tai nạn tại Long An: Số vụ TNGT giảm từ 1.508 vụ năm 2011 xuống còn 355 vụ năm 2015 (giảm 76,5%), số người chết giảm từ 347 xuống 184 người (giảm 47%), số người bị thương giảm từ 2.171 xuống 354 người (giảm 83,7%). Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong trên mỗi vụ tai nạn vẫn ở mức cao, cho thấy mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn còn lớn.

2. Phân bố tai nạn tại các điểm đen: 4 điểm đen nghiên cứu gồm Cầu Tràm, Km45+300 (đường vào chợ Tân Thạnh), Km57+200 (đường vào huyện Mộc Hóa mới), và Km68+050 (đường Lê Lợi - thị xã Kiến Tường) chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số vụ tai nạn của tỉnh. Tại điểm đen Cầu Tràm, số vụ tai nạn chiếm khoảng 15% tổng số vụ toàn tỉnh, với tỷ lệ thương vong cao.

3. Nguyên nhân chính gây tai nạn: Bao gồm tổ chức giao thông chưa hợp lý (thiếu biển báo, hệ thống đèn tín hiệu không đồng bộ), hạ tầng đường bộ chưa đảm bảo (đường cong có bán kính nhỏ, tầm nhìn hạn chế, bề rộng phần xe chạy hẹp), ý thức người tham gia giao thông còn thấp, và lưu lượng xe hỗn hợp lớn.

4. Hiệu quả các giải pháp kỹ thuật: Mô phỏng cho thấy việc lắp đặt hệ thống đèn tín hiệu, cải tạo đường cong với bán kính lớn hơn, mở rộng bề rộng phần xe chạy và bố trí làn xe máy riêng biệt có thể giảm từ 20% đến 40% số vụ tai nạn tại các điểm đen.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo quốc tế và trong nước về ảnh hưởng của yếu tố hạ tầng và tổ chức giao thông đến TNGT. Việc giảm số vụ tai nạn nhưng tỷ lệ tử vong vẫn cao phản ánh tính nghiêm trọng của các vụ tai nạn xảy ra, thường liên quan đến tốc độ cao và điều kiện đường xấu tại các điểm đen. So sánh với các nước phát triển, Long An còn nhiều hạn chế về hạ tầng và quản lý giao thông, đặc biệt là việc tổ chức giao thông chưa đồng bộ và ý thức người tham gia giao thông chưa cao.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh số vụ tai nạn, số người chết và bị thương qua các năm, bảng thống kê phân bố tai nạn tại các điểm đen, cùng biểu đồ mô phỏng hiệu quả các giải pháp kỹ thuật. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải thiện hạ tầng giao thông và nâng cao công tác quản lý, giáo dục ý thức người tham gia giao thông để giảm thiểu tai nạn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải tạo hạ tầng giao thông tại các điểm đen: Tăng bán kính đường cong nằm tối thiểu lên trên 400m, mở rộng bề rộng phần xe chạy và lề đường đạt tối thiểu 3m, bố trí dải phân cách phù hợp với tốc độ xe chạy. Thời gian thực hiện: 1-3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông vận tải Long An phối hợp với các đơn vị quản lý đường bộ.

2. Lắp đặt hệ thống biển báo và đèn tín hiệu giao thông đồng bộ: Tăng cường hệ thống cảnh báo tại các điểm đen, đặc biệt là đèn tín hiệu giao thông và biển báo tốc độ, nhằm nâng cao nhận thức và cảnh báo người lái xe. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban An toàn giao thông tỉnh và các đơn vị liên quan.

3. Tổ chức lại giao thông, phân làn rõ ràng: Thiết kế làn xe máy riêng biệt, phân luồng hợp lý để giảm xung đột giữa các loại phương tiện, đồng thời kiểm soát tốc độ xe tại các đoạn đường nguy hiểm. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông vận tải, Cảnh sát giao thông.

4. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức người tham gia giao thông: Đẩy mạnh các chương trình đào tạo, nâng cao nhận thức về an toàn giao thông, đặc biệt tại các khu vực có điểm đen. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Ban An toàn giao thông tỉnh, các cơ quan truyền thông và giáo dục.

5. Theo dõi, đánh giá và điều chỉnh các biện pháp: Thiết lập hệ thống giám sát tai nạn giao thông tại các điểm đen, đánh giá hiệu quả các giải pháp đã triển khai để kịp thời điều chỉnh. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông vận tải, Ban An toàn giao thông tỉnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý giao thông và an toàn giao thông: Giúp xây dựng chính sách, kế hoạch cải tạo hạ tầng và tổ chức giao thông phù hợp với thực trạng tai nạn tại địa phương.

2. Các nhà quy hoạch và thiết kế giao thông: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các tuyến đường, điểm đen giao thông đảm bảo an toàn, giảm thiểu tai nạn.

3. Cảnh sát giao thông và lực lượng thực thi pháp luật: Hỗ trợ trong việc xác định các điểm đen, nguyên nhân tai nạn để tăng cường kiểm soát, xử lý vi phạm hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành giao thông vận tải: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, phân tích và đề xuất giải pháp giảm thiểu tai nạn giao thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm đen tai nạn giao thông là gì?
   Điểm đen là vị trí hoặc đoạn đường có mật độ tai nạn cao trong một khoảng thời gian nhất định, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Ví dụ, tại Long An, các điểm đen như Cầu Tràm và Km45+300 có số vụ tai nạn chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số vụ của tỉnh.

2. Nguyên nhân chính gây tai nạn tại các điểm đen là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu gồm tổ chức giao thông chưa hợp lý, hạ tầng đường bộ không đảm bảo (đường cong nhỏ, tầm nhìn hạn chế), ý thức người tham gia giao thông thấp và lưu lượng xe hỗn hợp lớn.

3. Các giải pháp kỹ thuật nào hiệu quả để giảm tai nạn tại điểm đen?
   Cải tạo hạ tầng như tăng bán kính đường cong, mở rộng bề rộng phần xe chạy, lắp đặt hệ thống đèn tín hiệu và biển báo, tổ chức lại giao thông phân làn rõ ràng đã được chứng minh giảm tai nạn từ 20-40%.

4. Làm thế nào để xác định một điểm đen tai nạn giao thông?
   Dựa trên số liệu thống kê tai nạn trong 1 năm, các tiêu chí như số vụ tai nạn, số người chết, bị thương, cùng với khảo sát hiện trường về điều kiện đường bộ và tổ chức giao thông.

5. Vai trò của ý thức người tham gia giao thông trong việc giảm tai nạn?
   Ý thức chấp hành luật giao thông, kỹ năng lái xe và trạng thái tâm lý ảnh hưởng lớn đến nguy cơ tai nạn. Tăng cường giáo dục và tuyên truyền là giải pháp cần thiết song song với cải tạo hạ tầng.

Kết luận

• Tỉnh Long An có mạng lưới giao thông phát triển nhưng vẫn tồn tại nhiều điểm đen tai nạn giao thông nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an toàn tính mạng và tài sản người dân.
• Số vụ tai nạn giảm trong giai đoạn 2011-2015 nhưng tỷ lệ tử vong vẫn cao, phản ánh tính nghiêm trọng của các vụ tai nạn xảy ra.
• Nguyên nhân chính gồm yếu tố hạ tầng, tổ chức giao thông và ý thức người tham gia giao thông.
• Các giải pháp kỹ thuật và tổ chức giao thông được đề xuất có khả năng giảm thiểu tai nạn từ 20-40% tại các điểm đen.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp cải tạo hạ tầng, tổ chức giao thông, nâng cao ý thức người tham gia và giám sát hiệu quả để đảm bảo an toàn giao thông bền vững.

Next steps: Triển khai khảo sát chi tiết, thực hiện cải tạo hạ tầng và tổ chức giao thông tại các điểm đen trọng điểm trong vòng 1-3 năm, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền và giám sát tai nạn giao thông.

Call to action: Các cơ quan quản lý và đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp đề xuất, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, bảo vệ tính mạng và tài sản người dân tỉnh Long An.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ AN TOÀN GIAO THÔNG 1. Khái niệm về TNGT đường bộ và các thuộc tính 1. Khái niệm về tai nạn giao thông Tai nạn giao thông là sự việc bất ngờ xảy ra ngoài ý muốn chủ quan của người điều khiển phương tiện giao thông khi đang di chuyển trên đường giao thông, do vi phạm các quy tắc an toàn giao thông hay do gặp những tình huống, sự cố đột xuất không kịp phòng tránh, gây nên thiệt hại nhất định về người và tài sản. Tai nạn giao thông chủ yếu tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác trên thế giới là loại hình tai nạn giao thông đường bộ.

Tại Việt Nam, tai nạn giao thông đường bộ là phổ biến và khiến nhiều người tử vong nhất trong hệ thống giao thông tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Theo Báo cáo của UBATGTQG, chỉ tính riêng trong 3 tháng đầu năm 2016, cả nước xảy ra 4.985 vụ tai nạn giao thông cướp đi tính mạng của 2.193 người và làm 4.522 người bị thương [11]. Ngoài những thiệt hại về người, thiệt hại về kinh tế bởi tai nạn giao thông cũng không hề nhỏ. Chi phí chữa trị cho người gặp tai nạn, chi phí mai táng, thiệt hại về phương tiện, cơ sở hạ tầng…Tai nạn giao thông gây bệnh tâm lý với người gặp tai nạn, người thân của họ cũng như rất nhiều người dân cùng tham gia giao thông.

TNGTĐB do nhiều nguyên nhân gây ra, dưới đây là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến TNGTĐB: + Cơ sở hạ tầng: Cơ sở hạ tầng phục vụ giao thông còn nhiều yếu kém, chưa đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật, không đồng bộ chính là một trong những nguyên nhân làm xảy ra nhiều vụ TNGT. Những yếu tố thuộc cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động giao thông như: đường, cầu., những điều kiện của đường như các yếu tố hình học của đường, lưu lượng, độ bằng phẳng và độ nhám của mặt đường, tầm nhìn và độ chiếu sáng trên đường, sự bố trí của các biển báo hiệu đều có những ảnh hưởng nhất định tới việc có xảy ra 7 TNGTĐB. + Phương tiện giao thông không đảm bảo điều kiện an toàn (quá hạn, quá cũ, xe tự tạo. + Người tham gia giao thông: ý thức chấp hành luật giao thông, ý thức tham gia giao thông chưa tốt, chưa trang bị đầy đủ các kiến thức, kỹ năng khi tham gia giao thông.

+ Thời tiết xấu: Mưa bão, sạt, lở đất… + Quản lý Nhà nước về giao thông còn lỏng lẻo, chưa hiệu quả. Các thuộc tính cơ bản của tai nạn giao thông Tai nạn giao thông đã có từ rất lâu trong lịch sử dưới nhiều hình thức khác nhau. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có một định nghĩa thật chính xác có thể lột tả hết những thuộc tính của nó. Về cơ bản tai nạn giao thông có những thuộc tính như:  Được thực hiện bằng những hành vi cụ thể.

 Gây ra những thiệt hại nhất định về tính mạng, sức khỏe con người, vật, tài sản.  Chủ thể trực tiếp thực hiện hành vi cuối cùng trong vụ tai nạn giao thông cụ thể phải là đối tượng đang tham gia vào hoạt động giao thông.  Xét về lỗi, chỉ có thể là lỗi vô ý hoặc là không có lỗi, không thể là lỗi cố ý. Ảnh hưởng của yếu tố đường đến ATGT.

Ảnh hưởng của các yếu tố trên bình đồ. [9],[1] Bình đồ tuyến là hình chiếu bằng của tuyến đường và địa hình dọc theo tuyến đường. Bình đồ tuyến gồm 3 yếu tố tuyến chính là: đoạn thẳng, đoạn đường cong tròn, đoạn đường cong có bán kính thay đổi (gọi là đường cong chuyển tiếp). Để nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố bình đồ đến an toàn xe chạy cần xem xét các vấn đề sau: 8 + Đối với các đoạn tuyến thẳng: xem xét ảnh hưởng của chiều dài các đoạn thẳng cũng như vị trí của chúng được thiết kế trên bình đồ, xem xét quan hệ giữa đoạn thẳng và đường cong tức là xem xét sự phối hợp giữa 2 yếu tố này cùng khoảng cách tầm nhìn trên bình đồ đã ảnh hưởng như thế nào đến an toàn giao thông.

+ Đối với đường cong nằm: nghiên cứu ảnh hưởng của việc lựa chọn bán kính đường cong cùng các thông số của chúng như chiều dài, góc ngoặt, vị trí và tầng suất bố trí các đường cong nằm trên bình đồ.1 Ảnh hưởng của các đoạn tuyến thẳng đến an toàn xe chạy Trong thiết kế bình đồ, khi gặp các khu vực có địa hình bằng phẳng (như địa hình đồng bằng) thì nếu không bị những trở ngại đáng kể người thiết kế thường có xu hướng thiết kế theo một đường thẳng dài để đạt chiều dài ngắn nhất. Nhưng nếu lái xe đi trên đoạn đường thẳng quá dài thì sẽ bất lợi cho an toàn giao thông. Tai nạn giao thông xảy ra nhiều trên các đoạn đường thẳng do các nguyên nhân sau: + Khi chạy trên các đoạn thẳng dài lái xe thường chủ quan, ít chú ý kiểm tra tốc độ và thường cho xe chạy với tốc độ cao nên khi gặp sự cố bất thường (như bất ngờ gặp đoạn đường trơn trượt phía trước, người, súc vật đột nhiên băng qua đường) lái xe sẽ không xử lý kịp và gây tai nạn; + Đoạn tuyến dài với phong cảnh đơn điệu, thiếu các tác nhân kích thích sự chú ý của lái xe, tạo cho lái xe phản ứng chậm chạp, lái xe bị ức chế thần kinh gây nên sự mệt mỏi và dễ rơi vào trạng thái buồn ngủ, thậm chí còn ngủ gật khi lái. Tất cả các nguyên nhân trên đều là nguyên nhân gây tai nạn nguy hiểm và làm cho số tai nạn giao thông trên các đoạn thẳng dài tăng cao.

Do vậy với quan điểm an toàn giao thông cần thiết phải giới hạn chiều dài thiết kế các đoạn thẳng dù cho tuyến đi qua địa hình bằng phẳng có thể cho phép vạch tuyến thẳng dài. 9 Các quy trình thiết kế đường ở Việt Nam quy định nên tránh thiết kế đoạn tuyến thẳng dài quá 4 km. Đối với đường cao tốc trong các trường hợp này nên thay bằng các đường cong có góc chuyển hướng nhỏ và bán kính lớn (R từ 5,000÷15,000m). Cần hiểu rõ ràng rằng việc hạn chế các đoạn thẳng dài không có nghĩa là áp dụng giải pháp bắt buộc phải bẻ gãy đường thẳng để bố trí đường cong, mà ta có thể áp dụng phương pháp “thiết kế tuyến mềm” bằng cách hạn chế sử dụng đường thẳng hoặc không dùng các đoạn thẳng mà dùng phương pháp thiết kế tuyến clothoid.

Trong trường hợp buộc phải thiết kế đoạn thẳng dài thì cần phải có các giải pháp thay đổi cảnh quan dọc tuyến để khắc phục tình trạng đơn điệu của đường như trồng cây xanh, xây dựng các trạm dừng chân, trạm sửa chữa kỹ thuật với những kiến trúc tạo điểm nhấn cho lái xe chú ý hoặc tạo nên các vật chuẩn định hướng cho tuyến đường. Tuyến thẳng quá ngắn cũng không cho phép vì làm điều kiện chạy xe thay đổi nhiều và không đủ chỗ bố trí cấu tạo đoạn chêm nối tiếp giữa các đường cong.2 Ảnh hưởng của trị số bán kính đường cong nằm đến an toàn xe chạy. Thống kê cho thấy số tai nạn giao thông xảy ra trên các đường cong thường chiếm 10÷12% tổng số tai nạn giao thông gây ra do điều kiện đường. Các số liệu nghiên cứu thống kê ở nhiều tuyến đường đang khai thác của nhiều tác giả trên thế giới đã xác nhận một quy luật chung là: đường được thiết kế và xây dựng với bán kính đường cong nằm càng nhỏ thì tai nạn giao thông càng tăng.

Các đường cong nằm có bán kính R < 200m thì số tai nạn cao gấp 2 lần so với đường cong có bán kính R > 400m. Những quan trắc xe chạy trên đường cong có bán kính R = 2,000m thực tế không khác với điều kiện xe chạy trên đường thẳng. Vì thế để xét ảnh hưởng tương đối của bán kính đường cong trên bình đồ có trị số khác nhau 10 người ta chọn hệ số ảnh hưởng ứng với R = 2,000 bằng 1. Từ đó ta có hệ số ảnh hưởng tương đối của các bán kính đường cong khác nhau là: Bảng 1.1: Hệ số ảnh hưởncủa đường cong.

200- 400- 600- 1000- R,m <50 100-150 >2000 300 600 1000 2000 Hệ số ảnh 10 5,4÷4,6 2,35 1,6 1,4 1,25 1 hưởng Tuyến đường xây dựng có nhiều đường cong nằm với bán kính cong càng nhỏ thì mức độ an toàn xe chạy càng giảm, nhất là khi xe chạy với tốc độ cao mà mặt đường lại bị ẩm ướt và bụi bẩn. Vì thế để nâng cao an toàn giao thông thì khi thiết kế bình đồ tuyến đường ô tô chúng ta cần tăng tối đa bán kính đường cong nằm trong điều kiện có thể của địa hình, cố gắng sử dụng các bán kính đường cong nằm tối thiểu cho phép nêu trong quy trình ứng với mỗi cấp đường. Điều này càng phải được chú ý khi thiết kế đường ôtô và đường đô thị cấp cao.3 Ảnh hưởng của việc lựa chọn bán kính đường cong nằm liền kề đến an toàn xe chạy Để đảm bảo cho xe chạy an toàn thì khi vạch tuyến trên bình đồ không nên tuỳ tiện lựa chọn các bán kính của đường cong nằm liền kề, mặc dù trong thực tế sẽ gặp khó khăn về địa hình. Các trường hợp thiết kế đường cong nằm liền kề sẽ gây nguy hiểm cho xe chạy đó là: + Đường cong có bán kính lớn nằm cạnh đường cong có bán kính nhỏ; + Đường cong có bán kính lớn nằm kẹp trong 2 đường cong có bán kính nhỏ; + Đường cong có bán kính nhỏ nằm kẹp trong 2 đường cong có bán kính lớn; 11 + Các đường cong có bán kính lớn và bán kính nhỏ liên tiếp đặt cạnh nhau.

Những trường hợp thiết kế trên đều làm cho lái xe không kịp xử lý, khó khăn trong việc tăng giảm tốc độ khi ra vào 2 đường cong có bán kính khác nhau. Chênh lệch tốc độ quá lớn giữa các đường cong bố trí liền kề khiến lái xe không đủ khả năng xử lý chính xác các tình huống là nguyên nhân xảy ra các tai nạn giao thông.Babcov đã đưa ra các thang về an toàn khi thiết kế các đường cong nằm như sau: + Các đường cong an toàn khi chênh lệch tốc độ xe chạy trên chúng ΔV < 20%. + Các đường cong tương đối an toàn khi chênh lệch tốc độ xe chạy giữa chúng ΔV = 20% ÷ 40%. + Các đường cong nguy hiểm khi chênh lệch tốc độ xe ΔV = 40% ÷ 60% + Các đường cong cực kỳ nguy hiểm khi chênh lệch tốc độ xe chạy giữa chúng ΔV > 60 %.