Luận văn thạc sĩ pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên ở việt nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Trần Thị Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lan Hương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT VỀ GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG SỬ DỤNG VỐN TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NHÀ NƯỚC MỘT THÀNH VIÊN Ở VIỆT NAM
• 1.1. Những vấn đề lý luận cơ bản về công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên ở Việt Nam
• 1.2. Phân biệt công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên với các công ty khác
• 1.3. Phân loại công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên
• 1.4. Cơ cấu tổ chức, quản lý của công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên
• 1.5. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG SỬ DỤNG VỐN TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NHÀ NƯỚC MỘT THÀNH VIÊN Ở VIỆT NAM
• 2.1. Quy định của pháp luật về giám sát của chủ sở hữu trong công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên
• 2.2. Chính phủ, bộ, ngành
• 2.3. Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC)
• 2.4. Giám sát của các cơ quan trong nội bộ công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên
• 2.5. Giám sát của Hội đồng thành viên/ Chủ tịch công ty
• 2.6. Giám sát của Kiểm soát viên
• 2.7. Hoạt động giám sát của kiểm toán nội bộ
• 2.8. Nội dung giám sát
• 2.9. Tiêu chí giám sát
• 2.10. Một số nội dung giám sát cụ thể: huy động vốn, tiền lương, ký kết và thực hiện hợp đồng
• 2.11. Hình thức giám sát
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG SỬ DỤNG VỐN TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NHÀ NƯỚC MỘT THÀNH VIÊN Ở VIỆT NAM
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên ở Việt Nam
• 3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do nhà nước làm chủ sở hữu ở Việt Nam
• 3.3. Chính phủ
• 3.4. Quản trị nội bộ trong công ty
• 3.5. Một số kiến nghị khác
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giám sát sử dụng vốn trong công ty nhà nước Việt Nam

Giám sát sử dụng vốn trong công ty nhà nước Việt Nam là một vấn đề quan trọng trong quản lý tài chính. Công ty nhà nước, đặc biệt là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, đóng vai trò chủ chốt trong nền kinh tế. Việc giám sát này không chỉ giúp bảo vệ tài sản nhà nước mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Để thực hiện giám sát hiệu quả, cần có các quy định pháp luật rõ ràng và các cơ chế kiểm tra, đánh giá chặt chẽ.

1.1. Khái niệm và vai trò của giám sát tài chính

Giám sát tài chính là quá trình theo dõi, kiểm tra và đánh giá hoạt động sử dụng vốn của công ty nhà nước. Vai trò của giám sát tài chính không chỉ dừng lại ở việc phát hiện sai phạm mà còn giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý tài chính.

1.2. Các quy định pháp luật liên quan đến giám sát

Pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty nhà nước được quy định trong nhiều văn bản pháp lý. Các quy định này nhằm đảm bảo rằng các công ty nhà nước hoạt động theo đúng quy định, đồng thời bảo vệ lợi ích của nhà nước và người dân.

II. Những thách thức trong giám sát sử dụng vốn tại công ty nhà nước

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật, nhưng việc giám sát sử dụng vốn trong công ty nhà nước vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu minh bạch, quản lý kém và sự thiếu trách nhiệm của các cá nhân liên quan đã dẫn đến tình trạng thất thoát vốn nhà nước. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, các công ty nhà nước cần phải nâng cao hiệu quả hoạt động để cạnh tranh.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý tài chính

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu minh bạch trong quản lý tài chính. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc kiểm tra và giám sát hoạt động sử dụng vốn, từ đó tạo điều kiện cho các hành vi sai phạm.

2.2. Quản lý kém và sự thiếu trách nhiệm

Quản lý kém và sự thiếu trách nhiệm của các cá nhân trong công ty nhà nước cũng là nguyên nhân chính dẫn đến thất thoát vốn. Cần có các biện pháp mạnh mẽ để nâng cao trách nhiệm của các cá nhân trong việc sử dụng vốn.

III. Phương pháp giám sát hiệu quả trong công ty nhà nước

Để nâng cao hiệu quả giám sát sử dụng vốn trong công ty nhà nước, cần áp dụng các phương pháp giám sát hiện đại và hiệu quả. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giám sát tài chính có thể giúp tăng cường tính minh bạch và giảm thiểu sai sót. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc giám sát.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát

Công nghệ thông tin có thể giúp cải thiện quy trình giám sát tài chính. Việc sử dụng phần mềm quản lý tài chính sẽ giúp theo dõi và phân tích dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác.

3.2. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng

Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng là rất quan trọng trong việc giám sát hoạt động sử dụng vốn. Các cơ quan cần chia sẻ thông tin và phối hợp trong việc kiểm tra, đánh giá hoạt động của công ty nhà nước.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giám sát vốn

Nghiên cứu về giám sát sử dụng vốn trong công ty nhà nước đã chỉ ra nhiều vấn đề cần cải thiện. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp giám sát hiệu quả có thể giúp giảm thiểu thất thoát vốn và nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nhà nước. Cần có các báo cáo tài chính minh bạch và thường xuyên để đảm bảo tính chính xác trong quản lý tài chính.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Các nghiên cứu thực tiễn đã chỉ ra rằng việc giám sát hiệu quả có thể giúp giảm thiểu thất thoát vốn. Các công ty nhà nước cần thực hiện các biện pháp giám sát chặt chẽ hơn để đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động tài chính.

4.2. Các báo cáo tài chính minh bạch

Báo cáo tài chính minh bạch là một yếu tố quan trọng trong việc giám sát hoạt động sử dụng vốn. Các công ty nhà nước cần công khai báo cáo tài chính để người dân và các cơ quan chức năng có thể theo dõi và đánh giá.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của giám sát vốn

Giám sát sử dụng vốn trong công ty nhà nước là một vấn đề cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch trong quản lý tài chính. Trong tương lai, cần tiếp tục cải thiện các quy định pháp luật và áp dụng các phương pháp giám sát hiện đại để nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nhà nước. Việc này không chỉ giúp bảo vệ tài sản nhà nước mà còn nâng cao niềm tin của người dân vào các công ty nhà nước.

5.1. Cải thiện quy định pháp luật

Cần có các quy định pháp luật rõ ràng và chặt chẽ hơn để đảm bảo rằng các công ty nhà nước hoạt động theo đúng quy định và bảo vệ lợi ích của nhà nước.

5.2. Áp dụng phương pháp giám sát hiện đại

Việc áp dụng các phương pháp giám sát hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả giám sát và giảm thiểu sai sót trong quản lý tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam ngày càng phát triển, các công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên (TNHH Nhà nước một thành viên) giữ vai trò quan trọng trong các ngành kinh tế trọng điểm. Theo ước tính, các doanh nghiệp nhà nước chiếm tỷ trọng đáng kể trong nền kinh tế quốc dân, đặc biệt là các công ty TNHH Nhà nước một thành viên do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của nhiều doanh nghiệp này còn hạn chế, dẫn đến thất thoát vốn, lãng phí và thua lỗ, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn lực quốc gia. Điển hình là vụ việc tại Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam, làm nổi bật nhu cầu cấp thiết về tăng cường giám sát hoạt động sử dụng vốn trong các công ty này.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ các vấn đề lý luận về công ty TNHH Nhà nước một thành viên và hoạt động giám sát sử dụng vốn, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn giám sát, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giám sát trong giai đoạn từ năm 2000 đến nay. Nghiên cứu tập trung vào phạm vi các công ty TNHH Nhà nước một thành viên tại Việt Nam, với ý nghĩa quan trọng trong việc bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và minh bạch trong quản lý tài chính doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng và quan điểm của Đảng về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, kết hợp với các chính sách, pháp luật hiện hành về quản lý doanh nghiệp nhà nước. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản trị doanh nghiệp nhà nước: Nhấn mạnh vai trò của Nhà nước với tư cách là chủ sở hữu vốn, quyền và trách nhiệm trong việc giám sát, quản lý và sử dụng vốn hiệu quả, bảo đảm sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

2. Lý thuyết giám sát tài chính doanh nghiệp: Tập trung vào các nguyên tắc giám sát tài chính như bảo vệ quyền lợi chủ sở hữu, bảo toàn vốn, minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình trong hoạt động sử dụng vốn.

Các khái niệm chính bao gồm: vốn điều lệ, giám sát tài chính, chủ sở hữu nhà nước, mô hình tổ chức công ty TNHH Nhà nước một thành viên, và các hình thức giám sát (trực tiếp, gián tiếp, trước, trong, sau).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định tính và định lượng, kết hợp với các phương pháp tổng hợp, so sánh, quy nạp và diễn dịch nhằm đánh giá toàn diện các quy định pháp luật và thực trạng giám sát vốn trong các công ty TNHH Nhà nước một thành viên.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật như Luật Doanh nghiệp 2005, Nghị định 25/2010/NĐ-CP, Nghị định 61/2013/NĐ-CP, Thông tư 117/2010/TT-BTC, báo cáo kiểm toán nhà nước, và các tài liệu nghiên cứu, hội thảo liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào các công ty TNHH Nhà nước một thành viên hoạt động trong giai đoạn từ năm 2000 đến nay, với phân tích các trường hợp điển hình và số liệu tài chính cụ thể.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2013 đến 2014, tập trung vào việc đánh giá các quy định pháp luật mới và thực trạng áp dụng trong thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả giám sát còn hạn chế: Mặc dù hệ thống pháp luật về giám sát tài chính đã được hoàn thiện với nhiều văn bản quy phạm pháp luật như Nghị định 61/2013/NĐ-CP, thực tế giám sát chưa phát hiện kịp thời các sai phạm lớn. Ví dụ, các vụ bê bối tài chính tại Vinashin và Vinalines không được phát hiện qua các đoàn kiểm tra giám sát trước đó.

2. Phân tán chủ thể giám sát, thiếu rõ ràng trách nhiệm: Có nhiều cơ quan cùng tham gia giám sát như Bộ quản lý ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ Tài chính, nhưng không có chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng. Điều này dẫn đến việc thiếu trách nhiệm giải trình và khó khăn trong xử lý sai phạm.

3. Chưa tách bạch rõ ràng giữa chức năng quản lý nhà nước và chức năng chủ sở hữu: Việc lẫn lộn này gây ra xung đột quyền hạn, làm giảm hiệu quả giám sát và tạo điều kiện cho việc lạm quyền, thiếu minh bạch trong quản lý vốn.

4. Tiêu chí giám sát chưa được áp dụng đồng bộ: Các chỉ tiêu như doanh thu, lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, nợ phải trả quá hạn, khả năng thanh toán nợ đến hạn và việc chấp hành chính sách pháp luật được quy định rõ nhưng chưa được thực hiện nghiêm túc và đồng bộ trong các công ty TNHH Nhà nước một thành viên.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ việc hệ thống pháp luật mặc dù đầy đủ nhưng chưa được thực thi hiệu quả do thiếu sự phối hợp và phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các chủ thể giám sát. So với các nghiên cứu quốc tế, như mô hình quản lý vốn nhà nước tại Hungary, việc tách bạch rõ ràng giữa chức năng chủ sở hữu và quản lý nhà nước giúp nâng cao hiệu quả giám sát và giảm thiểu rủi ro lạm dụng vốn.

Việc thiếu minh bạch và công khai thông tin tài chính cũng làm giảm khả năng phát hiện sớm các sai phạm, ảnh hưởng đến quyền lợi của Nhà nước và người dân. Dữ liệu kiểm toán năm 2011 cho thấy tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước dưới 5%, trong khi nợ phải thu quá hạn chiếm tới 20,56% tổng tài sản, phản ánh nguy cơ mất vốn cao.

Biểu đồ so sánh tỷ suất lợi nhuận và nợ phải thu quá hạn giữa các doanh nghiệp nhà nước có thể minh họa rõ hơn mức độ rủi ro tài chính và hiệu quả sử dụng vốn hiện tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tập trung quyền giám sát vào một đầu mối chủ sở hữu duy nhất: Cần xây dựng cơ chế phân công rõ ràng, tập trung quyền và trách nhiệm giám sát tài chính vào một cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả và trách nhiệm giải trình. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, do Chính phủ chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính.

2. Tách bạch chức năng quản lý nhà nước và chức năng chủ sở hữu: Thiết lập cơ chế pháp lý rõ ràng để phân biệt hai chức năng này, tránh xung đột quyền hạn và tạo điều kiện cho giám sát độc lập. Đề xuất sửa đổi luật và nghị định liên quan trong vòng 2 năm, do Quốc hội và Bộ Tư pháp phối hợp thực hiện.

3. Nâng cao minh bạch và công khai thông tin tài chính: Áp dụng nghiêm ngặt các quy định về báo cáo tài chính, công khai kết quả giám sát và kiểm toán để tăng cường sự giám sát của xã hội và các bên liên quan. Thời gian triển khai trong 1 năm, do các công ty TNHH Nhà nước một thành viên phối hợp với Kiểm toán nhà nước thực hiện.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ kiểm soát viên và cán bộ giám sát: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật, tài chính và kỹ năng giám sát nhằm nâng cao chất lượng công tác giám sát nội bộ. Kế hoạch đào tạo kéo dài 1-3 năm, do Bộ Tài chính và các trường đại học phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước và chủ sở hữu vốn nhà nước: Giúp hiểu rõ cơ chế giám sát, phân công trách nhiệm và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

2. Ban lãnh đạo và bộ máy quản lý công ty TNHH Nhà nước một thành viên: Cung cấp kiến thức về pháp luật giám sát, giúp xây dựng hệ thống quản trị nội bộ minh bạch và hiệu quả.

3. Các chuyên gia, nhà nghiên cứu về luật kinh tế và quản trị doanh nghiệp: Tài liệu tham khảo quan trọng để nghiên cứu sâu về pháp luật giám sát tài chính doanh nghiệp nhà nước.

4. Sinh viên, học viên cao học ngành Luật kinh tế, Quản trị kinh doanh: Hỗ trợ học tập, nghiên cứu và phát triển đề tài liên quan đến quản lý doanh nghiệp nhà nước và giám sát tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty TNHH Nhà nước một thành viên là gì?
   Giám sát hoạt động sử dụng vốn là việc theo dõi, kiểm tra, đánh giá việc quản lý và sử dụng vốn của doanh nghiệp nhằm bảo đảm vốn được sử dụng hợp lý, hiệu quả và tuân thủ pháp luật. Ví dụ, chủ sở hữu nhà nước có thể yêu cầu báo cáo tài chính định kỳ để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn.

2. Ai là chủ thể chính thực hiện giám sát trong các công ty TNHH Nhà nước một thành viên?
   Chủ thể chính bao gồm Bộ quản lý ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ Tài chính và các cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước. Tuy nhiên, hiện nay việc phân công chưa rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong thực thi giám sát.

3. Những nguyên tắc cơ bản của pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn là gì?
   Bao gồm bảo vệ quyền lợi chủ sở hữu, bảo đảm an toàn vốn và tài sản, minh bạch hóa thông tin và trách nhiệm giải trình. Những nguyên tắc này giúp duy trì sự phát triển bền vững và niềm tin của xã hội vào doanh nghiệp nhà nước.

4. Tại sao việc tách bạch chức năng quản lý nhà nước và chủ sở hữu lại quan trọng?
   Việc tách bạch giúp tránh xung đột quyền hạn, giảm nguy cơ lạm quyền và nâng cao hiệu quả giám sát. Ví dụ, ở một số nước như Hungary, mô hình này giúp quản lý vốn nhà nước hiệu quả hơn.

5. Các hình thức giám sát hoạt động sử dụng vốn gồm những gì?
   Bao gồm giám sát trực tiếp (kiểm tra tại doanh nghiệp), giám sát gián tiếp (theo dõi báo cáo tài chính), giám sát trước (xem xét kế hoạch, dự án), giám sát trong (theo dõi quá trình thực hiện) và giám sát sau (đánh giá kết quả). Mỗi hình thức có vai trò bổ trợ để đảm bảo hiệu quả giám sát toàn diện.

Kết luận

• Luận văn làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty TNHH Nhà nước một thành viên tại Việt Nam.
• Đánh giá cho thấy hệ thống pháp luật đầy đủ nhưng thực thi còn nhiều bất cập, đặc biệt về phân công trách nhiệm và minh bạch thông tin.
• Đề xuất các giải pháp tập trung quyền giám sát, tách bạch chức năng quản lý và chủ sở hữu, nâng cao minh bạch và đào tạo cán bộ giám sát.
• Kết quả nghiên cứu có thể làm cơ sở cho việc hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước trong doanh nghiệp.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm và tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về mô hình quản trị doanh nghiệp nhà nước.

Hành động ngay hôm nay: Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giám sát, bảo vệ vốn nhà nước và phát triển bền vững nền kinh tế quốc dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản của pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên ở Việt Nam. Chương 2: Thực trạng pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên ở Việt Nam. Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về giám sát hoạt động sử dụng vốn trong công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên ở Việt Nam. 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT VỀ GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG SỬ DỤNG VỐN TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NHÀ NƢỚC MỘT THÀNH VIÊN Ở VIỆT NAM 1.

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NHÀ NƢỚC MỘT THÀNH VIÊN Ở VIỆT NAM. Một số vấn đề lý luận cơ bản về công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thành viên. Khái niệm và đặc điểm. Theo quy định của Luật doanh nghiệp nhà nước năm 2003, Công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên được định nghĩa là công ty trách nhiệm hữu hạn do Nhà nước sở hữu toàn bộ vốn điều lệ, được tổ chức quản lý và đăng ký hoạt động theo quy định của Luật doanh nghiệp 45, Khoản 3 Điều 3].

Tuy nhiên, sau khi Luật doanh nghiệp 2005 ra đời và lộ trình chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Luật doanh nghiệp nhà nước 2003 sang tổ chức và hoạt động theo Luật doanh nghiệp 2005, công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên được tổ chức và hoạt động chung theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên được quy định tại Luật doanh nghiệp 2005. Theo đó, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là doanh nghiệp do một tổ chức hoặc một cá nhân làm chủ sở hữu (sau đây gọi là chủ sở hữu công ty); chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty [47, Khoản 1, Điều 63]. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Từ khái niệm nêu trên, công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên trước hết cũng mang đầy đủ những đặc điểm cơ bản của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên đó là: Công ty có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; Chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về hoạt động của công ty trong phạm vi phần vốn góp vào công ty; Công ty không được phát hành cổ phần. Ngoài những đặc điểm chung đó, công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên còn có những đặc điểm riêng: Về thành viên: Nhà nước là chủ sở hữu duy nhất của công ty Về vốn điều lệ: Vốn điều lệ của công ty do nhà nước đầu tư và lấy từ nguồn ngân sách quốc gia.

Về chuyển nhượng vốn: Chủ sở hữu công ty có quyền chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn điều lệ của công ty cho cá nhân, tổ chức khác. Sau khi chuyển nhượng vốn, công ty phải chuyển đổi loại hình doanh nghiệp từ trách nhiệm hữu hạn một thành viên sang loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên hoặc công ty cổ phần. Về chế độ quản lý: Nhà nước thực hiện quyền chủ sở hữu của mình thông qua cơ chế ủy quyền cho các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu tại công ty 1. Phân biệt công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên với các công ty khác.

7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: So sánh sự khác nhau giữa công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên với các công ty khác Công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thành Các công ty khác viên Thực hiện các mục tiêu kinh Do nhu cầu hoạt động kinh Mục đích tế- xã hội do nhà nước giao vì doanh vì mục tiêu lợi nhuận thành lập mục tiêu lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận Chủ thể Tổ chức Cá nhân, tổ chức Chỉ hoạt động trong một số Hoạt động ở tất cả các lĩnh Ngành nghề lĩnh vực then chốt, trọng điểm vực, ngành nghề mà nhà nước kinh doanh không cấm Nguồn: Tác giả luận văn tổng hợp từ Luật doanh nghiệp 2005. Phân loại công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên. Công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên được phân loại theo nhiều phương tiện và góc độ khác nhau: Căn cứ vào mục đích hoạt động Theo căn cứ này, công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên được phân loại thành doanh nghiệp hoạt động kinh doanh và doanh nghiệp hoạt động công ích. Doanh nghiệp hoạt động kinh doanh chủ yếu nhằm mục tiêu lợi nhuận.

Doanh nghiệp hoạt động công ích là doanh nghiệp hoạt động sản xuất, cung ứng dịch vụ công cộng theo các chính sách của Nhà nước trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng. Căn cứ vào quy mô hoạt động 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo căn cứ này, công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên được phân loại thành công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên độc lập và công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên thuộc tập đoàn, nhóm công ty. Công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên độc lập là doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, nhân danh mình tham gia các quan hệ kinh tế không chịu sự ràng buộc thỏa thuận liên kết. Công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên thuộc tập đoàn, nhóm công ty là doanh nghiệp nằm trong cơ cấu tổ chức của một doanh nghiệp lớn hơn bao gồm các đơn vị thành viên có quan hệ gắn bó với nhau về lợi ích kinh tế, tài chính, công nghệ, thông tin.

Căn cứ vào cách thức tổ chức, quản lý doanh nghiệp Theo căn cứ này, Công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên được phân loại thành doanh nghiệp tổ chức theo mô hình Hội đồng thành viên và doanh nghiệp tổ chức theo mô hình Chủ tịch công ty. Mô hình Hội đồng thành viên gồm Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc và các Kiểm soát viên. Mô hình Chủ tịch công ty gồm Chủ tịch công ty, Tổng giám đốc (Giám đốc) và các Kiểm soát viên. Cơ cấu tổ chức, quản lý của công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thành viên.

Theo quy định của Luật doanh nghiệp hiện nay và Nghị định số 25/2010/NĐ-CP, công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên được tổ chức quản lý theo mô hình Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty. Đối với mô hình Hội đồng thành viên cơ cấu tổ chức gồm có: Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc/Giám đốc và các Kiểm soát viên. Với mô hình này, Chủ tịch hội đồng thành viên của tập đoàn kinh tế, công ty mẹ được chuyển đổi từ tổng công ty do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập không kiêm Tổng giám đốc. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Công ty tổ chức quản lý theo mô hình Hội đồng thành viên Chủ sở hữu Bổ nhiệm Chỉ định Bổ nhiệm Giám sát Giám sát Kiểm soát viên Hội đồng thành viên Chủ tịch Hội đồng thành viên Giám sát Giám sát Tổng giám đốc/ giám đốc Nguồn: [13] Đối với mô hình Chủ tịch công ty cơ cấu tổ chức gồm có: Chủ tịch công ty, Tổng giám đốc/Giám đốc và các Kiểm soát viên.

Với mô hình này, Chủ tịch công ty có thể kiêm Tổng giám đốc.2: Công ty tổ chức quản lý theo mô hình Chủ tịch công ty Chủ sở hữu Bổ nhiệm Bổ nhiệm Giám sát Kiểm soát viên Chủ tịch công ty Giám sát Giám sát Tổng giám đốc/ giám đốc Nguồn: [13]. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nƣớc một thành viên. Ở nước ta, sau ngày thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa năm 1945, khi Nhà nước thực hiện việc quốc hữu hóa các cơ sở công nghiệp của chế độ cũ đã xuất hiện các doanh nghiệp quốc gia và được định nghĩa là một doanh nghiệp thuộc sở hữu quốc gia và do quốc gia điều khiển.

Sau khi mô hình và cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung bắt đầu được áp dụng ở miền Bắc, khu vực kinh tế quốc doanh được tổ chức thành các loại hình doanh nghiệp có tên gọi khác nhau, như: Xí nghiệp công nghiệp quốc doanh trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp; nông trường quốc doanh trong lĩnh vực nông nghiệp; lâm trường trong lĩnh vực lâm nghiệp; công ty trong lĩnh vực thương nghiệp. Do có sự thay đổi nhất định về điều kiện kinh tế - xã hội và nhận thức về cải cách nền kinh tế nên thuật ngữ Xí nghiệp công nghiệp quốc doanh được thay thế bằng thuật ngữ doanh nghiệp nhà nước. Theo đó, Điều 1 Nghị định 388/HĐBT ban hành quy chế về thành lập và giải thể doanh nghiệp nhà nước quy định: "Doanh nghiệp nhà nước là tổ chức kinh doanh do Nhà nước thành lập, đầu tư vốn và quản lý với tư cách là chủ sở hữu". Năm 1995, doanh nghiệp nhà nước được xác định là "tổ chức kinh tế do Nhà nước đầu tư vốn, thành lập và tổ chức quản lý, hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động công ích nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế, xã hội do Nhà nước giao" [42, Điều 1].

Ngoài ra, doanh nghiệp nhà nước còn được quy định "có tư cách pháp nhân, có các quyền và nghĩa vụ dân sự, tự chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động kinh doanh trong phạm vi số vốn do doanh nghiệp quản lý; có tên gọi, có con dấu riêng và có trụ sở chính trên lãnh thổ Việt Nam" [42, Điều 1]. Đến cuối những năm 90 của thế kỷ XX và những năm đầu của thế kỷ XXI, do thay đổi về chủ trương và đường lối của Đảng đối với hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước, nhiều quy định của Luật Doanh nghiệp nhà nước 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] năm 1995 đã không còn phù hợp với tình hình cải cách doanh nghiệp nhà nước trên thực tế, đặc biết là quy định Nhà nước sở hữu 100% vốn của doanh nghiệp.