Luận án tiến sĩ kinh tế nghiên cứu giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường mỹ và eu

Luận án tiến sĩ kinh tế nghiên cứu nghiên cứu giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý

• Tác giả: Hoàng Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Tuấn Sơn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Giải Pháp Xuất Khẩu Tôm và Cá Da Trơn Sang Thị Trường Mỹ và EU
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp mới của luận án
• 1.5. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.5.1. Cơ sở lý luận về giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn
• 1.5.2. Một số khái niệm
• 1.5.3. Vai trò và đặc điểm của các loại rào cản
• 1.5.4. Hệ thống rào cản của Mỹ và EU đối với tôm và cá da trơn
• 1.5.5. Vai trò và tác động của các giải pháp vượt rào cản trong xuất khẩu sản phẩm
• 1.6. Nội dung nghiên cứu giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường Mỹ và EU
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực thi các giải pháp vượt rào cản của doanh nghiệp trong thương mại quốc tế
• 1.8. Cơ sở thực tiễn về giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU
• 1.8.1. Thực trạng xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường Mỹ và EU
• 1.8.2. Kinh nghiệm của một số nước về vượt qua rào cản trong xuất khẩu thuỷ sản sang thị trường Mỹ và EU
• 1.8.3. Một số bài học và kinh nghiệm trong việc thực hiện giải pháp vượt rào cản đối với Việt Nam
• 1.9. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 1.10. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.10.2. Đặc điểm của các tác nhân nuôi, chế biến tôm và cá da trơn xuất khẩu
• 1.10.3. Đặc điểm thị trường nhập khẩu thuỷ sản Mỹ và EU
• 1.10.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.5. Phương pháp tiếp cận
• 1.10.6. Khung phân tích nghiên cứu giải pháp vượt rào cản đối với tôm và cá da trơn xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU
• 1.10.7. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu và chọn mẫu điều tra
• 1.10.8. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.10.9. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.10.10. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 2.1. Thực trạng rào cản đối với tôm và cá da trơn của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU
• 2.2. Thực trạng về những khó khăn, thiệt hại do rào cản trên thị trường Mỹ và EU tạo ra đối với các doanh nghiệp chế biến tôm và cá da trơn của Việt Nam
• 2.3. Đánh giá thực thi các giải pháp vượt rào cản đối với tôm và cá da trơn xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU của các doanh nghiệp Việt Nam
• 2.4. Các giải pháp vượt rào cản doanh nghiệp đã sử dụng
• 2.5. Kết quả thực hiện các giải pháp vượt rào cản đối với tôm và cá da trơn xuất khẩu vào thị trường Mỹ và EU, những tồn tại và nguyên nhân
• 2.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện các giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường Mỹ và EU
• 2.6.1. Nhóm các yếu tố thuộc doanh nghiệp chế biến tôm và cá da trơn xuất khẩu
• 2.6.2. Nhóm các yếu tố ngoài doanh nghiệp chế biến cá da trơn và tôm xuất khẩu
• 2.7. Các giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường Mỹ và EU trong thời gian tới
• 2.7.1. Thực hiện tốt công tác quy hoạch của ngành nuôi, chế biến tôm và cá da trơn xuất khẩu
• 2.7.2. Đổi mới cách thức tổ chức ngành nuôi, chế biến tôm và cá tra xuất khẩu theo mô hình chuỗi giá trị sản phẩm
• 2.7.3. Đổi mới công nghệ nuôi, chế biến cá da trơn và tôm xuất khẩu vừa đảm bảo nâng cao chất lượng sản phẩm, vượt qua các rào cản, mở rộng thị trường vừa nâng cao hiệu quả nuôi, chế biến xuất khẩu tôm và cá da trơn
• 2.7.4. Tăng cường công tác quản lý và giám sát chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm
• 2.7.5. Tăng cường dự báo, tiếp thị mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm tôm và cá da trơn xuất khẩu của Việt Nam
• 2.7.6. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của ngành nuôi, chế biến tôm và cá da trơn xuất khẩu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Đối với nhà nước
• 3.2. Với các địa phương có các cơ sở nuôi, chế biến cá da trơn và tôm xuất khẩu
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xuất Khẩu Tôm và Cá Da Trơn Sang Mỹ EU

Ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam, đặc biệt là tôm và cá da trơn, đã có những bước tiến đáng kể trong việc chinh phục thị trường Mỹ và EU. Hai thị trường này không chỉ mang lại nguồn ngoại tệ lớn mà còn thúc đẩy sự phát triển của ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản trong nước. Tuy nhiên, hành trình này không hề dễ dàng, các doanh nghiệp phải đối mặt với vô vàn thách thức và rào cản thương mại. Việc hiểu rõ thị trường thủy sản Mỹ và thị trường thủy sản EU là điều kiện tiên quyết để thành công. Sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia khác, yêu cầu khắt khe về chất lượng và an toàn thực phẩm, cùng với các biện pháp bảo hộ sản xuất trong nước của Mỹ và EU đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải nỗ lực không ngừng. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các giải pháp giúp doanh nghiệp Việt Nam vượt qua những rào cản thương mại tôm và rào cản thương mại cá da trơn, từ đó mở rộng thị phần và nâng cao giá trị xuất khẩu thủy sản. Theo nghiên cứu của Hoàng Thị Thu Hiền, thị trường Mỹ và EU là thị trường lớn và nhiều tiềm năng.

1.1. Tầm quan trọng của thị trường Mỹ và EU cho Xuất Khẩu Thủy Sản

Thị trường Mỹ và EU đóng vai trò then chốt trong xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Đây là những thị trường lớn, có sức mua cao và chấp nhận các sản phẩm giá trị gia tăng. Xuất khẩu tôm sang Mỹ và xuất khẩu cá da trơn sang Mỹ, cũng như sang EU, mang lại nguồn thu ngoại tệ đáng kể, góp phần vào tăng trưởng kinh tế. Thành công tại hai thị trường này cũng tạo tiền đề để doanh nghiệp mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu tôm Mỹ và tiêu chuẩn xuất khẩu cá da trơn Mỹ cũng như các tiêu chuẩn của EU, khẳng định chất lượng sản phẩm và nâng cao uy tín của thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp chế biến và người dân nuôi tôm và cá da trơn luôn ở tình trạng bất ổn vì không ổn định về thuế xuất, về các rào cản, về thị trường xuất khẩu.

1.2. Các Sản Phẩm Thủy Sản Chủ Lực Xuất Khẩu Tôm và Cá Da Trơn

Tôm và cá da trơn là hai mặt hàng thủy sản chủ lực của Việt Nam trong xuất khẩu. Quy trình xuất khẩu tôm và quy trình xuất khẩu cá da trơn đã được chuẩn hóa và không ngừng cải tiến để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Việt Nam có lợi thế về điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm nuôi trồng hai loại thủy sản này. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển thị phần, doanh nghiệp cần chú trọng đầu tư vào công nghệ chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu, cũng như vượt qua những rào cản thương mại tôm và rào cản thương mại cá da trơn từ Mỹ và EU. Các chứng nhận an toàn thực phẩm tôm và an toàn thực phẩm cá da trơn cũng cần được chú trọng để tăng tính cạnh tranh.

II. Thách Thức và Rào Cản Xuất Khẩu Tôm Cá Da Trơn vào Mỹ EU

Để duy trì và tăng trưởng xuất khẩu tôm và cá da trơn sang Mỹ và EU, các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức và rào cản. Các tiêu chuẩn xuất khẩu tôm EU và tiêu chuẩn xuất khẩu cá da trơn EU ngày càng khắt khe về dư lượng kháng sinh, an toàn vệ sinh thực phẩm, và truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, các biện pháp phòng vệ thương mại như thuế chống bán phá giá tôm và các quy định về ghi nhãn cũng gây không ít khó khăn. Thị trường Mỹ cũng áp dụng các quy định tương tự, cùng với các biện pháp kiểm tra nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm. Việc không tuân thủ các quy định này có thể dẫn đến việc bị trả hàng, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Ngoài ra, các yếu tố như biến động tỷ giá, chi phí vận chuyển tôm và vận chuyển cá da trơn cũng ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

2.1. Các Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật và An Toàn Vệ Sinh Thực Phẩm Nghiêm Ngặt

Mỹ và EU áp dụng các tiêu chuẩn rất cao về an toàn vệ sinh thực phẩm và chất lượng đối với tôm và cá da trơn nhập khẩu. Điều này bao gồm các quy định về dư lượng kháng sinh, kim loại nặng, vi sinh vật gây bệnh, và truy xuất nguồn gốc. Các doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư vào hệ thống kiểm soát chất lượng, từ khâu nuôi trồng đến chế biến, để đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn này. Việc đạt được các chứng nhận quốc tế như HACCP, BRC, IFS là một lợi thế lớn, giúp doanh nghiệp chứng minh được chất lượng sản phẩm và tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu tôm EU và tiêu chuẩn xuất khẩu cá da trơn EU cần sự đầu tư và quản lý chặt chẽ.

2.2. Áp Lực Từ Các Biện Pháp Phòng Vệ Thương Mại và Thuế Quan

Các biện pháp phòng vệ thương mại như thuế chống bán phá giá tôm và thuế chống trợ cấp là những rào cản lớn đối với xuất khẩu tôm và cá da trơn của Việt Nam sang Mỹ. Việc phải đối mặt với các vụ kiện chống bán phá giá tốn kém thời gian và chi phí, đồng thời tạo ra sự bất ổn cho doanh nghiệp. Các quy định về ghi nhãn, xuất xứ hàng hóa cũng có thể gây khó khăn nếu doanh nghiệp không tuân thủ đúng quy trình. Các chính sách thuế xuất khẩu tôm và thuế xuất khẩu cá da trơn cũng cần được xem xét để giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp và tăng cường tính cạnh tranh của sản phẩm. Chính phủ cần có các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đối phó với các vụ kiện thương mại và đàm phán để giảm thiểu các rào cản thuế quan.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng và An Toàn Tôm Cá Da Trơn

Để vượt qua các rào cản và tăng cường xuất khẩu tôm và cá da trơn sang Mỹ và EU, việc nâng cao chất lượng và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm là yếu tố then chốt. Các giải pháp cần tập trung vào kiểm soát chặt chẽ quy trình nuôi trồng, từ lựa chọn giống, thức ăn, đến quản lý dịch bệnh và sử dụng thuốc thú y. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm. Việc xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nhà khoa học, và cơ quan quản lý nhà nước để xây dựng một hệ sinh thái sản xuất và chế biến thủy sản bền vững, cũng như kiểm soát tốt kiểm dịch tôm và kiểm dịch cá da trơn.

3.1. Kiểm Soát Chất Lượng Từ Khâu Nuôi Trồng VietGAP và Các Tiêu Chuẩn Khác

Việc áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP và các tiêu chuẩn tương đương (GlobalGAP, ASC) trong nuôi trồng tôm và cá da trơn là một giải pháp quan trọng để đảm bảo chất lượng và an toàn sản phẩm. Các tiêu chuẩn này yêu cầu người nuôi tuân thủ các quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt về lựa chọn giống, quản lý thức ăn, kiểm soát dịch bệnh, sử dụng thuốc thú y, và quản lý chất thải. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn này giúp giảm thiểu rủi ro về dư lượng kháng sinh, kim loại nặng, và các chất ô nhiễm khác, từ đó đáp ứng được các yêu cầu khắt khe của thị trường Mỹ và EU. Đồng thời cần chú trọng kiểm soát các chỉ tiêu về an toàn thực phẩm tôm và an toàn thực phẩm cá da trơn.

3.2. Đầu Tư vào Công Nghệ Chế Biến Hiện Đại và Hệ Thống Quản Lý Chất Lượng

Đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại là một yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của tôm và cá da trơn. Các doanh nghiệp cần trang bị các dây chuyền chế biến tiên tiến, đảm bảo tuân thủ các quy trình vệ sinh an toàn thực phẩm và giảm thiểu lãng phí. Việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng như HACCP, ISO 22000 giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ các mối nguy tiềm ẩn trong quá trình chế biến và đảm bảo sản phẩm luôn đạt tiêu chuẩn chất lượng cao nhất. Các chứng nhận xuất khẩu tôm và chứng nhận xuất khẩu cá da trơn nên được các doanh nghiệp tích cực xây dựng và duy trì.

IV. Giải Pháp Về Thủ Tục Logistics và Phát Triển Thị Trường Tôm Cá

Để nâng cao hiệu quả xuất khẩu tôm và cá da trơn sang Mỹ và EU, các doanh nghiệp cần chú trọng đến các giải pháp về thủ tục, logistics, và phát triển thị trường. Việc nắm vững các quy định về thủ tục xuất khẩu tôm và thủ tục xuất khẩu cá da trơn giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí. Các giải pháp logistics xuất khẩu tôm và giải pháp logistics xuất khẩu cá da trơn hiệu quả, bao gồm lựa chọn phương tiện vận chuyển phù hợp, tối ưu hóa quy trình giao nhận, và giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận chuyển. Việc nghiên cứu thị trường, xây dựng thương hiệu, và tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần và tiếp cận khách hàng tiềm năng. Cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan xúc tiến thương mại và các hiệp hội ngành nghề để thúc đẩy xuất khẩu thủy sản.

4.1. Tối Ưu Hóa Thủ Tục Xuất Khẩu và Hồ Sơ Xuất Khẩu Tôm Cá Da Trơn

Việc nắm vững và tuân thủ đúng các quy định về thủ tục xuất khẩu tôm và thủ tục xuất khẩu cá da trơn là một yếu tố quan trọng để đảm bảo quá trình xuất khẩu diễn ra suôn sẻ. Các doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ xuất khẩu tôm và hồ sơ xuất khẩu cá da trơn theo yêu cầu của cơ quan chức năng, bao gồm các chứng từ về nguồn gốc, chất lượng, và an toàn vệ sinh thực phẩm. Việc sử dụng dịch vụ tư vấn của các chuyên gia và các công ty logistics có kinh nghiệm giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm thời gian, chi phí. Cần chú trọng các chứng nhận xuất khẩu tôm và chứng nhận xuất khẩu cá da trơn.

4.2. Xây Dựng Mạng Lưới Logistics Hiệu Quả và Giải Pháp Vận Chuyển

Logistics đóng vai trò quan trọng trong quá trình xuất khẩu tôm và cá da trơn, đặc biệt là đối với các thị trường xa như Mỹ và EU. Các doanh nghiệp cần xây dựng một mạng lưới logistics hiệu quả, bao gồm lựa chọn phương tiện vận chuyển tôm và vận chuyển cá da trơn phù hợp (đường biển, đường hàng không), tối ưu hóa quy trình giao nhận, và đảm bảo điều kiện bảo quản sản phẩm trong suốt quá trình vận chuyển. Việc sử dụng các dịch vụ logistics chuyên nghiệp giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro về hư hỏng, chậm trễ, và mất mát hàng hóa, đồng thời tiết kiệm chi phí. Cần có các giải pháp logistics xuất khẩu tôm và giải pháp logistics xuất khẩu cá da trơn chuyên biệt để đáp ứng nhu cầu của từng thị trường.

V. Nghiên Cứu Thị Trường và Phát Triển Thương Hiệu Tôm Cá Da Trơn

Việc nghiên cứu thị trường và xây dựng thương hiệu là yếu tố then chốt để tăng cường xuất khẩu tôm và cá da trơn sang Mỹ và EU. Nghiên cứu thị trường giúp doanh nghiệp hiểu rõ nhu cầu, thị hiếu, và xu hướng tiêu dùng của từng thị trường, từ đó điều chỉnh sản phẩm và chiến lược marketing phù hợp. Xây dựng thương hiệu giúp doanh nghiệp tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng và phân biệt sản phẩm của mình với các đối thủ cạnh tranh. Việc tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế, quảng bá sản phẩm trên các kênh truyền thông, và xây dựng mối quan hệ với các nhà nhập khẩu tôm Mỹ và nhập khẩu cá da trơn Mỹ, cũng như các nhà nhập khẩu tại EU, là những hoạt động quan trọng để phát triển thị trường.

5.1. Phân Tích Thị Trường và Nắm Bắt Xu Hướng Tiêu Dùng tại Mỹ và EU

Để thành công trong xuất khẩu tôm và cá da trơn, các doanh nghiệp cần tiến hành nghiên cứu thị trường một cách bài bản, nắm bắt các xu hướng tiêu dùng, và hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng tại Mỹ và EU. Điều này bao gồm việc tìm hiểu về thị hiếu, sở thích, thói quen ăn uống, và quan tâm của người tiêu dùng đối với các sản phẩm thủy sản. Việc phân tích các báo cáo thị trường, tham gia các cuộc khảo sát, và xây dựng mối quan hệ với các đối tác địa phương giúp doanh nghiệp thu thập thông tin hữu ích và đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt. Cần chú trọng phân tích cả thị trường thủy sản Mỹ và thị trường thủy sản EU.

5.2. Xây Dựng Thương Hiệu Mạnh và Chiến Lược Marketing Hiệu Quả

Xây dựng thương hiệu là một quá trình dài hơi và đòi hỏi sự đầu tư liên tục, nhưng nó mang lại giá trị to lớn cho doanh nghiệp trong dài hạn. Một thương hiệu mạnh giúp doanh nghiệp tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng, tăng cường sự nhận diện, và phân biệt sản phẩm của mình với các đối thủ cạnh tranh. Các doanh nghiệp cần xây dựng một câu chuyện thương hiệu hấp dẫn, thể hiện được giá trị cốt lõi, và cam kết về chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng các chiến lược marketing hiệu quả, bao gồm quảng bá trên các kênh truyền thông, tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế, và xây dựng mối quan hệ với các nhà phân phối, giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng tiềm năng và mở rộng thị phần. Cần chú trọng quảng bá giá trị của giá tôm xuất khẩu và giá cá da trơn xuất khẩu so với chất lượng.

VI. Tăng Cường Hợp Tác và Chính Sách Hỗ Trợ Xuất Khẩu Tôm Cá

Để hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội ngành nghề, và các tổ chức nghiên cứu khoa học. Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về vốn, công nghệ, thông tin thị trường, và đào tạo nguồn nhân lực. Các hiệp hội ngành nghề đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối doanh nghiệp, chia sẻ thông tin, và bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp. Các tổ chức nghiên cứu khoa học cần cung cấp các giải pháp công nghệ mới, giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm chi phí sản xuất. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên để xây dựng một ngành thủy sản bền vững và cạnh tranh.

6.1. Vai Trò của Nhà Nước và Hiệp Hội Trong Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Xuất Khẩu

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn. Các chính sách hỗ trợ của Nhà nước có thể bao gồm giảm thuế, hỗ trợ vay vốn, cung cấp thông tin thị trường, và đào tạo nguồn nhân lực. Các hiệp hội ngành nghề, như VASEP, đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối doanh nghiệp, chia sẻ thông tin, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp, và đại diện cho doanh nghiệp trong các cuộc đàm phán thương mại. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và các hiệp hội để xây dựng một ngành thủy sản mạnh mẽ và cạnh tranh. Các đối tác xuất khẩu tôm và đối tác xuất khẩu cá da trơn cũng cần được tạo điều kiện để kết nối và hợp tác.

6.2. Tăng Cường Đàm Phán Thương Mại và Giải Quyết Rào Cản

Để giảm thiểu các rào cản thương mại và tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu tôm và cá da trơn, cần tăng cường đàm phán thương mại với Mỹ và EU. Chính phủ cần chủ động đàm phán để giảm thuế, gỡ bỏ các biện pháp phòng vệ thương mại, và hài hòa các quy định về chất lượng và an toàn thực phẩm. Việc tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) cũng giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường với các điều kiện ưu đãi hơn. Các doanh nghiệp cần chủ động tham gia các vụ kiện chống bán phá giá và hợp tác với các cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi của mình. Cần chú trọng giải quyết các rào cản thương mại tôm và rào cản thương mại cá da trơn một cách hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG THỊ THU HIỀN NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP VƯỢT RÀO CẢN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU TÔM VÀ CÁ DA TRƠN SANG THỊ TRƯỜNG MỸ VÀ EU LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG THỊ THU HIỀN NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP VƯỢT RÀO CẢN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU TÔM VÀ CÁ DA TRƠN SANG THỊ TRƯỜNG MỸ VÀ EU Chuyên ngành: Kinh tế phát triển Mã số: 62 31 01 05 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Tuấn Sơn TS. Chu Thị Kim Loan NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận án Hoàng Thị Thu Hiền i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này ngoài sự nỗ lực của bản thân, nghiên cứu sinh đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các tập thể và cá nhân Lời đầu tiên nghiên cứu sinh xin chân thành cảm ơn PGS.

Nguyễn Tuấn Sơn, TS. Chu Thị Kim Loan đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo nghiên cứu sinh trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Nghiên cứu sinh xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, Khoa Kinh tế và PTNT, Ban Quản lý đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã quan tâm và tạo điều kiện giúp đỡ nghiên cứu sinh trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận án. Nhân dịp này cho phép nghiên cứu sinh được chân thành cảm ơn đến các cơ quan, ban ngành và các doanh nghiệp đã cung cấp thông tin giúp chúng tôi hoàn thành luận án Cuối cùng nghiên cứu sinh xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp trong và ngoài cơ quan đã luôn ủng hộ, động viên, tạo điều kiện giúp đỡ nghiên cứu sinh trong suốt quá trình học tập nghiên cứu và hoàn thành luận án này.

Một lần nữa nghiên cứu sinh xin chân thành cảm ơn tất cả những giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân dành cho nghiên cứu sinh. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận án Hoàng Thị Thu Hiền ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. viii Danh mục sơ đồ .x Trích yếu luận án. xi Thesis abtract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án. Cơ sở lý luận và thực tiễn.

Cơ sở lý luận về giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn. Một số khái niệm. Vai trò và đặc điểm của các loại rào cản. Hệ thống rào cản của Mỹ và EU đối với tôm và cá da trơn.

Vai trò và tác động của các giải pháp vượt rào cản trong xuất khẩu sản phẩm. Nội dung nghiên cứu giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường Mỹ và EU. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực thi các giải pháp vượt rào cản của doanh nghiệp trong thương mại quốc tế. Cơ sở thực tiễn về giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU.

Thực trạng xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường Mỹ và EU. Kinh nghiệm của một số nước về vượt qua rào cản trong xuất khẩu thuỷ sản sang thị trường Mỹ và EU. Một số bài học và kinh nghiệm trong việc thực hiện giải pháp vượt rào cản đối với Việt Nam. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm của các tác nhân nuôi, chế biến tôm và cá da trơn xuất khẩu. Đặc điểm thị trường nhập khẩu thuỷ sản Mỹ và EU.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận. Khung phân tích nghiên cứu giải pháp vượt rào cản đối với tôm và cá da trơn xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu và chọn mẫu điều tra.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả và thảo luận.

Thực trạng rào cản đối với tôm và cá da trơn của việt nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU. Thực trạng rào cản đối với tôm và cá da trơn của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU. Thực trạng về những khó khăn, thiệt hại do rào cản trên thị trường Mỹ và EU tạo ra đối với các doanh nghiệp chế biến tôm và cá da trơn của Việt Nam. Đánh giá thực thi các giải pháp vượt rào cản đối với tôm và cá da trơn xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU của các doanh nghiệp Việt Nam.

Các giải pháp vượt rào cản doanh nghiệp đã sử dụng. Kết quả thực hiện các giải pháp vượt rào cản đối với tôm và cá da trơn xuất khẩu vào thị trường Mỹ và EU, những tồn tại và nguyên nhân. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện các giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường Mỹ và EU. Nhóm các yếu tố thuộc doanh nghiệp chế biến tôm và cá da trơn xuất khẩu.

Nhóm các yếu tố ngoài doanh nghiệp chế biến cá da trơn và tôm xuất khẩu. Các giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu tôm và cá da trơn sang thị trường Mỹ và EU trong thời gian tới. Thực hiện tốt công tác quy hoạch của ngành nuôi, chế biến tôm và cá da trơn xuất khẩu. Đổi mới cách thức tổ chức ngành nuôi, chế biến tôm và cá tra xuất khẩu theo mô hình chuỗi giá trị sản phẩm.

Đổi mới công nghệ nuôi, chế biến cá da trơn và tôm xuất khẩu vừa đảm bảo nâng cao chất lượng sản phẩm, vượt qua các rào cản, mở rộng thị trường vừa nâng cao hiệu quả nuôi, chế biến xuất khẩu tôm và cá da trơn. Tăng cường công tác quản lý và giám sát chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. Tăng cường dự báo, tiếp thị mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm tôm và cá da trơn xuất khẩu của Việt Nam. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của ngành nuôi, chế biến tôm và cá da trơn xuất khẩu.

Kết luận và kiến nghị. Đối với nhà nước. Với các địa phương có các cơ sở nuôi, chế biến cá da trơn và tôm xuất khẩu .147 Danh mục các công trình đã công bố liên quan đến luận án .148 Tài liệu tham khảo .155 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ASC Aquaculture Stewardship Council Hội Đồng Quản Lý Nuôi Trồng Thuỷ Sản CFR Code of Federal Regulations Đạo luật liên bang CQXTTMQG Cơ quan xúc tiến thương mại quốc gia DOC Department of Commerce Bộ thương mại Mỹ EPA Environmental Protection Agency Cơ quan bảo vệ môi trường FDA Food and Drug Administration Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ FDCA Federal Food, Drug, and Cosmetic Act Luật Liên bang về Thực phẩm, Dược phẩm, Mỹ phẩm FPLA Fair Packaging and Labeling Act Luật về Bao bì và Nhãn hàng FSMA Food Safety Modernization Act Luật Hiện đại hóa An toàn vệ sinh thực phẩm GAA Global Aquaculture Alliance Liên minh nuôi trồng thuỷ sản toàn cầu GAP Global Good Agricultural Practice Thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu GSP Generalized Systems of Prefrences Hệ thống ưu đãi phổ cập HACCP Hazard Analysis Control Critical Point Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn ISO International Standardisation Tổ chức Quốc tế về Tiêu Organization chuẩn hoá ITC US International Trade Commissipn Uỷ ban Thương mại Quốc tế Mỹ MFN Most Favoured Nation Quy chế tối huệ quốc NMFS National Marine Fisheries Service Cục Nghề cá Mỹ OECD Organization for Economic Cooperation Tổ chức Hợp tác và Phát and Development triển Kinh tế PHSA Public Health Service Act Luật Dịch vụ Y tế RCTM Rào cản SPS Sanitary and Phytosanitary Measures Các biện pháp vệ sinh động - thực vật vi Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt TBT Technical Barriers to Trade Hàng rào kỹ thuật trong thương mại USCIT US Court of International Trade Toà án Thương mại Quốc tế USDA United State Department of Agricuture Bộ Nông nghiệp Mỹ USTR The Office of the US trade Văn phòng Đại diện Representative thương mại Mỹ VASEP Vietnam Association of Seafood Hiệp hội Chế biến và Exporters and Producers Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam VCCI VietNam Chamber of Commerce and Phòng Thương mại và Industry Công nghiệp Việt Nam WTO World trade organization Tổ chức thương mại thế giới vii DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 2. Các bước tiến hành điều tra chống bán phá giá tại Mỹ.

Các chỉ tiêu kiểm tra vi sinh đối với các lô hàng thuỷ sản nhập khẩu vào thị trường EU. Danh mục hoá chất, kháng sinh cấm sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thuỷ sản. Kim ngạch xuất khẩu tôm và cá da trơn của Việt Nam. Các thị trường chính nhập khẩu thủy sản củaViệt Nam.

Xuất khẩu tôm của các nước vào thị trường Mỹ giai đoạn 2012-2014. Kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam sang thị trường Mỹ giai đoạn 2012 – 2015. Giá trung bình nhập khẩu tôm của Mỹ (USD/kg). Kim ngạch xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường EU 2012 – 2015.

Thị trường và kim ngạch xuất khẩu cá da trơn của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu cá da trơn sang thị trường Mỹ 2012- 2015. Kim ngạch xuất khẩu cá da trơn sang thị trường EU 2012- 2015. Mức tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người một năm tại Mỹ.

Thực trạng nhập khẩu thủy sản của Mỹ 2013 – 2015. Giá trị và khối lượng thuỷ sản xuất khẩu sang thị trường Mỹ của một số nước giai đoạn 2013- 2015. Thị phần thủy sản của 10 nước có nhiều hàng thủy sản xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Mức chi tiêu cho các loại thịt theo các vùng của Mỹ năm 2010.