MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Bảo vệ môi trƣờng là vấn đề sống còn, không phải thuộc trách nhiệm của bất kỳ đất nƣớc, cơ quan tổ chức hay cá nhân riêng biệt, không phân biệt già trẻ, lớn bé, sang hèn. Nó là trách nhiệm, bổn phận của tất cả sinh vật đang sống và tồn tại trên hành tinh xanh này. Giải pháp tốt nhất là xây dựng ý thức bảo vệ môi trƣờng trong chính chúng ta, để ý thức đó ăn sâu vào tâm trí và hành động.
Dù nền văn minh có hiện đại hay cuộc sống giàu sang tiện nghi nhƣng tất cả sẽ chấm hết nếu trái đất không còn. Chúng ta nên thức tỉnh trƣớc khi quá muộn. Chung tay bảo vệ môi trƣờng sống, đồng nghĩa với việc bảo vệ sự sống của chính mình. Khi chƣa thấy rõ đƣợc tác hại của ô nhiễm môi trƣờng đối với trái đất, thì ý thức bảo vệ vẫn còn khá hời hợt và chƣa rõ rệt.
Chúng ta luôn sống trong sự thờ ơ và vô trách nhiệm đối với sự ô nhiễm môi trƣờng cho đến khi nó thực sự ảnh hƣởng đến tính mạng của muôn loài. Những ai đã và đang ý thức đƣợc bảo vệ môi trƣờng hãy bắt đầu một cuộc hành cứu lấy trái đất. Chúng ta hãy truyền tải thông điệp này đến tất cả ngƣời quen, dùng chính những phƣơng tiện hiện đại để cứu môi trƣờng. Chúng ta không thể hoàn thành sứ mạng này nếu nhƣ tồn tại những cá nhân không ý thức đƣợc việc bảo vệ môi trƣờng.
Sức mạnh to lớn nhất đó chính là sự đồng lòng, chung tay và quyết tâm vì một hành tinh xanh, ngôi nhà chung của nhân loại.Tất cả đều phải bắt đầu từ những hành động mà ai sẽ là ngƣời hành động đó là tất cả chúng ta những sinh vật trên trái đất .”Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai “ trẻ emlà những chủ nhân tƣơng lai của đất nƣớc. Tình trạng ô nhiễm môi trƣờng sinh thái do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con ngƣời gây ra ngày càng trở nên nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp sự phát triển kinh tế-xã hội cũng nhƣ sự tồn tại, phát triển của các thế hệ hiện tại và tƣơng lai. 2 Giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trƣờng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay không chỉ là đòi hỏi cấp thiết đối với các cấp quản lý, các doanh nghiệp mà đó còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội. Nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trƣờng cho các em học sinh, những mầm non tƣơng lai của đất nƣớc, trong nhà trƣờng kiến thức bảo vệ môi trƣờng đã đƣợc lồng ghép vào bài học để giáo dục ý thức cho các em.
Khi thế hệ trẻ này ý thức đƣợc tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trƣờng thì hành tinh của chúng ta sẽ đƣợc cứu sự sống sẽ đƣợc tồn tại hòa hợp với thiên nhiên vì vậy sự giáo dục của nhà trƣờng và gia đìnhlà rất quan trọng là nền tảng là thƣ viện sống cẩm nang sống cho các em sau này. Ông bà ta thƣờng có câu “nhà sạch thì mát bát sạch ngon cơm” đúng nhƣ vậy ngôi trƣờng cũng nhƣ ngôi nhà thứ hai của chúng ta nếu ngôi nhà thứ hai ấy không sạch sẽ gọn gàng thì làm sao có thể giáo dục đƣợc các em có ý thức dọn dẹp gọn gàng sạch sẽ làm sao giúp các em đƣa những kiến thức đã học về giúp đỡ bố mẹ ở nhà nhƣ rửa bát, quét nhà, trồng và chăm sóc cây xanh góp phần hình thành lối sống văn minh, văn hóa cho các em từ lứa tuổi cắp sách tới trƣờng. Hiện nay vấn đề giáo dục kĩ năng sống và giáo dục bảo vệ môi trƣờng là vấn đề quan trọng cần đƣợc quan tâm đúng mức ở các nhà trƣờng, vì vậy chúng em tiến hành thực hiện nghiên cứu đề tài : “Tìm hiểu và đưa ra các giải pháp xây dựng trường học xanh tại trường tiểu học Đội Cấn Thành Phố Thái Nguyên”. Mục đích của đề tài.
Tuyên truyền giáo dục về ý thức bảo vệ môi trƣờng từ thế hệ trẻ, cụ thể ở đây là lứa tuổi từ 6-10 tuổi tại trƣờng tiểu học Đội Cấn. Từ đó giúp các em có kĩ năng cũng nhƣ sự nhận thức rõ ràng trong việc bảo vệ môi trƣờng từ khi còn nhỏ cũng nhƣ có thể dề xuất ý kiến áp dụng mô hình trƣờng học xanh của các nƣớc tiên tiến vào Việt Nam, tạo một môi trƣờng học tập trong lành cho các em học sinh tạo mô hình thực tiễn bảo vệ môi trƣờng cho các em từ những việc làm cụ thể và những ý kiến đóng góp xây dựng của chính các em, để xây dựng một môi trƣờng học tập thực sự trong lành và hiệu quả để chính các em sẽ trở thành những tuyên truyền viên nhí của công tác bảo vệ môi trƣờng trong chính ngôi trƣờng, ngôi nhà của mình xây dựng cuộc sống thân thiện lành mạnh hòa nhập với thiên nhiên và tuyên 3 truyền và trở thành ý thức hệ rằng bảo vệ môi trƣờng chính là bảo vệ cuộc sống của chính bản thân mỗi con ngƣời. Mục tiêu của đề tài. -Tìm hiểu về chƣơng trình học của học sinh tiểu học Đội Cấn.
-Tìm hiểu nhận thức về bảo vệ môi trƣờng của học sinh, phụ huynh có con em học tại đây. - Đƣa ra các giải pháp xây dựng trƣờng học xanh thân thiên với học sinh cũng nhƣ với môi trƣờng từ đó nâng cao nhận thức và sự hiểu biết bảo vệ môi trƣờng cho thế hệ mầm non tƣơng lai. Ý nghĩa của đề tài. - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu.
+ Giúp cho sinh viên củng cố các kiến thức đã học, liên hệ giữa lí thuyết và thực tiễn. + Tạo cơ hội cho sinh viên trau dồi kiến thức, tích lũy kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình nghiên cứu, tiếp xúc làm việc. - Ý nghĩa thực tiễn. + Kết quả nghiên cứu đề tài giúp ta có những nhìn nhận , đánh giá khách quan hơn về vấn đề bảo vệ môi trƣờng của các em học sinh tiểu học để có những biện pháp cụ thể để tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức của các em trong vấn đề cấp bách này.
+ Các giải pháp mà đề tài đƣa ra có thể coi nhƣ một nguồn thông tin có thể áp dụng cho các công trình nghiên cứu hoặc mô hình trƣờng học xanh cụ thể tại một địa phƣơng. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học. Một số khái niệm cơ bản.
* Môi trƣờng là gì? Theo UNESCO, môi trƣờng đƣợc hiểu là “Toàn bộ các hệ thống tự nhiên và các hệ thống do con ngƣời tạo ra xung quanh mình, trong đó con ngƣời sinh sống và bằng lao động của mình đã khai thác các tài nguyên thiên nhiên hoặc nhân tạo nhằm thoả mãn những nhu cầu của con ngƣời” Trong “Luật bảo vệ môi trƣờng của Việt Nam ” năm 2014 [11], chƣơng 1, điều 3 xác định: “Môi trƣờng bao gồm các yếu tố tự nhiên và nhân tạo có tác động đến sự tồn tại, phát triển của con ngƣời và sinh vật”. * Chức năng của môi trƣờng - Môi trƣờng là không gian sống của con ngƣời và các loài sinh vật. - Môi trƣờng là nơi cung cấp nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con ngƣời. - Môi trƣờng là nơi chứa đựng phế thải do con ngƣời tạo ra trong hoạt động sống và hoạt động sản xuất.
- Chức năng giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên tới con ngƣời và sinh vật trên Trái Đất. - Chức năng lƣu trữ và cung cấp thông tin cho con ngƣời. * Ô nhiễm môi trƣờng là gì? Theo định nghĩa của Luật bảo vệ môi trƣờng của Việt Nam 2014 thì "Ô nhiễm môi trƣờng là sự làm thay đổi tính chất của môi trƣờng, vi phạm tiêu chuẩn môi trƣờng". * Suy thoái môi trƣờng là gì? Theo định nghĩa của Luật bảo vệ môi trƣờng của Việt Nam 2014thì 5 “ Là sự suy giảm về chất lƣợng và số lƣợng của thành phần môi trƣờng, gây ảnh hƣởng xấu đến con ngƣời và sinh vật.
- Khái niệm giáo dục môi trƣờng xanh: Là tổng hợp các biện pháp nhằm duy trì, sử dụng hợp lí, nâng cao hiệu quả sử dụng môi trƣờng tự nhiên, giúp con ngƣời và thiên nhiên có sự hài hòa phù hợp (Nguyễn Thị Hồng Bốn, 2011).[8] - Thế nào là trƣờng, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn? + Bảo đảm trƣờng an toàn, sạch sẽ, có cây xanh, thoáng mát và ngày càng đẹp hơn, lớp học đủ ánh sáng, bàn ghế hợp lứa tuổi học sinh. + Tổ chức để học sinh trồng cây vào dịp đầu xuân và chăm sóc cây thƣờng xuyên. + Có đủ nhà vệ sinh đƣợc đặt ở vị trí phù hợp với cảnh quan trƣờng học, đƣợc giữ gìn vệ sinh sạch sẽ. + Học sinh tích cực tham gia bảo vệ cảnh quan môi trƣờng, giữ vệ sinh các công trình công cộng, nhà trƣờng, lớp học và cá nhân.(Theo Chỉ thị 40/2008/CT- BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ Giáo dục & Đào tạo) ô nhiễm môi trƣờng là sự đƣa vào môi trƣờng các chất thải nguy hại hoặc năng lƣợng đến mức ảnh hƣỏng tiêu cực đến đời sống sinh vật, sức khỏe con ngƣời hoặc làm suy kiệt.
- Khái niệm trƣờng học xanh: Hiện nay vẫn chƣa có một khái niệm chung cũng nhƣ tiêu chuẩn đánh giá về “Trƣờng học xanh”. Chính vì vậy việc định nghĩa rõ ràng trƣờng học xanh là gì, nguyên tắc hoạt động của trƣờng học xanh nhƣ nào sẽ giúp nhóm thực hiện nhiệm vụ cũng nhƣ các thành phần liên quan hiểu rõ hơn về đề tài và thực hiện đúng đƣợc mục tiêu mà đề tài đặt ra. Các thuật ngữ “xanh”, “lành mạnh”, “bền vững” và hiệu quả cao thƣờng đƣợc sử dụng để thay thế trong các định nghĩa về trƣờng học xanh. Các định nghĩa có thể rất khác nhau tùy thuộc vào mỗi trƣờng học mà nó đƣợc áp dụng.
Dƣới đây là một số định nghĩa trƣờng học xanh của một số trƣờng và tập đoàn trên thế giới. •Cộng đồng trƣờng học xanh Cosbos’s E&E cho rằng một trƣờng học xanh là một trƣờng họcsử dụng năng lƣợng hiệu quả; bền vững tài chính; ủng hộ quản lý môi trƣờng; chứng minh bền vững về mặt môi trƣờng và hỗ trợ các mục tiêu của sinh viên. 6 •Hội đồng những ngƣời lập kế hoạc thiết bị giáo dục (CEFPI) định nghĩa “ Một trƣờng học lành mạnh (đƣợc dùng thay thế cho Trƣờng học xanh nhƣ đã nói ở trên) quan tâm và chăm sóc tổng quan phúc lợi của những ngƣời tham gia. Đây là một trƣờng họccó môi trƣờng thân thiện, tiết kiệm năng lƣợng và quan tâm đến sức khỏe của các thành viên”.