Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Khóa luận tốt nghiệp đại học ngành Phát triển Nông thôn của tác giả Mua Mí Trá (Khoa Kinh tế & Phát triển Nông thôn, Trường Đại học Nông lâm – Đại học Thái Nguyên, 2018) tập trung nghiên cứu quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại địa bàn miền núi đặc thù. Bối cảnh thực tiễn được xác lập từ đặc điểm của tỉnh Hà Giang – địa bàn miền núi có địa hình rộng lớn, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trình độ phát triển kinh tế – xã hội còn thấp và đời sống người dân gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng 135.
Xã Lao Và Chải là một xã vùng 3 đặc biệt khó khăn của huyện Yên Minh, nằm giáp ranh với trung tâm huyện và có tuyến Quốc lộ 4C đi qua. Mặc dù có những điều kiện nhất định để phát triển kinh tế, tốc độ tăng trưởng của xã vẫn chậm, thu nhập bình quân đầu người thấp, mật độ dân cư thưa thớt và phân bố rải rác. Thực trạng này tạo ra rào cản lớn cho việc bố trí nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, cũng như giải quyết bài toán phát triển hài hòa giữa không gian cư trú, sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp. Nhằm đánh giá mức độ đạt chuẩn theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và tìm kiếm định hướng phát triển bền vững cho địa phương, đề tài đã được triển khai với các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:
- Mục tiêu chung: Đánh giá việc thực hiện các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới tại xã Lao Và Chải, huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang; từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương nhằm thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
- Mục tiêu cụ thể:
- Đánh giá thực trạng thực hiện 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Lao Và Chải.
- Phân tích các yếu tố thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai chương trình tại địa bàn.
- Đề xuất hệ thống giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện hiệu quả chương trình nông thôn mới tại xã Lao Và Chải đến năm 2020.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng và các vấn đề liên quan đến việc xây dựng nông thôn mới tại xã Lao Và Chải.
- Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn xã Lao Và Chải, huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang (gồm 16 thôn bản).
- Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 14/08/2017 đến ngày 21/12/2017. Số liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 2016 – 2017; số liệu sơ cấp được điều tra, khảo sát trực tiếp trong năm 2017.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Khóa luận xây dựng khung phân tích dựa trên sự kết hợp giữa lý luận phát triển nông thôn, các bài học kinh nghiệm quốc tế, trong nước và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về nông thôn mới:
- Khung lý thuyết và khái niệm:
- Khái niệm nông thôn: Tiếp cận theo quan điểm quản lý của Đặng Văn Minh (2007), xác định nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân có nhiều nông dân, tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất định.
- Khái niệm phát triển nông thôn: Dựa trên nghiên cứu của Mai Thanh Cúc (2005), coi phát triển nông thôn là quá trình cải thiện có chủ ý, mang tính toàn diện, đa ngành và bền vững về kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường; lấy người dân làm trung tâm (tiếp cận từ dưới lên) kết hợp sự hỗ trợ của Nhà nước.
- Nhận diện 5 vấn đề tồn tại của nông thôn Việt Nam: Cơ cấu kinh tế thuần nông phụ thuộc tự nhiên; kết cấu hạ tầng yếu kém; gia tăng dân số tự nhiên tạo áp lực việc làm và môi trường; thiếu việc làm do chuyển đổi đất nông nghiệp; thiếu hụt tri thức và khả năng tiếp nhận khoa học công nghệ.
- Khung pháp lý và mô hình thực tiễn:
- Quyết định số 800/QĐ-TTg và Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ về Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới.
- Quyết định số 592/QĐ-UBND ngày 11/04/2017 của Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới tỉnh Hà Giang giai đoạn 2016 – 2020 (quy định cụ thể chỉ tiêu cho nhóm xã 135 và nhóm xã còn lại).
- Tổng quan mô hình phong trào Saemaul Undong (Hàn Quốc từ năm 1970), mô hình "Mỗi làng một sản phẩm" - OVOP (Nhật Bản từ năm 1979), mô hình "Mỗi xã một sản phẩm" - OTOP (Thái Lan) và kết quả thí điểm xây dựng nông thôn mới tại 11 xã điểm ở Việt Nam (tổng kết năm 2012).
- Phương pháp thu thập dữ liệu:
- Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo tổng kết kinh tế – xã hội, thống kê đất đai của UBND xã Lao Và Chải, niên giám thống kê huyện Yên Minh và các tài liệu khoa học liên quan.
- Dữ liệu sơ cấp: Điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên $n = 60$ hộ dân thông qua phiếu hỏi cấu trúc. Để đảm bảo tính đại diện về địa lý và kinh tế, mẫu được phân bổ đều ($20$ hộ/thôn) tại 3 thôn đặc trưng trong tổng số 16 thôn của xã:
- Thôn Ngán Chải: Nằm ven Quốc lộ 4C, giao thông thuận tiện, kinh tế phát triển nhất xã.
- Thôn Chi Sang: Điều kiện kinh tế và giao thông ở mức trung bình.
- Thôn Lao Và Chải: Địa hình khó khăn, giao thông đi lại chưa thuận lợi.
- Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, thống kê so sánh và ma trận phân tích điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT). Dữ liệu được tổng hợp và xử lý trên phần mềm Microsoft Excel.
Nội dung chính theo từng chương
Phần 1: Mở đầu
Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn và thực tiễn của một xã vùng cao đặc biệt khó khăn như Lao Và Chải. Xác định rõ mục tiêu chung, 3 mục tiêu cụ thể, đối tượng nghiên cứu, phạm vi thời gian (2016 – 2017) và không gian (xã Lao Và Chải), cùng ý nghĩa khoa học và thực tiễn của khóa luận.
Phần 2: Tổng quan tài liệu
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về nông thôn, các đặc trưng kinh tế – xã hội và 5 nhóm vấn đề nan giải tại nông thôn Việt Nam. Phân tích 6 nguyên tắc xây dựng nông thôn mới tại Việt Nam và nội dung chi tiết của 19 tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2016 – 2020 theo Quyết định số 592/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hà Giang. Đánh giá kinh nghiệm thực tiễn từ các phong trào Saemaul Undong (Hàn Quốc), OVOP (Nhật Bản), OTOP (Thái Lan) và bài học rút ra từ 11 xã điểm thí điểm nông thôn mới của Trung ương.
Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
Quy định rõ đối tượng khảo sát là tiến trình thực hiện các tiêu chí nông thôn mới tại xã Lao Và Chải. Thiết kế phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập thông tin thứ cấp từ chính quyền cơ sở và điều tra sơ cấp $60$ hộ dân tại 3 thôn (Ngán Chải, Chi Sang, Lao Và Chải). Trình bày phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê mô tả, thống kê so sánh thông qua công cụ Excel.
Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Chương này tập trung vào các phát hiện chính về điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội và mức độ hoàn thành từng tiêu chí:
- Điều kiện tự nhiên và đất đai: Tổng diện tích tự nhiên là 6.538,19 ha, địa hình chia cắt mạnh gồm 3 dạng chính (núi đá vôi castơ, núi đất, thung lũng hẹp). Nhóm đất xám chiếm khoảng 50% diện tích. Đất nông nghiệp chiếm 85,55% (5.593,52 ha), trong khi đất chưa sử dụng còn 853,08 ha (13,05%).
- Kinh tế và dân số - lao động: Tổng giá trị sản xuất năm 2017 có sự chuyển dịch nhẹ (nông lâm nghiệp chiếm 48,2%, công nghiệp – xây dựng chiếm 21,8%, thương mại – dịch vụ chiếm 30,0%). Toàn xã có 968 hộ với 5.570 nhân khẩu thuộc 10 dân tộc, trong đó người H'Mông chiếm đa số (4.706 người). Lực lượng lao động trong độ tuổi có 2.455 người (chiếm 44,07% dân số), nhưng lao động chưa qua đào tạo chiếm gần 90%; có 527 lao động (21,45%) sang Trung Quốc làm thuê tự do.
- Đánh giá 19 tiêu chí nông thôn mới:
- Tiêu chí đạt: Tiêu chí 1 (Quy hoạch) đã hoàn thành quy hoạch chung và quy chế quản lý; Tiêu chí 8 (Thông tin và Truyền thông) đạt chuẩn với điểm bưu điện, mạng viễn thông, đài truyền thanh và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý.
- Tiêu chí chưa đạt: Tiêu chí 2 (Giao thông) còn yếu kém khi 35,5 km đường liên xã và 16,2 km đường liên thôn đều là đường đất, tỷ lệ cứng hóa đường trục thôn mới đạt 0,035% (hoặc 5,04% tùy tuyến), đường ngõ xóm sạch không lầy lội chỉ đạt 7,3%; Tiêu chí 3 (Thủy lợi) chỉ có 2 kênh mương (460 m) và có tới 70% cần sửa chữa (322 m); Tiêu chí 4 (Điện) chỉ có 44,4% hộ dùng điện an toàn, 375 hộ chưa có điện lưới; Tiêu chí 5 (Trường học) mới đạt 19,0% trường đạt chuẩn (chỉ tiêu $\ge 70%$), 6/12 điểm trường tiểu học là nhà tạm; Tiêu chí 6 (Cơ sở vật chất văn hóa) chưa có điểm vui chơi giải trí đạt chuẩn; Tiêu chí 7 (Chợ nông thôn) chưa đạt; Tiêu chí 9 (Nhà ở) còn 3,39% nhà tạm và tỷ lệ nhà đạt chuẩn chỉ đạt 36,94% (chỉ tiêu $\ge 75%$).
- Phân tích SWOT và giải pháp: Nhận diện điểm mạnh (đất đai rộng, Quốc lộ 4C đi qua, lực lượng lao động dồi dào), điểm yếu (địa hình hiểm trở, xuất phát điểm kinh tế thấp, tỷ lệ lao động qua đào tạo chỉ đạt 10,71%), cơ hội (chính sách hỗ trợ của Nhà nước cho xã 135) và thách thức (thời tiết khắc nghiệt, nguy cơ xói mòn đất, áp lực việc làm). Đề xuất các nhóm giải pháp về tổ chức, đầu tư hạ tầng và phát triển sinh kế đến năm 2020.
Phần 5: Kết luận và kiến nghị
Tổng kết toàn bộ thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Lao Và Chải, khẳng định những mặt làm được (hoàn thành quy hoạch, hạ tầng truyền thông) và những hạn chế căn bản (hạ tầng giao thông, điện, trường học, nhà ở). Đưa ra các kiến nghị cụ thể cho 3 nhóm đối tượng: Nhà nước và Đảng ủy cấp trên, UBND xã Lao Và Chải, và cộng đồng người dân địa phương.
Kết quả và đóng góp
Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
Dữ liệu tổng hợp từ khóa luận cho thấy bức tranh chi tiết về hiện trạng tài nguyên, kinh tế, xã hội và mức độ hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới tại xã Lao Và Chải:
| Hạng mục chỉ tiêu |
Đơn vị tính |
Giá trị ghi nhận (Năm 2017) |
Ghi chú / So sánh với tiêu chí NTM |
| Tổng diện tích tự nhiên |
ha |
6.538,19 |
100,00% |
| - Đất nông nghiệp |
ha |
5.593,52 |
Chiếm 85,55% diện tích tự nhiên |
| - Đất trồng cây hàng năm |
ha |
1.678,80 |
Chiếm 25,67% diện tích tự nhiên |
| - Đất lúa nước |
ha |
83,23 |
Chiếm 1,27% diện tích tự nhiên |
| - Đất phi nông nghiệp |
ha |
91,59 |
Chiếm 1,40% diện tích tự nhiên |
| - Đất chưa sử dụng |
ha |
853,08 |
Chiếm 13,05% diện tích tự nhiên |
| Cơ cấu giá trị sản xuất |
% |
100,00 |
Tổng GTSX năm 2016: 40.400 nghìn đồng |
| - Nông - Lâm - Ngư nghiệp |
% |
48,20 |
Giảm từ 52,0% (2016) xuống 48,2% (2017) |
| - Công nghiệp - Xây dựng |
% |
21,80 |
Tăng từ 20,8% (2016) lên 21,8% (2017) |
| - Thương mại - Dịch vụ |
% |
30,00 |
Tăng từ 27,2% (2016) lên 30,0% (2017) |
| Dân số và Lao động |
|
|
|
| - Tổng số hộ / Nhân khẩu |
Hộ / Người |
968 / 5.570 |
Bình quân 5 – 6 người/hộ; Mật độ 79 người/km² |
| - Thành phần dân tộc H'Mông |
Người |
4.706 |
Chiếm đa số tuyệt đối (10 dân tộc cùng sinh sống) |
| - Lao động trong độ tuổi |
Người |
2.455 |
Chiếm 44,07% tổng dân số |
| - Lao động nông nghiệp |
Người |
1.905 |
Chiếm 77,60% lực lượng lao động |
| - Lao động đi làm tại Trung Quốc |
Người |
527 |
Chiếm 21,45% lực lượng lao động (vượt biên tự do) |
| - Tỷ lệ lao động qua đào tạo |
% |
10,71 |
Chỉ có 263 người (gần 90% chưa qua đào tạo) |
| Mức độ đạt các tiêu chí hạ tầng |
|
|
|
| - Tiêu chí 1: Quy hoạch |
Trạng thái |
Đạt |
Đã phê duyệt quy hoạch chung và quy chế quản lý |
| - Tiêu chí 2: Giao thông |
Trạng thái |
Chưa đạt |
Đường liên xã (35,5 km), liên thôn (16,2 km) là đường đất |
| - Tiêu chí 4: Điện |
Trạng thái |
Chưa đạt |
44,4% hộ dùng điện an toàn; 375 hộ chưa có điện lưới |
| - Tiêu chí 5: Trường học |
Trạng thái |
Chưa đạt |
Đạt 19,0% chuẩn (chỉ tiêu $\ge 70%$); 6/12 điểm tiểu học là nhà tạm |
| - Tiêu chí 8: Thông tin - Truyền thông |
Trạng thái |
Đạt |
Có bưu điện, internet, truyền thanh, ứng dụng CNTT |
| - Tiêu chí 9: Nhà ở dân cư |
Trạng thái |
Chưa đạt |
Còn 3,39% nhà tạm; 36,94% nhà đạt chuẩn (chỉ tiêu $\ge 75%$) |
Giải pháp và kiến nghị của tác giả
- Nguyên tắc thực hiện: Phát huy vai trò chủ thể của người dân theo phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra"; lồng ghép hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án phát triển trên địa bàn; thực hiện công khai, minh bạch các nguồn lực tài chính.
- Giải pháp cụ thể:
- Ưu tiên nguồn vốn đầu tư kiên cố hóa hệ thống giao thông liên thôn, đường ngõ xóm và hệ thống kênh mương thủy lợi tại 2 thôn Lao Và Chải, Túng Tẩu.
- Xây dựng mới 03 trạm biến áp để cấp điện cho 375 hộ dân còn lại và nâng cấp lưới điện hạ thế đảm bảo an toàn kỹ thuật.
- Nâng cấp mạng lưới 27 công trình trường học, xóa bỏ phòng học tạm tại 6 điểm trường tiểu học, xây dựng nhà công vụ cho giáo viên và công trình vệ sinh, nước sạch.
- Hỗ trợ nhân dân xóa bỏ nhà tạm dột nát, cải tạo nhà ở theo tiêu chuẩn nông thôn mới gắn với bảo tồn nếp nhà truyền thống.
- Chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi gắn với đào tạo nghề nông thôn để giải quyết việc làm tại chỗ, giảm thiểu tình trạng xuất cảnh lao động trái phép sang Trung Quốc.
- Kiến nghị 3 cấp:
- Cấp Trung ương và Tỉnh/Huyện: Hỗ trợ bổ sung ngân sách đầu tư hạ tầng thiết yếu cho xã 135; ban hành chính sách hỗ trợ liên kết tiêu thụ nông sản vùng cao.
- UBND xã Lao Và Chải: Kiện toàn ban chỉ đạo nông thôn mới; tăng cường công tác tuyên truyền; nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ công chức xã.
- Người dân địa phương: Nâng cao ý thức tự lực vươn lên thoát nghèo, tích cực tham gia hiến đất làm đường và đóng góp ngày công lao động xây dựng các công trình công cộng.
Đóng góp của đề tài
Tác giả đã cung cấp một bộ số liệu khảo sát thực địa toàn diện và cập nhật năm 2017 về hiện trạng nông thôn xã Lao Và Chải theo Bộ tiêu chí xã nông thôn mới tỉnh Hà Giang (Quyết định 592/QĐ-UBND). Đề tài phản ánh trung thực những rào cản đặc thù của vùng cao núi đá (địa hình dốc, dân cư phân tán, thiếu vốn, lao động di cư tự do), làm căn cứ thực tiễn phục vụ công tác điều hành của chính quyền địa phương.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Hạn chế: Quy mô điều tra sơ cấp mới dừng lại ở $60$ hộ dân trên địa bàn 3 thôn đại diện, chưa thể bao quát toàn diện sai biệt kinh tế – xã hội của cả 16 thôn bản trong xã. Số liệu thứ cấp phục vụ đánh giá so sánh chỉ giới hạn trong 2 năm 2016 và 2017. Đề tài chủ yếu áp dụng phương pháp thống kê mô tả, chưa lượng hóa được các nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình bằng các mô hình kinh tế lượng chuyên sâu.
- Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát điều tra trên toàn bộ 16 thôn; nghiên cứu sâu hơn về tác động kinh tế – xã hội và rủi ro của dòng lao động di cư sang Trung Quốc đối với sự phát triển nông nghiệp địa phương; đánh giá hiệu quả kinh tế của các mô hình tổ chức sản xuất mới (hợp tác xã, tổ hợp tác liên kết chuỗi) theo quy định của Luật Hợp tác xã 2012.
Giá trị tham khảo
Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Phát triển Nông thôn, Kinh tế Nông nghiệp, Quản lý Kinh tế và Quản lý Đất đai khi nghiên cứu về quá trình thực thi Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại các địa bàn vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn (vùng 135).
Nội dung có giá trị tham khảo cao nhất bao gồm:
- Quy trình áp dụng Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2016 – 2020 của tỉnh Hà Giang vào việc phân tích, đánh giá từng tiêu chí cụ thể ở cấp xã.
- Phương pháp luận phân tầng địa bàn để chọn mẫu điều tra hộ gia đình đại diện cho 3 mức độ phát triển kinh tế – giao thông khác nhau tại vùng núi đá.
- Hệ thống dữ liệu thực tế về đất đai, dân số, phân bổ lao động và hiện trạng cơ sở hạ tầng (giao thông, điện, trường học) tại một xã miền núi giáp biên.
Câu hỏi thường gặp
1. Khóa luận sử dụng căn cứ pháp lý nào để làm thước đo đánh giá các tiêu chí nông thôn mới tại xã Lao Và Chải?
Khóa luận căn cứ trực tiếp vào Bộ tiêu chí xã nông thôn mới tỉnh Hà Giang giai đoạn 2016 – 2020, được ban hành kèm theo Quyết định số 592/QĐ-UBND ngày 11/04/2017 của Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang, trong đó có quy định riêng các chỉ tiêu áp dụng cho nhóm xã 135.
2. Thực trạng kết cấu hạ tầng giao thông của xã Lao Và Chải năm 2017 được ghi nhận ra sao?
Xã có 5,0 km Quốc lộ 4C đi qua (mặt đường nhựa rộng 3,5 m, chất lượng khá). Tuy nhiên, toàn bộ 35,5 km đường liên xã (6 tuyến) và 16,2 km đường liên thôn (7 tuyến) đều là đường đất. Tỷ lệ đường trục thôn được cứng hóa chỉ đạt 0,035% (hoặc 5,04% tùy phân đoạn), đường ngõ xóm sạch không lầy lội mùa mưa chỉ đạt 7,3%, xã chưa có hệ thống đường giao thông nội đồng cơ giới hóa.
3. Tình hình lao động và việc làm tại địa bàn nghiên cứu có đặc điểm gì đáng chú ý?
Năm 2017, xã có 2.455 người trong độ tuổi lao động (chiếm 44,07% dân số). Trong đó, lao động nông nghiệp chiếm 77,6%, tỷ lệ lao động qua đào tạo rất thấp (10,71%). Đáng chú ý, có tới 527 lao động (chiếm 21,45% tổng số lao động) sang Trung Quốc làm thuê tự do qua đường biên giới, tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng đóng góp đáng kể vào nguồn thu nhập của hộ gia đình.
4. Vì sao hệ thống trường học của xã Lao Và Chải chưa đạt chuẩn tiêu chí số 5 về nông thôn mới?
Xã có 27 công trình giáo dục nhưng tỷ lệ trường học có cơ sở vật chất và thiết bị đạt chuẩn quốc gia chỉ đạt 19,0% (so với yêu cầu $\ge 70%$). Trường THCS và trường tiểu học trung tâm đều đã xuống cấp; 6/12 điểm trường tiểu học và hầu hết các điểm trường mầm non tại các thôn bản vẫn là phòng học tạm, thiếu nhà công vụ cho giáo viên, thiếu công trình vệ sinh và nước sạch.
5. Mẫu điều tra sơ cấp $n = 60$ hộ của đề tài được phân bổ như thế nào?
Tác giả chọn ngẫu nhiên 20 hộ/thôn tại 3 thôn đại diện cho 3 phân tầng điều kiện của xã: Thôn Ngán Chải (gần quốc lộ, giao thông thuận lợi, kinh tế phát triển nhất), Thôn Chi Sang (điều kiện kinh tế và giao thông trung bình) và Thôn Lao Và Chải (địa hình khó khăn, giao thông hạn chế).
Kết luận
Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Mua Mí Trá đã phản ánh một cách hệ thống và trung thực thực trạng xây dựng nông thôn mới tại xã Lao Và Chải – một địa bàn vùng cao núi đá đặc biệt khó khăn của huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang. Kết quả đánh giá 19 tiêu chí cho thấy khoảng cách lớn giữa thực tế hạ tầng, kinh tế, xã hội của địa phương so với các chuẩn mực nông thôn mới, ngoại trừ một số tiêu chí về quy hoạch và thông tin truyền thông đã đạt chuẩn. Các nhóm giải pháp và kiến nghị được xây dựng sát với điều kiện thực tế, nhấn mạnh vào việc huy động nội lực cộng đồng, lồng ghép chính sách hỗ trợ của Nhà nước và ưu tiên đầu tư cho hạ tầng thiết yếu cùng đào tạo nguồn nhân lực. Đây là công trình nghiên cứu ứng dụng có giá trị tham khảo tốt cho công tác quản lý và hoạch định chính sách phát triển nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
