Giải quyết việc làm trong phát triển kinh tế xã hội tại Kiên Giang

Bài viết phân tích giải quyết việc làm trong phát triển kinh tế xã hội tại Kiên Giang, nêu rõ thách thức và cơ hội cho người lao động.

• Trường học: Trường Đại Học Kiên Giang
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Việc Làm Cho Phát Triển Kinh Tế Xã Hội Ở Kiên Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Kiên Giang

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VIỆC LÀM VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC LÀM Ở KIÊN GIANG
• 1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về lao động việc làm
• 1.2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về lao động việc làm
• 1.3. Quan điểm của Đảng ta về vấn đề lao động, việc làm
• 1.4. Vai trò quyết định của nguồn lực con người đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp việc làm cho phát triển kinh tế xã hội ở Kiên Giang

Giải pháp việc làm là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc phát triển kinh tế xã hội ở Kiên Giang. Tỉnh Kiên Giang, với dân số trẻ và tỷ lệ người trong độ tuổi lao động cao, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc tạo ra việc làm cho người lao động. Việc giải quyết vấn đề này không chỉ giúp nâng cao đời sống cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh. Theo các chuyên gia, việc làm không chỉ đơn thuần là tạo ra công việc mà còn là tạo ra cơ hội cho người lao động phát triển kỹ năng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

1.1. Tình hình việc làm hiện tại ở Kiên Giang

Tình hình việc làm ở Kiên Giang đang gặp nhiều khó khăn. Theo thống kê, tỉnh cần giải quyết việc làm cho hơn 30.000 lao động mỗi năm. Số người thất nghiệp vẫn còn cao, đặc biệt là ở khu vực nông thôn. Việc thiếu việc làm đã dẫn đến nhiều vấn đề xã hội nghiêm trọng, như nghèo đói và tệ nạn xã hội.

1.2. Tầm quan trọng của nguồn nhân lực trong phát triển

Nguồn nhân lực được coi là tài nguyên quý giá nhất của Kiên Giang. Việc phát triển nguồn nhân lực không chỉ giúp giải quyết việc làm mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Đào tạo nghề và phát triển kỹ năng cho người lao động là những yếu tố then chốt trong việc tạo ra việc làm bền vững.

II. Những thách thức trong việc giải quyết việc làm ở Kiên Giang

Việc giải quyết việc làm ở Kiên Giang đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Tốc độ tăng dân số cao, cùng với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đã tạo ra áp lực lớn lên thị trường lao động. Ngoài ra, sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực cũng là một vấn đề cần được giải quyết. Các chính sách hiện tại chưa đủ mạnh để đáp ứng nhu cầu việc làm ngày càng tăng.

2.1. Tăng dân số và áp lực việc làm

Tăng dân số nhanh chóng đã tạo ra áp lực lớn lên thị trường lao động. Mỗi năm, Kiên Giang cần tạo ra hàng chục ngàn việc làm mới để đáp ứng nhu cầu của người lao động. Điều này đòi hỏi các chính sách và giải pháp hiệu quả hơn từ chính quyền địa phương.

2.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ đang diễn ra mạnh mẽ. Tuy nhiên, điều này cũng tạo ra thách thức trong việc đào tạo lại lao động và tạo ra việc làm mới. Cần có các chương trình đào tạo nghề phù hợp để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

III. Các giải pháp chính cho việc làm ở Kiên Giang

Để giải quyết vấn đề việc làm, Kiên Giang cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm tăng cường đào tạo nghề, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và phát triển các ngành nghề mới. Chính quyền cần có các chính sách khuyến khích đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

3.1. Đào tạo nghề và phát triển kỹ năng

Đào tạo nghề là một trong những giải pháp quan trọng nhất để giải quyết việc làm. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động, giúp người lao động nâng cao kỹ năng và khả năng cạnh tranh.

3.2. Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp

Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp là một trong những cách hiệu quả để tạo ra việc làm mới. Chính quyền cần có các chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp mới, giúp họ vượt qua khó khăn ban đầu và phát triển bền vững.

3.3. Phát triển các ngành nghề mới

Phát triển các ngành nghề mới, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ và dịch vụ, sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động. Cần có các chương trình khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực này để thu hút lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về việc làm

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp đồng bộ trong việc giải quyết việc làm đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ thất nghiệp đã giảm đáng kể, và nhiều người lao động đã tìm được việc làm ổn định. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các giải pháp đã được triển khai đã giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động. Nhiều chương trình đào tạo nghề đã được thực hiện, giúp người lao động có cơ hội tìm việc làm tốt hơn.

4.2. Những thách thức còn tồn tại

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Tình trạng thất nghiệp vẫn còn cao, đặc biệt là ở nhóm lao động trẻ. Cần có các giải pháp mạnh mẽ hơn để giải quyết vấn đề này.

V. Kết luận và tương lai của việc làm ở Kiên Giang

Việc giải quyết việc làm cho phát triển kinh tế xã hội ở Kiên Giang là một nhiệm vụ cấp bách và quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người lao động để đạt được mục tiêu này. Tương lai của việc làm ở Kiên Giang phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của tỉnh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu.

5.1. Tầm nhìn tương lai cho việc làm

Tương lai của việc làm ở Kiên Giang sẽ phụ thuộc vào khả năng phát triển nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ mới. Cần có các chính sách dài hạn để đảm bảo sự phát triển bền vững cho người lao động.

5.2. Đề xuất các chính sách hỗ trợ

Đề xuất các chính sách hỗ trợ cho người lao động và doanh nghiệp là cần thiết để tạo ra môi trường thuận lợi cho việc làm. Cần có các chương trình hỗ trợ tài chính và đào tạo để giúp người lao động nâng cao kỹ năng và tìm kiếm việc làm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình phát triển kinh tế, nguồn nhân lực luôn giữ vai trò trung tâm quyết định tốc độ và chất lượng tăng trưởng của mỗi địa phương. Tại tỉnh Kiên Giang, năm 1998 ghi nhận quy mô dân số đạt 1.550.000 người, trong đó lực lượng trong độ tuổi lao động đạt 851.223 người, chiếm tỷ lệ 57,6% tổng dân số. Tốc độ tăng dân số tự nhiên bình quân duy trì ở mức cao 2,36%/năm tạo ra nguồn cung lao động dồi dào, song cũng đặt ra áp lực nặng nề khi mỗi năm có khoảng 38.000 người bước vào độ tuổi lao động. Thực trạng thị trường lao động địa phương giai đoạn 1991 - 1998 bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng giữa tốc độ gia tăng nhân lực và năng lực tạo việc làm mới của nền kinh tế, dẫn đến số lượng người thất nghiệp thường xuyên duy trì ở mức 34.000 đến 36.000 người mỗi năm, tương ứng tỷ lệ thất nghiệp dao động từ 5,35% đến 6,82%. Đáng chú ý, có tới 88,34% số người thất nghiệp tập trung tại khu vực nông thôn và gần 70% thuộc nhóm tuổi thanh niên từ 15 đến 34 tuổi.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là giải quyết mối quan hệ biện chứng giữa chuyển dịch cơ cấu kinh tế và bài toán giải quyết việc làm bền vững cho người lao động tại Kiên Giang. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là phân tích toàn diện thực trạng cung - cầu lao động, đánh giá các nhân tố kinh tế - xã hội tác động trực tiếp đến việc làm, từ đó xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ giai đoạn 2000 - 2005. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ngành kinh tế trọng điểm trên địa bàn toàn tỉnh Kiên Giang xuyên suốt thập niên đổi mới. Luận văn mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn thông qua việc xác định lộ trình giảm tỷ lệ thất nghiệp thành thị xuống dưới 5%, nâng cao tỷ lệ sử dụng thời gian lao động nông thôn từ mức 69,61% lên trên 80%, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động từ khu vực nông - lâm - thủy sản sang công nghiệp và dịch vụ giá trị cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống lý luận kinh tế chính trị Mác - Lênin và các lý thuyết kinh tế học hiện đại về thị trường lao động. Trọng tâm là lý thuyết việc làm của John Maynard Keynes, xem tổng cầu là nhân tố quyết định quy mô việc làm của nền kinh tế, chỉ ra rằng sự can thiệp của Nhà nước thông qua chính sách đầu tư công và kích cầu là điều kiện tiên quyết để giải quyết nạn thất nghiệp chu kỳ. Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng quy luật Okun trong kinh tế vĩ mô, khẳng định mối tương quan chặt chẽ khi GDP thực tế giảm 2% so với GDP tiềm năng thì tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng thêm khoảng 1%.

Khung lý thuyết cũng làm rõ các khái niệm cốt lõi:

• Lao động và nguồn nhân lực: Nguồn nhân lực được xác định là toàn bộ bộ phận dân số trong độ tuổi luật định có khả năng lao động, phản ánh cả số lượng và chất lượng thể lực, trí lực.
• Việc làm theo quy định pháp lý: Căn cứ Điều 13 Bộ Luật Lao động Việt Nam, việc làm được định nghĩa là mọi hoạt động lao động tạo ra thu nhập hợp pháp mà pháp luật không ngăn cấm, mở rộng không gian việc làm ra cả khu vực kinh tế tư nhân và hộ cá thể.
• Thất nghiệp và khiếm dụng lao động: Vận dụng phân loại của Paul Samuelson và chuẩn mực của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) để phân định rõ thất nghiệp tự nguyện, thất nghiệp cơ cấu và trạng thái thiếu việc làm (khiếm dụng lao động) khi người lao động làm việc dưới mức thời gian tiêu chuẩn và có thu nhập không bảo đảm mức sống.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 1991 - 1998 thu thập từ Cục Thống kê tỉnh Kiên Giang, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Công an tỉnh và Tỉnh Đoàn Kiên Giang, cùng nguồn dữ liệu sơ cấp từ cuộc khảo sát lao động việc làm toàn tỉnh.

Cỡ mẫu khảo sát thực tế được thực hiện với 2.648 thanh niên trong độ tuổi lao động và 17 cơ sở đào tạo nghề, trung tâm hướng nghiệp trên địa bàn 11 huyện, thị xã trọng điểm như thị xã Rạch Giá, huyện Hà Tiên, Kiên Lương, Châu Thành, Giồng Riềng, Tân Hiệp, Phú Quốc, Vĩnh Thuận. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo khu vực địa lý và cơ cấu ngành nghề được áp dụng nhằm phản ánh chính xác sự khác biệt giữa đô thị, vùng nông thôn thuần nông và vùng duyên hải hải đảo.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phương pháp duy vật biện chứng và so sánh tương quan là nhằm làm rõ mối quan hệ giữa các biến số kinh tế vĩ mô (tăng trưởng GDP, cơ cấu đầu tư) với các chỉ số việc làm thực tế. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được triển khai trong timeline nghiên cứu từ năm 1997 đến năm 1999.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng đã rút ra những phát hiện then chốt sau:

Thứ nhất, cơ cấu việc làm phân bổ không đồng đều và mất cân đối nghiêm trọng so với cơ cấu giá trị sản xuất. Năm 1998, ngành nông - lâm nghiệp Kiên Giang đóng góp 41,16% tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP), tương đương 2.698 tỷ đồng, nhưng lại thu hút tới 518.817 lao động, chiếm 74,76% tổng lực lượng lao động đang làm việc. Tính trung bình, để tạo ra 1 tỷ đồng GDP ngành nông - lâm nghiệp cần đến 192 lao động. Ngược lại, ngành công nghiệp đóng góp 1.391 tỷ đồng GDP (chiếm 21,22%) nhưng chỉ sử dụng 34.294 lao động (khoảng 4,9%), tức chỉ cần 25 lao động để tạo ra 1 tỷ đồng GDP. Năng suất lao động ngành công nghiệp cao gấp 7,6 lần ngành nông nghiệp. Đồng thời, tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở khu vực nông thôn chỉ đạt 69,61%, đồng nghĩa với việc quỹ thời gian nhàn rỗi lên đến 30,39%.

Thứ hai, khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò trụ cột tuyệt đối trong việc tạo sinh kế cho xã hội. Năm 1998, khu vực tư nhân và hộ cá thể thu hút 677.862 lao động, chiếm 95,3% tổng số lao động toàn tỉnh, duy trì mức tăng bình quân hơn 16.000 chỗ làm việc mới mỗi năm. Trong khi đó, khu vực công sau quá trình sắp xếp lại theo Quyết định 111/HĐBT và Quyết định 315/HĐBT chỉ tiếp nhận 34.400 lao động, chiếm tỷ lệ khiêm tốn 4,7%.

Thứ ba, nghịch lý thừa lao động phổ thông nhưng thiếu hụt trầm trọng nhân lực kỹ thuật cao. Thống kê năm 1997 cho thấy tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật trong nền kinh tế cực kỳ thấp: công nhân kỹ thuật chiếm 2,34%, trung học chuyên nghiệp chiếm 1,64%, trình độ cao đẳng và đại học chỉ chiếm 0,45%, trên đại học vỏn vẹn 0,01%. Khảo sát 2.648 lao động thanh niên cho thấy tỷ lệ chưa qua đào tạo chuyên môn lên tới trên 70% tại khu vực thành thị và trên 85% tại các huyện nông thôn như Vĩnh Thuận (93%), Hòn Đất (91%), An Biên (88%).

+-------------------------------------------------------------------------+
|    TỔNG HỢP CƠ CẤU LAO ĐỘNG VÀ ĐÓNG GÓP GDP THEO NGÀNH (NĂM 1998)       |
+----------------------+--------------------+-----------------------------+
| Ngành kinh tế        | Tỷ trọng GDP (%)   | Tỷ trọng Lao động (%)       |
+----------------------+--------------------+-----------------------------+
| Nông - Lâm nghiệp    | 41,16%             | 74,76% (518.817 người)      |
| Công nghiệp          | 21,22%             | 4,94%  (34.294 người)       |
| Thương mại - Dịch vụ | 15,77%             | 8,51%  (59.030 người)       |
| GTVT và ngành khác   | 21,85%             | 11,79% (81.856 người)       |
+----------------------+--------------------+-----------------------------+

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ điểm xuất phát kinh tế thấp, cơ sở hạ tầng phân tán và mạng lưới đào tạo nghề còn lạc hậu. Toàn tỉnh chỉ có 01 trường trung học kinh tế kỹ thuật chính quy, 01 trung tâm dịch vụ việc làm và 14 trung tâm hướng nghiệp dạy nghề cấp huyện với trang thiết bị cũ kỹ, chủ yếu đào tạo chứng chỉ ngắn hạn dưới 6 tháng. Khi đối chiếu với các tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trình độ lao động kỹ thuật của Kiên Giang tụt hậu rõ rệt: tỷ lệ lao động kỹ thuật của Cần Thơ cao gấp 1,5 lần, Long An gấp 2 lần và Tiền Giang gấp 2,5 lần so với Kiên Giang.

Hệ quả là tình trạng mất cân đối cục bộ diễn ra gay gắt. Điển hình trong thực tế, khi Nhà máy xi măng Sao Mai có nhu cầu tuyển dụng hơn 50 kỹ sư và thợ kỹ thuật bậc cao, các cơ sở việc làm địa phương hoàn toàn không thể cung ứng, buộc doanh nghiệp phải tuyển dụng nhân sự ngoài tỉnh. Trong khi đó, hàng năm có gần 1.000 lao động phổ thông đăng ký tại Trung tâm dịch vụ việc làm nhưng không tìm được việc do thiếu kỹ năng. Dữ liệu này có thể được mô hình hóa qua biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch cung - cầu kỹ năng và bảng phân tích cán cân việc làm theo từng đơn vị hành chính, khẳng định tính cấp thiết của việc tái cấu trúc hệ thống đào tạo nghề gắn liền với quy hoạch công nghiệp hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm giải quyết việc làm tại Kiên Giang giai đoạn 2000 - 2005:

1. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn gắn với chế biến nông - thủy sản: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các huyện triển khai mô hình thâm canh tăng vụ, phát triển nuôi trồng thủy sản nước lợ tại Tứ giác Long Xuyên và Bán đảo Cà Mau. Target metric: Giảm tỷ lệ thời gian nông nhàn từ 30,39% xuống dưới 15%, tạo việc làm tại chỗ cho khoảng 15.000 lao động mỗi năm; hoàn thành trong giai đoạn 2001 - 2004.
2. Nâng cấp mạng lưới cơ sở đào tạo nghề và gắn kết đào tạo với doanh nghiệp: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì nâng cấp Trường Trung học Kinh tế Kỹ thuật Kiên Giang thành trường cao đẳng nghề, hiện đại hóa 14 trung tâm hướng nghiệp cấp huyện. Target metric: Nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật từ 2,76% lên 15% vào năm 2005, cam kết 80% học viên tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên ngành.
3. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển khu vực kinh tế tư nhân và làng nghề: Sở Kế hoạch và Đầu tư kết hợp hệ thống Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Kiên Giang mở rộng Quỹ quốc gia hỗ trợ việc làm, áp dụng ưu đãi thuế và mặt bằng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Target metric: Duy trì tốc độ tạo việc làm mới khu vực tư nhân đạt 20.000 - 25.000 chỗ làm việc/năm xuyên suốt timeline 2000 - 2005.
4. Phát triển kinh tế biển đảo và điều chuyển lao động hợp lý: Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang chỉ đạo quy hoạch phát triển du lịch, dịch vụ cảng biển tại Phú Quốc và Hà Tiên, kết hợp đánh bắt xa bờ. Target metric: Thu hút và luân chuyển 10.000 - 15.000 lao động nông thôn sang các ngành du lịch và dịch vụ biển trong giai đoạn 2002 - 2005.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn cung cấp nguồn tài liệu toàn diện, giàu số liệu thực chứng phục vụ 4 nhóm đối tượng:

1. Cơ quan hoạch định chính sách cấp tỉnh (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Kế hoạch và Đầu tư Kiên Giang): Sử dụng báo cáo phân tích thực trạng cung - cầu làm căn cứ khoa học để xây dựng Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực và Đề án giải quyết việc làm giai đoạn 5 năm.
2. Ban quản lý các khu công nghiệp và doanh nghiệp tại Kiên Giang: Tham khảo bức tranh cơ cấu nhân lực và thực trạng tay nghề để thiết kế chương trình đào tạo nội bộ, chủ động hợp tác với các trường nghề trong tuyển dụng.
3. Giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Kinh tế chính trị, Kinh tế phát triển: Khai thác phương pháp phân tích liên ngành, mô hình tính toán năng suất biên của lao động giữa các ngành kinh tế cấp địa phương làm tài liệu giảng dạy.
4. Học viên cao học và sinh viên khối ngành Kinh tế, Quản lý công: Tiếp cận phương pháp thiết kế mẫu khảo sát phân tầng thực địa và phương pháp xử lý dữ liệu thống kê kinh tế - xã hội phục vụ viết luận văn tốt nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Áp lực giải quyết việc làm lớn nhất tại Kiên Giang trong giai đoạn nghiên cứu là gì? Áp lực lớn nhất xuất phát từ tốc độ tăng dân số tự nhiên cao 2,36%/năm, khiến mỗi năm có khoảng 38.000 người bước vào độ tuổi lao động. Nền kinh tế chỉ tạo ra khoảng 17.000 chỗ làm mới mỗi năm, dẫn đến số người thất nghiệp thường xuyên duy trì ở mức 34.000 - 36.000 người.

Tại sao tỉnh Kiên Giang tồn tại nghịch lý vừa thừa vừa thiếu lao động? Nghịch lý này do cơ cấu đào tạo chưa tương thích với nhu cầu thị trường. Tỉnh thừa lao động phổ thông chưa qua đào tạo (chiếm hơn 95%), nhưng lại thiếu nghiêm trọng nhân lực kỹ thuật cao khi tỷ lệ lao động có trình độ đại học chỉ đạt 0,45%, khiến các dự án công nghiệp lớn như Xi măng Sao Mai không tuyển được kỹ sư tại chỗ.

Khu vực kinh tế nào đóng vai trò chủ lực trong tạo việc làm tại Kiên Giang? Khu vực kinh tế tư nhân và kinh tế hộ gia đình giữ vai trò áp đảo, thu hút 677.862 lao động vào năm 1998, chiếm 95,3% tổng số lao động đang làm việc toàn tỉnh và tạo thêm hơn 16.000 chỗ làm việc mới mỗi năm, vượt trội hoàn toàn so với khu vực công (4,7%).

Trình độ lao động kỹ thuật Kiên Giang đứng ở đâu so với các tỉnh lân cận? Kiên Giang thuộc nhóm có tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. So sánh chỉ số công nhân kỹ thuật và chuyên môn, Cần Thơ cao gấp 1,5 lần, Long An cao gấp 2 lần và Tiền Giang cao gấp 2,5 lần so với tỷ lệ của Kiên Giang (chỉ đạt 2,76%).

Năng suất tạo GDP của lao động ngành công nghiệp và nông nghiệp chênh lệch ra sao? Năm 1998, để tạo ra 1 tỷ đồng GDP, ngành nông nghiệp Kiên Giang cần tới 192 lao động do phương thức sản xuất còn thô sơ. Trong khi đó, ngành công nghiệp chỉ cần 25 lao động để tạo ra 1 tỷ đồng GDP, chứng minh năng suất lao động công nghiệp cao gấp 7,6 lần nông nghiệp.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận kinh tế chính trị về lao động, việc làm và quy luật cung - cầu nhân lực trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Phân tích chi tiết thực trạng thị trường lao động Kiên Giang giai đoạn 1991 - 1998, chỉ rõ tỷ lệ thất nghiệp 5,35% - 6,82% và tình trạng khiếm dụng lao động nông thôn lên tới 30,39%.
• Chỉ ra nguyên nhân cốt lõi gây mất cân đối cung - cầu là do chất lượng đào tạo nghề thấp với 97,24% lao động chưa qua đào tạo kỹ thuật chính quy.
• Khẳng định vai trò quyết định của khu vực kinh tế tư nhân trong việc hấp thụ 95,3% lực lượng lao động xã hội trên địa bàn.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá gắn chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi với công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nâng cấp mạng lưới trường nghề.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp luận cứ khoa học thực chứng giúp các nhà quản lý Kiên Giang xây dựng chính sách việc làm thích ứng với tiến trình hội nhập. Các bước tiếp theo cần tập trung số hóa dữ liệu thị trường lao động, mở rộng quy mô vốn vay giải quyết việc làm và đẩy nhanh tiến độ đầu tư các trung tâm kỹ thuật công nghệ cao giai đoạn 2001 - 2005. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và bạn đọc quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp các mô hình phân tích trong luận văn để nâng cao hiệu quả quản trị nguồn nhân lực tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Việc Làm Và Các NHÂN Tố ảnh Hưởng Đến Việc Làm ở KIÊN GIANG 1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về lao động việc làm Lao động, việc làm, thất nghiệp ngày càng không còn giới hạn của mỗi nước mà là vấn đề kinh tế - xã hội nổi cộm hiện nay của các nước. Bởi lẽ một nước mà lao động thiếu việc làm, thất nghiệp không chỉ gây ảnh hưởng tiêu cực cho nước đó, mà còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều nước khác. Thế giới cho rằng vấn đề dân số, lao động, việc làm là một trong những vấn đề kinh tế xã hội phức tạp và gay gắt trên phạm vi toàn thế giới.

Vì nó vừa là nền tảng, và là chủ thể, vừa là lực lượng sản xuất hàng đầu của xã hội, vừa là người tiêu dùng của cải vật chất do lao động làm ra. Kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới cho thấy: dân số, lao động và việc làm là một trong những tiêu chuẩn cơ bản để xây dựng mô hình kinh tế - xã hội, là nhân tố quan trọng cho sự ổn định kinh tế - chính trị - xã hội, bản thân nó vừa là vấn đề xã hội, vừa là vấn đề kinh tế, vừa là vấn đề chính trị - văn hóa. Một trong những nguyên nhân cơ bản trực tiếp của những hiện tượng tiêu cực đang lan tràn trong đời sống kinh tế - xã hội hiện nay ở các nước trên thế giới là tình trạng thất nghiệp đang trầm trọng. Những người thất nghiệp đó họ không có nguồn thu nhập chính đáng bằng lao động của mình nên tự phát tham gia vào quá trình "phân phối lại" số của cải vật chất của xã hội bằng mọi con đường, dưới mọi hình thức, thậm chí có một bộ phận bị tha hóa nghiêm trọng, họ rơi vào tận đáy xã hội - đó là số tội phạm, gái mãi dâm.

Chính vì vậy, không thể nói đến yếu tố con người là vấn đề quý nhất của xã hội một cách trừu tượng, siêu thực, mà con người là vốn quý nhất - xét cả về phương diện sản xuất, chỉ trong sự phù hợp với những nhu cầu về nó của sự phát triển nền kinh tế. Sự mất LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cân đối giữa số cung và cầu về lao động tới một giới hạn nào đó là sự nguy hại cho sự phát triển bình thường của một quốc gia dân tộc. Theo đánh giá của tổ chức lao động quốc tế (ILO), thế giới ngày nay đang ở trong tình trạng khủng hoảng thị trường lao động trầm trọng nhất kể từ những năm 30 đến nay. Năm 1994 trên thế giới có trên 120 triệu người thất nghiệp.

Song trên thực tế hiện nay con số đó có thể còn cao hơn nhiều. Tỷ lệ thất nghiệp ở các nước Mỹ, Anh, Pháp, Cộng hòa Liên bang Đức, Italia trong những năm 80 - 90 mắc từ 7 - 12%, ở Nhật khoảng 2%, những năm gần đây đã lên trên 3%, Thái Lan 6%, Malayxia 3,5% [30]. Ước tính, nếu các nước tư bản chủ nghĩa phát triển hiện nay giảm thời gian lao động xuống còn 30 giờ/tuần, trong đó 10% dùng để đào tạo liên tục, thì có thể đủ việc làm cho mọi người trong độ tuổi lao động. Nhưng một khi quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa còn giữ địa vị thống trị, sản xuất giá trị thặng dư cho nhà tư bản vẫn là động lực cơ bản của sản xuất, thì điều đó không thể xảy ra được.

Tại Hội nghị toàn thể lần thứ 81 của ILO tháng 6/1994 đã nêu: giải quyết việc làm, chống đói nghèo, phát triển nguồn nhân lực là nội dung chủ yếu của chương trình hành động của ILO trong thập kỷ từ nay đến năm 2000 [30]. Đồng thời, trong Hội nghị thượng đỉnh về phát triển xã hội tại Copenhagen (Đan Mạch) vào tháng 3/1995 đã nêu 3 vấn đề được tập trung thảo luận là chống đói nghèo, mở rộng việc làm và hòa nhập xã hội. Hội nghị đã tuyên bố: Chúng tôi cam kết thúc đẩy việc thực hiện mục tiêu có đủ việc làm như một ưu tiên cơ bản của chính sách kinh tế và xã hội của mình và làm cho mọi người nam cũng như nữ có một cuộc sống bảo đảm và bền vững thông qua tự do lựa chọn công ăn việc làm. Hội nghị cũng khẳng định ở cấp quốc gia của các nước cần phải có các giải pháp vĩ mô về việc làm [30].

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về lao động việc làm Vấn đề con người trong đó có việc làm nằm ở vị trí trung tâm của nhiều hệ thống quan điểm chính trị - xã hội từ trước đến nay. Bởi vì hơn bao giờ hết, vấn đề nhân tố con LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] người và khai thác tiềm năng của con người trong quá trình phát triển của xã hội có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng như ngày nay. Chủ nghĩa Mác - Lênin trong khi làm sâu sắc thêm nhận thức của mình về chủ nghĩa xã hội đều khẳng định vị trí cao nhất và bao trùm của vấn đề con người; chiến lược con người được khẳng định như chiến lược của mọi chiến lược. Nhân tố con người được phát huy và khai thác đầy đủ hơn nhằm tạo ra động lực để tiến hành công cuộc đổi mới xã hội, đồng thời sự nghiệp giải phóng con người được coi như là mục tiêu cao nhất của chủ nghĩa xã hội.

Ăngghen đã từng khẳng định: “ xã hội cộng sản là xã hội mỗi thành viên của nó có thể phát triển hoàn toàn tự do và phát huy tiềm năng, sức lực của mình, đồng thời không xâm phạm đến những điều kiện cơ bản của xã hội" [27,354]. Mác - Ăngghen nhấn mạnh: Thay thế cho xã hội tư bản với những gai cấp và đối kháng giai cấp sẽ là một liên hiệp mới mà trong đó "Sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của mọi người" [27,260]. Lý luận Chủ nghĩa Mác - Lênin về con người, đã được những thành tựu mới của các nhà khoa học, trong nhiều công trình lý luận xuất hiện những năm gần đây đã làm sáng tỏ ra các khía cạnh chủ yếu sau đây: con người là một thực thể xã hội mang bản chất xã hội, nhưng đồng thời là một thực thể tự nhiên, một cấu trúc sinh vật học. Do đó, con người có nhu cầu vật chất và nhu cầu đó cần được thỏa mãn bên cạnh những nhu cầu về tinh thần, có lợi ích vật chất cùng với lợi ích tinh thần chi phối lý trí, tình cảm và hành động, một trong những nhu cầu đó chính là lao động, việc làm.

Lao động là một phạm trù vĩnh viễn, nó ra đời, tồn tại và phát triển cùng với sự xuất hiện, tồn tại và phát triển của loài người. Nói đến vai trò quan trọng của lao động, nhà kinh tế học thuộc phái cổ điển Anh - William Pelty - đã nói: "Lao động là cha, đất là mẹ của mọi của cải". Mác, lao động, đó là sự kết hợp giữa sức lao động của con người (yếu tố hàng đầu cơ bản nhất của lực lượng sản xuất) với đối tượng lao động, là hoạt động có mục đích của con người nhằm cải tạo tự nhiên. Phát minh vĩ đại của Mác - Ăngghen đó là: hai ông đã khẳng định sản xuất vật chất là cơ sở cho sự phát triển của xã hội loài người.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Sản xuất vật chất càng tiến bộ thì càng nâng cao ý nghĩa nhân tố con người trong hoạt động và phát triển sản xuất. Cách mạng khoa học kỹ thuật (và ngày nay là cách mạng khoa học - công nghệ) không những không dẫn đến giảm vai trò của con người, mà còn càng nâng cao chức năng sáng tạo của con người, đề ra cho lao động những yêu cầu mới cao hơn. Nói đến lao động là nói đến sự hoạt động có mục đích, có ý thức của con người tác động vào đối tượng lao động để tạo ra của cải, sản phẩm hàng hóa. Do đó không có lao động chung chung, trừu tượng - lao động thể hiện ở việc làm.

Càng nhiều người lao động khác nhau, có chuyên môn nghề nghiệp khác nhau càng làm cho cơ cấu lao động cụ thể, việc làm đa tầng, đa dạng hơn. Lao động là phương tiện để sinh sống, là nguồn gốc chân chính của những thu nhập đảm bảo cho sự tồn tại, phát triển của mọi thành viên và của toàn xã hội. Không có cá nhân nào lại có quyền trút cho người khác cái nghĩa vụ lao động của mình vốn là điều kiện tự nhiên của sự sống còn của loài người. Nhưng lao động và việc làm gắn chặt với hình thái kinh tế - xã hội, chính hình thái kinh tế - xã hội lại chi phối tính chất, cơ chế sử dụng lao động và việc làm.

ở các hình thái kinh tế - xã hội trước, như chế độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa, thì người lao động bị bóc lột dưới hình thức này hoặc hình thức khác, lao động không được quý trọng và vì thế trong nhiều trường hợp người ta coi thứ lao động là sự bắt buộc, là cái tất yếu để kiếm sống. Còn trong chủ nghĩa xã hội phải làm sao cho lao động trở thành "nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của chúng ta" [32,12], lao động trở thành sự hứng thú, là phương tiện tự biểu hiện, tự khẳng định của con người. Lao động, việc làm gắn chặt với nhau trong bản chất, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội như Bác Hồ đã nói "Không có chế độ nào tôn trọng con người, chú ý xem xét những lợi ích cá nhân đúng đắn và bảo đảm cho nó được thỏa mãn bằng chế độ xã hội chủ nghĩa" [31,38] và "Chủ nghĩa xã hội làm cho dân giàu nước mạnh, dân có giàu thì nước mới mạnh" [31,44]. Đó là vấn đề đặt ra cho nền kinh tế nước ta trong hiện tại và tương lai.

Quan điểm của Đảng ta về vấn đề lao động, việc làm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngày nay, nhân dân ta đang bước vào một cuộc chiến đấu mới vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc, vì công bằng xã hội. Thời cơ lịch sử của sự phát triển của đất nước đã đến. Công cuộc đổi mới đang diễn ra nhanh chóng và vững chắc. Chủ trương xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đang từng bước định hình và khẳng định vai trò của nó trong xã hội mới.