CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu Việc mở rộng quan hệ hợp tác với các quốc gia trong khu vực và thế giới thông qua việc đàm phán, ký kết các Hiệp định thương mại tự do ngày càng sâu rộng, cụ thể là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), được ký ngày 09/ 03 /2018 không chỉ là “chiếc chìa khóa vàng” mở cánh cửa phát triển mới cho nền kinh tế mà còn mở rộng cánh cửa chào đón đầu tư của các nước vào Việt Nam. Điều này vừa mang đến nhiều cơ hội cũng như nhiều thách thức lớn cho tất cả các ngành, trong đó phải kể đến ngành nông nghiệp Việt Nam, một trong những ngành sản xuất vật chất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội không chỉ ở Việt Nam mà còn đối với tất cả các quốc gia trên thế giới. Và một trong những thế mạnh của nông nghiệp hiện nay đang được quan tâm rất nhiều đó là ngành chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, cụ thể ngành chăn nuôi cả nước tính đến thời điểm tháng 07/ 2018, đàn trâu giảm 1,2%; đàn bò tăng 2,3%; đàn gia cầm tăng 5,4%; đàn lợn giảm 2,8% nhưng từ 04/ 2018 giá thịt lợn hơi đã tăng trở lại và hiện đang ở mức 46.000 đồng/kg, là mức giá người chăn nuôi có lãi.
Sản lượng thủy sản nuôi trồng trong tháng 07/ 2018 ước tính đạt 376,7 nghìn tấn, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, trong đó cá đạt 243 nghìn tấn, tăng 6,2%; tôm đạt 89,6 nghìn tấn, tăng 12% (Tình hình Kinh tế Xã hội, 2018). Sự phát triển của ngành chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản trong những năm qua có đóng góp vô cùng to lớn của ngành sản xuất, kinh doanh thuốc thú y. Bên cạnh đó, các loại dịch bệnh nguy hiểm có thể bị lây lan giữa các quốc gia một cách nhanh chóng thông qua các con đường như buôn lậu động vật qua biên giới, hoặc qua người du lịch từ nước này sang nước khác, cụ thể bệnh cúm A (H7N9) ghi nhận từ năm 2013 tại Trung Quốc đến nay vẫn chưa khống chế được. Theo thông báo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đến ngày 12/ 01/ 2018, số người bị nhiễm virus cúm này tại Trung Quốc đã lên tới hơn 1.624 người, trong đó có 621 ca tử vong LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp và có nguy cơ xâm nhập vào nước ta vì Việt Nam có đường biên giới dài với Trung Quốc, đặc biệt dịch bệnh lại xảy ra tại tỉnh Quảng Đông – nơi có sự giao lưu thương mại rất lớn với nước ta, trong khi việc buôn bán gia cầm nhập lậu giữa hai quốc gia diễn ra thường xuyên và khó kiểm soát (Bộ Ngông nghiệp và Phát triển Nông thôn, 2018); dịch bệnh MERS-CoV có nguy cơ bùng phát và lan rộng, tại Hàn Quốc với 186 trường hợp nhiễm, trong đó có 36 trường hợp tử vong và tại Thái lan ngày 23/ 01/ 2016, đã ghi nhận trường hợp thứ hai nhiễm căn bệnh chết người này (Trà Long, 2016). Hay vấn đề biến đổi khí hậu, những tác nhân gây ô nhiễm môi trường cũng là nguyên nhân khiến cho nhiều loại bệnh có nguồn gốc từ động vật có khả năng lây sang người ngày càng tăng cao. Ngay cả vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm ngày nay cũng chính là vấn đề nóng cần được giải quyết, đặc biệt là những thực phẩm có nguồn gốc động vật. Trong tương lai không xa con người sẽ phải đối mặt với các dịch bệnh từ động vật lây sang người rất lớn, đặc biệt là những dịch bệnh do siêu vi trùng gây ra.
Cho nên, lĩnh vực thú y và khoa học thú y ngày càng trở nên quan trọng trong xã hội ngày nay. Tuy nhiên đến nay ở nước ta, thị trường thuốc thú y khá đa dạng và phức tạp cùng chất lượng sản phẩm và an toàn vệ sinh thực phẩm còn kém. Nguyên nhân là do lợi nhuận cao nên đã thu hút một số cơ sở sản xuất đưa thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y giả, kém chất lượng ra thị trường (Ngọc Dân, 2017). Công tác quản lý thuốc thú y chưa đủ năng lực để theo kịp sự phát triển sản xuất, xuất nhập khẩu; chưa đánh giá được chất lượng thuốc thú y lưu hành trên thị trường cũng như chưa giám sát được việc bán lẻ thuốc thú y.
Việc triển khai áp dụng nguyên tắc, tiêu chuẩn GMP của các doanh nghiệp sản xuất thuốc thú y gặp nhiều khó khăn về vốn và con người. Tính đến tháng 09/ 2017, theo Cục Thú y nước ta có 66 công ty thuốc thú y đạt tiêu chuẩn GMP để sản xuất thuốc (Danh sách công ty thuốc thú y đạt GMP, 2017). Trong khi đó các đại lý, cửa hàng bán thuốc thú y lại không đạt tiêu chuẩn này dẫn đến thuốc được sản xuất ra từ các nhà máy thì rất tốt nhưng điều kiện bảo quản tại các đại lý, cửa hàng bán lẻ không tốt khiến chất lượng thuốc bị giảm sút ảnh hưởng nghiêm trọng (Nguyễn Huệ, 2017). Việc lưu hành, sử dụng các loại thuốc thú y không đạt tiêu chuẩn chất LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 lượng trên thị trường không những làm ảnh hưởng tới kết quả phòng trị bệnh cho gia súc, gia cầm và thủy sản, an toàn vệ sinh thực phẩm của người sử dụng mà còn góp phần tạo lên môi trường kinh doanh thiếu công bằng giữa các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thuốc thú y.
Nhận thức được những khó khăn, trở ngại của thị trường thuốc thú y hiện nay và qua quá trình tìm hiểu chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Y.P Việt Nam cũng như khảo sát thực tế khách hàng của công ty, tác giả nhận thấy một số vấn đề trong các hoạt động của chuỗi cung ứng của công ty cụ thể như: việc định mức nhu cầu thị trường và lập kế hoạch thu mua nguyên vật liệu, sản xuất hiện tại chưa chính xác. Nguồn dự trữ nguyên vật liệu luôn xảy ra tình trạng đứt hàng và thiếu hụt trầm trọng, sản xuất chưa đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng vào mùa cao điểm và nhu cầu của khách hàng phát sinh đột xuất. Việc bố trí, sắp xếp và bảo quản nguyên vật liệu cũng như thành phẩm chưa khoa học gây khó khăn cho việc kiểm tra, kiểm kê kho định kỳ ảnh hưởng đến công việc nhập xuất hàng và lập kế hoạch mua hàng. Công tác giao nhận hàng hóa chưa đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng, vẫn còn đơn hàng bị giao nhầm về sản phẩm, số lượng và quy cách, giao hàng trễ và phụ thuộc rất lớn vào các NCC dịch vụ vận tải nên vẫn chưa đảm bảo tốt nhất chất lượng hàng hóa cũng như những rủi ro như vỡ, rách,… trong quá trình vận chuyển dẫn đến tình trạng hàng hóa bị trả về ảnh hưởng lớn đến uy tín của công ty.
Nguyên nhân quan trọng dẫn đến những vấn đề này là do chuỗi cung ứng của Công ty TNHH Y.P Việt Nam chưa được quan tâm đúng mức. Đặc biệt, chuỗi cung ứng đầu vào của Công ty TNHH Y.P Việt Nam còn tồn tại nhiều hạn chế như nguồn cung nguyên vật liệu thiếu hụt nghiêm trọng vào mùa cao điểm, năng lực sản xuất chưa đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng, giá thành sản phẩm cao,…, chuỗi cung ứng đầu ra cũng tồn tại một số hạn chế như chi phí vận chuyển cao, quá trình giao nhận chưa đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng, tồn kho thành phẩm nhiều khi thị trường chăn nuôi giảm mạnh,. Chính vì thế, việc phân tích và đánh giá để hoàn thiện chuỗi cung ứng là điều cần thiết với Công ty TNHH Y.P Việt Nam ngay lúc này để cắt giảm chi phí, hoàn thiện các hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm đáp ứng những yêu cầu cao nhất của khách hàng, tác giả đã lựa chọn đề tài “Một số giải pháp hoàn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 thiện chuỗi cung ứng thuốc thú y tại Công ty TNHH Y.P Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ, với mong muốn đóng góp một số giải pháp nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại trong các hoạt động chuỗi cung ứng của công ty góp phần đem lại lợi thế cạnh tranh quan trọng cho Công ty TNHH Y.P Việt Nam nói riêng và Tập đoàn Y. Mục tiêu nghiên cứu Các mục tiêu cụ thể của nghiên cứu này như sau: Thứ nhất, tổng quan về cơ sở lý luận của chuỗi cung ứng và các bài học kinh nghiệm đối với nghiên cứu các hoạt động của chuỗi cung ứng.
Thứ hai, đánh giá thực trạng chuỗi cung ứng thuốc thú y, mô hình chuỗi cung ứng đầu vào và chuỗi cung ứng đầu ra của Công ty TNHH Y.P Việt Nam và xác định các vấn đề còn tồn tại, nguyên nhân. Thứ ba, đề xuất mô hình chuỗi cung ứng thuốc thú ý đầu vào và đầu ra cho Công ty TNHH Y. Thứ tư, đề xuất giải pháp hoàn thiện chuỗi cung ứng thuốc thú y của Công ty TNHH Y.P Việt Nam trong giai đoạn tới. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1.
Đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu chuỗi cung ứng thuốc thú y của Công ty TNHH Y. Phạm vi nghiên cứu Về không gian: nghiên cứu các thành phần trong chuỗi cung ứng thuốc thú y của Công ty TNHH Y.P Việt Nam Về thời gian: Đối với dữ liệu thứ cấp: sử dụng số liệu từ các tạp chí, bài báo kinh tế, báo cáo nghiên cứu trong và ngoài nước, sách báo, website uy tín, có trích dẫn chi tiết trong khoảng thời gian chủ yếu 2001 – 2018. Và các số liệu, báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Y.P Việt Nam từ năm 2015 đến 2017. Đối với dữ liệu sơ cấp: được thu thập thông qua bảng khảo sát gửi đến 190 khách hàng trong chương trình “Annual Party” thường niên của công ty, tổ chức vào ngày LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Và phỏng vấn chuyên sâu các chuyên gia là các cấp quản lý, lãnh đạo cấp cao của Công ty TNHH Y.P Việt Nam trong tháng 09/ 2017. Phương pháp nghiên cứu Đề tài nghiên cứu sử dụng các phương pháp sau: - Phương pháp thống kê, mô tả, phân tích và so sánh: thông qua các dữ liệu, số liệu từ các báo cáo, thống kê của các Bộ, của công ty để phân tích, đánh giá thực trạng chuỗi cung ứng thuốc thú y tại Công ty TNHH Y. - Phương pháp tổng hợp để tổng hợp lý thuyết chuỗi cung ứng áp dụng cho Công ty TNHH Y.