CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU VA VUNG NGHIÊN CỨU 1. Nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan dén đề tài LILI Nghiền cứu ngoài muse Hàng năm trên thể giới phải gánh chịu những tổn thất ning nề do thiền ti gây ra như han hán, bão, lũ, ngập lụt. Các nguyên nhân dẫn đến tinh trạng ngập lụt hiện nay ngoài nguyên nhân chủ yếu do mưa nhiều với cường độ lớn, bão gió bắt thường, nước biển ding. tinh trạng ngập dng trên thé giới còn do nguyên nhân đô thị hóa mạnh.
tăng diện tích xây dựng nhà cửa và đường xá. Các thành phổ hình thành ven sông, biển phải đối mặt với ngập lụi. Điển hình như vào năm 1952 đồng sông Thames ở London bị thu hẹp lại gặp bão lớn làm cho phần lớn thành phố bị ngập lụt. Tại Kulalumpua vùng tring trung tâm thủ đô Malaysia trước những năm 2005 cũng bị ngập nặng khí có "bão, lũ.
Với sự phát trién công nghiệp và đô thị hóa nhanh chóng trên toàn cầu, thi nhủ cầu về thoát nước cảng trở nên bức thiết, Hệ thông thoát nước đã cổ t 4000 năm trước công nguyên, hi xuất hiện những vũng tập trùng đông dân cư như ở các thung lang sông Nila, Chigara, An Độ, La Mã và ‘Trung Quốc. Ban đầu con người chi biết khơi mương đào giếng. Con người bắt d xây dựng hệ thống thoát nước tập trung đầu tiên ở Châu Âu: Paris, Luân Đôn vào thể ký XVIIL Tuy nhiên, do trình độ khoa học kỹ thuật chưa cao, con người chưa nắm. được những nguyên tắc vận hành nước, nên những công trình xây dựng chỉ phí rất nhiều nhân công, vật lực, nhưng hiệu quả lại thấp.
Nước Anh với với công trình phòng chống lũ hiện đại có khả năng chống lũ quy hoạch 100 năm nhưng với diễn biển phức tạp của thời tit, đặc biệt là với sự biến đổi khí hậu toàn và nước biển dang thì hệ thong này không có kha năng kiểm soát. Theo kết quả tính toán dự báo cho biết số hộ có nguy cỡ bị lũ ạt Be doa, nh hýớng tăn từ 2 triệu hộ lên ðến 5 triệu hộ với các kịch bản biến đổi khí hậu nếu hệ thông công trình hiện tại không được củng cố. "Để đối phó với tỉnh trạng ngập ding, người dân Án Độ thường phải làm những hệ thống cột chống rit cao dé có chỗ lánh nạn khi mùa mưa lũ đến. Ở Bangladesh nông dân.
thường làm những ngôi nhà nị Còn ở Nepan người cdân xây dựng các thấp canh cảnh báo lũ sớm, đồng góp nhân công và vật liệu để gia cổ các bờ kẻ không cho các hỗ băng bị tan vỡ do băng tan, Do dé cần phải nghiên cứu chuyên siu, chỉ tiết để có thể đánh giá đăng và diy đủ tác động các hoạt động kinh tế đến tinh trang ngập lụt nồi riêng và đến vẫn đề quản ,, bảo. sử dung hợp lý, bền vững tai nguyên nước trên thể giới nói chung.2 Nghiên cứu trong nước Vigt Nam, đặc biệt là ở vũng đồng bằng Sông Hồng và Sông Cứu Long, với địa hình tương đối bằng phẳng: cao trình mặt ruộng chi cao hơn mực nước biển từ Im đến Sm. Do đó vin đề tiêu thoát nước rất được quan tâm nghiên cứu. VỀ mia mưa bão việc ngập Ging, lũ lụt gây thiệt hại vô cùng to lớn cả về người lẫn vật chất.
“Trước đây, các vùng ting của nước ta nằm rải rác ở kh nơi từ các thung lũng của miễn nữ cho đến những vùng tring của đồng bằng và các ving ven biên 6 vũng núi, ving trung da, điện tích bị ng thường nhỏ, tập trung ở ác thung ng, các cảnh đồng tring ven núi như Lập Thạch, Vinh Tường (Vinh Yên), Yên Dũng (Bắc Ninh), Chí Linh (Hải Dương). 6 đồng bing Bắc Bộ, điệ tích bị ứng ngập tập rung lớn hơn như wing Binh Lục, Thanh Liêm (tinh Ha Nam), Ứng Hỏa, Phú Xuyên (Hà Nội), vùng ing thường tập trung ven để sông hoặc ở rốn các cảnh đồng, lòng cho, Nồi chung những vùng đồng chiêm trước đây là những ving ứng lớn nhất nước ta 6 miền Nam, hầu hết các tỉnh miễn Tây Nam Bội có những vùng ing lớn như: Châu c, Sa Đức, Đẳng Tháp Muti, An Giang, Kiên Giang, Hậu Gian. Những ‘ving ng bầu hết chỉ trồng trọt được một vụ vào mùa khô, hoặc để hoang hóa, quanh năm nước ngập tring không trồng trot được Sau ngày hòa bình lập li, miễn Bắc đã chú trọng cải tạo ving Ging. Rất nhiễu các tram bơm tiêu quy mô lớn được xây dựng biến những ving ứng trước đây thành những cánh đồng phì nhiêu màu mỡ, làm tăng vụ, ting năng suất cây trồng “Từ hơn một thập niên trở lại đây tinh trang ngập ứng không chỉ diễn ra ở các ving trên mà côn diễn ra ở các đô thị lớn như thành phố Hà Nội và thành phố HỏChí Minh.
ngày cảng nghiêm trọng do hang loạt nguyên nhân như: hiện tượng biến đổi khí hậu làm cho chế độ mưa thay đối, hg théng kênh rach bị lẫn chiếm, nhiễu ao hi, kênh rạch bị san lấp để xây dựng nhà ở làm bạn chế dng chảy, quá inh phát triển đô thị chưa chủ trọng đến việc san lắp cốt nén và vẫn để thoát nước Thống kê cho thấy số các trần mưa lũ với cường độ lớn xuất hiện ngày cảng nhiều hơn. Vi dụ như tại thành phố Hà Nội vào năm 2002, mưa lớn nhiều ngày trong khoảng.Hệ thống cổng thoát dang cải tạo dỡ dang nên cảng không thoát nước nỗi, gây ngập úng trong nội thành suốt nhiều ngày liên tục. Trận lũ lịch sử đầu tháng 11 năm. 2008, Hà Nội bị ngập trên điện rộng và ngập rất sâu do mưa liên tục với cường độ lớn từ đêm 30 tháng 10 trở đi, Hay trận mưa lớn ngày 08/05/2009 khiển cho Hà Nội chim trong biển nước kéo theo tinh trang tắc đường, giao thông tÈ và côn rất nhiều hệ lụy khác.
Năm 2010, mưa và lũ lớn làm ít nhất 46 người chết và 21 người bị mắt tích “Thống ké cho thấy số trận mưa lim ngày cảng nhiều và diễn in bắt thường. Ví dụ như năm 2015 6 Quảng Ninh với lượng mưa lớn ky lục. Theo ông Hoàng Đức Cường, GD ‘Trung tâm Dự báo KTTV cho biết, tổng lượng mưa đo được tại một số điểm ở Quing ‘Ninh từ ngày 23-29/7 đã vượt quá 1. Theo đánh giá, đây là trận mưa lớn nhất trong vòng 55 năm qua, phá vỡ hàng loạt ky lục.Sau 3 ngày mưa lũ (từ 28/7), thiệt hại về tài sản tại đây đã vượt quá con số 1.000 tỷ đồng, 23 người thiệt mạng va mắt tích, gần 4000 nghìn ngôi nhả bị ngập lụt “rong những năm gin đây diễn bigm thai iết rt phúc tạp.
lũ bão gia tăng trong mia mưa, tình hình lũ lụt di a ngày cảng nghiêm trọng và có xu hướng năm sau cao hơn. năm trước cảng bộc lộ rõ c¿ tại của hệ t ống. Hiện nay trong vùng nhu cầu tiêu ngây cing ting do nhiễu yếu tổ như lượng mưa tăng, yêu cầu thâm canh, ting vụ. giống cây trồng thấp, đồng thời với quá trình công nghiệp, đồ thị hoá ngày cảng tăng, vi vậy ao hỗ, đất nông nghiệp cảng bị thu hep nên khả năng trữ nước ngày cảng giảm, thời gian tiêu càng phải tiêu gap rút hơn.
Mức đảm bảo tiêu cho khu công nghiệp và đô thị cao hơn phục vụ sản xuất nông ng sẽ tăng lên theo các giai đoạn phát triển. 6 Nước ta, đã có nhiều để tải nghiên cứu để giải quyết vấn dé tiêu thoát nước ở các huyện, thành phố trên cả nước. Trong đó có rất nhiễu đỀ tải đã được đưa vào ấp dụng trong thực tiễn. Các mô hình tính toán cũng đã được đưa vào để giải quyết vin đỀ iêu rit hiệu quả và chính xác đặc biệt như các mô hình tính toắn thủy lục: MIKEL, HECRAS, MIKE21, VSAP, KOD, WENDY, MEKSAL, FWQK6M “Thực tẾ các công trình tiêu đều được xây dựng và di vào hoạt động nhiễu năm, đến nay đều bi xuống cấp nhiều, có một vai công tình đầu mốt được tu sửa nhưng hiệu suất chưa ao, Hệ thing tiêu nội đồng không được tu sửa, nạo vớt thường xuyên, thiểu một quy trình điều hành và quản lý chat chế Trước yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của huyện Yên Phong đặt ra trong tương lai, tue đầu tr cũng cố hạ ting co s thuỷ lợi phục vụ công tác phòng chẳng lũ, tiêu ứng hiện có và xây dựng các công tinh mới theo một quy hoạch chỉ tết, thống nhất hợp lý, để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội cho hiện tại và trong những.
năm tgp theo là một nhiệm vụ hốt sức quan trọng 1. Tổng quan về ving nghiên cứu 1.1 Di lên tự nhiên của huyện Yên Phong 1.1 Vị trí địa lý Huyện Yên Phong nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Bắc Ninh, toàn huyện cổ điện tích tư nhiên 9.686 ha, Toạ độ địa lý: ‘Tir 21010°04" đến 21015'50° vĩ độ Bắc, ~Từ 105050°04" đến 10602°28” kinh độ Dong. Huyện được giới hạn Bic huyện là sông Cầu giáp với huyện Hiệp Hòa tinh Bắc Giang. ‘Nam huyện là sông Ngũ Huyện Khê giáp Thị xã Từ Sơn.
+ Phía Đông giáp Thành phố Bắc Ninh. ~ Phía Tây giáp với huyện Sóc Sơn và Đông Anh của Hà Nội.1: Ban đồ huyện Yên Phong - Bắc Ninh 1.2 Đặc điểm địa hình Địa hình của huyện cao thấp Không đều, xu thể chung của địa hình là cao ở phía Tây Bic cao độ bình quân từ +4 đến +7m, thấp din về phia Dang va Đông Bắc cao độ mặt đất tự nhiên đa số từ +3 đến +Sm, Noi cao nhất có cao độ từ +5,5 đến +6,Sm cá biệt có chỗ trên +7m. Nơi thấp nhất có cao độ từ +2,5 đến +3,5m cá biệt có chỗ dưới +2m. "Nhìn tổng thé địa hình của huyện có hướng dốc từ Tay Bắc sang Đông và Đông Bắc được thể hiện qua các dng chảy mặt đồ về sông Cầu và sông Ngũ Huyện Khuê.
Do hệ thing dé điều và các đổi nit xen kế cao thấp đã phâncách các khu vực trong tinh tạo thành các dang địa hình phức tạp, các khu tring ở các huyện: Yên Phong, Từ Sơn, Tiên Du, Qué Võ rất hay bị dng ngập vio mùa mưa, khó tiêu thoát.2 Đặc điễn khí tượng, thấy van 1.1 Đặc điền kh hậu `Yên Phong thuộc vũng khí hậu nhiệt đổi giõ mia, mùa đông bit đầu từ tháng 11 đến tháng 4, mùa hè từ thắng 5 đến thắng 10. Dac trưng thời tiết là nồng âm và mưa nhiều. a, Mạng lưới tram khí tượng và đo mưa. “rong tỉnh chỉ cổ trạm Bắc Ninh là quan trắc diy đủ các yếu tổ khí tượng như ning, sió, nhiệt độ, độ am, bốc hơi và mưa.