Chương I: Tổng quan nghiên cứu Chương II: Cơ sở lý thuyết về xuất khẩu và thúc đẩy xuất khẩu Chương III: Thực trạng thúc đẩy xuất khẩu mặt hàng may mặc sang thị trường EU tại công ty TNHH Daeseung Global Chương IV: Định hướng và giải pháp thúc đẩy xuất khẩu mặt hàng may mặc sang thị trường EU tại công ty TNHH Daeseung Global 7 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Cơ sở lý thuyết về xuất khẩu 2. Khái niệm về xuất khẩu Xuất khẩu là hoạt động đã có từ rất lâu và cũng là lĩnh vực được nghiên cứu nhiều hiện nay. Đã có nhiều quan điểm về hoạt động này được đưa ra: Xuất khẩu được tác giả John J.
Wild (2003) nêu trong cuốn sách “International Business – The challenges of globalization” rằng hành động đưa hàng hóa từ quốc gia này sang quốc gia khác thì được coi là xuất khẩu hàng hóa. Joshi (2005) cũng thống nhất quan điểm về xuất khẩu hàng hóa như của John J. Wild trong một công trình nghiên cứu về hoạt động Marketing quốc tế nhưng ông có bổ sung thêm định nghĩa về các bên tham gia hoạt động xuất khẩu hàng hóa cụ thể người xuất khẩu là người bán sản phẩm có trụ sở tại nước xuất khẩu, trong khi nhà nhập khẩu là người mua ở nước ngoài. Feenstra and Taylor (2010) đưa ra một định nghĩa khác về xuất khẩu trong giáo trình Thương mại quốc tế đó là “Các quốc gia mua và bán hàng hóa, dịch vụ từ nhau.
Xuất khẩu là sản phẩm được bán từ nước này sang nước khác”. Theo Luật thương mại 2005, điều 28 khoản 1 của Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì xuất khẩu được định nghĩa : “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. Có thể thấy rằng, có rất nhiều định nghĩa về xuất khẩu, nhưng dù hiểu theo quan điểm nào thì bản chất của hoạt động xuất khẩu cũng dựa trên việc bán hàng hóa và dịch vụ của mình cho một hoặc nhiều quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán với mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân. Do vậy, nếu việc xuất khẩu hàng hóa có lợi cho các nước tham gia thì các quốc gia đều sẽ tích cực tham gia mở rộng hoạt động này.
Tuy nhiên hoạt động xuất khẩu liên quan đến nhiều bên thuộc các quốc gia khác nhau nên sẽ phức tạp hơn mua bán nội địa, đòi hỏi phải nắm vững và tuân thủ các tập quán quốc tế cũng như quy định của từng quốc gia với nhau. 8 Như vậy, xuất khẩu hàng hóa hiểu một cách đơn giản nhất chính là việc bán hàng hóa từ quốc gia này sang quốc gia khác, trên cơ sở sử dụng tiền tệ làm phương thức thanh toán. Vai trò của xuất khẩu 2. Vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế ❖ Đối với nền kinh tế thế giới Ngày nay, hoạt động xuất khẩu phát triển ngày một mạnh mẽ đã góp phần mở rộng và thúc đẩy quan hệ đối ngoại giữa các quốc gia.
Đối ngoại là một trong những hoạt động quan trọng trong giao thương quốc tế. Một quốc gia có hoạt động đối ngoại tốt sẽ là nền tảng vững chắc cho tình hữu nghị giữa các nước. Điều này không chỉ phục vụ cho hoạt động kinh tế mà còn cho hoạt động chính trị, làm nền tảng cho sự hợp tác lâu dài của các quốc gia trên tất cả các lĩnh vực. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu đã góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các quốc gia thông qua việc khuyến khích các quốc gia tham gia vào các tổ chức kinh tế, hiệp hội,.
cũng như đẩy mạnh đàm phán, ký kết hiệp định song phương và đa phương. Đồng thời, xuất khẩu cũng là cơ hội để các nước đang phát triển tăng cường địa vị của mình trên thị trường quốc tế. Cuối cùng, xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết tình trạng cung cầu trên thị trường quốc tế. Mỗi quốc gia có những lợi thế và hạn chế riêng trong việc xuất nhập khẩu hàng hóa, do đó, để tối ưu lợi ích và giảm thiểu rủi ro, các quốc gia thường sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm mà họ có ưu thế và nhập khẩu những sản phẩm mà họ gặp khó khăn trong sản xuất.
Quá trình này tạo ra sự chuyên môn hóa, giúp mỗi quốc gia tận dụng tối đa lợi thế của mình, tiết kiệm vốn, lao động và tài nguyên, và tăng cường sản xuất trên phạm vi toàn cầu. ❖ Đối với nền kinh tế quốc gia Hoạt động xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ nói chung và xuất khẩu hàng may mặc nói riêng đóng một vai trò quan trọng trong việc kích thích tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy sự thịnh vượng cho nền kinh tế nước nhà. Theo cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam, xuất khẩu có một số vai trò với nền kinh tế quốc gia như sau: Thứ nhất, xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu để phục vụ quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Quá trình này đòi hỏi phải có một nguồn vốn 9 lớn để nhập khẩu trang thiết bị máy móc hiện đại.
Nguồn vốn ngoại tệ chủ yếu đến từ các nguồn như xuất khẩu, vay vốn, viện trợ, đầu tư nước ngoài, xuất khẩu lao động,. trong đó nguồn vốn từ xuất khẩu là chủ yếu. Thứ hai, xuất khẩu góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Xuất khẩu không chỉ tác động làm gia tăng nguồn thu ngoại tệ mà còn tạo ra sự thay đổi trong cơ cấu sản xuất và tiêu dùng ở mỗi quốc gia.
Các nước thường sản xuất và xuất khẩu những mặt hàng có lợi thế, do vậy những mặt hàng này thường được chuyên môn hóa trong sản xuất cả về chất và lượng, tập trung sản xuất và cung cấp những sản phẩm có lợi thế trên quy mô sản xuất công nghiệp lớn. Từ đó, nền kinh tế dần chuyển dịch theo hướng công nghiệp, mang lại nhiều lợi ích hơn, gia tăng hiệu quả sản xuất so với nền kinh tế tập trung vào nông nghiệp. Ngoài ra, xuất khẩu còn giúp gia tăng nhu cầu sản xuất, kinh doanh ở những ngành liên quan khác. Ví dụ phát triển xuất khẩu may mặc sẽ tạo cơ hội cho ngành sản xuất nguyên phụ liệu như sợi, bông, đay… phát triển.
Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, nâng cao năng lực sản xuất trong nước. Thứ ba, đa dạng hóa và mở rộng thị trường. Xuất khẩu cho phép quốc gia đa dạng hóa thị trường đồng thời giảm sự phụ thuộc vào một thị trường hoặc ngành duy nhất. Bằng cách tiếp cận người tiêu dùng ở các quốc gia khác nhau, sẽ giúp giảm thiểu rủi ro liên quan đến biến động của nhu cầu trong nước hoặc suy thoái kinh tế.
Điều này là cần thiết và thực sự ý nghĩa với bất kỳ quốc gia nào. Đa dạng hóa thị trường, mở rộng thị trường xuất khẩu sẽ giúp củng cố khả năng phục hồi của nền kinh tế và bảo vệ nó khỏi những cú sốc tiềm ẩn, mang lại sự ổn định và tăng trưởng bền vững. Thứ tư, tạo việc làm và phát triển kỹ năng. Hoạt động sản xuất hàng xuất khẩu tạo ra số lượng việc làm đáng kể, thúc đẩy cơ hội việc làm và giảm tỷ lệ thất nghiệp.
Từ đó nâng cao thu nhập, mức sống được cải thiện, đời sống vật chất và tinh thần nhân dân đi lên. Cùng với đó, các nhà sản xuất hàng xuất khẩu đều tập trung vào việc đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế và mong đợi của khách hàng, do vậy xuất khẩu thúc đẩy sự đổi mới liên tục và phát triển kỹ năng của người lao động. Thứ năm, tăng doanh thu và ngoại hối. Xuất khẩu cho phép các quốc gia có được doanh thu từ nước ngoài, tạo tác động tích cực đến cán cân thương mại.
Các quốc gia có thể tạo ra thặng dư bằng cách xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu, giúp tăng dự trữ ngoại 10 hối và củng cố đồng tiền của họ. Nguồn thu bổ sung này có thể được tái đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng như phát triển y tế, giáo dục, cơ sở hạ tầng và phúc lợi xã hội, mang lại lợi ích chung cho người dân. Thứ sáu, xuất khẩu giúp thu hút đầu tư nước ngoài. Các quốc gia có hoạt động xuất khẩu sôi động, mạnh mẽ sẽ trở thành điểm đến đầu tư hấp dẫn vì họ chứng minh được khả năng sản xuất hàng hóa và dịch vụ có tính cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Các nhà đầu tư nước ngoài bị thu hút bởi những quốc gia như vậy vì ở đó có môi trường kinh doanh thuận lợi, lao động lành nghề và tiềm năng mở rộng thị trường. Dòng vốn đầu tư nước ngoài tạo ra cơ hội việc làm, cải thiện cơ sở hạ tầng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại chính quốc gia đó. Thứ bảy, xuất khẩu có vai trò tích cực trong đổi mới trang thiết bị và công nghệ sản xuất. Xuất khẩu thường liên quan đến việc áp dụng và điều chỉnh các công nghệ, quy trình và thực tiễn quản lý tiên tiến để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu của khách hàng.
Hơn nữa, thị trường quốc tế là nơi cạnh tranh khốc liệt, để tồn tại và đứng vững thì sản phẩm phải đảm bảo chất lượng, giá cả cạnh tranh và điều này phụ thuộc chủ yếu vào công nghệ sản xuất ra chúng. Từ đó thúc đẩy các doanh nghiệp sản xuất trong nước phải luôn luôn đổi mới, luôn cải tiến thiết bị, máy móc nhằm nâng cao chất lượng sản xuất, hạ giá thành sản phẩm. Thứ tám, xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ đối ngoại của đất nước. Hoạt động xuất khẩu và hoạt động đối ngoại có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau.
Hoạt động xuất khẩu là nền tảng và tiền đề vững chắc để xây dựng các quan hệ kinh tế giữa các quốc gia trên cơ sở các bên cùng có lợi. Ngược lại, việc giao lưu, đối ngoại giữa các nước sẽ giúp thu hẹp khoảng cách, tạo điều kiện thuận lợi và là động lực cho hoạt động xuất khẩu phát triển. Chính vì vậy, hoạt động xuất khẩu và đối ngoại luôn được chú trọng phát triển đồng thời để khai thác tối đa lợi ích của hoạt động xuất khẩu trong việc thúc đẩy kinh tế đất nước.