Luận văn: Hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lương Tài

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh.

• Tác giả: Lê Thị Duyên
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Tạo
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý Ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ Kinh tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ NỘI DUNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ NSNN
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm NSNN
• 1.1.2. Vai trò NSNN
• 1.1.3. Hệ thống NSNN
• 1.1.4. Phân cấp quản lý NSNN
• 1.1.5. Chu trình quản lý NSNN
• 1.2. QUẢN LÝ NSNN CẤP HUYỆN
• 1.2.1. Khái niệm quản lý NSNN cấp huyện
• 1.2.2. Vai trò của Ngân sách cấp huyện
• 1.2.3. Nguyên tắc quản lý NSNN cấp huyện
• 1.2.4. Nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện
• 1.2.5. Nội dung quản lý NSNN cấp huyện
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NSNN CẤP HUYỆN
• 1.3.1. Nhóm nhân tố khách quan
• 1.3.2. Nhóm nhân tố chủ quan
• 1.4. Kết luận chuơng 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiện, kinh tế - xã hội của huyện Luơng Tài
• 2.1.2. Khái quát thu, chi ngân sách của huyện Luơng Tài giai đoạn 2013 - 2015
• 2.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NSNN HUYỆN LƯƠNG TÀI
• 2.2.1. Quản lý giai đoạn lập dự toán NSNN huyện
• 2.2.2. Tổ chức bộ máy quản lý NSNN tại huyện Luơng Tài
• 2.2.3. Công tác kiểm tra, thanh tra NSNN huyện
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ QUẢN LÝ NSNN CỦA HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH GIAI ĐOẠN 2013 - 2015
• 2.3.1. Những thành tựu đạt đuợc
• 2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.4. Kết luận chuơng 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KTXH VÀ NSNN CỦA HUYỆN LƯƠNG TÀI GIAI ĐOẠN 2016 - 2020
• 3.1.1. Định huớng phát triển KTXH của huyện
• 3.1.2. Định huớng về công tác tài chính - ngân sách của huyện
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG TÀI
• 3.2.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện việc lập dự toán NSNN
• 3.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện việc chấp hành dự toán NSNN
• 3.2.3. Nhóm giải pháp hoàn thiện việc quyết toán NSNN
• 3.2.4. Tăng cuờng công tác kiểm tra, thanh tra NSNN
• 3.2.5. Nhóm giải pháp khác
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NSNN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH
• 3.3.1. Kiến nghị với Quốc Hội, Chính phủ và các Bộ, ngành Trung uơng
• 3.3.2. Kiến nghị với HĐND, UBND và các sở ngành liên quan của tỉnh Bắc Ninh
• 3.3.3. Kiến nghị với các đơn vị sử dụng kinh phí NSNN
• 3.4. Kết luận chuơng 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Toàn cảnh công tác quản lý ngân sách huyện Lương Tài

Quản lý ngân sách nhà nước cấp huyện là một nhiệm vụ trọng tâm, quyết định đến hiệu quả sử dụng nguồn lực công và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Tại huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh, công tác này đóng vai trò then chốt trong việc thực thi các chính sách, đảm bảo hoạt động của bộ máy chính quyền và đầu tư cho hạ tầng. Theo luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thị Duyên (2016), ngân sách nhà nước cấp huyện là công cụ để chính quyền thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, từ đó định hướng và điều tiết các hoạt động kinh tế trên địa bàn. Việc nghiên cứu và đưa ra một giải pháp quản lý ngân sách huyện Lương Tài, Bắc Ninh toàn diện không chỉ là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn mà còn là nền tảng để nâng cao năng lực điều hành tài chính công. Giai đoạn 2013-2015 cho thấy sự nỗ lực của huyện trong việc cân đối thu chi, tuy nhiên vẫn còn nhiều điểm cần hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Một hệ thống thông tin quản lý ngân sách hiệu quả và minh bạch là mục tiêu mà huyện hướng tới, nhằm đảm bảo nguồn lực được phân bổ và sử dụng một cách tối ưu, phục vụ cho sự phát triển bền vững của địa phương.

1.1. Vai trò của ngân sách cấp huyện trong phát triển KTXH

Ngân sách cấp huyện là công cụ tài chính vĩ mô quan trọng để chính quyền địa phương thực hiện các chức năng và nhiệm vụ được giao. Thứ nhất, nó đảm bảo nguồn lực tài chính cho hoạt động của bộ máy nhà nước, an ninh, quốc phòng trên địa bàn. Thứ hai, ngân sách là phương tiện để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ổn định thông qua việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng, hỗ trợ doanh nghiệp và định hướng cơ cấu kinh tế. Thứ ba, nó thực hiện vai trò điều tiết xã hội, bù đắp các khiếm khuyết của thị trường, đảm bảo công bằng thông qua các chương trình phúc lợi, giáo dục, y tế. Tại Lương Tài, vai trò này càng thể hiện rõ khi huyện đang trong giai đoạn chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đòi hỏi nguồn vốn lớn cho đầu tư phát triển. Do đó, việc hoàn thiện quản lý tài chính công là tiền đề để phát huy tối đa vai trò của ngân sách.

1.2. Chu trình quản lý NSNN và nguyên tắc phân cấp

Một chu trình quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) đầy đủ bao gồm ba giai đoạn chính: lập dự toán ngân sách, chấp hành ngân sách và quyết toán ngân sách huyện. Mỗi giai đoạn đều có vai trò và yêu cầu riêng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan như UBND huyện Lương Tài, Phòng Tài chính - Kế hoạch Lương Tài và Kho bạc Nhà nước huyện Lương Tài. Nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN là nền tảng cốt lõi, xác định rõ trách nhiệm và quyền hạn của từng cấp chính quyền. Việc phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi hợp lý giúp chính quyền địa phương chủ động hơn trong điều hành, đồng thời gắn liền trách nhiệm với hiệu quả sử dụng ngân sách. Các nguyên tắc như công khai, minh bạch, thống nhất và cân đối ngân sách phải được tuân thủ nghiêm ngặt để đảm bảo tính kỷ luật tài chính.

1.3. Khái quát tình hình kinh tế xã hội huyện Lương Tài

Huyện Lương Tài có những đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội đặc thù ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý ngân sách. Theo số liệu giai đoạn 2013-2015, huyện có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực, tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, nông nghiệp vẫn chiếm một phần quan trọng, đòi hỏi các chính sách hỗ trợ và đầu tư phù hợp. Nguồn thu ngân sách của huyện chủ yếu đến từ các khoản thu theo phân cấp và bổ sung từ ngân sách cấp tỉnh. Nhu cầu chi, đặc biệt là chi đầu tư phát triển, ngày càng tăng cao để đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới và phát triển hạ tầng. Điều này tạo ra áp lực lớn lên việc cân đối và quản lý thu chi ngân sách sao cho hiệu quả.

II. Top 3 thách thức trong quản lý ngân sách huyện Lương Tài

Mặc dù đạt được những thành tựu nhất định, công tác quản lý ngân sách tại huyện Lương Tài vẫn đối mặt với không ít khó khăn và hạn chế. Những thách thức này tồn tại ở cả ba khâu của chu trình ngân sách và xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan. Luận văn của Lê Thị Duyên (2016) đã chỉ ra rằng, những vướng mắc trong việc lập dự toán ngân sách thiếu chính xác, công tác phân bổ ngân sách chưa thực sự gắn với hiệu quả, và quy trình quyết toán ngân sách huyện còn phức tạp là những rào cản chính. Việc nhận diện đúng và đủ các thách thức này là bước đi đầu tiên để xây dựng một giải pháp quản lý ngân sách huyện Lương Tài, Bắc Ninh mang tính đột phá và bền vững. Khắc phục được những hạn chế này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình ngân sách, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước và tăng cường lòng tin của nhân dân vào bộ máy chính quyền.

2.1. Hạn chế trong công tác lập và phân bổ dự toán ngân sách

Công tác lập dự toán ngân sách tại Lương Tài giai đoạn 2013-2015 tuy đã tuân thủ quy trình nhưng vẫn còn mang tính hình thức, chưa bám sát thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội. Việc dự báo nguồn thu đôi khi chưa chính xác, dẫn đến khó khăn trong việc điều hành. Bên cạnh đó, việc phân bổ ngân sách cho các đơn vị và các chương trình, dự án đôi khi còn dàn trải, chưa thực sự dựa trên hiệu quả đầu ra. Định mức phân bổ chưa được cập nhật kịp thời, có thể dẫn đến tình trạng lãng phí hoặc thiếu hụt nguồn lực cho các nhiệm vụ quan trọng. Đây là một trong những nút thắt lớn nhất cần được tháo gỡ trong nỗ lực cải cách tài chính công huyện Lương Tài.

2.2. Khó khăn trong quản lý thu chi và quyết toán ngân sách

Trong giai đoạn chấp hành, việc quản lý thu chi ngân sách gặp nhiều thách thức. Tình trạng nợ đọng thuế vẫn còn tồn tại, ảnh hưởng đến nguồn thu. Về chi, kỷ luật tài chính ở một số đơn vị chưa cao, vẫn còn tình trạng chi sai chế độ, tiêu chuẩn, định mức. Công tác quyết toán ngân sách cuối năm còn chậm và phức tạp. Việc tổng hợp, đối chiếu số liệu giữa các đơn vị sử dụng ngân sách với Kho bạc Nhà nước huyện Lương Tài và Phòng Tài chính - Kế hoạch Lương Tài đôi khi mất nhiều thời gian, dễ xảy ra sai sót. Những khó khăn này làm giảm tính hiệu lực của công tác quản lý tài chính.

2.3. Nhân tố chủ quan về năng lực cán bộ và công nghệ

Nhân tố con người và công nghệ là hai yếu tố chủ quan ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản lý. Tài liệu nghiên cứu chỉ ra rằng, trình độ, năng lực của một bộ phận cán bộ làm công tác quản lý ngân sách còn hạn chế, chưa được đào tạo chuyên sâu và cập nhật kiến thức thường xuyên. Bên cạnh đó, hệ thống công nghệ thông tin ứng dụng vào quản lý ngân sách chưa phát triển đồng bộ. Việc thiếu một phần mềm quản lý ngân sách nhà nước tích hợp, hiện đại khiến việc tổng hợp, phân tích dữ liệu và ra quyết định còn thủ công, thiếu chính xác và không kịp thời. Đây là rào cản lớn cho việc thực hiện chuyển đổi số trong quản lý tài chính.

III. Phương pháp chuyển đổi số trong quản lý ngân sách Lương Tài

Để giải quyết các thách thức cố hữu, chuyển đổi số trong quản lý tài chính được xem là giải pháp mang tính đột phá và nền tảng. Việc áp dụng công nghệ không chỉ giúp tự động hóa các quy trình thủ công mà còn tạo ra một môi trường làm việc minh bạch, hiệu quả và dựa trên dữ liệu. Trọng tâm của giải pháp này là xây dựng một hệ thống thông tin quản lý ngân sách đồng bộ, kết nối giữa các cơ quan liên quan. Một nền tảng quản lý tài chính chính quyền hiện đại sẽ cho phép UBND huyện Lương Tài và các cơ quan chuyên môn theo dõi, giám sát tình hình thu chi theo thời gian thực. Việc triển khai các phần mềm quản lý ngân sách nhà nước chuyên dụng sẽ giúp chuẩn hóa quy trình từ khâu lập dự toán, phân bổ cho đến quyết toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao tính tuân thủ. Đây là bước đi chiến lược trong giải pháp quản lý ngân sách huyện Lương Tài, Bắc Ninh.

3.1. Ứng dụng phần mềm quản lý ngân sách nhà nước chuyên dụng

Triển khai một phần mềm quản lý ngân sách nhà nước thống nhất là yêu cầu cấp thiết. Phần mềm này cần tích hợp đầy đủ các modul nghiệp vụ: lập dự toán, phân bổ, quản lý chi, kho bạc, kế toán và quyết toán. Hệ thống phải cho phép các đơn vị dự toán lập và gửi kế hoạch trực tuyến, giúp Phòng Tài chính - Kế hoạch Lương Tài tổng hợp nhanh chóng và chính xác. Dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông với hệ thống của Kho bạc Nhà nước, giúp quá trình kiểm soát chi và thanh toán diễn ra thuận lợi, giảm thiểu thủ tục giấy tờ. Việc ứng dụng phần mềm giúp tối ưu hóa quy trình ngân sách và nâng cao hiệu quả làm việc của cán bộ.

3.2. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý ngân sách tập trung

Một hệ thống thông tin quản lý ngân sách tập trung, dựa trên nền tảng cơ sở dữ liệu dùng chung là mục tiêu cốt lõi. Hệ thống này sẽ phá vỡ tình trạng dữ liệu phân mảnh, thiếu nhất quán giữa các cơ quan. Mọi thông tin về dự toán, tình hình chấp hành và quyết toán ngân sách của từng đơn vị sẽ được cập nhật trên một nền tảng duy nhất. Điều này cho phép lãnh đạo UBND huyện Lương Tài có cái nhìn tổng quan, chính xác và kịp thời về tình hình tài chính của huyện, từ đó đưa ra các quyết định điều hành phù hợp. Hệ thống này cũng là cơ sở để thực hiện công khai minh bạch ngân sách một cách hiệu quả.

IV. Bí quyết tăng cường minh bạch trong quản lý ngân sách huyện

Bên cạnh công nghệ, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao năng lực con người là yếu tố không thể thiếu để xây dựng một nền tài chính công vững mạnh. Trọng tâm của nhóm giải pháp này là tăng cường tính công khai minh bạch ngân sách, nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước. Việc công khai hóa các khâu trong chu trình ngân sách không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp giám sát hiệu quả hoạt động của chính quyền mà còn là công cụ hữu hiệu để phòng chống tham nhũng, lãng phí. Đây là một phần quan trọng trong tổng thể giải pháp quản lý ngân sách huyện Lương Tài, Bắc Ninh. Đồng thời, việc thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tài chính và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra sẽ đảm bảo kỷ luật, kỷ cương tài chính được thực thi nghiêm túc.

4.1. Hoàn thiện cơ chế công khai minh bạch ngân sách địa phương

Cần xây dựng và thực thi nghiêm túc quy chế về công khai minh bạch ngân sách. Các thông tin về dự toán, quyết toán ngân sách hàng năm của huyện và các xã, thị trấn cần được công bố rộng rãi trên cổng thông tin điện tử của huyện và niêm yết tại trụ sở các cơ quan. Nội dung công khai phải chi tiết, dễ hiểu, bao gồm cả các khoản chi cho đầu tư phát triển và chi thường xuyên. Việc thiết lập các kênh tiếp nhận phản hồi, giám sát từ cộng đồng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức xã hội sẽ giúp nâng cao hiệu quả của công tác này, đảm bảo nguồn lực công được sử dụng đúng mục đích.

4.2. Nâng cao năng lực cán bộ Phòng Tài chính Kế hoạch

Con người là yếu tố quyết định. Cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ cán bộ của Phòng Tài chính - Kế hoạch Lương Tài và kế toán tại các đơn vị. Nội dung đào tạo cần tập trung vào các quy định mới của Luật Ngân sách Nhà nước, kỹ năng sử dụng các phần mềm quản lý ngân sách nhà nước, và phương pháp phân tích, dự báo tài chính. Xây dựng một đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, có năng lực và đạo đức công vụ tốt là nền tảng vững chắc cho công tác quản lý tài chính công hiệu quả.

4.3. Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra tài chính công

Hoạt động thanh tra, kiểm tra cần được thực hiện thường xuyên, định kỳ và đột xuất tại các đơn vị sử dụng ngân sách. Nội dung kiểm tra cần tập trung vào việc chấp hành kỷ luật tài chính, tính hợp lý, hợp pháp của các khoản chi, và hiệu quả sử dụng kinh phí. Kết quả thanh tra phải được xử lý nghiêm minh, công khai. Việc tăng cường giám sát từ HĐND huyện và kiểm toán nội bộ sẽ giúp ngăn chặn từ sớm các hành vi sai phạm, góp phần làm lành mạnh hóa môi trường quản lý tài chính công tại địa phương.

V. Đánh giá hiệu quả giải pháp quản lý ngân sách Lương Tài

Việc áp dụng đồng bộ các nhóm giải pháp từ công nghệ, cơ chế đến con người sẽ mang lại những tác động tích cực và toàn diện cho công tác quản lý ngân sách tại Lương Tài. Hiệu quả không chỉ được đo lường bằng những con số về cân đối thu chi, mà còn thể hiện ở sự thay đổi về chất trong công tác điều hành và quản lý. Một giải pháp quản lý ngân sách huyện Lương Tài, Bắc Ninh thành công sẽ giúp tăng cường nguồn lực cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao kỷ luật tài chính và tạo ra một môi trường tài chính công lành mạnh. Các kết quả này sẽ là minh chứng rõ ràng nhất cho sự đúng đắn của quá trình cải cách tài chính công huyện Lương Tài, góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh Bắc Ninh.

5.1. Cải thiện cân đối thu chi tăng nguồn lực cho đầu tư

Khi các giải pháp được triển khai, công tác quản lý thu sẽ hiệu quả hơn, chống thất thu và giảm nợ đọng thuế, từ đó tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước cấp huyện. Đồng thời, việc quản lý chi chặt chẽ, tiết kiệm sẽ giảm các khoản chi không cần thiết. Kết quả là ngân sách huyện sẽ được cân đối tốt hơn, tăng tỷ lệ tích lũy cho đầu tư phát triển. Nguồn lực tăng thêm sẽ được ưu tiên cho các dự án hạ tầng trọng điểm, các chương trình an sinh xã hội, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Lương Tài.

5.2. Nâng cao kỷ luật tài chính chống lãng phí thất thoát

Hệ thống quản lý hiện đại và cơ chế giám sát chặt chẽ sẽ nâng cao đáng kể kỷ luật tài chính. Mọi khoản chi đều được kiểm soát qua hệ thống, đảm bảo tuân thủ đúng dự toán và định mức. Tính minh bạch và trách nhiệm giải trình được đề cao khiến các hành vi lãng phí, tham nhũng, thất thoát ngân sách khó có cơ hội xảy ra. Hiệu quả sử dụng đồng vốn ngân sách sẽ được nâng lên, đảm bảo mỗi đồng chi ra đều mang lại giá trị thiết thực cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu có tính chất quyết định đến hiệu quả trong quá trình điều hành, quản lý NSNN. Để làm tốt công tác lập dự toán ngân sách, Thủ tuớng Chính Phủ, Bộ Tài chính, UBND cấp tỉnh, huyện, xã, cùng các cơ quan đơn vị khác cần bám sát căn cứ, yêu cầu của việc lập dự toán; đảm bảo dự toán đuợc lập dựa trên nhiệm vụ phát triển KTXH, các qui định về chế độ thu chi ngân sách và căn cứ khác; đồng thời, NSNN đuợc tổng hợp theo từng khoản thu, chi theo mẫu biểu và thời hạn qui định; bên cạnh đó cần thực hiện tốt việc huớng dẫn lập, xây dựng, tổng hợp, quyết định và giao dự toán. - Chấp hành ngân sách : Sau khi đuợc Thủ tuớng Chính phủ, UBND giao dự toán ngân sách, các cơ quan nhà nuớc ở trung uơng và địa phuơng, các đơn vị dự toán có trách nhiệm phân bổ và giao dự toán ngân sách cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc, bảo đảm đúng với dự toán ngân sách đuợc giao cả về tổng mức, chi tiết theo từng lĩnh vực chi, đồng thời gửi cơ quan tài chính cùng cấp. 12 Đồng thời, tiến hành tạm cấp ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi không thể trì hoãn.

Các cơ quan có thẩm quyền tổ chức điều hành thu, chi ngân sách, tổ chức thu NSNN, tổ chức chi NSNN. Trong truờng hợp quỹ NSNN tạm thời thiếu hụt, tiến hành tạm ứng từ quỹ tài chính. - Quyết toán: gồm các công việc khóa sổ kế toán, chỉnh lý quyết toán, lập quyết toán, thẩm định quyết toán, phê duyệt quyết toán. Hết kỳ kế toán (tháng, quý, năm) các đơn vị dự toán và ngân sách các cấp chính quyền phải thực hiện công tác khóa sổ kế toán theo chế độ qui định.

Thực hiện chỉnh lý quyết toán NSNN trong thời gian chỉnh lý quyết toán là thời gian qui định cho ngân sách các cấp thực hiện việc giải quyết các tồn đọng của năm báo cáo và đối chiếu, điều chỉnh những sai sót trong quá trình hạch toán kế toán, hoàn chỉnh số liệu để quyết toán ngân sách năm báo cáo. Tiến hành thực hiện đúng trình tự lập, gửi xét duyệt báo cáo quyết toán NSNN năm, đồng thời báo cáo quyết toán ngân sách các cấp đuợc thẩm định, phê chuẩn và gửi báo cáo quyết toán NSNN hàng năm cho các cơ quan có thẩm quyền theo quy định. QUẢN LÝ NSNN CẤP HUYỆN 1. Khái niệm quản lý NSNN cấp huyện Quản lý nói chung đuợc quan niệm nhu một quy trình mà chủ thể quản lý tiến hành thông qua việc sử dụng các công cụ và phuơng pháp thích hợp nhằm tác động và điều khiển đối tuợng quản lý hoạt động phát triển phù hợp với quy luật khách quan và đạt tới các mục tiêu đã định.

Trong hoạt động quản lý, các vấn đề về: chủ thể quản lý, đối tuợng quản lý, công cụ và phuơng pháp quản lý, mục tiêu quản lý là những yếu tố trung tâm đòi hỏi phải xác định đúng đắn. Quản lý NSNN là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, điều hành và kiểm soát các hoạt động thu chi bằng tiền từ NSNN nhằm thực hiện các chức năng, 13 nhiệm vụ của nhà nước. Quản lý ngân sách cấp huyện là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, điều hành và giám sát các hoạt động thu và chi ngân sách cấp huyện nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp huyện trong phát triển KTXH trên địa bàn huyện. Quản lý NSNN là một nội dung trọng yếu của quản lý tài chính, do nhà nước điều hành và là một mặt của quản lý KTXH.

Do đó, trong quản lý NSNN cần được nhận thức đầy đủ về chủ thể, đối tượng và các phương pháp quản lý. Chủ thể quản lý NSNN là nhà nước hoặc cơ quan nhà nước được nhà nước giao nhiệm vụ thực hiện các hoạt động tạo lập và sử dụng các quỹ NSNN. Chủ thể trực tiếp quản lý NSNN là bộ máy tài chính trong hệ thống các cơ quan nhà nước. Đối tượng của quản lý NSNN là các hoạt động của NSNN.

Nói cụ thể hơn, đó là các hoạt động thu chi bằng tiền của NSNN. Hệ thống pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý NSNN: được sử dụng để quản lý và điều hành các hoạt động quản lý NSNN được xem như một loại công cụ quản lý có vai trò đặc biệt quan trọng. Nội dung quản lý NSNN bao gồm: + Quản lý giai đoạn lập dự toán + Quản lý giai đoạn chấp hành dự toán + Quản lý giai đoạn quyết toán + Tổ chức bộ máy quản lý NSNN + Công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán NSNN. Vai trò của ngân sách cấp huyện *Ngân sách huyện bảo đảm thực hiện vai trò Nhà nước, bảo vệ quốc phòng và an ninh, trật tự cấp huyện 14 Là một cấp chính quyền nên huyện cũng tổ chức ra cho mình một hệ thống các cơ quan, đoàn thể hành chính nhằm thực hiện các chức năng và quyền hạn của Nhà nuớc.

Điều đó cũng có nghĩa là để cho các cơ quan đoàn thể hoạt động đuợc cần phải có một quỹ tài chính tập trung cho nó, đó chính là ngân sách huyện. Ngân sách huyện cũng tạo cho mình một vị thế nhất định nhằm chủ động trong việc thực hiện chức năng Nhà nuớc ở địa phuơng. Trong các chức năng của Nhà nuớc, chức năng bảo đảm an ninh trật tự, quốc phòng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Để đảm bảo cho chức năng đặc biệt này, Ngân sách huyện cần phải có kế hoạch cụ thể, chi tiết, có các khoản dự phòng hợp lý.

* Ngân sách huyện là công cụ thúc đẩy phát triển ổn định KTXH của cấp huyện Để thực hiện tốt chiến luợc kinh tế - tài chính của cấp tỉnh, cấp trung uơng, cấp huyện cần phải sử dụng các công cụ sẵn có của mình để điều tiết, định huớng. Sẽ không có một cơ cấu kinh tế ổn định, phát triển nếu không có ngân sách làm công cụ. Các huyện phải căn cứ vào thế mạnh của địa phuơng mình để định huớng, hình thành cơ cấu kinh tế, kích thích phát triển. Đồng thời các huyện phải cung cấp kinh phí, vốn đầu tu, hỗ trợ về cơ sở hạ tầng, tạo môi truờng thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động.

* Ngân sách huyện là phương tiện bù đắp khiếm khuyết thị trường, đảm bảo công bằng xã hội. Ngân sách huyện có tác dụng xoa dịu nền kinh tế thị truờng. Các vấn đề sẽ xảy ra khi chúng ta theo đuổi nền kinh tế thị truờng nhu: Thất nghiệp, hố ngăn cách giàu nghèo tăng, ô nhiễm môi truờng,. Vì vậy, ngân sách huyện là công cụ để giải quyết những vấn đề đó, có thể hỗ trợ việc làm cho nguời dân, hỗ trợ nguời nghèo, dùng ngân sách để hạn chế vấn đề ô nhiễm môi truờng của huyện.

15 Bên cạnh quan tâm đến đời sống vật chất của người lao động, huyện phải thường xuyên quan tâm đến đời sống văn hóa, tinh thần của quần chúng, cải tạo các sân chơi, phương tiện giải trí lành mạnh, tiến bộ. Các dịch vụ về giáo dục, y tế cần được quan tâm, hỗ trợ để đảm bảo cho người dân được học hành, sức khỏe được đảm bảo. Nguyên tắc quản lý NSNN cấp huyện Vì ngân sách huyện là một cấp trong ngân sách địa phương và mang bản chất của NSNN nên quản lý ngân sách cấp huyện cũng cần phải tuân thủ theo các nguyên tắc quản lý NSNN. Đó là: + Nguyên tắc công khai, minh bạch Về mặt chính sách, thu chi NSNN là một chương trình hoạt động của Chính phủ được cụ thể thóa bằng số liệu.

NSNN phải được quản lý chặt chẽ, công khai để mọi người dân đều có thể biết nếu họ quan tâm. Nguyên tắc công khai của NSNN được thực hiện trong suốt chu trình NSNN và phải được áp dụng cho tất cả các cơ quan tham gia vào chu trình NSNN. + Nguyên tắc rõ ràng, trung thực, chính xác Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của quản lý NSNN. Nội dung của nguyên tắc này là: Mọi khoản thu, chi phải được ghi đầy đủ vào kế hoạch của NSNN, mọi khoản chi phải được vào sổ và quyết toán rành mạch.

Chỉ có kế hoạch ngân sách đầy đủ, trọn vẹn mới phản ánh đúng mục đích chính sách và bảo đảm tính minh bạch của tài khoản thu, chi. Nguyên tắc này là cơ sở, tạo tiền đề cho mỗi người dân có thể nhìn nhận được chương trình hoạt động của chính quyền địa phương và chương trình này phải được phản ánh ở việc thực hiện chính sách tài chính ở địa phương. Nguyên tắc này đòi hỏi NSNN được xây dựng rành mạch, có hệ thống, các dự toán thu, chi phải được tính toán một cách chính xác và phải đưa vào kế hoạch ngân sách, không được phép lập quỹ đen, ngân sách phụ. 16 + Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN bắt nguồn từ nhu cầu tăng cuờng sức mạnh vật chất của Nhà nuớc thông qua hoạt động thu, chi của NSNN.

Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN đuợc thể hiện: Mọi khoản thu, chi của NSNN phải đuợc tuân thủ theo những quy định của Luật NSNN và phải đuợc dự toán hàng năm, đuợc cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Tất cả các khâu trong chu trình NSNN khi triển khai thực hiện phải đặt duới sự kiểm tra, giám sát của cơ quan quyền lực nhà nuớc. Hoạt động NSNN đòi hỏi phải có sự thống nhất với hoạt động KTXH của huyện. Hoạt động KTXH của huyện là nền tảng của hoạt động NSNN cấp huyện.

Hoạt động NSNN phục vụ cho hoạt động KTXH; đồng thời là hoạt động mang tính chất kiểm chứng đối với các hoạt động KTXH của huyện. + Nguyên tắc cân đối ngân sách Nguyên tắc cân đối ngân sách của cấp huyện là chi trên cơ sở nguồn thu và ngân sách cấp huyện không đuợc bội chi. Nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện Ngân sách cấp huyện là toàn bộ các khoản thu, chi trong dự toán đã đuợc HĐND huyện quyết định và đuợc thực hiện trong một năm, nhằm bảo đảm nguồn tài chính cho chính quyền nhà nuớc cấp huyện trong quá trình thực hiện các chức năng nhiệm vụ về quản lý KTXH trên địa bàn. Hệ thống NSNN cấp huyện ngoài việc tuân thủ các quy định của Luật NSNN, các văn bản huớng dẫn Luật, còn phải tuân thủ các quy định cụ thể của chính quyền địa phuơng trong từng giai đoạn nhất định phù hợp với đặc thù của địa phuơng đó.