Luận văn thạc sĩ về giải pháp phát triển sản xuất cây dược liệu ở huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định

Luận văn thạc sĩ vnua đề xuất giải pháp phát triển sản xuất cây dược liệu tại huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, góp phần nâng cao kinh tế địa phương.

• Tác giả: Nguyễn Hùng Mạnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Đăng
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp phát triển sản xuất cây dược liệu ở huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục các bảng
• 1.3. Danh mục các hình, hộp
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển sản xuất cây dược liệu tại huyện Hải Hậu

Huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, nổi bật với tiềm năng phát triển sản xuất cây dược liệu. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi và truyền thống trồng cây thuốc lâu đời, huyện đã trở thành một trong những địa phương đi đầu trong lĩnh vực này. Cây dược liệu không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của huyện Hải Hậu

Hải Hậu có diện tích 226 km², với khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ, rất thích hợp cho việc trồng các loại cây dược liệu. Kinh tế huyện chủ yếu dựa vào nông nghiệp, trong đó cây dược liệu đang dần trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn.

1.2. Vai trò của cây dược liệu trong phát triển kinh tế nông thôn

Cây dược liệu không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn giúp cải thiện đời sống người dân. Việc phát triển sản xuất cây dược liệu còn góp phần bảo vệ môi trường và gìn giữ nguồn tài nguyên quý giá của địa phương.

II. Thách thức trong phát triển sản xuất cây dược liệu tại Hải Hậu

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển sản xuất cây dược liệu tại huyện Hải Hậu vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như quy hoạch chưa đồng bộ, chất lượng sản phẩm chưa cao và thị trường tiêu thụ còn hạn chế đang cản trở sự phát triển bền vững của ngành này.

2.1. Quy hoạch sản xuất cây dược liệu chưa đồng bộ

Việc phát triển cây dược liệu tại Hải Hậu còn diễn ra ngoài quy hoạch, dẫn đến tình trạng sản xuất manh mún, không hiệu quả. Cần có sự điều chỉnh và quy hoạch hợp lý để phát triển bền vững.

2.2. Chất lượng sản phẩm và tiêu thụ còn hạn chế

Chất lượng sản phẩm cây dược liệu chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Việc tiêu thụ sản phẩm còn gặp nhiều khó khăn do thiếu liên kết giữa người sản xuất và doanh nghiệp.

III. Giải pháp quy hoạch vùng sản xuất cây dược liệu tại Hải Hậu

Để phát triển sản xuất cây dược liệu bền vững, huyện Hải Hậu cần thực hiện quy hoạch vùng sản xuất một cách đồng bộ và hiệu quả. Việc này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm.

3.1. Xác định vùng trồng cây dược liệu phù hợp

Cần xác định các vùng đất có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển cây dược liệu, từ đó xây dựng kế hoạch sản xuất cụ thể cho từng vùng.

3.2. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng cho sản xuất

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng như hệ thống tưới tiêu, giao thông và kho bãi sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cây dược liệu.

IV. Đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển sản xuất cây dược liệu

Đào tạo nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng sản xuất cây dược liệu. Cần tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo kỹ thuật trồng và chăm sóc cây dược liệu cho nông dân.

4.1. Tổ chức các lớp tập huấn cho nông dân

Hàng năm, huyện cần tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây dược liệu, giúp nông dân nâng cao kiến thức và kỹ năng sản xuất.

4.2. Hỗ trợ kỹ thuật từ các chuyên gia

Cần có sự hỗ trợ từ các chuyên gia trong lĩnh vực dược liệu để tư vấn và hướng dẫn nông dân trong quá trình sản xuất.

V. Liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cây dược liệu

Liên kết giữa người sản xuất và doanh nghiệp là rất cần thiết để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm cây dược liệu. Việc này không chỉ giúp nông dân tiêu thụ sản phẩm dễ dàng mà còn nâng cao giá trị kinh tế cho cây dược liệu.

5.1. Tạo mối liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp

Cần xây dựng các hợp tác xã hoặc tổ hợp tác để tạo mối liên kết chặt chẽ giữa nông dân và doanh nghiệp, từ đó đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

5.2. Phát triển thị trường tiêu thụ cây dược liệu

Cần nghiên cứu và phát triển các kênh tiêu thụ sản phẩm cây dược liệu, từ đó mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

VI. Kết luận và triển vọng phát triển cây dược liệu tại Hải Hậu

Phát triển sản xuất cây dược liệu tại huyện Hải Hậu là một hướng đi đúng đắn, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để khắc phục các thách thức hiện tại.

6.1. Tầm quan trọng của cây dược liệu trong phát triển kinh tế

Cây dược liệu không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

6.2. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với những giải pháp đồng bộ và sự hỗ trợ từ chính quyền, cây dược liệu sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, góp phần vào sự phát triển bền vững của huyện Hải Hậu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường y dược liệu tự nhiên đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 80% dân số tại các quốc gia đang phát triển phụ thuộc vào nguồn dược liệu tự nhiên trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Tại Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ dược liệu hàng năm dao động từ 50.000 đến 60.000 tấn phục vụ sản xuất thuốc đông y, tân dược và thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Mặc dù sở hữu hệ sinh thái phong phú với hơn 5.000 loài thực vật làm thuốc, thị trường nội địa mới chỉ chủ động được khoảng 25% nguồn cung, trong khi 75% còn lại phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định là địa phương ven biển thuộc vùng đồng bằng sông Hồng có tiềm năng lớn trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng phù sa màu mỡ và mạng lưới tưới tiêu hoàn chỉnh, diện tích canh tác cây dược liệu toàn huyện đã mở rộng lên 640 ha vào năm 2018, tập trung chủ yếu vào hai loại cây chủ lực là đinh lăng và dây thìa canh. Tuy nhiên, quá trình sản xuất tại địa phương vẫn đối mặt với nhiều rào cản như phát triển tự phát ngoài quy hoạch, kỹ thuật sơ chế bảo quản sau thu hoạch còn hạn chế và các chuỗi liên kết tiêu thụ chưa thực sự bao phủ toàn diện.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng triển khai các giải pháp sản xuất và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị cây dược liệu trên địa bàn huyện Hải Hậu giai đoạn 2014 - 2017 và dữ liệu thực tế năm 2018. Kết quả nghiên cứu xác lập các luận cứ khoa học thực tiễn giúp nâng cao giá trị sản xuất vượt mức 20 triệu đồng/sào/năm, nâng thu nhập hỗn hợp đạt 1,4 đến 2,1 triệu đồng/công lao động, tạo đòn bẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phát triển kinh tế nông nghiệp hàng hóa kết hợp với lý thuyết hàm sản xuất cổ điển mô tả mối quan hệ đầu vào và đầu ra: Q = f(X1, X2, X3,..., Xn), trong đó năng suất và sản lượng chịu sự tác động trực tiếp từ vốn, lao động, tài nguyên đất đai và tiến bộ khoa học công nghệ. Đối với cây dược liệu, đây là nông sản hàng hóa đặc thù có giá trị kinh tế cao, đòi hỏi sự khắt khe về hoạt chất sinh học và độ an toàn. Vì vậy, khung phân tích tích hợp tiêu chuẩn thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (GACP-WHO) và tiêu chuẩn VietGAP.

Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa lý thuyết chuỗi giá trị và liên kết kinh tế trong nông nghiệp. Việc hình thành liên kết bốn nhà (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông) đóng vai trò then chốt trong việc phân bổ rủi ro, ổn định đầu ra và kiểm soát chất lượng nông sản. Kinh nghiệm quốc tế từ Trung Quốc với 137.594 ha chuyên canh 250 loài dược liệu và Thái Lan với chiến lược phát triển dược liệu gắn liền hệ thống y tế cộng đồng cho thấy vai trò quyết định của quy hoạch vùng tập trung và hợp đồng bao tiêu chính thức. Kết quả kiểm nghiệm 100% mẫu đất tại Hải Hậu đạt tiêu chuẩn giới hạn kim loại nặng theo QCVN 03:2008/BTNMT là tiền đề lý thuyết quan trọng để xây dựng vùng trồng chuyên canh đạt chuẩn quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong mốc thời gian từ tháng 10 năm 2017 đến tháng 9 năm 2018. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Niên giám thống kê huyện Hải Hậu giai đoạn 2014 - 2016, báo cáo chuyên ngành của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trạm Khuyến nông và Chi cục Thống kê huyện.

Dữ liệu sơ cấp được điều tra trực tiếp với tổng cỡ mẫu là 102 đối tượng đại diện thông qua phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích. Cụ thể, mẫu khảo sát bao gồm: 8 cán bộ quản lý cấp huyện và cấp xã; 90 hộ nông dân canh tác dược liệu từ 3 năm trở lên (gồm 45 hộ trồng dây thìa canh tham gia tổ hợp tác liên kết với Công ty TNHH Nam Dược tại xã Hải Lộc và 45 hộ trồng đinh lăng phân tán tại xã Hải Quang); cùng 4 cơ sở thu mua và đơn vị cung ứng đầu vào.

Phương pháp phân tích số liệu bao gồm thống kê mô tả (tính toán số tuyệt đối, số tương đối, số bình quân) và thống kê so sánh thông qua phần mềm SPSS 22.0. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm lượng hóa chính xác sự khác biệt về chi phí, doanh thu, lợi nhuận giữa mô hình canh tác có liên kết chuỗi và mô hình tự tiêu thụ, đồng thời xác định rõ các nhân tố thể chế, vốn và kỹ thuật tác động đến năng lực tổ chức sản xuất của nông hộ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô sản xuất dược liệu của huyện Hải Hậu có sự tăng trưởng ấn tượng, đạt tổng diện tích 640 ha vào năm 2018. Quá trình chuyển đổi cơ cấu đất nông nghiệp diễn ra theo chiều hướng tích cực, trong đó diện tích nuôi trồng thủy sản tăng 113,78% từ 1.867,9 ha lên 2.418,3 ha trong giai đoạn 2014 - 2016, tạo ra quỹ đất gò vườn vượt ao màu mỡ rất thích hợp để mở rộng diện tích trồng cây thuốc. Nhóm đất phù sa trẻ chiếm 56,1% diện tích tự nhiên toàn huyện là nền tảng tự nhiên xuất sắc cho cây đinh lăng và dây thìa canh phát triển.

Thứ hai, hiệu quả kinh tế của mô hình trồng dược liệu vượt trội hoàn toàn so với các cây trồng truyền thống. Giá trị sản xuất từ canh tác đinh lăng và dây thìa canh đạt trên 20 triệu đồng/sào/năm (tương đương hơn 550 triệu đồng/ha/năm). Chỉ tiêu thu nhập hỗn hợp tính trên mỗi công lao động gia đình đạt từ 1,4 đến 2,1 triệu đồng/công/năm, mang lại nguồn thu nhập cao gấp 3 đến 4 lần so với độc canh cây lúa nước.

Thứ ba, sự hình thành các chuỗi liên kết giá trị bước đầu đem lại sự ổn định cho thị trường đầu ra. Địa phương đã kết nối thành công các hộ nông dân với 2 doanh nghiệp dược phẩm lớn gồm Công ty TNHH Nam Dược và Công ty Cổ phần Traphaco, cùng 20 cơ sở kinh doanh thu gom, 1 hợp tác xã và 2 tổ hợp tác. Hàng năm, huyện duy trì tổ chức 02 lớp tập huấn kỹ thuật chuyển giao công nghệ cho các xã trọng điểm, kết hợp tận dụng mạng lưới 2.177 km giao thông nông thôn (với 835 km đường trục chính nội đồng) để hỗ trợ vận chuyển và tiêu thụ dược liệu.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả vượt bậc của cây dược liệu tại Hải Hậu xuất phát từ việc khai thác đúng tiềm năng thổ nhưỡng và nguồn nước ngọt dồi dào từ hệ thống sông Ninh Cơ, sông Sò với chế độ thủy triều tiếp nước 17 - 18 lần/năm giúp cải tạo đất liên tục. Dữ liệu thực nghiệm khi được biểu diễn qua biểu đồ cột so sánh sẽ phản ánh sự chênh lệch rõ nét: các hộ tại xã Hải Lộc tham gia chuỗi liên kết với Công ty TNHH Nam Dược đạt mức độ an toàn tài chính và giá bán ổn định hơn 30% so với các hộ tự tiêu thụ tại xã Hải Quang.

Tuy vậy, việc phát triển ngành dược liệu tại huyện vẫn bộc lộ những điểm nghẽn lớn. Tình trạng nông dân mở rộng diện tích tự phát ngoài quy hoạch vẫn tiếp diễn, gây nguy cơ mất cân bằng cung cầu khi thị trường biến động. Đa phần các nông hộ chưa đầu tư đồng bộ hệ thống phơi sấy, kho lạnh bảo quản khiến tỷ lệ hao hụt dược tính sau thu hoạch còn ở mức đáng kể. Bên cạnh đó, tác động của biến đổi khí hậu và hiện tượng nước biển dâng đã làm suy giảm 80 ha đất tự nhiên của huyện trong giai đoạn 2014 - 2015, đặt ra thách thức lâu dài về nguy cơ nhiễm mặn nguồn nước tưới trong mùa khô kéo dài.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện và quản lý nghiêm ngặt quy hoạch vùng chuyên canh: Ủy ban nhân dân huyện Hải Hậu và các xã cần rà soát quỹ đất, tổ chức dồn điền đổi thửa và chuyển đổi thêm 150 đến 200 ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng dược liệu tập trung trong giai đoạn 2019 - 2022. Thiết lập ranh giới rõ ràng cho vùng sản xuất đinh lăng và dây thìa canh nhằm đảm bảo điều kiện cách ly đạt chuẩn GACP-WHO.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả chuỗi liên kết và mở rộng hợp đồng bao tiêu: Doanh nghiệp chế biến dược liệu phối hợp cùng các hợp tác xã nông nghiệp tiến hành ký hợp đồng bao tiêu dài hạn bằng văn bản cho 100% hộ dân thuộc vùng quy hoạch, nâng tỷ trọng sản lượng dược liệu tiêu thụ qua hợp đồng chính thức lên 85% trước năm 2023. Doanh nghiệp cần chủ động ứng trước giống chuẩn và vật tư phân bón hữu cơ cho bà con nông dân.

Thứ ba, hiện đại hóa công nghệ sơ chế và hạ tầng bảo quản: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng chính quyền địa phương cân đối nguồn vốn hỗ trợ xây dựng từ 5 đến 10 nhà sơ chế tập trung trang bị máy thái, máy rửa và hệ thống lò sấy sử dụng năng lượng sạch cho các cụm xã trong giai đoạn 2020 - 2025, giải quyết dứt điểm tình trạng phơi thủ công phụ thuộc vào thời tiết.

Thứ tư, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường quản lý thị trường: Trạm Khuyến nông huyện đẩy mạnh tổ chức từ 4 đến 6 khóa tập huấn chuyên sâu mỗi năm về quy trình phòng trừ dịch hại sinh học và quản lý ghi chép nhật ký đồng ruộng. Đồng thời, lực lượng quản lý thị trường cần tăng cường kiểm tra nguồn gốc giống cây trôi nổi và kiểm soát chất lượng dược liệu lưu thông trên địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các cơ quan quản lý nhà nước, cán bộ hoạch định chính sách nông nghiệp tại Ủy ban nhân dân cấp huyện, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Nam Định. Luận văn cung cấp căn cứ thực chứng để xây dựng đề án tái cơ cấu ngành trồng trọt, định hướng quy hoạch 640 ha dược liệu và ban hành chính sách hỗ trợ nông thôn mới nâng cao.

Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp dược phẩm, hợp tác xã và thương nhân kinh doanh nông sản (tiêu biểu như Nam Dược, Traphaco, Dược phẩm Nam Hà). Dữ liệu phân tích giúp doanh nghiệp hoạch định chiến lược đầu tư vùng nguyên liệu sạch, hoàn thiện cơ chế chia sẻ lợi ích và xây dựng mô hình liên kết hợp đồng bền vững với người nông dân.

Nhóm thứ ba là các ban quản trị tổ hợp tác và bà con nông dân trực tiếp canh tác cây dược liệu. Tài liệu giúp người sản xuất nắm bắt đầy đủ các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, tối ưu hóa mức thu nhập hỗn hợp 1,4 đến 2,1 triệu đồng/công và áp dụng chuẩn xác quy trình phòng trừ sâu bệnh an toàn sinh học.

Nhóm thứ tư là giảng viên, học viên cao học và sinh viên các chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị kinh doanh nông nghiệp, Phát triển nông thôn. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp chọn mẫu phân tầng với 102 đối tượng, khung xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS và cách tiếp cận liên kết chuỗi giá trị nông sản đặc thù.

Câu hỏi thường gặp

Cây dược liệu nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất tại huyện Hải Hậu? Đinh lăng và dây thìa canh là hai cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao nhất trên địa bàn. Kết quả khảo sát thực địa cho thấy giá trị sản xuất bình quân đạt trên 20 triệu đồng/sào/năm, mang lại thu nhập hỗn hợp cho người lao động từ 1,4 đến 2,1 triệu đồng/công/năm, cao hơn nhiều so với canh tác lúa.

Thổ nhưỡng và nguồn nước tại huyện Hải Hậu có đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất GACP-WHO không? Có. Kết quả phân tích 14 mẫu đất đại diện tại 8 xã trong huyện cho thấy 100% số mẫu đều có hàm lượng kim loại nặng nằm dưới ngưỡng tối đa cho phép theo QCVN 03:2008/BTNMT. Nguồn nước từ hệ thống sông Ninh Cơ và sông Sò dồi dào, đảm bảo điều kiện phát triển vùng dược liệu sạch chuẩn quốc tế.

Mô hình liên kết sản xuất dược liệu tại xã Hải Lộc hoạt động theo cơ chế nào? Tại xã Hải Lộc, 45 hộ nông dân tham gia tổ hợp tác sản xuất dây thìa canh ký kết hợp đồng cung ứng và tiêu thụ trực tiếp với Công ty TNHH Nam Dược. Doanh nghiệp cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật GACP-WHO và cam kết bao tiêu toàn bộ sản lượng thu hoạch với mức giá ổn định theo hợp đồng.

Vì sao huyện Hải Hậu cần kiểm soát việc mở rộng diện tích dược liệu tự phát? Việc trồng tự phát ngoài quy hoạch dễ dẫn đến rủi ro dư thừa nguồn cung cục bộ, bị tư thương ép giá và không đảm bảo chất lượng hoạt chất do thiếu kiểm soát nguồn giống. Đồng thời, đất tự nhiên của huyện bị giảm 80 ha do xâm nhập mặn, đòi hỏi việc chuyển đổi cây trồng phải nằm trong quy hoạch an toàn.

Thời gian thu hoạch và chu kỳ khai thác của các cây dược liệu chủ lực như thế nào? Dây thìa canh là cây thu hái thân lá định kỳ từ 3 đến 4 lứa mỗi năm, chu kỳ khai thác kéo dài nhiều năm trước khi phải trồng lại. Trong khi đó, cây đinh lăng là cây lâu năm có thể thu hoạch thân lá định kỳ và khai thác toàn bộ rễ củ sau 3 đến 5 năm canh tác để đạt giá trị dược tính cao nhất.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất cây dược liệu gắn với chuỗi giá trị và quy chuẩn chất lượng GACP-WHO.
• Đánh giá chi tiết thực trạng 640 ha dược liệu tại huyện Hải Hậu, khẳng định ưu thế vượt trội của cây đinh lăng và dây thìa canh với giá trị sản xuất trên 20 triệu đồng/sào/năm.
• Xác định rõ vai trò then chốt của mô hình liên kết bốn nhà thông qua phân tích dữ liệu 102 đối tượng khảo sát và chỉ ra các hạn chế về quy hoạch tự phát, hạ tầng sơ chế và rủi ro xâm nhập mặn.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về quy hoạch vùng, củng cố hợp đồng bao tiêu, đầu tư công nghệ sấy bảo quản và nâng cao trình độ nông hộ trong lộ trình 2020 - 2025.
• Kêu góp chính quyền địa phương, các hợp tác xã và doanh nghiệp dược phẩm khẩn trương hiện thực hóa các chính sách khuyến nông và tích tụ ruộng đất nhằm đưa Hải Hậu trở thành vùng nguyên liệu dược liệu trọng điểm của miền Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN HÙNG MẠNH GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CÂY DƯỢC LIỆU Ở HUYỆN HẢI HẬU, TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 862015 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Viết Đăng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày.

năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Hùng Mạnh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn thạc sĩ của mình, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình từ rất nhiều cá nhân và tập thể. Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới sự giúp đỡ của các thầy, cô giáo Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Kinh tế Nông nghiệp và Chính sách, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã truyền dạy những kiến thức và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập tại Học viện. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của TS. Nguyễn Viết Đăng – giảng viên hướng dẫn khoa học đã dành nhiều thời gian, tâm huyết để hướng dẫn, định hướng cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn UBND huyện Hải Hậu, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê huyện Hải Hậu; Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Nam Định và nhân dân địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu luận văn. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn tới gia đình, người thân cùng bạn bè đã cổ vũ động viên và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn này. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày. năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Hùng Mạnh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục các bảng .vii Danh mục các hình, hộp .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của luận văn.

Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về phát triển sản xuất cây dược liệu. Một số khái niệm có liên quan. Đặc điểm và vai trò của cây dược liệu. Nội dung nghiên cứu giải pháp phát triển sản xuất cây dược liệu.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất cây dược liệu. Cơ sở thực tiễn. Thực tiễn phát triển sản xuất cây dược liệu ở một số quốc gia trên thế giới. Thực tiễn sản xuất cây dược liệu tại Việt Nam.

Bài học rút ra từ thực tiễn sản xuất cây dược liệu trên thế giới và tại Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn. 24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đặc điểm tự nhiên. Tình hình kinh tế - xã hội của huyện. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng thực hiện các giải pháp phát triển sản xuất cây dược liệu tại huyện Hải Hậu. Giải pháp quy hoạch vùng sản xuất dược liệu. Giải pháp về đầu tư tăng cường hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho phát triển sản xuất cây dược liệu ở huyện Hải Hậu. Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng lao động cho phát triển sản xuất cây dược liệu ở huyện Hải Hậu.

Giải pháp về liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm cây dược liệu ở huyện Hải Hậu. Kết quả và hiệu quả sản xuất cây dược liệu tại huyện Hải Hậu. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất cây dược liệu ở huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Yếu tố về cơ chế chính sách phát triển sản xuất nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

Yếu tố về năng lực của các hộ sản xuất cây dược liệu. Yếu tố về năng lực của cán bộ địa phương và cơ sở về tổ chức thực hiện các giải pháp. Yếu tố thuộc về nguồn lực của địa phương trong tổ chức thực hiện các giải pháp .5 Các nhân tố khác. Một số giải pháp nhằm phát triển sản xuất cây dược liệu ở huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.

Hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất. Tăng cường liên kết, hợp tác trong phát triển sản xuất cây dược liệu. 67 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phát triển thị trường tiêu thụ cây dược liệu.

Giải pháp nâng cao năng lực tổ chức sản xuất của hộ. Giải pháp về quản lý thị trường. Kết luận và khuyến nghị. Về phía Nhà nước.

Về phía tỉnh Nam Định. 71 Tài liệu tham khảo. 75 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật GACP-WHO Thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu theo khuyến cáo của Tổ chức y tế thế giới (WHO) GTSX Giá trị sản xuất GTGT Giá trị gia tăng HTX Hợp tác xã HQSX Hiệu quả sản xuất VietGAP (Vietnamese Good Agricultural Practices) Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam YHCT Y học cổ truyền vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất đai huyện Hải Hậu năm 2014 - 2016.

Tình hình dân số và lao động của huyện giai đoạn 2014 – 2016. Tình hình cơ sở vật chất của huyện Hải Hậu năm 2017. Tổng giá trị sản xuất và cơ cấu các ngành kinh tế huyện Hải Hậu giai đoạn 2014-2016. Bảng phân bổ số lượng mẫu điều tra.

Quy hoạch bố trí đất trồng dược liệu các xã, thị trấn. Kết quả phát triển sản xuất cây dược liệu huyện Hải Hậu năm 2017. Kết quả thực hiện Quy hoạch phát triển sản xuất dược liệu trên địa bàn huyện Hải Hậu so với quy hoạch. Đánh giá quy hoạch phát triển sản xuất cây dược liệu huyện Hải Hậu.

Khái quát một số chính sách thu hút đầu tư cho sản xuất dược liệu của huyện Hải Hậu. Cơ sở hạ tầng cho sản xuất dược liệu huyện Hải Hậu năm 2017. Đánh giá của người dân về kết quả các chính sách hỗ trợ CSHT cho sản xuất dược liệu trên địa bàn Hải Hậu. Nhu cầu đầu tư CSHT cho phát triển sản xuất dược liệu.

Kết quả tập huấn nhân lực cho sản xuất cây dược liệu huyện Hải Hậu. Tình hình khuyến nông trong sản xuất dược liệu huyện Hải Hậu. Kết quả thực hiện giải pháp liên kết sản xuất – tiêu thụ cây dược liệu huyện Hải Hậu năm 2017. Kết quả liên kết doanh nghiệp và người dân sản xuất dược liệu.

Lợi ích các bên nhận được khi tham gia liên kết. Diện tích và một số đặc điểm của các loại cây dược liệu trên địa bàn huyện Hải Hậu năm 2017. Kết quả và hiệu quả sản xuất cây dược liệu tại các xã điều tra (tính bình quân 1 sào/năm). Đánh giá của các doanh nghiệp, cơ sở thu gom về chính sách hỗ trợ phát triển.

Ảnh hưởng của vốn sản xuất đến bình quân diện tích, sản lượng dược liệu của hộ trên địa bàn huyện Hải Hậu năm 2017. Thông tin cơ bản về cán bộ điều tra .65 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH, HỘP Hình 3. Bản đồ huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Sơ đồ kênh tiêu thụ sản phẩm dược liệu huyện Hải Hậu, 2017.

Quy hoạch phát triển sản xuất cây dược liệu huyện Hải Hậu khá tốt. Trồng thìa canh chúng tôi được hỗ trợ nhiều lắm. Ý kiến của người dân về khuyến nông địa phương. Liên kết với hộ dân không cần hợp đồng nhưng vẫn chắc chắn.

Chúng tôi hầu như không nhận được hỗ trợ nào cả .63 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Nguyễn Hùng Mạnh 2. Tên luận văn: Giải pháp phát triển sản xuất cây dược liệu ở huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp Mã số: 8620115 4.

Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam 5. Kết quả nghiên cứu chính Dược liệu là cây trồng truyền thống, chủ lực của huyện Hải Hậu những năm gần đây, góp phần nâng cao thu nhập của hộ gia đình và phát triển kinh tế nông thôn hiệu quả. Tuy nhiên việc phát triển sản xuất cây dược liệu ở huyện còn tồn tại nhiều vấn đề như việc phát triển ngoài quy hoạch còn diễn ra, quá trình sơ chế sản phẩm chưa thực sự hiệu quả, việc tiêu thụ sản phẩm chưa thống nhất, còn gặp nhiều khó khăn. Do đó việc triển khai các giải pháp phát triển sản xuất cây dược liệu trên địa bàn huyện Hải Hậu là vô cùng cần thiết.

Nghiên cứu được tiến hành nhằm phân tích thực trạng và kết quả triển khai các giải pháp phát triển sản xuất cây dược liệu trên địa bàn huyện Hải Hậu có ý nghĩa lý luận và thực tiễn với địa phương. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở đánh giá thực trạng và phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới triển khai các giải pháp phát triển cây dược liệu từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện các giải pháp phát triển cây dược liệu ở huyện Hải Hậu trong những năm tới. Luận văn đã góp phần hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến đề tài như: Khái niệm có liên quan tới phát triển cây dược liệu, vai trò và đặc điểm của cây dược liệu, nội dung nghiên cứu các giải pháp phát triển cây dược liệu cũng như các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất cây dược liệu. Khái quát được một số kinh nghiệm trên thế giới và Việt Nam từ đó rút ra bài học cho huyện Hải Hậu trong việc thực hiện các giải pháp phát triển cây dược liệu trong tương lai.