Giải pháp phát triển kinh tế tư nhân tại Bình Định giai đoạn 2010 – 2015

Luận văn thạc sĩ phân tích sự phát triển kinh tế tư nhân tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2010-2015, nêu rõ các yếu tố ảnh hưởng và kết quả đạt được.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân Tại Bình Định Giai Đoạn 2010 – 2015
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 1.1.2. Giới hạn vấn đề nghiên cứu
• 1.1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.1.4. Đặc điểm của kinh tế tư nhân
• 1.1.5. Lợi thế và hạn chế của kinh tế tư nhân
• 1.1.6. NỘI DUNG CỦA PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN
• 1.1.6.1. Phát triển số lượng doanh nghiệp
• 1.1.6.2. Mở rộng quy mô doanh nghiệp
• 1.1.6.3. Nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN TẠI BÌNH ĐỊNH THỜI GIAN QUA
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN TẠI BÌNH ĐỊNH THỜI GIAN ĐẾN

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế tư nhân tại Bình Định

Giai đoạn 2010 – 2015, kinh tế tư nhân tại Bình Định đã có những bước phát triển đáng kể. Chính sách của Đảng và Nhà nước đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân phát triển. Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp và sự đa dạng trong các loại hình doanh nghiệp đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để phát triển kinh tế tư nhân một cách bền vững.

1.1. Khái niệm và vai trò của kinh tế tư nhân

Kinh tế tư nhân được hiểu là khu vực kinh tế hoạt động dựa trên tư liệu sản xuất và lao động tư nhân. Vai trò của kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế là rất quan trọng, đặc biệt trong việc tạo ra việc làm và tăng trưởng kinh tế.

1.2. Chính sách phát triển kinh tế tư nhân tại Bình Định

Chính sách phát triển kinh tế tư nhân tại Bình Định đã được triển khai mạnh mẽ, bao gồm các biện pháp hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và thị trường. Những chính sách này đã giúp doanh nghiệp tư nhân phát triển và đóng góp vào ngân sách địa phương.

II. Thách thức trong phát triển kinh tế tư nhân tại Bình Định

Mặc dù có nhiều tiến bộ, kinh tế tư nhân tại Bình Định vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các doanh nghiệp tư nhân thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường. Hơn nữa, sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhà nước cũng tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp tư nhân.

2.1. Khó khăn trong tiếp cận vốn

Nhiều doanh nghiệp tư nhân gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng. Điều này hạn chế khả năng mở rộng sản xuất và đầu tư vào công nghệ mới.

2.2. Cạnh tranh và áp lực từ thị trường

Sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp nhà nước và các công ty lớn khác khiến cho doanh nghiệp tư nhân khó khăn trong việc duy trì và phát triển thị phần của mình.

III. Giải pháp phát triển kinh tế tư nhân tại Bình Định

Để phát triển kinh tế tư nhân một cách bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc cải cách chính sách, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.1. Cải cách chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Cần có những chính sách hỗ trợ rõ ràng và cụ thể cho doanh nghiệp tư nhân như giảm thuế, hỗ trợ vay vốn và đào tạo nguồn nhân lực.

3.2. Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và công nghệ

Hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trong việc tiếp cận công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển kinh tế tư nhân đã mang lại nhiều lợi ích cho tỉnh Bình Định. Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp và việc làm đã cải thiện đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

4.1. Tác động đến đời sống người dân

Sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân đã tạo ra nhiều việc làm, giúp nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân tại Bình Định.

4.2. Đóng góp vào ngân sách địa phương

Các doanh nghiệp tư nhân đã đóng góp đáng kể vào ngân sách địa phương, từ đó tạo điều kiện cho các hoạt động phát triển hạ tầng và dịch vụ công cộng.

V. Kết luận và tương lai của kinh tế tư nhân tại Bình Định

Tương lai của kinh tế tư nhân tại Bình Định phụ thuộc vào việc thực hiện các giải pháp phát triển hiệu quả. Cần tiếp tục cải cách chính sách và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

5.1. Triển vọng phát triển kinh tế tư nhân

Với những chính sách hỗ trợ hợp lý, kinh tế tư nhân tại Bình Định có thể phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của tỉnh.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng cho doanh nghiệp tư nhân trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong thời gian tới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế tư nhân đóng vai trò là động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội tại các địa phương. Trong giai đoạn 2005 - 2010, tỉnh Bình Định ghi nhận tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm địa phương (GDP) bình quân đạt 10,9%, tăng 1,7% so với giai đoạn 2001 - 2005, với GDP bình quân đầu người đạt 940 USD. Lực lượng lao động tham gia hoạt động kinh tế đạt 835.400 người, trong đó khu vực ngoài nhà nước chiếm tỷ trọng áp đảo với 790.700 lao động. Số lượng doanh nghiệp tư nhân đã có sự bứt phá mạnh mẽ từ 1.438 doanh nghiệp năm 2006 lên 2.731 doanh nghiệp năm 2010. Tuy nhiên, khu vực này vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn: quy mô vốn hạn hẹp với 88,5% doanh nghiệp gặp trở ngại tiếp cận nguồn vốn, sự phân bố bất cân xứng khi hơn 50% doanh nghiệp tập trung tại thành phố Quy Nhơn, và tỷ trọng doanh thu xuất khẩu giảm từ 6,2% năm 2006 xuống còn 4,8% năm 2010.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển kinh tế tư nhân, phân tích toàn diện thực trạng hoạt động của các loại hình doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn tỉnh Bình Định giai đoạn 2006 - 2010, từ đó hoạch định hệ thống giải pháp đồng bộ có giá trị ứng dụng thực tiễn cho giai đoạn 2010 - 2015. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 3 loại hình doanh nghiệp cốt lõi gồm công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần và doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn 11 đơn vị hành chính của tỉnh Bình Định. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa chiến lược trong việc tối ưu hóa hiệu quả phân bổ nguồn vốn, nâng tỷ trọng đóng góp của kinh tế tư nhân vào giá trị sản xuất dịch vụ vượt mức 69,0% và xây dựng trên 64,0%, tạo đòn bẩy vững chắc cho mục tiêu công nghiệp hóa - hiện đại hóa địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của Lý thuyết Tăng trưởng Kinh tế Tân cổ điển (Neoclassical Growth Theory) của Robert Solow nhấn mạnh vai trò của vốn, lao động, tiến bộ công nghệ và Lý thuyết Thể chế Kinh tế Hiện đại (New Institutional Economics) khẳng định tầm quan trọng của môi trường pháp lý và chính sách công đối với hiệu quả kinh doanh tư nhân.

Mô hình nghiên cứu thiết lập khung đánh giá sự phát triển kinh tế tư nhân qua 5 trụ cột nội dung: gia tăng số lượng doanh nghiệp, mở rộng quy mô vốn và lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ, mở rộng thị trường nội địa cùng xuất khẩu, và tăng cường liên kết chuỗi giá trị. Các trụ cột này chịu sự tác động tương hỗ từ 5 nhóm nhân tố môi trường kinh doanh: dung lượng thị trường, hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật, khả năng tiếp cận thông tin, mối quan hệ quản lý nhà nước - doanh nghiệp, cùng lợi thế địa lý tự nhiên 134 km bờ biển. Khung lý thuyết làm rõ 4 khái niệm nền tảng: khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm vô hạn, công ty trách nhiệm hữu hạn có tư cách pháp nhân từ 2 đến 50 thành viên, và công ty cổ phần với khả năng huy động vốn xã hội hóa cao.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê của Cục Thống kê tỉnh Bình Định, các báo cáo tổng kết giai đoạn 2006 - 2010 của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Định, Sở Thương mại Bình Định cùng số liệu điều tra doanh nghiệp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng đối với dữ liệu thống kê của 2.731 doanh nghiệp đang hoạt động trên toàn bộ 11 đơn vị hành chính của tỉnh, kết hợp phân tích mẫu khảo sát chuyên đề gồm 100% các ngành kinh tế then chốt gồm công nghiệp - xây dựng, thương mại - dịch vụ, và nông - lâm - thủy sản. Phương pháp phân tích thực chứng kết hợp phân tích chuẩn tắc, so sánh chuỗi thời gian 5 năm (2006 - 2010) và thống kê mô tả được lựa chọn nhằm bảo đảm tính khách quan, phản ánh chính xác quy luật vận động nội tại và tính đặc thù kinh tế của vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Khung thời gian nghiên cứu thực địa và xử lý dữ liệu được tiến hành trong giai đoạn 2010, định hướng đề xuất giải pháp ứng dụng xuyên suốt giai đoạn 2010 - 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, số lượng doanh nghiệp tư nhân tăng trưởng vượt bậc với cơ cấu loại hình chuyển dịch tích cực. Tổng số doanh nghiệp tăng 1,8 lần, từ 1.438 đơn vị năm 2006 lên 2.731 đơn vị năm 2010, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 17,5%/năm. Công ty trách nhiệm hữu hạn chiếm tỷ trọng lớn nhất và tăng từ 46,94% lên 55,91% (1.527 doanh nghiệp); công ty cổ phần đạt tốc độ tăng nhanh nhất 27,5%/năm, tăng từ 3,48% lên 4,83% (132 doanh nghiệp); trong khi doanh nghiệp tư nhân giảm từ 49,58% xuống còn 39,26% (1.072 doanh nghiệp).

Thứ hai, cơ cấu ngành nghề ghi nhận sự bứt phá của khu vực dịch vụ và xây dựng. Lĩnh vực thương mại - dịch vụ tăng gấp 2,22 lần, đạt 1.410 doanh nghiệp, chiếm 51,6% tổng số doanh nghiệp năm 2010; đóng góp 2.546,8 tỷ đồng giá trị sản xuất dịch vụ, chiếm tỷ trọng áp đảo 69,0% toàn tỉnh. Khu vực xây dựng tư nhân tăng gấp 3,13 lần, đạt giá trị 4.856,6 tỷ đồng, chiếm 64,0% toàn ngành của tỉnh. Ngược lại, giá trị sản xuất thủy sản, nông, lâm nghiệp giảm tỷ trọng từ 4,5% năm 2006 (316,2 tỷ đồng) xuống chỉ còn 1,8% năm 2010 (257,6 tỷ đồng).

Thứ ba, rào cản tài chính và quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ tiếp tục là điểm nghẽn lớn. Có 88,5% doanh nghiệp xác nhận gặp khó khăn nghiêm trọng về vốn, làm triệt tiêu cơ hội mở rộng thị trường. Vốn bình quân năm 2010 ở công ty cổ phần đạt 22.520,9 triệu đồng, công ty TNHH đạt 9.072,6 triệu đồng, và doanh nghiệp tư nhân chỉ đạt khoảng 3.000 triệu đồng. Quy mô lao động bình quân toàn khu vực tư nhân ở mức thấp với 53 người/doanh nghiệp, trong đó công ty TNHH là 30 người và doanh nghiệp tư nhân là 18 người.

Thứ tư, không gian kinh tế phân bố mất cân đối nghiêm trọng. Thành phố Quy Nhơn tập trung hơn 50% tổng số doanh nghiệp toàn tỉnh, trong khi 4 huyện miền núi gồm An Lão (0,8%), Vĩnh Thạnh (1,4%), Vân Canh (0,26%) và Hoài Ân (0,26%) có mật độ doanh nghiệp rất thưa thớt. Doanh thu thị trường xuất khẩu năm 2010 đạt 6.157,3 tỷ đồng nhưng tỷ trọng giảm từ 6,2% năm 2006 xuống 4,8% năm 2010.

Thảo luận kết quả

Thực trạng doanh nghiệp tập trung vào thương mại - dịch vụ ngắn hạn và gặp rào cản vốn xuất phát từ việc thị trường vốn chưa phát triển, thủ tục định giá bất động sản làm tài sản bảo đảm còn phức tạp. Các hạn chế về công nghệ và phương pháp bán hàng truyền thống khiến chất lượng sản phẩm chưa tạo được lợi thế cạnh tranh cao.

Để phản ánh trực quan các phát hiện, dữ liệu nghiên cứu nên được trực quan hóa qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ trọng chuyển dịch loại hình doanh nghiệp giai đoạn 2006 - 2010, biểu đồ cột chồng so sánh giá trị sản xuất theo ngành kinh tế, và bản đồ nhiệt thể hiện sự phân bổ 2.731 doanh nghiệp trên 11 huyện, thành phố. So sánh với kinh nghiệm quốc tế như mô hình bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ của Cộng hòa Liên bang Đức hay chính sách hỗ trợ xuất khẩu của Nhật Bản và Trung Quốc, Bình Định cần có sự can thiệp thể chế mạnh mẽ hơn từ cấp chính quyền địa phương, tương tự như bài học từ Đề án 36/BC-UB của thành phố Đà Nẵng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng và mở rộng kênh tài chính hỗ trợ doanh nghiệp. Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định chủ trì phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh và các ngân hàng thương mại triển khai cơ chế bảo lãnh vay vốn không cần thế chấp tài sản cứng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mục tiêu tháo gỡ rào cản vốn cho ít nhất 70% doanh nghiệp có dự án khả thi trong giai đoạn 2011 - 2013, nâng quy mô vốn bình quân toàn khu vực tư nhân lên 15 tỷ đồng/doanh nghiệp vào năm 2015.

Thứ hai, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và quy hoạch phát triển không gian công nghiệp. Sở Kế hoạch và Đầu tư cùng Ban Quản lý Khu kinh tế Nhơn Hội đẩy nhanh tiến độ thu hút đầu tư vào 12.000 ha đất công nghiệp, dịch vụ cảng biển tại Nhơn Hội; đồng thời đầu tư hạ tầng đồng bộ tại các cụm công nghiệp huyện Hoài Nhơn (với 192 doanh nghiệp) và An Nhơn (với 211 doanh nghiệp), nhằm nâng tỷ trọng phân bố doanh nghiệp tại khu vực ngoại thành lên 55% trước năm 2015.

Thứ ba, đổi mới công nghệ và đẩy mạnh xúc tiến thương mại quốc tế. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Sở Công Thương hỗ trợ kinh phí chuyển giao công nghệ, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO cho các ngành sản xuất chủ lực như đồ gỗ (chiếm 16,7% cơ cấu mặt hàng) và may mặc (chiếm 10,27%), phấn đấu nâng tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu của khu vực tư nhân đạt trên 8,0% tổng doanh thu vào năm 2015.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển văn hóa liên kết. Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Bình Định liên kết với các trường đại học, viện nghiên cứu tổ chức các chương trình đào tạo quản trị chuyên nghiệp, hướng đến đào tạo 5.000 lượt lãnh đạo doanh nghiệp và kỹ thuật viên lành nghề trong giai đoạn 2011 - 2015, thúc đẩy mô hình liên kết chuỗi cung ứng giữa doanh nghiệp lớn và cơ sở gia công nhỏ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách địa phương (Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương) sử dụng nguồn dữ liệu thực chứng 2006 - 2010 làm cơ sở ban hành các đề án phát triển kinh tế tư nhân, quy hoạch không gian cụm công nghiệp và điều chỉnh chính sách thuế, đất đai.

Thứ hai, Chủ doanh nghiệp, nhà sáng lập và nhà đầu tư tư nhân khai thác thông tin phân tích thị trường để lựa chọn mô hình kinh doanh phù hợp (như chuyển dịch sang công ty cổ phần), nắm bắt cơ hội đầu tư tại Khu kinh tế Nhơn Hội quy mô 12.000 ha và phòng ngừa các rủi ro thiếu hụt vốn lưu động.

Thứ ba, Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế và Kinh tế học sử dụng luận văn như tài liệu học thuật tham khảo điển hình về phương pháp đánh giá kinh tế tư nhân cấp tỉnh, hệ thống khung lý thuyết tân cổ điển và bộ chỉ tiêu đo lường quy mô doanh nghiệp.

Thứ tư, Các tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại tại Bình Định ứng dụng kết quả khảo sát 88,5% rào cản vốn của doanh nghiệp để thiết kế các gói sản phẩm tín dụng linh hoạt, định giá tài sản phi truyền thống và xây dựng quy trình thẩm định dự án phù hợp với đặc thù doanh nghiệp địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Loại hình doanh nghiệp nào có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất tại Bình Định giai đoạn 2006 - 2010?

Công ty cổ phần có tốc độ tăng trưởng bình quân nhanh nhất đạt 27,5%/năm, tăng từ 50 doanh nghiệp năm 2006 lên 132 doanh nghiệp năm 2010 (gấp 2,64 lần). Trong khi đó, công ty TNHH tăng bình quân 22,84%/năm và doanh nghiệp tư nhân tăng chậm nhất ở mức 10,47%/năm.

Nguyên nhân chính khiến 88,5% doanh nghiệp tư nhân tại địa phương gặp khó khăn về vốn là gì?

Nguyên nhân xuất phát từ việc phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ (vốn bình quân doanh nghiệp tư nhân chỉ khoảng 3.000 triệu đồng), thiếu tài sản bảo đảm hợp chuẩn, và thị trường định giá bất động sản, chuyển đổi tài sản cá nhân thành tài sản công ty còn nhiều vướng mắc pháp lý phức tạp.

Khu kinh tế Nhơn Hội mang lại tiềm năng gì cho sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân?

Thành lập trên diện tích 12.000 ha, Khu kinh tế Nhơn Hội cung cấp hệ thống hạ tầng đồng bộ gồm cảng biển nước sâu, khu công nghiệp và khu phi thuế quan, tạo không gian liên kết ngành cho các doanh nghiệp tư nhân tham gia chuỗi sản xuất công nghệ cao, đóng tàu và dịch vụ logistics quốc tế.

Ngành kinh tế nào của khu vực tư nhân đóng góp tỷ trọng giá trị sản xuất lớn nhất toàn tỉnh?

Khu vực tư nhân chiếm ưu thế vượt trội trong ngành dịch vụ và ngành xây dựng. Đến năm 2010, giá trị sản xuất dịch vụ tư nhân đạt 2.546,8 tỷ đồng, chiếm 69,0% toàn tỉnh; ngành xây dựng tư nhân đạt 4.856,6 tỷ đồng, chiếm tới 64,0% giá trị sản xuất xây dựng toàn tỉnh Bình Định.

Kinh nghiệm quốc tế nào có thể ứng dụng hiệu quả nhất để thúc đẩy xuất khẩu cho doanh nghiệp Bình Định?

Mô hình hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu của Nhật Bản thông qua các tổ chức thương mại phi chính phủ và chính sách hoàn thuế, bảo lãnh tín dụng xuất khẩu của Trung Quốc là bài học phù hợp giúp Bình Định tháo gỡ rào cản thương mại cho các ngành gỗ và dệt may.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý thuyết và thực tiễn phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn cấp tỉnh, xác lập 5 trụ cột nội dung then chốt và 5 nhóm nhân tố môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh doanh nghiệp.
• Phân tích chi tiết sự gia tăng từ 1.438 doanh nghiệp năm 2006 lên 2.731 doanh nghiệp năm 2010 với tốc độ tăng trưởng bình quân 17,5%/năm, đồng thời làm rõ sự chuyển dịch cơ cấu loại hình sang công ty cổ phần và công ty TNHH.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng khi chỉ ra các điểm nghẽn thực tiễn: 88,5% doanh nghiệp thiếu vốn, quy mô lao động siêu nhỏ 53 người/doanh nghiệp, và tỷ trọng xuất khẩu giảm xuống 4,8% năm 2010.
• Khởi động lộ trình triển khai 4 nhóm giải pháp đột phá về thể chế quỹ bảo lãnh tín dụng, hạ tầng 12.000 ha Khu kinh tế Nhơn Hội, chuyển giao công nghệ ISO và đào tạo 5.000 lượt nhân lực trong giai đoạn 2010 - 2015.
• Các cơ quan quản lý và hiệp hội doanh nghiệp cần nhanh chóng hiện thực hóa các khuyến nghị chính sách để biến kinh tế tư nhân thành động lực tăng trưởng hàng đầu của tỉnh Bình Định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN 1. TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN 1. Một số khái niệm Khái niệm về kinh tế tư nhân Khái niệm kinh tế tư nhân hay khu vực kinh tế tư nhân hiện nay còn nhiều ý kiến chưa đồng nhất. Ở nhiều nước, thuật ngữ kinh tế tư nhân được sử dụng để phân biệt với kinh tế Nhà nước.

Theo nghĩa rộng của nền kinh tế được phân chia thành hai khu vực kinh tế chủ yếu là kinh tế Nhà nước và kinh tế tư nhân. Hiện nay ở Việt Nam vẫn tồn tại nhiều cách hiểu khác nhau về kinh tế tư nhân. Một số người coi kinh tế tư nhân gồm các doanh nghiệp tư nhân và các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài dưới dạng liên doanh hay 100% vốn nước ngoài. Việc hiểu kinh tế tư nhân theo nghĩa rộng như vậy tạo cơ sở để đánh giá hết tiềm năng của khu vực kinh tế này đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam, song lại gặp khó khăn trong thống kê, khi muốn tách bạch được phần góp vốn của Nhà nước trong các công ty cổ phần, cũng như trong các doanh nghiệp liên doanh hay 100% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Hơn nữa, theo cách phân biệt này, việc phân tích đôi khi sẽ có khó khăn, thực tế không phải tất cả các bộ phận trong khu vực kinh tế tư nhân đều nhận được sự hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước như nhau. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài nhìn chung luôn nhận được những điều kiện thuận lợi hơn các doanh nghiệp tư nhân trong nước như công ty TNHH, hộ kinh doanh cá thể… Thậm chí còn có quan điểm sai lầm, kinh tế tư nhân là khu vực kinh tế ngoài quốc doanh. Cách nhìn này dựa trên việc chia nền kinh tế thành 3 khu Luan van 4 vực kinh tế: khu vực kinh tế quốc doanh, khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Như vậy, theo ý kiến này thì kinh tế tập thể cũng thuộc kinh tế tư nhân.

Mặt khác, thực tế cho thấy, việc đưa khu vực kinh tế có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ra khỏi kinh tế tư nhân trong nước sẽ không đánh giá đúng tiềm năng cũng như vai trò của khu vực kinh tế này cho sự phát triển của kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong điều kiện kinh tế mở, từng bước tiến tới hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay. Quan niệm được nhiều người chấp nhận là khi nói đến kinh tế tư nhân thực chất là nói đến khu vực kinh tế tư nhân, ở đó hoạt động sản xuất kinh doanh được tiến hành dựa trên tư liệu sản xuất và lao động tư nhân. Luận văn nhất trí với quan điểm này và coi đó là quan niệm chính thống để nghiên cứu và xem xét về kinh tế tư nhân. Kinh tế tư bản tư nhân, về hình thức sản xuất, hình thức doanh nghiệp, bao gồm các công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân và công ty cổ phần được thành lập theo Luật Doanh nghiệp tư nhân và Luật Công ty.

Giới hạn vấn đề nghiên cứu, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu một số nội dung cơ bản của phát triển kinh tế tư nhân tại tỉnh Bình Định thông qua các loại hình doanh nghiệp của nó gồm: Doanh nghiệp tư nhân: là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Chủ sở hữu duy nhất của một doanh nghiệp tư nhân là cá nhân. Doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân. Chủ doanh nghiệp tư nhân là đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

Chủ doanh nghiệp tư nhân có toàn quyền quyết định đối với tất cả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, có toàn quyền quyết định việc sử dụng lợi nhuận sau khi đã nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật. Chủ doanh nghiệp tư nhân có thể trực tiếp hoặc thuê Luan van 5 người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh. Trường hợp thuê người khác làm giám đốc quản lý doanh nghiệp, thì chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn phải chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Do là chủ sở hữu duy nhất của doanh nghiệp nên doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn chủ động trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Chế độ trách nhiệm vô hạn của chủ doanh nghiệp tư nhân tạo sự tin tưởng cho đối tác, khách hàng và giúp cho doanh nghiệp ít chịu sự ràng buộc chặt chẽ bởi pháp luật như các loại hình doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, do không có tư cách pháp nhân nên mức độ rủi ro của doanh nghiệp cao, chủ doanh nghiệp tư nhân phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của doanh nghiệp và của chủ doanh nghiệp chứ không giới hạn số vốn mà chủ đầu tư đã đầu tư vào doanh nghiệp. Như vậy, có thể thấy doanh nghiệp tư nhân sẽ là loại hình doanh nghiệp ít được lựa chọn trong thời gian đến do những hạn chế và tính rủi ro của nó không đáp ứng được xu hướng thay đổi của nền kinh tế trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực. Công ty trách nhiệm hữu hạn: là doanh nghiệp trong đó thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã cam kết góp vào doanh nghiệp.

Thành viên công ty có thể là tổ chức, cá nhân, số lượng thành viên tối thiểu là 2 và tối đa không vượt quá năm mươi người. Công ty trách nhiệm hữu hạn có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, công ty trách nhiệm hữu hạn không được quyền phát hành cổ phiếu để huy động vốn. Công ty trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên phải có Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc.

Công ty trách nhiệm hữu hạn có trên mười một thành viên phải có Ban kiểm soát. Luan van 6 Công ty trách nhiệm hữu hạn là loại hình doanh nghiệp phổ biến nhất ở Việt Nam hiện nay. Hoạt động kinh doanh dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn đem lại cho nhà đầu tư nhiều lợi thế như: - Do có tư cách pháp nhân nên các thành viên công ty chỉ chịu trách nhiệm về các hoạt động của công ty trong phạm vi số vốn góp vào công ty nên ít gây rủi ro cho người góp vốn. - Số lượng thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn không nhiều và các thành viên thường là người quen biết, tin cậy nhau, nên việc quản lý, điều hành công ty không quá phức tạp.

- Chế độ chuyển nhượng vốn điều chỉnh chặt chẽ nên nhà đầu tư dễ dàng kiểm soát được việc thay đổi các thành viên, hạn chế sự thâm nhập của người lạ vào công ty. Tuy nhiên, hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn cũng có những hạn chế nhất định như: + Do chế độ trách nhiệm hữu hạn nên uy tín của công ty trước đối tác, bạn hàng cũng phần nào bị ảnh hưởng. + Công ty trách nhiệm hữu hạn chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật hơn là doanh nghiệp tư nhân hay công ty hợp danh. + Việc huy động vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn bị hạn chế do không có quyền phát hành cổ phiếu.

Công ty cổ phần: là doanh nghiệp, trong đó: - Vốn điều lệ được chia làm nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. - Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong số vốn đã góp vào doanh nghiệp. - Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác, trừ trường hợp cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi biểu quyết. - Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là ba và không hạn chế số lượng tối đa.

Luan van 7 Công ty cổ phần có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Công ty cổ phần có quyền phát hành chứng khoán ra công chúng theo quy định của pháp luật về chứng khoán. Công ty cổ phần phải có Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị và Giám đốc (Tổng giám đốc); đối với công ty cổ phần có trên mười một cổ đông phải có Ban kiểm soát. Do có những đặc thù như vậy công ty cổ phần có những lợi thế nhất định, đó là: - Chế độ trách nhiệm của công ty cổ phần là trách nhiệm hữu hạn, các cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi vốn góp nên múc độ rủi ro của các cổ đông không cao.

- Khả năng hoạt động của công ty cổ phần rất rộng, trong hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề. - Cơ cấu vốn của công ty cổ phần hết sức linh hoạt, tạo điều kiện nhiều người cùng góp vốn vào công ty. Khả năng huy động vốn của công ty cổ phần rất cao thông qua việc phát hành cổ phiếu ra công chúng, đây là đặc điểm riêng của công ty cổ phần. - Việc chuyển nhượng vốn trong công ty cổ phần là tương đối dễ dàng, do phạm vi đối tượng được tham gia công ty cổ phần là rất rộng, ngay cả các cán bộ công chức cũng có quyền mua cổ phiếu của công ty cổ phần.

Bên cạnh những lợi thế nêu trên, loại hình công ty cổ phần cũng có những lợi thế nhất định như: - Việc quản lý và điều hành công ty rất phức tạp do số lượng cổ đông có thể rất lớn, có nhiều người không hề quen biết nhau và thậm chí có thể phân hóa thành các nhóm cổ đông đối kháng nhau về lợi ích. Luan van 8 - Việc thành lập và quản lý công ty cổ phần cũng phức tạp hơn các loại hình công ty khác do bị ràng buộc chặt chẽ bởi các quy định của pháp luật, đặc biệt về chế độ tài chính, kế toán. Như vậy, so với các loại hình doanh nghiệp khác, công ty cổ phần là loại hinh doanh nghiệp có tính tổ chức và xã hội hóa cao cả về vốn cũng như về hoạt động. Việc lựa chọn hình thức doanh nghiệp trước khi bắt đầu kinh doanh là rất quan trọng, nó ảnh hưởng không nhỏ đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.