Chương I: Một số lý luận về phát triển du lịch. Định nghĩa du lịch Ngày nay, du lịch trở thành một hiện tượng kinh tế, xã hội phổ biến không chỉ ở các nước phát triển mà còn ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Do hoàn cảnh khác nhau, dưới những góc độ nghiên cứu khác nhau, mỗi người có một cách hiểu về du lịch khác nhau. Dưới đây là một số định nghĩa tiêu biểu về du lịch: - Du lịch là một hiện tượng kinh tế, xã hội nảy sinh trong điều kiện kinh tế, xã hội nhất định, là tổng thể tất cả các quan hệ và hiện tượng trong hành trình để thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí và văn hóa nhưng lưu động chứ không định cư tạm thời.
( Học giả Trung Quốc) - Du lịch là sự kết hợp tương tác của bốn nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du khách, bao gồm: du khách, nhà cung ứng, cư dân sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch. (Michael Coltman) - Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch, sản xuất trao đổi hàng hóa và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng những nhu cầu về đi lại, lưu trú, ăn uống, tham quan giải trí, tìm hiểu…và các nhu cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải mang lợi ích kinh tế, xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và cho doanh nghiệp. - Luật du lịch Việt Nam (2005) định nghĩa: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, giải trí, tìm hiểu, nghỉ dưỡng trong thời gian nhất định”.
Tài nguyên du lịch và đặc điểm tài nguyên du lịch (TNDL). Tài nguyên du lịch. Tài nguyên du lịch là tổng thể tự nhiên và văn hóa- lịch sử cùng các thành phần của chúng góp phần khôi phục và phát triển thể lực và trí lực của con Sinh viên: Vũ Thị Tâm, lớp VH1003 4 Tiềm năng, hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. người, khả năng lao động và sức khỏe của họ, những tài nguyên này được sử dụng cho nhu cầu trực tiếp và gián tiếp, cho việc sản xuất dịch vụ du lịch.
Đặc điểm TNDL. Khối lượng các nguồn tài nguyên và diện tích phân bổ các nguồn tài nguyên là cơ sở cần thiết để xác định khả năng khai thác và tiềm năng của hệ thống lãnh thổ nghỉ ngơi, du lịch. Thời gian có thể khai thác ( như thời kỳ khí hậu thích hợp, mùa tắm, thế nằm của lớp tuyết phủ ổn định) xác định tính mùa vụ của du lịch, nhịp điệu dòng du lịch. Tính bất biến về mặt lãnh thổ của đa số các loại tài nguyên tạo nên lực hút cơ sở hạ tầng và dòng du lịch tới nơi tập trung các loại tài nguyên đó.
Vốn đầu tư tương đối thấp và giá thành chi phí sản xuất không cao cho phép xây dựng tương đối nhanh chóng cơ sở hạ tầng và mang lại hiệu quả kinh tế- xã hội cũng như khả năng sử dụng độc lập từng loại tài nguyên. Khả năng sử dụng nhiều lần TNDL nếu tuân theo các quy định về sử dụng tự nhiên một cách hợp lý, thực hiện biện pháp cần thiết để bảo vệ chung. Phân loại TNDL. Tài nguyên du lịch có thể chia làm 2 nhóm: 1.Tài nguyên du lịch tự nhiên (TNDLTN) 1.
Quan niệm TNDLTN là tổng thể tự nhiên các thành phần của nó có thể góp phần khôi phục và phát triển thể lực, trí tuệ con người, khả năng lao động và sức khoẻ của họ và được lôi cuốn vào phục vụ cho nhu cầu cũng như sản xuất dịch vụ du lịch. Trong chuyến du lịch, người ta thường tìm đến những nơi có phong cảnh đẹp. Phong cảnh theo một nghĩa nào đó được hiểu là một khái niệm tổng hợp liên quan đến tài nguyên du lịch. Căn cứ vào mức độ biến đổi của phong cảnh do con người tạo nên, có thể chia nó làm 4 loại: - Phong cảnh nguyên sinh (thực tế rất ít gặp trên thế giới) Sinh viên: Vũ Thị Tâm, lớp VH1003 5 Tiềm năng, hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch huyện Tiên Lãng, Hải Phòng.
- Phong cảnh tự nhiên, trong đó thiên nhiên bị thay đổi tương đối ít bởi con người. - Phong cảnh nhân tạo (văn hoá), trước hết nó là những yếu tố do con người tạo ra. - Phong cảnh suy biến (loại phong cảnh bị thoái hoá khi có những thay đổi không có lợi đối với môi trường tự nhiên). Các thành phần của tự nhiên với tư cách là TNDL có tác động mạnh nhất đến hoạt động du lịch là: địa hình, nguồn nước và thực – động vật.
Phân loại - Địa hình. Tài nguyên du lịch nhân văn (TNDLNV) 1. Quan niệm TNDLNV nói một cách ngắn gọn, là các đối tượng, hiện tượng do con người tạo ra trong suốt quá trình tồn tại và có giá trị phục vụ cho nhu cầu du lịch. TNDLNV có các đặc điểm sau: - Có tác dụng nhận thức nhiều hơn.
Tác dụng giải trí không điển hình hoặc chỉ có ý nghĩa thứ yếu. - Việc tìm hiểu các đối tượng nhân tạo thường diễn ra trong thời gian ngắn. - Số người quan tâm tới TNDLNV thường có văn hoá cao hơn, thu nhập và yêu cầu cao hơn. - TNDLNV thường tập trung ở các điểm quần cư và thành phố lớn.
- Ưu thế của TNDLNV là đại bộ phận không có tính mùa vụ (trừ các lễ hội), không bị phụ thuộc nhiều vào các điều kiện khí hậu và các điều kiện tự nhiên khác. - Sở thích của những người tìm đến TNDLNV rất phức tạp và rất khác nhau… Sinh viên: Vũ Thị Tâm, lớp VH1003 6 Tiềm năng, hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. - Các di sản văn hóa thế giới và di tích lịch sử văn hoá, kiến trúc. - Các đối tượng du lịch gắn với dân tộc học - Các đối tượng văn hoá thể thao và hoạt động nhận thức khác.
Điểm, tuyến du lịch. Điểm du lịch. Định nghĩa Điểm du lịch là nơi có tài nguyên du lịch hấp dẫn, phục vụ nhu cầu tham quan của khách du lịch. Điều kiện để được công nhận là điểm du lịch.
Theo điều 24, mục 1, chương 4, Luật du lịch, điểm du lịch có đủ các điều kiện sau đây được công nhận là điểm du lịch quốc gia: Có tài nguyên du lịch đặc biệt hấp dẫn đối với nhu cầu tham quan của khách du lịch; Có kết cấu hạ tầng và dịch vụ du lịch cần thiết, có khả năng bảo đảm phục vụ ít nhất một trăm nghìn lượt khách tham quan một năm. Điểm du lịch có đủ các điều kiện sau đây được công nhận là điểm du lịch địa phương: Có tài nguyên du lịch hấp dẫn đối với nhu cầu tham quan của khách du lịch; Có kết cấu hạ tầng và dịch vụ du lịch cần thiết, có khả năng bảo đảm phục vụ ít nhất mười nghìn lượt khách tham quan một năm. Tuyến du lịch. Tuyến du lịch là lộ trình liên kết các khu du lịch, điểm du lịch, cơ sở cung cấp dịch vụ du lịch, gắn với các tuyến giao thông đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, đường hàng không.
Sinh viên: Vũ Thị Tâm, lớp VH1003 7 Tiềm năng, hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Điều kiện để được công nhận là tuyến du lịch. Theo điều 25, mục 1, chương 4, Luật du lịch, tuyến du lịch có đủ các điều kiện sau đây được công nhận là tuyến du lịch quốc gia: Nối các khu du lịch, điểm du lịch, trong đó có khu du lịch, điểm du lịch quốc gia, có tính chất liên vùng, liên tỉnh, kết nối với các cửa khẩu quốc tế; Có biện pháp bảo vệ cảnh quan, môi trường và cơ sở dịch vụ phục vụ khách du lịch dọc theo tuyến. Tuyến du lịch có đủ các điều kiện sau đây được công nhận là tuyến du lịch địa phương: Nối các khu du lịch, điểm du lịch trong phạm vi địa phương; Có biện pháp bảo vệ cảnh quan, môi trường và cơ sở dịch vụ phục vụ khách du lịch dọc theo tuyến.
Tác động qua lại giữa du lịch với các lĩnh vực khác. Du lịch và văn hóa, xã hội.Tác động của văn hóa, xã hội với du lịch. Tác động lớn nhất là về nhận thức: xã hội có nhận thức đúng đắn và hiểu được vai trò của du lịch với đời sống thì du lịch mới phát triển. Đối với chính quyền: nhận thức đúng đắn về du lịch thì sẽ có những chính sách phát triển du lịch.
Đối với người dân có nhận thức đúng đắnvề du lịch thì sẽ đi du lịch nhiều hơn và niềm nở chào đón khách du lịch. Nếu xã hội có những nhận thức không đúng đắn thì sẽ kìm hãm sự phát triển du lịch theo hai hướng: cản trở du lịch phát triển và bất chấp mọi thủ đoạn để kiếm tiền từ du lịch. Văn hóa là tài nguyên du lịch nó chiếm một nửa phần tài nguyên quan trọng nhất của du lịch.Tác động của du lịch với văn hóa, xã hội. Du lịch có tác dụng phục hồi, tăng cường sức khỏe cho người dân ( đối với loại hình du lịch thiên nhiên: du lịch biển, núi, suối nước khoáng, suối nước Sinh viên: Vũ Thị Tâm, lớp VH1003 8 Tiềm năng, hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch huyện Tiên Lãng, Hải Phòng.
Đồng thời củng cố tình đoàn kết cộng đồng và nâng cao dân trí, phục hồi và phát triển truyền thống văn hóa dân tộc, thúc đẩy giao lưu văn hóa. Tuy nhiên du lịch phát triển sẽ tạo môi trường thuận lợi để các tệ nạn xã hội lây lan và phát triển. Có sự thương mại hóa các hoạt động sản phẩm văn hóa để phục vụ du lịch. Du lịch và môi trường.
Ảnh hưởng của môi trường đến du lịch Môi trường là điều kiện diễn ra hoạt động du lịch và cung cấp nguồn tài nguyên cho du lịch. Tuy nhiên những tai biến về môi trường sẽ cản trở hoạt động du lịch phát triển : thiên tai, lũ lụt, hạn hán, cháy rừng… 1. Ảnh hưởng của du lịch đến môi trường Du lịch có vai trò to lớn trong việc giáo dục nhận thức về môi trường. Đồng thời kích thích việc tôn tạo, bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên nếu phát triển du lịch ồ ạt thì sẽ tăng nguy cơ suy thoái ô nhiễm môi trường: số lượng du khách quá lớn sẽ vượt quá sức tải của môi trường tự nhiên; ý thức của du khách chưa tốt: vứt rác bừa bãi, sẽ phá hủy môi trường tự nhiên. Du lịch và kinh tế.
