Giải pháp phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh Đồng Tháp

Luận văn thạc sĩ UEH đề xuất giải pháp phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh Đồng Tháp, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Nguyễn Giác Trí
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Đăng Liêm
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Một số giải pháp nhằm phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh Đồng Tháp
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 0.3. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DNVVN
• 1.1. Khái niệm DNVVN
• 1.1.1. Khái niệm DNVVN ở các nước trên thế giới
• 1.1.2. Khái niệm DNVVN ở Việt Nam
• 1.1.3. Kinh nghiệm phát triển DNVVN ở một số nước
• 1.2. Vai trò của các DNVVN
• 1.2.1. Vai trò của các DNVVN ở Việt Nam
• 1.2.2. Vai trò DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp
• 1.3. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DNVVN TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. Một số đặc điểm của tỉnh Đồng Tháp
• 2.1.1. Đặc điểm về tự nhiên và dân số
• 2.1.2. Vị trí địa lý
• 2.1.3. Dân số và lao động
• 2.1.4. Thuận lợi và khó khăn
• 2.1.5. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 2.2. Thực trạng hoạt động DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp trong thời gian qua
• 2.2.1. Về số lượng doanh nghiệp
• 2.2.2. Về ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.2.3. Về vốn kinh doanh
• 2.2.4. Về trình độ máy móc thiết bị, công nghệ
• 2.2.5. Về tình hình lao động trong các DNVVN
• 2.2.5.1. Quy mô lao động
• 2.2.5.2. Hình thức tuyển dụng lao động
• 2.2.5.3. Trình độ quản lý doanh nghiệp chuyên môn chủ DN
• 2.2.6. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và đóng góp vào ngân sách nhà nước của các DNVVN ở Đồng Tháp
• 2.2.6.1. Số doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có lãi, bị lỗ
• 2.2.6.2. Đóng góp cho ngân sách nhà nước
• 2.2.7. Thị trường tiêu thụ các DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp. Đánh giá chung
• 2.3. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN DNVVN TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.1. Bối cảnh trong nước và quốc tế ảnh hưởng đến việc phát triển DNVVN
• 3.1.1. Bối cảnh quốc tế
• 3.1.2. Bối cảnh trong nước
• 3.2. Quan điểm phát triển DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp
• 3.3. Một số giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp
• 3.3.1. Giải pháp xây dựng và hoàn thiện quy trình phát triển chiến lược kinh doanh cho các DNVVN ở Đồng Tháp
• 3.3.2. Giải pháp về vốn
• 3.3.3. Giải pháp hoàn thiện chiến lược marketing hỗn hợp
• 3.3.4. Giải pháp thực hiện liên kết giữa DNVVN với doanh nghiệp lớn
• 3.3.5. Giải pháp về quản trị doanh nghiệp
• 3.3.6. Giải pháp xây dựng thương hiệu ở từng DNVVN
• 3.3.7. Giải pháp thành lập Hiệp hội các DNVVN
• 3.3.8. Một số kiến nghị tăng cường sự hỗ trợ của nhà nước
• 3.4. Tóm tắt chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đồng Tháp

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế tỉnh Đồng Tháp. Với đặc điểm là tỉnh nông nghiệp, Đồng Tháp có nhiều tiềm năng để phát triển các DNVVN. Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn gặp nhiều thách thức. Việc hiểu rõ về DNVVN và vai trò của chúng trong nền kinh tế là rất cần thiết.

1.1. Khái niệm và vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ

DNVVN là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ, thường có số lao động dưới 300 người. Chúng đóng góp lớn vào GDP và tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương.

1.2. Tình hình phát triển DNVVN tại Đồng Tháp

Trong những năm qua, số lượng DNVVN tại Đồng Tháp đã tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để phát huy hết tiềm năng của các doanh nghiệp này.

II. Những thách thức trong phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đồng Tháp

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng DNVVN tại Đồng Tháp vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những khó khăn này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp.

2.1. Thiếu vốn và nguồn lực

Nhiều DNVVN gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn đầu tư. Điều này hạn chế khả năng mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

2.2. Thiếu chiến lược kinh doanh rõ ràng

Nhiều doanh nghiệp chưa có chiến lược kinh doanh cụ thể, dẫn đến việc không tận dụng được cơ hội thị trường và phát triển bền vững.

III. Giải pháp phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đồng Tháp

Để thúc đẩy sự phát triển của DNVVN tại Đồng Tháp, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn mà còn tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi.

3.1. Tăng cường hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp

Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính từ chính phủ và các tổ chức tài chính để giúp DNVVN tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực quản lý

Cần tổ chức các khóa đào tạo về quản lý và kinh doanh cho các chủ doanh nghiệp, giúp họ nâng cao kỹ năng và kiến thức.

3.3. Xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp

Việc xây dựng thương hiệu mạnh sẽ giúp DNVVN tăng cường khả năng cạnh tranh và thu hút khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về DNVVN tại Đồng Tháp

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển DNVVN đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp đã có sự chuyển mình rõ rệt trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

4.1. Kết quả từ các chính sách hỗ trợ

Các chính sách hỗ trợ đã giúp nhiều DNVVN cải thiện tình hình tài chính và mở rộng quy mô sản xuất.

4.2. Tác động đến nền kinh tế địa phương

Sự phát triển của DNVVN đã góp phần tạo ra nhiều việc làm và nâng cao đời sống cho người dân địa phương.

V. Kết luận và triển vọng phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đồng Tháp

Tương lai của DNVVN tại Đồng Tháp rất hứa hẹn nếu có sự hỗ trợ đúng mức từ chính phủ và các tổ chức liên quan. Việc phát triển bền vững các doanh nghiệp này sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của tỉnh.

5.1. Tầm quan trọng của DNVVN trong phát triển kinh tế

DNVVN không chỉ tạo ra việc làm mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế bền vững của tỉnh Đồng Tháp.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có các chiến lược dài hạn để phát triển DNVVN, bao gồm việc cải thiện môi trường kinh doanh và tăng cường hỗ trợ từ chính phủ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đóng vai trò xương sống đối với sự phát triển kinh tế xã hội, chiếm khoảng 95,4% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam. Tại tỉnh Đồng Tháp, một địa bàn thuần nông trọng điểm thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, số lượng DNVVN phát triển nhanh chóng với 1.005 doanh nghiệp hoạt động trong năm 2007. Khối doanh nghiệp này đóng góp 406 tỷ đồng, chiếm 19,5% tổng thu ngân sách địa phương và giải quyết việc làm cho hàng chục nghìn lao động. Tuy nhiên, hoạt động của các DNVVN trên địa bàn tỉnh vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng: quy mô vốn manh mún với 45,06% doanh nghiệp có vốn dưới 500 triệu đồng, công nghệ sản xuất lạc hậu, thiếu định hướng chiến lược dài hạn và năng lực quản trị hạn chế.

Mục tiêu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về DNVVN, phân tích và đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của khối doanh nghiệp này tại Đồng Tháp giai đoạn 2004–2007. Trên cơ sở đó, đề tài xây dựng hệ thống giải pháp mang tính khả thi nhằm tháo gỡ rào cản về vốn, công nghệ, thị trường và quản trị, thúc đẩy các DNVVN phát triển bền vững trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các DNVVN hoạt động trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Kết quả nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn to lớn, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách địa phương tối ưu hóa chỉ số tăng trưởng kinh tế, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống lý thuyết quản trị kinh doanh hiện đại và kinh nghiệm phát triển DNVVN tại các quốc gia trong khu vực:

1. Khung pháp lý và tiêu chí phân loại DNVVN: Luận văn căn cứ vào Nghị định 90/2001/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, xác định DNVVN là cơ sở sản xuất kinh doanh độc lập có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người. Nghiên cứu cũng đối chiếu tiêu chuẩn phân loại đa chiều của các nước như Nhật Bản (phân loại theo 4 nhóm ngành chế tác, bán buôn, bán lẻ, dịch vụ kết hợp vốn và lao động), Thái Lan và Canada.
2. Lý thuyết quản trị chiến lược và mô hình liên kết kinh tế: Vận dụng lý thuyết chuỗi giá trị và mô hình thầu phụ công nghiệp, luận văn phân tích vai trò của DNVVN với tư cách là hệ thống doanh nghiệp vệ tinh hỗ trợ cho các tập đoàn lớn, thúc đẩy chuyên môn hóa sản xuất.
3. Lý thuyết Marketing hỗn hợp (4P) và quản trị nguồn nhân lực: Phân tích sự phối hợp giữa sản phẩm, giá cả, phân phối, chiêu thị và kỹ năng điều hành của chủ doanh nghiệp trong điều kiện kinh tế chuyển đổi.
4. Bài học kinh nghiệm quốc tế: Đề tài phân tích mô hình phát triển cụm công nghiệp vệ tinh và Quỹ phát triển DNVVN tại Đài Loan (nơi DNVVN chiếm gần 90% cơ cấu doanh nghiệp), chương trình hiện đại hóa thiết bị tài trợ 2.239 tỷ yên của Nhật Bản, cùng hệ thống 12 sắc luật hỗ trợ chuyển giao công nghệ tại Hàn Quốc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực chứng:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Niên giám Thống kê tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2004–2007, báo cáo của Cục Thống kê, Sở Công nghiệp, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các văn bản chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa bằng bảng câu hỏi chi tiết.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả tiến hành khảo sát chọn mẫu đại diện gồm 100 DNVVN đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Mẫu được chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên, bao quát các ngành sản xuất công nghiệp chế biến, xây dựng, thương mại và dịch vụ tại các địa bàn trọng điểm như Thành phố Cao Lãnh, Thị xã Sa Đéc và các huyện lân cận.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ trọng, so sánh số liệu chuỗi thời gian liên năm và tham vấn ý kiến chuyên gia. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm định lượng hóa chính xác các hạn chế về tài chính, công nghệ và nhân sự của doanh nghiệp nông thôn, giúp các đề xuất bám sát năng lực thực tế của địa phương. Timeline nghiên cứu được thực hiện hoàn tất vào năm 2008.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu sở hữu bất đối xứng và quy mô vốn siêu nhỏ: Toàn tỉnh Đồng Tháp có 1.005 DNVVN trong năm 2007. Khu vực kinh tế ngoài nhà nước chiếm áp đảo với 980 đơn vị (97,5%), trong đó doanh nghiệp tư nhân chiếm tới 73% (734 doanh nghiệp), công ty trách nhiệm hữu hạn chiếm 18,3% (184 doanh nghiệp), công ty cổ phần chiếm 2,2% và doanh nghiệp nhà nước chiếm 2,3%. Đáng chú ý, có tới 452 doanh nghiệp (45,06%) hoạt động với mức vốn đăng ký dưới 0,5 tỷ đồng, phản ánh tiềm lực tài chính vô cùng mỏng manh.
2. Trình độ công nghệ lạc hậu và thâm dụng lao động thô: Kết quả điều tra 100 doanh nghiệp cho thấy 52% đơn vị đang sử dụng máy móc thiết bị thế hệ thập niên 1980, 5% sử dụng thiết bị trước năm 1975, 21% thuộc thập niên 1990 và chỉ có 22% doanh nghiệp đầu tư thiết bị mới từ năm 2000 đến nay. Về quy mô nhân sự, 62% doanh nghiệp có dưới 10 lao động, 30% có từ 10 đến 99 lao động. Hình thức tuyển dụng lao động dựa vào quan hệ cá nhân quen biết chiếm tới 75%, trong khi tuyển dụng qua các cơ quan lao động nhà nước đạt 0%.
3. Năng lực quản trị thấp và thị trường tiêu thụ khép kín: Về trình độ học vấn của đội ngũ chủ doanh nghiệp, chỉ có 11% đạt trình độ đại học, 22% có bằng trung cấp hoặc cao đẳng, trong khi 57% chỉ có trình độ trung học cơ sở và trung học phổ thông. Về tiêu thụ sản phẩm, 67% sản lượng hàng hóa chỉ lưu thông nội tỉnh, 12% bán ra thị trường nội địa khác, 7% tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và chỉ có 14% sản lượng vươn tới thị trường xuất khẩu, chủ yếu là gạo (309.489 tấn năm 2007), thủy sản đông lạnh và bánh phồng tôm.
4. Hiệu quả tài chính và rào cản tín dụng: Trong 1.005 doanh nghiệp, có 892 đơn vị kinh doanh có lãi (88,7%), 110 đơn vị báo lỗ (11%) và 3 đơn vị hòa vốn. Khảo sát về tiếp cận tín dụng chỉ ra rằng 39% doanh nghiệp gặp khó khăn vì ngân hàng định giá tài sản thế chấp quá thấp và hạn mức cho vay không đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất kinh doanh.

Thảo luận kết quả

Các số liệu thống kê được trực quan hóa sinh động qua hệ thống 5 biểu đồ cơ cấu ngành, thế hệ máy móc và quy mô nhân sự trong luận văn, phản ánh bức tranh toàn cảnh về nền kinh tế địa phương. Việc có tới 73% doanh nghiệp lựa chọn mô hình doanh nghiệp tư nhân và 45,06% có vốn dưới 500 triệu đồng cho thấy tính chất phát triển mang nặng tính tự phát, phân tán và thiếu tích tụ tư bản.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng máy móc lạc hậu (52% thuộc thế hệ thập niên 1980) bắt nguồn từ tư duy đầu tư nhỏ giọt, chắp vá cùng sự thiếu hụt thông tin chuyển giao công nghệ. So sánh với các nghiên cứu kinh tế tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, DNVVN Đồng Tháp có tỷ lệ thâm dụng vốn tự có rất cao (gần 100% doanh nghiệp khảo sát khẳng định sử dụng vốn tích lũy cá nhân làm nguồn tài trợ chính). Điều này hạn chế khả năng đổi mới dây chuyền tự động hóa đạt chuẩn ISO hay HACCP. Việc 75% doanh nghiệp tuyển dụng qua quan hệ gia đình và 57% chủ doanh nghiệp chưa qua đào tạo chuyên nghiệp tạo nên rào cản lớn trong việc hoạch định chiến lược tiếp thị, xây dựng thương hiệu và mở rộng mạng lưới phân phối ra ngoài ranh giới địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng quy trình hoạch định chiến lược kinh doanh chuẩn hóa: Ban giám đốc các DNVVN cần chủ động thiết lập quy trình quản trị chiến lược 5 bước, từ phân tích ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức đến kiểm soát thực thi. Mục tiêu nâng tỷ lệ doanh nghiệp có chiến lược kinh doanh trung hạn từ mức dưới 20% lên 60% trong lộ trình 5 năm tiếp theo.
2. Khơi thông nguồn vốn và thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng: Ủy ban nhân dân tỉnh phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Đồng Tháp thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNVVN, đơn giản hóa thủ tục thế chấp tài sản gắn liền trên đất. Phấn đấu giảm tỷ lệ doanh nghiệp gặp trở ngại tín dụng từ 22% xuống dưới 10%, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đổi mới công nghệ.
3. Đổi mới công nghệ và phát triển thương hiệu đặc sản: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh hỗ trợ kỹ thuật và kinh phí kiểm định chất lượng, phấn đấu đạt tỷ lệ 30% doanh nghiệp chế biến nông thủy sản áp dụng tiêu chuẩn quốc tế ISO 9001, HACCP và GMP. Đồng thời, xây dựng chỉ dẫn địa lý và bảo hộ thương hiệu tập thể cho các làng nghề truyền thống như nem Lai Vung, bột Sa Đéc, dệt chiếu Định Yên.
4. Thúc đẩy liên kết kinh tế và thành lập Hiệp hội DNVVN tỉnh: Sở Công Thương và các ban ngành khẩn trương vận động thành lập Hiệp hội DNVVN tỉnh Đồng Tháp nhằm tạo diễn đàn xúc tiến thương mại, cung cấp thông tin thị trường xuất khẩu và bảo vệ quyền lợi hội viên. Đẩy mạnh liên kết giữa DNVVN với các tổng công ty lớn theo mô hình vệ tinh gia công phụ trợ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ doanh nghiệp và giám đốc điều hành DNVVN tại Đồng Tháp: Ứng dụng trực tiếp quy trình quản trị chiến lược, giải pháp cân đối dòng tiền và chiến lược Marketing hỗn hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm thiểu rủi ro giải thể.
2. Cán bộ quản lý nhà nước tại Sở Kế hoạch & Đầu tư, Sở Công Thương: Sử dụng dữ liệu thực chứng và hệ thống kiến nghị chính sách để tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành các đề án phát triển kinh tế tư nhân, quy hoạch cụm công nghiệp nông thôn.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên khối ngành Kinh tế - Quản trị: Khai thác mô hình nghiên cứu thực địa, phương pháp xử lý dữ liệu khảo sát 100 doanh nghiệp làm tài liệu tham khảo giá trị cho các công trình nghiên cứu về kinh tế vùng và doanh nghiệp địa phương.
4. Các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Thấu hiểu đặc điểm tài chính, nhu cầu vay vốn và năng lực trả nợ thực tế của từng nhóm ngành DNVVN để thiết kế các sản phẩm tín dụng và gói bảo lãnh phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Thực trạng quy mô vốn của DNVVN tại Đồng Tháp trong nghiên cứu như thế nào?
   Hơn 45,06% doanh nghiệp có mức vốn dưới 0,5 tỷ đồng, phần lớn khởi sự từ nguồn vốn tích lũy gia đình. Doanh nghiệp phụ thuộc vào vốn tự có và gặp nhiều rào cản về tài sản bảo đảm khi tiếp cận các gói vay trung, dài hạn từ ngân hàng.

2. Mức độ hiện đại hóa công nghệ của DNVVN Đồng Tháp đạt tỷ lệ bao nhiêu?
   Khoảng 52% doanh nghiệp khảo sát sử dụng máy móc từ thập niên 1980 và 5% sử dụng thiết bị trước 1975. Chỉ có 22% đơn vị trang bị máy móc sản xuất từ năm 2000 trở lại đây, khiến năng suất lao động và giá trị gia tăng của sản phẩm còn hạn chế.

3. Cơ cấu ngành nghề của khối DNVVN trên địa bàn tỉnh phân bổ ra sao?
   Ngành bán buôn, sửa chữa xe máy và đồ dùng gia đình chiếm tỷ trọng lớn nhất với 39%, tiếp theo là ngành công nghiệp chế biến nông thủy sản với 24,1% và xây dựng chiếm 23,78%, trong khi các ngành dịch vụ hỗ trợ chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn.

4. Tại sao việc thành lập Hiệp hội DNVVN tỉnh Đồng Tháp lại mang tính cấp bách?
   Hiệp hội đóng vai trò cầu nối đại diện tiếng nói doanh nghiệp với chính quyền, hỗ trợ tư vấn pháp lý, liên kết cung ứng nguyên liệu và tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại tập trung nhằm giảm chi phí giao dịch cho từng hội viên đơn lẻ.

5. Giải pháp nào giúp DNVVN nông nghiệp nâng cao khả năng xuất khẩu hàng hóa?
   Doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế như HACCP và GMP, đầu tư công nghệ đóng gói bảo quản, đồng thời liên kết làm vệ tinh xuất khẩu cho các đơn vị thương mại lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về DNVVN và đúc kết các bài học kinh nghiệm quốc tế giá trị từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan.
• Phân tích chi tiết thực trạng 1.005 DNVVN tại Đồng Tháp, chỉ rõ vai trò đóng góp 19,5% ngân sách tỉnh nhưng còn hạn chế về quy mô vốn khi 45,06% doanh nghiệp có vốn dưới 500 triệu đồng.
• Nhận diện các điểm nghẽn then chốt về công nghệ với 52% thiết bị thuộc thập niên 1980 và 57% chủ doanh nghiệp có trình độ học vấn phổ thông.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ gồm: hoàn thiện quy trình chiến lược, thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng, đổi mới công nghệ chuẩn hóa ISO/HACCP, xây dựng thương hiệu và liên kết vệ tinh.
• Đặt nền móng cho việc thành lập Hiệp hội DNVVN tỉnh Đồng Tháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập thành công vào nền kinh tế thị trường.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh và bứt phá trong kỷ nguyên hội nhập, các nhà quản lý và cơ quan quản lý nhà nước nên tham khảo, áp dụng ngay các đề xuất thực tiễn từ công trình nghiên cứu này vào chiến lược điều hành tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1. Khái niệm DNVVN: 1. Khái niệm DNVVN ở các nước trên thế giới: Khái niệm DNVVN hiện nay ở các nước trên thế giới chỉ mang tính chất tương đối, nó thay đổi theo từng giai đọan phát triển kinh tế xã hội từng nước. Tiêu thức phân loại thường được sử dụng là: số lao động thường xuyên với sản xuất doanh thu, lợi nhuận, giá trị gia tăng, nhưng hai tiêu thức thường sử dụng nhất là : vốn và lao động.

có nước chỉ dùng một tiêu thức, nhưng có một số nước dùng một vài tiêu thức để xác định DNVVN. Một số nước dùng tiêu thức chung cho tất cả các ngành nghề, nhưng cũng có một số nước lại dùng tiêu thức riêng cho từng ngành nghề để xác định DNVVN. Bảng 1: Tiêu thức xác định DNVVN ở một số nước trên Thế giới Số lao Nước Phân loại Số vốn Doanh thu động Chế tác 1 – 300 300 triệu yên Nhật Bản Bán buôn 1 – 100 0 – 100 triệu yên Bán lẻ 1 – 50 0 – 50 triệu yên Dịch vụ 1 – 100 1 – 100 triệu yên Thái Lan Công nghiệp nhỏ 0 – 50 < 50 triệu Bath Công nghiệp vừa 51 – 200 50 – 200 triệu Bath Philipin Doanh nghiệp nhỏ 10 – 99 1,5 – 15 triệu pexo Không quan trọng Doanh nghiệp vừa 100 - 199 15 – 60 triệu pexo 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Indonesia Doanh nghiệp siêu nhỏ 1–4 Không quan trọng - Doanh nghiệp nhỏ 5 – 19 0 – 20.000 Doanh nghiệp vừa 20 - 99 20.000 USD/năm Canada Công nghiệp và dịch vụ < 500 < 20 triệu đôla Canada/năm Hồng Công nghiệp < 100 Kông Dịch vụ < 50 Chế tác nhỏ < 100 Australia Chế tác vừa 100 – 199 Dịch vụ nhỏ < 20 Dịch vụ vừa 20 – 199 Chế tác, khai thác Hàn Quốc nhỏ,vận tải 0 – 300 Xây dựng 0 – 200 Thương mại và dịch vụ 0 – 20 Nguồn : GSTS Nguyễn Đình Hương(2002), giải pháp phát triển DNVVN, NXB chính trị Quốc Gia. Căn cứ vào tiêu thức xác định DNVVN nêu trên có thể khái quát thành những quan niệm sau: + Quan niệm thứ nhất: tiêu chuẩn đánh giá xếp loại DNVVN phải gắn với đặc điểm từng ngành đồng thời phải tính đến số lượng vốn và lao động được thu hút vào hoạt động SXKD, Nhật Bản là nước theo quan niệm này.

5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Quan niệm thứ hai: tiêu chuẩn đánh giá xếp loại các DNVVN không phân biệt theo ngành nghề mà chỉ cần căn cứ vào số lao động và vốn thu hút vào kinh doanh, các nước theo quan niệm này gồm có: Thái Lan, Philipin … + Quan niệm thứ ba: tiêu chuẩn đánh giá xếp loại DNVVN ngoài tiêu thức về lao động hay vốn kinh doanh còn quan tâm đến doanh thu hàng năm của DN, theo quan điểm này có Canada, Indonesia… + Quan niệm thứ thứ tư: căn cứ vào tiêu thức số lượng lao động tham gia hoặc có phân biệt ngành nghề, hoặc không có phân biệt ngành nghề. Theo quan niệm này có một số nước như: Hồng Kông, Australia, Hàn Quốc… 1. Khái niệm DNVVN ở Việt Nam: Trong thời gian qua ở Việt Nam để hỗ trợ cho các DNVVN, một số cơ quan nhà nước, một số tổ chức đã đưa ra nhiều tiêu thức phân loại DNVVN có thể tổng hợp như sau: 1/ Ngân hàng công thương Việt Nam thì định nghĩa, DNVVN là các DN có dưới 500 lao động, có vốn cố định nhỏ hơn 10 tỷ đồng, có vốn lưu động nhỏ hơn 8 tỷ đồng và doanh thu hàng tháng nhỏ hơn 20 tỷ đồng, sự xác định nhằm phân lọai đối tượng cho vay vốn và số vốn cho vay đối với các doanh nghiệp. 2/ Dự án VPE/US/95/004 hỗ trợ DNVVN ở Việt Nam do UNIDO tài trợ coi doanh nghiệp nhỏ là doanh nghiệp có lao động dưới 30 người, vốn đăng ký dưới 1 tỷ.

Cũng theo dự án này, doanh nghiệp vừa có lao động từ 31 đến 200 người và vốn đăng ký dưới 5 tỷ đồng. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3/ Quỹ hỗ trợ DNVVN thuộc chương trình VN-EU: doanh nghiệp được quỹ này hỗ trợ gồm các DN có số công nhân từ 10 đến 500 người và vốn điều lệ từ 50 ngàn đến 300 ngàn USD. 4/ Ngày 20/06/1998 tại công văn số 681/CP-KTN của chính phủ đã tạm thời qui định thống nhất tiêu chí xác định DNVVN là DN có vốn điều lệ dưới 5 tỷ và có số lao động bình quân hàng năm dưới 200 người. Công văn nêu rõ các bộ, ngành, địa phương có thể căn cứ vào tình hình cụ thể mà có thể áp dụng cả hai hoặc một trong hai tiêu thức trên.

5/ Nghị định 90/2001 của chính phủ cho rằng: “DNVVN là các cơ sở sản xuất kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người”. Căn cứ vào tình hình kinh tế xã hội của ngành, địa phương, trong quá trình thực hiện các biện pháp, chương trình trợ giúp có thể linh hoạt áp dụng đồng thời cả hai tiêu chí vốn và lao động hoặc một trong hai tiêu chí đó. Với những mục đích khác nhau và vào những thời điểm khác nhau nên việc đưa ra những tiêu thức để phân loại, xác định DNVVN của các tổ chức, cơ quan nhà nước và các cá nhân cũng khác nhau và cũng chỉ mang tính ước lệ. Bản thân các tiêu chí đó chưa đủ để xác định thế nào là DN vừa và nhỏ ở Việt Nam hiện nay.

Như vậy, theo nghị định 90/2001/NĐ-CP khu vực DNVVN ở Việt Nam bao gồm: + Các DNNN có qui mô vừa và nhỏ được thành lập và đăng ký theo luật DNNN. + Các công ty CP, công ty TNHH, DNTN và HTX được thành lập và hoạt động theo luật DN, luật HTX đáp ứng được hai hoặc một trong hai tiêu thức mà nghị định 90/2001/NĐ-CP đưa ra. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Các DN có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập và hoạt động theo luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đáp ứng được hai hoặc một trong hai tiêu thức mà nghị định 90/2001/NĐ-CP đưa ra. Kinh nghiệm phát triển DNVVN ở một số nước: +Đài Loan: - Nền Công Nghiệp của Đài Loan được đặc trưng chủ yếu bởi các xí nghiệp vừa và nhỏ (chiếm tỷ lệ gần 90% tổng số doanh nghiệp ở vùng lãnh thổ này).

Ở Đài loan, loại xí nghiệp vừa và nhỏ tối thiểu phải có từ 5-10 công nhân, vốn trung bình là 1,6 triệu USD là rất phổ biến. - Các chính sách của chính quyền chủ yếu đặt mục tiêu là gia tăng khả năng sản xuất của các DNVVN và cải thiện các hỗ trợ về tài chính, sản xuất, quản lý, kế toán và tiếp thị. Chính quyền xúc tiến tổ chức hệ thống nhà máy vệ tinh nhằm nâng cấp chất lượng sản phẩm, cải thiện chuyên môn hóa sản phẩm và đẩy nhanh phát triển công nghiệp nhờ sự hợp tác tốt hơn giữa các doanh nghiệp hiện tại. - Chính quyền Đài Loan duy trì một hệ thống các tổ chức công cộng và tư nhân sâu rộng được tổ chức phối hợp chặt chẽ với nhau để cung cấp hỗ trợ tập trung về quản lý, tài chính và công nghệ cho các DNVVN.

Điều này tỏ ra có hiệu quả vì mặt trái của cơ cấu qui mô nhỏ truyền thống là sự khó khăn trong cuộc tiếp thu công nghệ và thực hiện nghiên cứu và phát triển. Chính quyền đã đầu tư nhiều cho việc truyền bá các thông tin về công nghệ thông qua các tổ chức khác nhau và cố gắng thúc đẩy chuyển giao công nghệ thông qua quan hệ với các công ty nước ngoài. - Để tạo nguồn vốn, Đài loan đã thành lập “Quỹ phát triển DNVVN”để giúp các doanh nghiệp này cải thiện môi trường kinh doanh, đẩy mạnh hợp tác với nhau, đồng thời hướng dẫn cho quỹ tự phát triển nhằm thúc đẩy các DNVVN phát triển lành mạnh. Quỹ này cấp tín dụng cho các 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Về tầm vĩ mô, Đài Loan theo đuổi các chính sách khuyến khích xuất khẩu để cố gắng tạo một môi trường kinh doanh ổn định, khuyến khích đầu tư từ các nguồn vốn trong và ngoài nước.

Trong lĩnh vực này, vai trò của của công ty thương mại vừa và nhỏ được tăng cường mạnh mẽ vì đây là đầu mối để khu chế tạo của Đài Loan tiếp cận thị trường bên ngoài. + NHẬT BẢN Từ sau chiến tranh Thế Giới thứ II, Nhật Bản đặc biệt quan tâm đến phát triển các DNVVN vì đây là khu vực đem lại hiệu quả kinh tế cao và giải quyết được nạn thất nghiệp. Chương trình “hiện đại hóa” các DNVNN trở thành một nhiệm vụ và một loạt các chính sách về nhiều mặt được ban hành, thể hiện trước mắt là luật cơ bản về DNVVN năm 1993 (basic law on small enterprises) qui định những vấn đề có tính nguyên tắc để hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ hoạt động như nhà cung cấp các bộ phận cấu kiện cho các doanh nghiệp lớn hoặc thực hiện hoạt động gia công. Một trong những biện pháp quan trọng để hỗ trợ phát triển DNVVN là khuyến khích mở rộng đầu tư, đồng thời cũng phải ghi nhận rằng Chính phủ và các hiệp hội đã dành những khoảng kinh phí lớn cho chương trình hiện đại hóa các DNVVN.

Năm 1980, Nhật Bản đầu tư 243.375 tỷ yên, đến năm 2000 lên tới 2.239 tỷ yên, nhưng nguồn kinh phí của Chính phủ chỉ chiếm 12,6%, còn lại là của các hiệp hội, ngân hàng. Nguồn tài chính trên tập trung trên bốn lĩnh vực chính: 1) Xúc tiến hiện đại hóa DNVVN; 2) Hiện đại hóa các thể chế quản lý DNVVN; 3) Các hoạt động tư vấn cho DNVVN; 4) Các giải pháp tài chính cho DNVVN. Về tổ chức Nhật Bản thiết lập “hội đồng các doanh nghiệp 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] +HÀN QUỐC Hàn Quốc cũng rất quan tâm đến phát triển DNVVN và coi đó như một bộ phận của cơ cấu kinh tế. Để tạo cơ sở pháp lý cho sự tồn tại và phát triển của các DNVVN cũng như sự ưu tiên hỗ trợ thúc đẩy phát triển các doanh nghiệp này, Chính Phủ Hàn Quốc đã ban hành hàng loạt các sắc luật (12 sắc luật) về DNVVN.

Các sắc luật nhằm tập trung vào giải quyết các vấn đề sau: Thiết lập khái niệm khung về DNVVN theo sắc luật cơ bản của Hàn Quốc về DNVVN phân loại DNVVN theo 2 nhóm ngành.