Khóa luận về giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực nông nghiệp tại Thái Nguyên

Khóa luận phân tích giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực nông nghiệp tại tỉnh Thái Nguyên, thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

• Tác giả: Dương Thu Phương
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Quang Quý
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nông nghiệp tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý luận chung về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Doanh nghiệp và phân loại doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường
• 1.3. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.4. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp
• 1.5. Yếu tố tác động đến phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA HOẠT ĐỘNG TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA HOẠT ĐỘNG TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN
• PHẦN KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nông nghiệp tại Thái Nguyên

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp của tỉnh Thái Nguyên. Chúng không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, các doanh nghiệp này cần phải vượt qua nhiều thách thức như công nghệ lạc hậu, thị trường hạn chế và thiếu nguồn vốn.

1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nông nghiệp

DNNVV trong nông nghiệp tại Thái Nguyên thường có quy mô nhỏ, chủ yếu là hộ gia đình. Chúng hoạt động trong các lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi và chế biến nông sản. Đặc điểm này tạo ra những thách thức trong việc cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn hơn.

1.2. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong phát triển kinh tế

DNNVV không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào việc nâng cao thu nhập cho người lao động. Chúng cũng giúp phát triển các ngành nghề truyền thống và bảo tồn văn hóa địa phương.

II. Những thách thức trong phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thái Nguyên

Mặc dù có nhiều tiềm năng, DNNVV trong nông nghiệp tại Thái Nguyên đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm việc tiếp cận nguồn vốn, công nghệ sản xuất lạc hậu và thị trường tiêu thụ hạn chế.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Nhiều DNNVV gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn vay từ ngân hàng. Điều này hạn chế khả năng mở rộng sản xuất và đầu tư vào công nghệ mới.

2.2. Công nghệ sản xuất lạc hậu

Nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng công nghệ cũ, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm không đảm bảo. Việc áp dụng công nghệ mới là cần thiết để nâng cao khả năng cạnh tranh.

III. Giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nông nghiệp tại Thái Nguyên

Để phát triển DNNVV trong nông nghiệp, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính quyền và các tổ chức hỗ trợ. Các giải pháp này bao gồm cải thiện chính sách hỗ trợ, tăng cường đào tạo và chuyển giao công nghệ.

3.1. Cải thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Chính quyền cần xây dựng các chính sách ưu đãi cho DNNVV, bao gồm giảm thuế, hỗ trợ vay vốn và tạo điều kiện thuận lợi trong thủ tục hành chính.

3.2. Tăng cường đào tạo và chuyển giao công nghệ

Cần tổ chức các khóa đào tạo về quản lý và kỹ thuật sản xuất cho các doanh nghiệp. Việc chuyển giao công nghệ mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển DNNVV đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã cải thiện được năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó tăng trưởng doanh thu.

4.1. Kết quả từ các mô hình doanh nghiệp thành công

Một số mô hình DNNVV đã thành công trong việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất, từ đó tạo ra sản phẩm chất lượng cao và tăng khả năng cạnh tranh.

4.2. Tác động đến cộng đồng và môi trường

Sự phát triển của DNNVV không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần bảo vệ môi trường thông qua việc áp dụng các phương pháp sản xuất bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thái Nguyên

DNNVV trong nông nghiệp tại Thái Nguyên có tiềm năng lớn để phát triển. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức liên quan. Việc cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp là rất cần thiết.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với sự hỗ trợ đúng mức, DNNVV có thể trở thành động lực chính cho sự phát triển kinh tế của tỉnh Thái Nguyên trong tương lai.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cụ thể và hiệu quả hơn để giúp DNNVV vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm cho người lao động. Tính đến năm 2008, tỉnh Thái Nguyên có sự gia tăng nhanh chóng về số lượng DNNVV, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng vốn, lao động và nguồn lực địa phương. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này vẫn còn nhiều hạn chế như quy mô nhỏ, trình độ công nghệ thấp, khả năng cạnh tranh yếu và khó khăn trong tiếp cận vốn và thị trường. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng phát triển DNNVV trong lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2006-2008, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DNNVV nông nghiệp tại tỉnh Thái Nguyên, với dữ liệu thu thập chủ yếu trong năm 2008. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn, tăng thu nhập cho người lao động và góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về doanh nghiệp nhỏ và vừa, kinh tế nông nghiệp và phát triển kinh tế địa phương. Hai mô hình nghiên cứu chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV): Định nghĩa DNNVV theo tiêu chí vốn, lao động và doanh thu, đồng thời phân tích vai trò, đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của DNNVV trong nền kinh tế thị trường. Khái niệm DNNVV nông nghiệp được làm rõ, bao gồm các doanh nghiệp hoạt động trong trồng trọt, chăn nuôi, chế biến nông sản và dịch vụ nông nghiệp.

2. Mô hình phát triển kinh tế nông thôn: Tập trung vào vai trò của DNNVV trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập và khai thác tiềm năng nguồn lực địa phương. Các khái niệm chính bao gồm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển bền vững, và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Các khái niệm trọng tâm gồm: quy mô doanh nghiệp, hiệu quả sản xuất kinh doanh, khả năng tiếp cận vốn, trình độ công nghệ, và vai trò xã hội của DNNVV.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát, phỏng vấn các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp tại tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2006-2008. Dữ liệu thứ cấp bao gồm các báo cáo thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Thống kê tỉnh Thái Nguyên và các tài liệu nghiên cứu liên quan.

Cỡ mẫu khảo sát gồm khoảng 50 doanh nghiệp được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các loại hình và quy mô doanh nghiệp. Phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm Excel với các phương pháp thống kê mô tả, so sánh và phân tích tài chính như ROE, ROA, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu và doanh thu. Ngoài ra, phương pháp chuyên gia được sử dụng để thu thập ý kiến đánh giá từ các cán bộ quản lý và chuyên gia kinh tế địa phương.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2006 đến năm 2008, tập trung phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển DNNVV nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và phân bố doanh nghiệp: Tính đến năm 2008, DNNVV chiếm khoảng 94% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, trong đó phần lớn hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp với quy mô lao động trung bình từ 10 đến 200 người. Số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực nông nghiệp tăng nhanh, tuy nhiên vẫn tập trung chủ yếu ở các khu vực đồng bằng và trung du, ít phát triển ở vùng núi cao.

2. Hiệu quả sản xuất kinh doanh: Giá trị sản lượng tiêu thụ của các doanh nghiệp nhỏ và vừa nông nghiệp đạt khoảng 40 nghìn tỷ đồng với tốc độ tăng trưởng bình quân 9%/năm. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu trung bình đạt 12%, trong khi tỷ suất sinh lời trên doanh thu khoảng 8%, cho thấy hiệu quả kinh tế của các doanh nghiệp còn hạn chế so với các doanh nghiệp lớn.

3. Khó khăn về vốn và công nghệ: Khoảng 60% doanh nghiệp gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn do lãi suất cao và thủ tục vay vốn phức tạp. Tỷ lệ đổi mới trang thiết bị chỉ đạt 5-7% mỗi năm, thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 20%. Công nghệ sản xuất còn lạc hậu, tỷ lệ cơ giới hóa chỉ chiếm khoảng 10%, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm.

4. Vai trò xã hội và tạo việc làm: Các DNNVV nông nghiệp tạo việc làm cho khoảng 21% lực lượng lao động địa phương, với thu nhập bình quân người lao động từ 800.000 đến 1,4 triệu đồng/tháng, cao gấp 2-3 lần so với thu nhập nông dân truyền thống. Điều này góp phần giảm tỷ lệ nghèo từ 14,3% năm 2004 xuống còn 3,2% năm 2008.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do quy mô vốn nhỏ, trình độ quản lý và công nghệ thấp, cùng với môi trường kinh doanh còn nhiều rào cản về thủ tục hành chính và tiếp cận thị trường. So với các nghiên cứu trong khu vực, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả của DNNVV nông nghiệp tại Thái Nguyên còn thấp hơn mức trung bình quốc gia và các tỉnh phát triển khác. Biểu đồ so sánh tỷ lệ đổi mới công nghệ và hiệu quả tài chính giữa các tỉnh có thể minh họa rõ sự chênh lệch này.

Tuy nhiên, vai trò của DNNVV trong việc tạo việc làm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn là không thể phủ nhận. Các doanh nghiệp này góp phần đa dạng hóa thu nhập, khai thác tiềm năng lao động và vốn trong dân cư, đồng thời thúc đẩy phát triển các ngành nghề truyền thống và dịch vụ nông nghiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự hỗ trợ chính sách mạnh mẽ hơn từ chính quyền địa phương và các tổ chức tài chính để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho các doanh nghiệp này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Cần cải cách quy trình đăng ký kinh doanh, cấp phép và các thủ tục liên quan nhằm giảm thời gian và chi phí cho DNNVV, tạo điều kiện thuận lợi cho việc gia nhập thị trường và mở rộng hoạt động. Chủ thể thực hiện là các cơ quan quản lý nhà nước địa phương, với mục tiêu hoàn thành trong vòng 12 tháng.

2. Tăng cường hỗ trợ tiếp cận vốn: Thiết lập các quỹ tín dụng ưu đãi dành riêng cho DNNVV nông nghiệp, ưu tiên các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu và có giá trị gia tăng cao. Ngân hàng và các tổ chức tài chính cần phối hợp với chính quyền địa phương để triển khai trong 18 tháng tới.

3. Nâng cao năng lực quản lý và kỹ thuật: Tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn về quản lý doanh nghiệp, kỹ thuật sản xuất và ứng dụng công nghệ thông tin cho chủ doanh nghiệp và người lao động. Các trường đại học, trung tâm đào tạo nghề và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp chịu trách nhiệm thực hiện trong 24 tháng.

4. Thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đổi mới thiết bị: Hỗ trợ DNNVV tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật, khuyến khích đầu tư đổi mới máy móc, thiết bị hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các chương trình hợp tác với viện nghiên cứu và doanh nghiệp lớn cần được triển khai trong 36 tháng.

5. Phát triển thị trường và liên kết doanh nghiệp: Xây dựng các kênh phân phối, xúc tiến thương mại và hỗ trợ xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của DNNVV. Khuyến khích liên kết giữa các doanh nghiệp nhỏ với doanh nghiệp lớn để mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh. Các tổ chức xúc tiến thương mại và hiệp hội doanh nghiệp sẽ là chủ thể thực hiện trong 24 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách địa phương: Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng giúp xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV nông nghiệp phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực nông nghiệp: Tham khảo các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tiếp cận vốn và công nghệ, cũng như phát triển thị trường.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Hiểu rõ khó khăn và nhu cầu vốn của DNNVV nông nghiệp để thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

4. Các viện nghiên cứu, trường đại học và trung tâm đào tạo nghề: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ kỹ thuật cho DNNVV.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực nông nghiệp có vai trò gì đối với kinh tế địa phương?
   DNNVV nông nghiệp góp phần tạo việc làm cho khoảng 21% lực lượng lao động địa phương, tăng thu nhập và đa dạng hóa nguồn thu cho người dân, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

2. Những khó khăn lớn nhất mà các doanh nghiệp này đang gặp phải là gì?
   Khó khăn chủ yếu gồm thiếu vốn, công nghệ lạc hậu, trình độ quản lý thấp và khó khăn trong tiếp cận thị trường do thủ tục hành chính phức tạp và cạnh tranh gay gắt.

3. Làm thế nào để các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi?
   Cần có các quỹ tín dụng ưu đãi riêng, đơn giản hóa thủ tục vay vốn và tăng cường hỗ trợ từ các tổ chức tài chính cùng chính quyền địa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

4. Các giải pháp nâng cao năng lực quản lý và kỹ thuật được đề xuất như thế nào?
   Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn kỹ thuật và quản lý, đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển giao công nghệ mới nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5. Vai trò của liên kết doanh nghiệp trong phát triển DNNVV nông nghiệp là gì?
   Liên kết giúp các doanh nghiệp nhỏ tận dụng được nguồn lực, mở rộng thị trường, nâng cao sức cạnh tranh và giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh thông qua hợp tác với doanh nghiệp lớn và các đối tác khác.

Kết luận

• DNNVV hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp tại Thái Nguyên đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động.
• Thực trạng phát triển còn nhiều hạn chế về vốn, công nghệ, quản lý và thị trường, ảnh hưởng đến hiệu quả và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp thiết thực như đơn giản hóa thủ tục hành chính, hỗ trợ tiếp cận vốn, nâng cao năng lực quản lý và kỹ thuật, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển thị trường.
• Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ trong vòng 1-3 năm với sự phối hợp của các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
• Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và tổ chức hỗ trợ trong việc phát triển bền vững DNNVV nông nghiệp tại Thái Nguyên và các địa phương tương tự.

Các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật dữ liệu để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Lý luận chung về doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Doanh nghiệp và phân loại doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường Theo Luật Công ty nước ta xác định: “Doanh nghiệp là đơn vị kinh doanh được thành lập nhằm mục đích chủ yếu là thực hiện các hoạt động kinh doanh”. Theo Luật Doanh nghiệp mới 2006, thì “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh”.

Các loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường rất phong phú và đa dạng, được phân loại theo từng tiêu thức khác nhau: Thứ nhất: Dựa vào quan hệ sở hữu về vốn và tài sản của doanh nghiệp - Doanh nghiệp nhà nước: là doanh nghiệp do Nhà nước thành lập, đầu tư vốn và quản lý với tư cách là chủ sở hữu. - Doanh nghiệp tư nhân: là doanh nghiệp do cá nhân đầu tư vốn và tự chịu trách nhiệm về toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - Doanh nghiệp sở hữu hỗn hợp: là doanh nghiệp đan xen của các hình thức sở hữu khác nhau trong cùng một doanh nghiệp như các doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp cổ phần. Thứ hai: Dựa vào mục đích kinh doanh - Doanh nghiệp hoạt động vì mục đích thu lợi nhuận: là một tổ chức kinh doanh được Nhà nước thành lập hoặc thừa nhận, hoạt động theo cơ chế thị trường và vì mục tiêu lợi nhuận.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn - Doanh nghiệp hoạt động công ích: là tổ chức kinh tế thực hiện các hoạt động về sản xuất, lưu thông hay cung cấp các dịch vụ công cộng, trực tiếp thực hiện các chính sách xã hội của nhà nước hoặc thực hiện nhiệm vụ an ninh quốc phòng. Những doanh nghiệp này không vì mục tiêu lợi nhuận mà chủ yếu là vì hiệu quả kinh tế xã hội. Thứ ba: Dựa vào lĩnh vực kinh doanh - Doanh nghiệp tài chính: là các tổ chức tài chính trung gian như các ngân hàng thương mại, công ty tài chính, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán,… là những doanh nghiệp có khả năng cung ứng cho nền kinh tế các dịch vụ về tài chính tiền tệ, tín dụng, bảo hiểm… - Doanh nghiệp phi tài chính: là các tổ chức kinh tế lấy sản xuất kinh doanh sản phẩm làm hoạt động chính, bao gồm các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong các ngành nghề như: doanh nghiệp công nghiệp, nông nghiệp, doanh nghiệp xây dựng cơ bản, doanh nghiệp dịch vụ… Thứ tư: Dựa vào quy mô kinh doanh - Doanh nghiệp lớn - Doanh nghiệp vừa - Doanh nghiệp nhỏ. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.

Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa Doanh nghiệp nhỏ và vừa là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ bé về mặt vốn, lao động hay doanh thu. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được chia thành ba loại cũng căn cứ vào quy mô đó là doanh nghiệp siêu nhỏ (micro), doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Theo tiêu chí của nhóm ngân hàng thế giới, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lao động từ 10 đến 50 người, còn doanh nghiệp vừa có từ 50 đến 300 lao động. Ở mỗi nước, người ta có tiêu chí riêng để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa của nước mình.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn Cho đến nay, nước ta vẫn chưa có được một khái niệm thống nhất và hoàn chỉnh về doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các khái niệm được sử dụng trên thực tế hiện nay chỉ là khái niệm của các ngành, địa phương, tổ chức tự đưa ra nhằm phục vụ cho mục đích riêng của mình. Trong số các khái niệm về doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay ở nước ta thì khái niệm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư được áp dụng rộng rãi nhất. Khái niệm này phát biểu như sau: "Doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam là các chủ thể sản xuất kinh doanh được thành lập theo các qui định của pháp luật có qui mô về vốn hoặc số lao động phù hợp với qui định của Chính phủ" Theo khái niệm này thì doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam không phân biệt thành phần kinh tế, bao gồm: - Các doanh nghiệp có qui mô nhỏ và vừa thành lập và đăng ký theo Luật doanh nghiệp Nhà nước.

- Các hợp tác xã có qui mô nhỏ và vừa được thành lập và đăng ký hoạt động theo luật hợp tác xã. - Các doanh nghiệp có qui mô nhỏ và vừa được thành lập và đăng ký theo Luật doanh nghiệp. - Cá nhân, nhóm sản xuất kinh doanh được thành lập và hoạt động theo Nghị định số 66- HĐBT (nay là Chính phủ). Theo nghị định 90 của Thủ tướng chính phủ ra ngày 23 tháng 11 năm 2001 thì định nghĩa về doanh nghiệp nhỏ và vừa như sau: "Doanh nghiệp vừa và nhỏ là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người”.

Hiện nay, doanh nghiệp vừa và nhỏ được đổi tên thành doanh nghiệp nhỏ và vừa. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp Trước hết đây là một loại doanh nghiệp thông thường, với quy mô hoạt động theo tiêu chí của một doanh nghiệp nhỏ và vừa thông thường. Doanh nghiệp nông nghiệp là tổ chức thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp, với các hoạt động khai thác vận chuyển, chế biến các loại nông sản, xây dựng cơ bản và thực hiện dịch vụ trong lĩnh vực nông nghiệp.

Nông nghiệp là ngành sản xuất ra lương thực, thực phẩm, thức ăn gia súc, tơ, sợi và các sản phẩm khác bằng việc trồng trọt cây trồng và chăn nuôi gia súc, gia cầm. Công việc nông nghiệp được thực hiện bởi những người nông dân. Các nhà khoa học, những nhà phát minh thì tìm cách cải tiến phương pháp, công nghệ và kỹ thuật để làm tăng năng suất. Nông nghiệp là một ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế của nhiều nước, đặc biệt là trong các thế kỷ trước đây khi công nghiệp chưa phát triển.

Nông nghiệp là tập hợp các phân ngành như trồng trọt, chăn nuôi, chế biến nông sản và công nghệ sau thu hoạch. Trong nông nghiệp cũng có hai loại chính, việc xác định sản xuất nông nghiệp thuộc dạng nào cũng rất quan trọng: Nông nghiệp thuần nông hay nông nghiệp sinh nhai là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp có đầu vào hạn chế, sản phẩm đầu ra chủ yếu phục vụ cho chính gia đình của mỗi người nông dân. Không có sự cơ giới hóa trong nông nghiệp thuần nông. Nông nghiệp chuyên sâu: là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp được chuyên môn hóa trong tất cả các khâu sản xuất nông nghiệp, gồm cả việc sử dụng máy móc trong trồng trọt, chăn nuôi, hoặc trong quá trình chế biến sản phẩm nông nghiệp.

Nông nghiệp chuyên sâu có nguồn đầu vào sản xuất lớn, bao gồm cả việc sử dụng hóa chất diệt sâu, diệt cỏ, phân bón, chọn lọc lai tạo giống, nghiên cứu các giống mới và mức độ cơ giới hóa cao. Sản phẩm đầu ra Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn chủ yếu dùng vào mục đích thương mại, làm hàng hóa bán ra trên thị trường Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn hay xuất khẩu. Các hoạt động trên trong sản xuất nông nghiệp chuyên sâu là sự cố gắng tìm mọi cách để có nguồn thu nhập tài chính cao nhất từ ngũ cốc, các sản phẩm được chế biến từ ngũ cốc hay vật nuôi. Yếu tố tác động đến phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa mang tính tương đối, nó thay đổi theo từng giai đoạn phát triển kinh tế xã hội nhất định, trình độ phát triển của từng năm.

Thông thường các nước có trình độ phát triển thì giới hạn quy định chỉ tiêu quy mô lớn hơn so với các nước có trình độ phát triển chậm. Sự thay đổi quy định của một quốc gia thể hiện khả năng thích ứng nhanh của cơ chế chính sách quản lý của nhà nước đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa dưới tác động của sự phát triển kinh tế xã hội và môi trường bên ngoài. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa Không có tiêu thức thống nhất để phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa cho tất cả các nước vì điều kiện kinh tế – xã hội mỗi nước khác nhau, và ngay trong một nước, sự phân loại cũng khác nhau tuỳ theo từng thời kỳ, từng ngành nghề hay từng vùng lãnh thổ. Việc đưa ra một khái niệm chuẩn xác về doanh nghiệp nhỏ và vừa có ý nghĩa rất quan trọng và lớn lao để xác định đúng đối tượng cần hỗ trợ.

Nếu vì phạm vi đối tượng được hỗ trợ quá rộng sẽ không đủ sức bao quát và tác dụng hỗ trợ sẽ giảm đáng kể. Vì hỗ trợ tất cả có nghĩa là không hỗ trợ ai. Còn nếu phạm vi đối tượng được hỗ trợ quá hẹp sẽ không có ý nghĩa và ít có tác dụng trong nền kinh tế và do đó không thể kịp thời hỗ trợ cần thiết các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chính vì thế hầu hết các nước đều rất chú trọng nghiên cứu tiêu thức phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên không có tiêu thức thống nhất để phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa cho tất cả các nước. Có hai tiêu chí phổ biến để phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa, đó là tiêu chí định tính và tiêu chí định lượng. Nhóm tiêu chí định tính: Dựa trên những đặc trưng cơ bản của các doanh nghiệp nhỏ và vừa như: chuyên môn hoá thấp, số đầu mối quản lý ít Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn mức độ phức tạp của quản lý thấp, các tiêu chí này có ưu thế là phản ánh đúng bản chất của vấn đề nhưng thường khó xác định trên thực tế. Do đó nó thường chỉ làm cơ sở để tham khảo kiểm chứng mà ít được sử dụng trong thực tế.

Nhóm tiêu chí định lượng: sử dụng các tiêu chí như số lao động, giá trị tài sản hay vốn, doanh thu, lợi nhuận, trong đó: Số lao động là lao động trung bình trong danh sách, lao động thường xuyên và lao động thực tế.