Giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện Trảng Bom

Chuyên khảo phân tích Một số giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện trảng bom, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Mạnh Thị Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thu Hương
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Huyện Trảng Bom
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DNNVV
• 1.1. Cơ sở lý luận về DNNVV
• 1.1.1. Khái niệm và tiêu chí phân loại DNNVV
• 1.1.2. Vị trí, vai trò của DNNVV trong phát triển kinh tế
• 1.1.3. Đặc điểm của DNNVV
• 1.1.4. Xu hướng vận động và phát triển của các DNNVV
• 1.1.5. Nội dung phát triển DNNVV
• 1.1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển DNNVV
• 1.1.7. Một số nghiên cứu có liên quan
• 1.2. Cơ sở thực tiễn về phát triển DNNVV
• 1.2.1. Kinh nghiệm phát triển DNNVV ở một số địa phương
• 1.2.2. Bài học kinh nghiệm cho phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở huyện Trảng Bom, Đồng Nai
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.3. Đặc điểm kinh tế, chính trị, xã hội
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu khảo sát
• 2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu
• 2.2.3. Phương pháp xử lý, phân tích số liệu
• 2.2.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng triển khai các chính sách phát triển DNNVV trên địa bàn huyện giai đoạn 2015-2018
• 3.1.1. Chính sách phát triển DNNVV của Nhà nước
• 3.1.2. Chính sách phát triển DNNVV trên địa bàn tỉnh Đồng Nai
• 3.1.3. Chính sách phát triển DNNVV trên địa bàn huyện Trảng Bom
• 3.2. Thực trạng phát triển các DNNVV trên địa bàn huyện Trảng Bom
• 3.2.1. Số lượng, qui mô, cơ cấu
• 3.2.2. Nguồn lực của các DNNVV
• 3.2.3. Năng lực cạnh tranh của các DNNVV
• 3.2.4. Thị trường của các DNNVV
• 3.2.5. Sự liên kết của các DNNVV
• 3.2.6. Kết quả kinh doanh của các DNNVV
• 3.2.7. Đóng góp xã hội của các DNNVV
• 3.2.8. Công tác quản lý nhà nước đối với DNNVV
• 3.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển DNNVV trên địa bàn huyện Trảng Bom
• 3.3.1. Nhân tố khách quan
• 3.3.2. Nhân tố chủ quan
• 3.4. Đánh giá chung về sự phát triển DNNVV huyện Trảng Bom
• 3.4.1. Những thành công
• 3.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3.4.3. Phân tích SWOT
• 3.5. Định hướng, giải pháp phát triển DNNVV trên địa bàn huyện Trảng Bom
• 3.5.1. Giải pháp phát triển DNNVV trên địa bàn huyện
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại huyện Trảng Bom

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Chúng không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Theo số liệu, DNNVV chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, cho thấy sự cần thiết phải phát triển khối doanh nghiệp này. Huyện Trảng Bom, với vị trí địa lý thuận lợi và các khu công nghiệp phát triển, có tiềm năng lớn để phát triển DNNVV.

1.1. Đặc điểm và vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa

DNNVV tại Trảng Bom có đặc điểm linh hoạt, dễ thích ứng với thị trường. Chúng đóng góp vào việc tạo ra hàng triệu việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Sự phát triển của DNNVV không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội.

1.2. Tình hình hiện tại của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Trảng Bom

Hiện nay, DNNVV tại Trảng Bom đang gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận vốn và thị trường. Nhiều doanh nghiệp chưa phát huy được hết tiềm năng do thiếu chiến lược phát triển rõ ràng. Điều này cần được khắc phục để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Những thách thức trong phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Trảng Bom

Mặc dù DNNVV có tiềm năng lớn, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình phát triển. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và thị trường. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và sự phát triển bền vững của họ.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận vốn đầu tư

Nhiều DNNVV tại Trảng Bom gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn đầu tư do yêu cầu cao từ các ngân hàng và tổ chức tài chính. Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp không đủ nguồn lực để mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

2.2. Thiếu hụt về công nghệ và nhân lực

Công nghệ lạc hậu và thiếu hụt nhân lực có trình độ cao là một trong những nguyên nhân chính khiến DNNVV không thể phát triển. Việc đầu tư vào công nghệ mới và đào tạo nhân lực là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh.

III. Giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại huyện Trảng Bom

Để phát triển DNNVV tại Trảng Bom, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía chính quyền và các cơ quan chức năng. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ tài chính và đào tạo nhân lực.

3.1. Cải thiện môi trường kinh doanh

Cần tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi cho DNNVV thông qua việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và giảm thiểu các rào cản pháp lý. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc thành lập và hoạt động.

3.2. Hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho DNNVV, bao gồm việc cung cấp các khoản vay ưu đãi và quỹ hỗ trợ phát triển. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp có đủ nguồn lực để đầu tư và mở rộng sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển DNNVV đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã cải thiện được năng lực cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất.

4.1. Kết quả từ các mô hình doanh nghiệp thành công

Một số DNNVV tại Trảng Bom đã áp dụng thành công các mô hình kinh doanh mới, từ đó gia tăng doanh thu và mở rộng thị trường. Những mô hình này có thể được nhân rộng để tạo ra hiệu ứng tích cực cho toàn bộ khu vực.

4.2. Đánh giá tác động của các chính sách hỗ trợ

Các chính sách hỗ trợ từ chính quyền đã giúp DNNVV cải thiện khả năng tiếp cận vốn và công nghệ. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Trảng Bom

DNNVV tại huyện Trảng Bom có tiềm năng lớn nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Việc thực hiện các giải pháp phát triển đồng bộ sẽ giúp khối doanh nghiệp này phát triển bền vững trong tương lai. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để đạt được mục tiêu này.

5.1. Định hướng phát triển bền vững cho DNNVV

Cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững cho DNNVV, tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển sản phẩm. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và chính quyền

Sự hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và chính quyền là rất quan trọng để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi. Các chính sách hỗ trợ cần được điều chỉnh phù hợp với thực tế và nhu cầu của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vai trò là xương sống của nền kinh tế Việt Nam khi chiếm khoảng 98,1% tổng số hơn 517.900 doanh nghiệp đăng ký trên cả nước, đóng góp trên 40% GDP và giải quyết việc làm cho hơn 51% lực lượng lao động xã hội. Tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai là một trong những trung tâm phát triển công nghiệp nổi bật với sự hiện diện của các khu công nghiệp quy mô lớn như Hố Nai, Sông Mây và Bàu Xéo. Sự lớn mạnh của cộng đồng DNNVV tại Trảng Bom không chỉ giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa mà còn là mắt xích hỗ trợ đắc lực cho các tập đoàn sản xuất lớn.

Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển vừa qua, các DNNVV trên địa bàn huyện Trảng Bom vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng: quy mô vốn mỏng, công nghệ sản xuất ở mức trung bình hoặc lạc hậu, trình độ quản trị hạn chế và khả năng hấp thụ các chính sách ưu đãi từ Nhà nước chưa cao. Đề tài luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Mạnh Thị Hằng tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: Làm thế nào để tháo gỡ các rào cản nội tại và ngoại cảnh nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của khối DNNVV tại huyện Trảng Bom.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng phát triển giai đoạn 2015-2018, phân tích các yếu tố tác động và xây dựng hệ thống giải pháp khả thi đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn diện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, năng lực cạnh tranh và công tác quản lý nhà nước đối với DNNVV trên địa bàn huyện, mang lại giá trị thực tiễn to lớn trong việc nâng cao hiệu quả thu ngân sách, gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp và ổn định an sinh xã hội tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển doanh nghiệp và lý thuyết cạnh tranh thị trường. Theo quan điểm kinh tế học hiện đại và học thuyết giá trị, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp thúc đẩy việc hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân, buộc các chủ thể kinh doanh phải liên tục tối ưu hóa chi phí đầu vào và đổi mới công nghệ. Luận văn vận dụng khung lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế nhằm khẳng định vai trò kiến tạo, hỗ trợ và định hướng của chính quyền địa phương đối với khu vực kinh tế tư nhân.

Các khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa dựa trên hệ thống pháp luật Việt Nam:

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Được xác định theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP và Nghị định số 56/2009/NĐ-CP, phân loại thành ba cấp độ gồm siêu nhỏ, nhỏ và vừa căn cứ vào hai tiêu chí định lượng then chốt là số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm (dưới 10 người, từ 10 đến 100 người, từ 100 đến 200 người) và tổng nguồn vốn hoặc tổng doanh thu hàng năm (từ dưới 3 tỷ đồng đến mức 200 - 300 tỷ đồng tùy từng lĩnh vực).
• Phát triển DNNVV: Bao hàm cả sự tăng trưởng về lượng (số lượng doanh nghiệp thành lập mới, quy mô vốn đầu tư, quy mô lao động) và sự chuyển biến về chất (năng lực cạnh tranh, chất lượng sản phẩm, doanh thu, lợi nhuận, mức độ liên kết chuỗi giá trị và trách nhiệm đóng góp cho ngân sách nhà nước).
• Quản lý nhà nước đối với DNNVV: Tổng thể các tác động có tổ chức bằng quyền lực pháp lý và công cụ kinh tế của chính quyền nhằm tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, hỗ trợ hạ tầng, tài chính và đào tạo nguồn nhân lực.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo thống kê định kỳ, niên giám thống kê giai đoạn 2015-2018 của Chi cục Thống kê huyện Trảng Bom, Cục Thống kê tỉnh Đồng Nai, Phòng Tài chính - Kế hoạch, Phòng Kinh tế và Chi cục Thuế huyện.
• Dữ liệu sơ cấp: Thực hiện thông qua cuộc điều tra khảo sát thực địa tiến hành vào tháng 11 năm 2018.

Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định là 120 doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động thực tế trên địa bàn huyện Trảng Bom. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo nhóm ngành kinh tế (công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 45%, thương mại - dịch vụ chiếm 40%, nông lâm thủy sản chiếm 15%) nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho cấu trúc kinh tế địa phương.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ kết hợp phân tích ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức (SWOT) là nhằm lượng hóa chính xác tốc độ tăng trưởng kinh tế, đồng thời làm rõ mối tương quan giữa chính sách quản lý nhà nước và hiệu quả vận hành thực tế của cộng đồng doanh nghiệp trong môi trường hội nhập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn 2015-2018 trên địa bàn huyện Trảng Bom mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, số lượng DNNVV có sự gia tăng nhanh chóng nhưng phân bổ mất cân đối nghiêm trọng. Khối doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ chiếm trên 95% tổng số đơn vị kinh doanh trên địa bàn. Các doanh nghiệp tập trung chủ yếu tại thị trấn Trảng Bom và các xã lân cận khu công nghiệp như Hố Nai 3, Bắc Sơn, Sông Mây, trong khi các xã vùng sâu có mật độ doanh nghiệp rất thưa thớt, chỉ chiếm dưới 5% tổng số cơ sở.

Thứ hai, hạn chế sâu sắc về năng lực tài chính và trình độ công nghệ. Quy mô vốn bình quân của phần lớn các cơ sở kinh doanh chỉ dao động từ 1 tỷ đến dưới 10 tỷ đồng. Hơn 65% số máy móc, dây chuyền sản xuất thuộc thế hệ công nghệ trung bình hoặc lạc hậu, dẫn đến năng suất lao động và khả năng tạo ra giá trị gia tăng thấp hơn đáng kể so với khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Thứ ba, cơ cấu lao động và trình độ quản trị còn nhiều bất cập. Mặc dù thu hút hàng chục nghìn lao động địa phương, tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật có chứng chỉ chỉ chiếm khoảng 20% đến 25%. Hơn 70% chủ doanh nghiệp khởi nghiệp từ kinh nghiệm cá nhân mà chưa trải qua các khóa đào tạo bài bản về quản trị tài chính, quản trị rủi ro hoặc hoạch định chiến lược dài hạn.

Thứ tư, hiệu quả sản xuất kinh doanh và đóng góp ngân sách duy trì mức tăng trưởng nhưng tỷ suất sinh lời còn khiêm tốn. Tốc độ tăng doanh thu bình quân đạt khoảng 12% đến 15%/năm, tuy nhiên tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS) của phần lớn doanh nghiệp chỉ duy trì ở mức 4% đến 7% do chi phí nguyên liệu đầu vào và chi phí logistics tăng cao.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nêu trên phản ánh rõ tính chất dễ tổn thương của các DNNVV trước biến động kinh tế vĩ mô. Nguyên nhân cốt lõi khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn trong cạnh tranh bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ trong việc hỗ trợ tiếp cận vốn tín dụng và mặt bằng sản xuất tập trung. Nhiều doanh nghiệp tư nhân vẫn chưa thể tiếp cận quỹ bảo lãnh tín dụng do vướng mắc về tài sản bảo đảm và tính minh bạch của hệ thống báo cáo tài chính.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu trước đây tại các vùng kinh tế trọng điểm, kết quả tại Trảng Bom phản ánh quy luật phổ biến của các địa phương đang trong tiến trình công nghiệp hóa nhanh: số lượng doanh nghiệp tăng theo cấp số nhân nhưng năng lực liên kết chuỗi giá trị nội địa còn yếu. DNNVV trên địa bàn hầu như chưa thể trở thành nhà cung ứng phụ trợ cấp 1 cho các doanh nghiệp lớn trong khu công nghiệp Bàu Xéo hay Sông Mây.

Các kết quả nghiên cứu này có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột kép thể hiện tương quan tăng trưởng giữa số lượng doanh nghiệp và quy mô vốn đăng ký qua 4 năm (2015-2018), kết hợp với bảng phân tích cơ cấu lao động theo trình độ chuyên môn và sơ đồ ma trận SWOT. Mô hình hóa dữ liệu giúp làm nổi bật khoảng cách giữa tiềm năng địa kinh tế và hiệu quả khai thác thực tế của địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của DNNVV tại huyện Trảng Bom:

• Mở rộng cơ chế tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi: UBND huyện Trảng Bom cần phối hợp chặt chẽ với Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh Đồng Nai và các ngân hàng thương mại để triển khai các gói tín chấp dựa trên dòng tiền kinh doanh. Phấn đấu nâng tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được vốn vay ưu đãi thêm 20% đến 25% trong giai đoạn 2020-2023. Chủ thể thực hiện chính là Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện cùng hệ thống tổ chức tín dụng.
• Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa năng lực quản trị: Tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về chuyển đổi số, quản trị tài chính và pháp luật lao động. Đặt mục tiêu 100% chủ doanh nghiệp và cán bộ quản lý chủ chốt được tập huấn kiến thức quản trị hiện đại từ năm 2020 đến năm 2025. Cơ quan chủ trì là Phòng Kinh tế phối hợp cùng Hội Doanh nhân huyện Trảng Bom.
• Hoàn thiện quy hoạch mặt bằng sản xuất và hạ tầng cụm công nghiệp: Đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại các cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp địa phương, đưa tỷ lệ lấp đầy mặt bằng đạt trên 80% trước năm 2024. Đơn vị phụ trách bao gồm UBND huyện, Phòng Kinh tế và Ban Quản lý các Khu công nghiệp.
• Thiết lập chuỗi liên kết sản xuất và xúc tiến thương mại đa kênh: Xây dựng mạng lưới kết nối giữa các DNNVV với các tập đoàn FDI đang hoạt động tại KCN Hố Nai và Bàu Xéo, nâng tỷ lệ doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng sản phẩm công nghiệp hỗ trợ lên mức 30% vào năm 2025. Đơn vị chủ trì thực hiện là Sở Công Thương tỉnh Đồng Nai kết hợp cùng UBND huyện Trảng Bom.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung giải pháp của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước cấp huyện và tỉnh: Giúp các cơ quan như UBND huyện Trảng Bom, Phòng Kinh tế, Chi cục Thuế và Cục Thống kê tỉnh Đồng Nai có căn cứ khoa học vững chắc để hoạch định chính sách kinh tế - xã hội, cải cách thủ tục hành chính và xây dựng các đề án phát triển doanh nghiệp phù hợp với đặc thù công nghiệp của địa phương.
• Chủ doanh nghiệp và nhà quản trị DNNVV: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về điểm mạnh, điểm yếu nội tại, giúp các nhà sáng lập tại vùng Đông Nam Bộ nhận diện rõ thách thức, chủ động tái cấu trúc quy trình quản trị, tối ưu hóa dòng tiền và tìm kiếm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Đóng vai trò là nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển và Quản trị kinh doanh trong việc nghiên cứu mô hình phát triển doanh nghiệp cấp quận/huyện.
• Các tổ chức tài chính và quỹ đầu tư: Giúp các ngân hàng thương mại và quỹ tín dụng địa phương nắm bắt chính xác nhu cầu vốn, đặc điểm tài sản bảo đảm và mức độ rủi ro của từng nhóm ngành để thiết kế các gói sản phẩm tài chính chuyên biệt.

Câu hỏi thường gặp

Tiêu chí phân loại DNNVV tại Việt Nam hiện nay được quy định theo văn bản pháp lý nào?

Căn cứ theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp được chia thành ba nhóm: siêu nhỏ (dưới 10 lao động, vốn hoặc doanh thu dưới 3 tỷ đồng), nhỏ (dưới 50-100 lao động, vốn dưới 20-50 tỷ đồng) và vừa (dưới 100-200 lao động, vốn dưới 100 tỷ đồng) tùy thuộc vào từng nhóm ngành nghề cụ thể.

Khó khăn lớn nhất của các DNNVV trên địa bàn huyện Trảng Bom là gì?

Khó khăn cốt lõi là quy mô vốn nhỏ và công nghệ sản xuất lạc hậu. Hơn 65% doanh nghiệp sử dụng thiết bị trung bình, khó tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng do thiếu tài sản thế chấp đạt chuẩn, dẫn đến năng lực cạnh tranh sản phẩm trên thị trường còn thấp.

Tại sao sự liên kết giữa DNNVV địa phương và các doanh nghiệp FDI còn hạn chế?

Nguyên nhân chủ yếu do sản phẩm của DNNVV Trảng Bom chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, chất lượng thiếu đồng đều và năng lực sản xuất quy mô lớn còn hạn chế. Do đó, các doanh nghiệp địa phương chưa thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng phụ trợ của các tập đoàn đa quốc gia.

Luận văn đề xuất giải pháp tài chính cụ thể nào để tháo gỡ khó khăn về vốn?

Đề tài kiến nghị đơn giản hóa thủ tục vay vốn, thiết lập các gói vay tín chấp dựa trên hợp đồng đầu ra và lịch sử dòng tiền, đồng thời phát huy hiệu quả hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV tỉnh Đồng Nai với mục tiêu nâng tỷ lệ giải ngân thêm 20% đến 25%.

Mô hình nghiên cứu của luận văn có thể áp dụng cho các địa phương khác không?

Khung phân tích thực trạng, mô hình đánh giá SWOT và hệ thống giải pháp phát triển trong luận văn có tính thực tiễn cao, hoàn toàn có thể chuyển giao và áp dụng hiệu quả cho các huyện, thị xã có mô hình phát triển công nghiệp tương đồng tại vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò động lực của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Đánh giá sắc bén thực trạng phát triển DNNVV huyện Trảng Bom giai đoạn 2015-2018, chỉ rõ sự gia tăng nhanh về số lượng nhưng bộc lộ nhiều điểm nghẽn về chất lượng, công nghệ và nguồn nhân lực.
• Nhận diện chính xác các nguyên nhân cản trở năng lực cạnh tranh thông qua phân tích ma trận SWOT chi tiết tại địa bàn nghiên cứu.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá, đồng bộ và có tính khả thi cao, gắn liền trách nhiệm của chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.
• Định hình lộ trình thực thi rõ ràng từ năm 2020 đến năm 2025, tạo tiền đề nâng cao đóng góp của khối DNNVV vào nguồn thu ngân sách và tăng trưởng kinh tế bền vững.

Đóng góp lớn nhất của công trình nghiên cứu là cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và luận cứ khoa học tin cậy cho các nhà hoạch định chính sách địa phương. Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, chính quyền huyện Trảng Bom cùng các sở, ban, ngành liên quan cần nhanh chóng thể chế hóa các giải pháp nêu trên thành kế hoạch hành động cụ thể, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch và bình đẳng cho cộng đồng doanh nghiệp vươn lên bứt phá.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DNNVV 1. Cơ sở lý luận về doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm và phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm doanh nghiệp DNNVV Ngày nay, doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế đất nước.

Doanh nghiệp tạo ra mọi loại của cải đáp ứng nhu cầu đa dạng của xã hội, tạo ra việc làm, thu nhập cho hàng triệu người. Doanh nghiệp cũng là nơi trực tiếp triển khai các thành quả của nghiên cứu thành hiện thực. Sự tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế đất nƣớc phụ thuộc rất lớn vào sự lớn mạnh của hệ thống doanh nghiệp. Theo Ngô Kim Thanh (2013): “Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế được thành lập để thực hiện các hoạt động kinh doanh, thực hiện các chức năng sản xuất, mua bán hàng hóa hoặc làm dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu của con người và xã hội, thông qua hoạt động hữu ích đó mà kiếm lời”.

Theo Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2015 (26/11/2014): “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”. Trong đó, kinh doanh là việc thực hiện liên tục một hoặc một số công đoạn của quá trình đầu tƣ từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trƣờng nhằm mục đích sinh lời. [30] Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa Doanh nghiệp nhỏ và vừa, tên tiếng Anh viết tắt là SMEs (Smaill and medium enterprise) là những doanh nghiệp có số lao động hay doanh số ở dưới một mức giới hạn nào đó. Từ viết tắt SMEs được dùng phổ biến ở cộng 7 đồng các nước châu Âu, các tổ chức quốc tế như Ngân hàng thế giới (WB), Liên hợp quốc (UN), Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và được sử dụng nhiều nhất ở Mỹ.

Các nước thuộc cộng đồng châu Âu truyền thống có cách định nghĩa riêng về SMEs của riêng họ, ví dụ ở Đức được định nghĩa là những doanh nghiệp có số lao động dưới 500 người, trong khi đó ở Bỉ là 100 người. Tuy nhiên, đến nay Liên minh châu Âu đã có khái niệm về SMEs chuẩn hóa hơn. Theo đó, những doanh nghiệp có dưới 50 lao động là doanh nghiệp nhỏ, còn các doanh nghiệp có trên 250 lao động là doanh nghiệp vừa. Ngược lại, ở Mỹ những doanh nghiệp có dưới 100 lao động là doanh nghiệp nhỏ và dưới 500 lao động là doanh nghiệp vừa.

Như vậy, ở mỗi quốc gia, mỗi khu vực có các định nghĩa về DNVVN là khác nhau, chính sự khác nhau đã khiến cho việc nghiên cứu các doanh nghiệp vừa và nhỏ trở nên khó khăn hơn. Ở Việt Nam, tùy theo từng giai đoạn cụ thể khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ được đưa ra để phù hợp với mục đích của việc xác định và mức độ phát triển doanh nghiệp. Đến nay, khái niệm DNNVV về cơ bản được hiểu theo định nghĩa trong Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ như sau: Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên). Tuy nhiên, việc phân loại DNNVV theo tiêu chí “quy mô tổng nguồn vốn” sẽ có khó khăn trong xác định loại hình doanh nghiệp do quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán) của doanh nghiệp hay thay đổi.

Tổng nguồn vốn của doanh nghiệp gồm: vốn chủ sở hữu, vốn vay ngân hàng và phải trả người 8 bán… Trong khi vốn chủ sở hữu tương đối ổn định thì vốn vay ngân hàng và phải trả người bán lại thường xuyên biến động. Vì vậy tổng nguồn vốn của doanh nghiệp cũng thường xuyên biến động. Một doanh nghiệp được xếp vào loại doanh nghiệp nhỏ nhưng ngày mai có thể đã trở thành doanh nghiệp vừa và ngược lại. Khái niệm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Trước hết cần làm rõ khái niệm “phát triển”, “phát triển” tuy ban đầu được các nhà kinh tế học định nghĩa là “tăng trưởng kinh tế”, nhưng nội hàm của nó từ lâu đã vượt khỏi phạm vi này, được nâng cấp sâu sắc hơn và chính xác hơn.

Theo Từ điển Tiếng Việt “phát triển” được hiểu là quá trình vận động, tiến triển theo hướng tăng lên, ví dụ phát triển kinh tế, phát triển văn hoá, phát triển xã hội… Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam thì “phát triển” là phạm trù triết học chỉ ra tính chất của những biến đổi đang diễn ra trong thế giới. Phát triển là một thuộc tính của vật chất. Mọi sự vật và hiện tượng của hiện thực không tồn tại trong trạng thái khác nhau từ khi xuất hiện đến lúc tiêu vong, nguồn gốc của phát triển là sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập” Phát triển DNNVV bao gồm: Gia tăng số lượng DN, mở rộng quy mô DN, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng thêm số lượng sản phẩm mới, đẩy mạnh liên kết giữa các DN, mở rộng thị trường, tăng kết quả sản xuất và đóng góp cho xã hội 1. Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa Việc phân loại DNNVV thường dựa vào một số tiêu chí nhất định.

Trong các nước APEC tiêu chí được sử dụng phổ biến nhất là số lao động. Còn một số tiêu chí khác thì tùy điều kiện của từng nước. Tuy nhiên sự phân loại doanh nghiệp theo quy mô lại thường chỉ mang tính tương đối và phụ 9 thuộc vào nhiều yếu tố như: Trình độ phát triển kinh tế của một nước; tính chất ngành nghề; vùng lãnh thổ; tính lịch sử; mục đích phân loại. Như vậy có thể xác định được quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ thuộc một ngành hoặc một địa bàn cụ thể theo công thức sau: F(Sba) = Ib* Ia* Sa/ Id F(Sba): quy mô một doanh nghiệp thuộc một ngành và trên một lãnh thổ cụ thể.

Ib, Ia, Id: tương ứng là hệ số vùng, ngành, hệ số tăng trưởng quy mô doanh nghiệp. Sa: quy mô vừa và nhỏ chung trong một nước.1: Tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa ở một số nước Số lao Quốc gia/ Phân loại động bình Vốn đầu tư Doanh thu Khu vực DNVVN quân A. NHÓM CÁC NƯỚC PHÁT TRIỂN Không quy Không quy 1. Hoa Kỳ Nhỏ và vừa 0 - 500 định định Đối với ngành 1 - 300 ¥ 0 – 300 triệu sản xuất 2.

Nhật Đối với ngành 1 - 100 ¥ 0 – 100 triệu Không quy thương mại định Đối với ngành 1 - 100 ¥ 0 – 50 triệu dịch vụ Siêu nhỏ < 10 Không quy 3. EU Không quy định 10 Số lao Quốc gia/ Phân loại động bình Vốn đầu tư Doanh thu Khu vực DNVVN quân Nhỏ < 50 định < € 7 triệu Vừa < 250 < € 27 triệu 4. Australia Nhỏ và vừa < 200 Không quy Không quy định định 5. Canada Nhỏ < 100 Không quy < $ 5 triệu định $ 5 triệu – 20 Vừa < 500 triệu 6.

New Zealand Nhỏ và vừa < 50 Không quy Không quy định định 7. Korea Nhỏ và vừa < 300 Không quy Không quy định định 8. Taiwan Nhỏ và vừa < 200 < NT$ 80 triệu < NT$ 100 triệu B. NHÓM CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN 1.

Thailand Nhỏ và vừa Không quy < Baht 200 Không quy định triệu định 2. Malaysia Đối với ngành 0 - 150 Không quy RM 0 – 25 sản xuất định triệu 3. Philippine Nhỏ và vừa < 200 Peso 1,5 - 60 Không quy triệu định 11 Số lao Quốc gia/ Phân loại động bình Vốn đầu tư Doanh thu Khu vực DNVVN quân 4. Indonesia Nhỏ và vừa Không quy < US$ 1 triệu < US$ 5 triệu định 5.

Brunei Nhỏ và vừa 1 - 100 Không quy Không quy định định C. NHÓM CÁC NƯỚC CÓ NỀN KINH TẾ ĐANG CHUYỂN ĐỔI 1. Russia Nhỏ 1 - 249 Không quy Không quy Vừa 250 – 999 định định Nhỏ 50 - 100 Không quy Không quy 2. China Vừa 101 – 500 định định Nhỏ < 50 Không quy Không quy 3.

Poland Vừa 51 – 200 định định Siêu nhỏ 1 - 10 Không quy Không quy 4. Hungary Nhỏ 11 – 50 định định Vừa 51 – 250 Nguồn: APEC, 1998; UN/ECE, 1999; OECD, 2000 Bảng 1 cho thấy, hầu hết các quốc gia đều lấy tiêu chí số lao động bình quân làm cơ sở quan trọng để phân loại doanh nghiệp theo quy mô. Điều này là hợp lý hơn so với việc lựa chọn các tiêu chí khác như doanh thu, vốn. là các chỉ tiêu có thể lượng hóa được bằng giá trị tiền tệ.

Các tiêu chí như doanh thu, vốn tuy rất quan trọng nhưng thường xuyên chịu sự tác động bởi những biến đổi của thị trường, sự phát triển của nền kinh tế, tình trạng lạm phát. 12 nên thiếu sự ổn định trong việc phân loại doanh nghiệp. Điều này giải thích tại sao tiêu chí số lao động bình quân được nhiều quốc gia lựa chọn, tiêu chí này thường có tính ổn định lâu dài về mặt thời gian, lại thể hiện được phần nào tính chất, đặc thù của ngành, lĩnh vực kinh doanh mà doanh nghiệp đang tham gia. Số liệu ở bảng 1 cũng cho thấy, đa số các quốc gia chỉ sử dụng 1 trong 3 tiêu thức đánh giá trên, đặc biệt là nhóm các nước kinh tế đang chuyển đổi.

Một số quốc gia khác sử dụng kết hợp 2 trong 3 tiêu thức nói trên. Một số ít quốc gia sử dụng kết hợp cả 3 tiêu thức số lao động, vốn và doanh thu. Ngân hàng thế giới (World Bank) và nhiều tổ chức quốc tế khác cũng đều sử dụng tiêu chí số lao động để đánh giá. Theo World Bank, doanh nghiệp được chia thành 4 loại tương ứng với số lượng lao động như sau: doanh nghiệp siêu nhỏ (số lao động < 10 người), doanh nghiệp nhỏ (số lao động từ 10 người đến dưới 50 người), doanh nghiệp vừa (số lao động từ 50 người đến 300 người), doanh nghiệp lớn (số lao động > 300 người), (theo Vũ Quốc Tuấn, Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ: Bài học kinh nghiệm của các nước và thực tiễn ở Việt Nam, NXB Thống kê, Hà Nội).

Ở Việt Nam hiện nay, tiêu chuẩn phân loại DNNVV được thực hiện theo điều Nghị định quy định 39/2018/NĐ-CP ngày 11 tháng 3 năm 2018, doanh nghiệp nhỏ và vừa được phân theo quy mô bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa.