Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển doanh nghiệp kinh doanh du lịch; Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng phát triển các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn thành phố Thái Nguyên. Chương 4: Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch trên địa bàn thành phố Thái Nguyên. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP KINH DOANH DU LỊCH 1.
Khái niệm cơ bản về kinh doanh du lịch và doanh nghiệp du lịch 1. Khái niệm về kinh doanh du lịch và doanh nghiệp du lịch Kinh doanh du lịch: Điều 38 Luật Du lịch Việt Nam đã chỉ rõ: kinh doanh du lịch là kinh doanh dịch vụ, bao gồm các ngành nghề sau đây: i. kinh doanh lữ hành; ii. kinh doanh lưu trú du lịch; iii.
kinh doanh vận chuyển khách du lịch; iv. kinh doanh phát triển khu du lịch, điểm du lịch; v. kinh doanh dịch vụ du lịch khác. Thứ nhất, kinh doanh lữ hành: trên thực tế hoạt động kinh doanh lữ hành thƣờng song song tồn tại hai hoạt động phổ biến: (i) kinh doanh lữ hành, là việc thực hiện các hoạt động nghiên cứu thị trƣờng, thiết lập các chƣơng trình du lịch trọn gói hay từng phần; quảng cáo và bán các chƣơng trình này trực tiếp hay gián tiếp qua các trung gian hoặc văn phòng đại diện, tổ chức thực hiện chƣơng trình và hƣớng dẫn du lịch.
(ii) Kinh doanh đại lý lữ hành, là việc thực hiện các công việc đƣa, đón, đăng ký nơi lƣu trú, vận chuyển, hƣớng dẫn tham quan, bán các chƣơng trình du lịch của các doanh nghiệp lữ hành, cung cấp thông tin du lịch và tƣ vấn du lịch để hƣởng hoa hồng. Thứ hai, kinh doanh lƣu trú du lịch: các cơ sở lƣu trú du lịch gồm: khách sạn, làng du lịch, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch, bãi cắm trại du lịch, nhà nghỉ du lịch. Thứ ba, kinh doanh vận chuyển khách du lịch: có nhiều phƣơng tiện vận chuyển khác nhau nhƣ ô tô, tàu hỏa, tàu thủy, máy bay. Trên thực tế, khách du lịch sử dụng dịch vụ vận chuyển của các phƣơng tiện giao thông đại chúng, hoặc của các công ty chuyên kinh doanh dịch vụ vận chuyển.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Thứ tư, kinh doanh phát triển khu du lịch, điểm du lịch: bao gồm đầu tƣ bảo tồn nâng cấp tài nguyên du lịch đã có; đƣa các tài nguyên du lịch tiềm năng vào khai thác, phát triển khu du lịch, điểm du lịch mới; kinh doanh xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch, cơ sở vật chất- kinh tế du lịch. Thứ năm, kinh doanh dịch vụ du lịch khác: bao gồm một số hoạt động bổ trợ nhƣ kinh doanh các loại hình dịch vụ vui chơi, giải trí, tuyên truyền, quảng cáo du lịch, tƣ vấn đầu tƣ du lịch. Ngày nay, cùng với xu hƣớng phát triển ngày càng đa dạng những nhu cầu của khách du lịch, cùng với sự phát triển của khoa học- công nghệ và sự gia tăng mạnh mẽ của các doanh nghiệp du lịch dẫn đến sự cạnh tranh ngày càng tăng trên thị trƣờng du lịch, thì các hoạt động kinh doanh bổ trợ này ngày càng có xu hƣớng phát triển mạnh. Doanh nghiệp du lịch Theo Nghị định số 9 - CP của Chính phủ về việc tổ chức và quản lý các doanh nghiệp du lịch thì doanh nghiệp du lịch là tổ chức kinh doanh một hoặc một số dịch vụ, du lịch, có tƣ cách pháp nhân, có hạch toán kinh tế độc lập và hoạt động theo pháp luật.
Các loại hình kinh doanh du lịch nhƣ lữ hành, vận tải, lƣu trú, và các dịch vụ vui chơi. Doanh nghiệp du lịch đƣợc lựa chọn một trong các loại hình nói trên để làm loại hình doanh nghiệp của mình và các ngành nghề kinh doanh phụ thêm phải đƣợc sự cho phép của pháp luật. Các doanh nghiệp du lịch có trách nhiệm kinh doanh đúng nội dung quy định trong giấy phép đã đƣợc cấp. Chấp hành và hƣớng dẫn khách du lịch chấp hành đúng quy định của nhà nƣớc về bảo vệ, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, môi trƣờng sinh thái, tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa dân tộc.
Chấp hành pháp lệnh Kế toán - Thống kê - nộp thuế và thực hiện nghiêm chỉnh các nghĩa vụ đối với nhà nƣớc. Quản lý khách du lịch về các mặt từ khi nhận khách đến khi kết thúc chuyến đi du lịch, bảo đảm an toàn tính mạng và Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 tài sản cho khách. Đảm bảo quyền lợi về vật chất và tinh thần đối với ngƣời lao động theo quy định của pháp luật. Đặc điểm của hoạt động của kinh doanh du lịch và doanh nghiệp du lịch Hoạt động kinh doanh du lịch và doanh nghiệp du lịch có một số đặc điểm cơ bản sau: - Hoạt động kinh doanh du lịch và doanh nghiệp du lịch tạo ra những sản phẩm là các dịch vụ tồn tại đa dạng Đây là đặc điểm rất quan trọng, nó ảnh hƣởng tới hầu hết các công đoạn trong quá trình kinh doanh du lịch của các doanh nghiệp du lịch.
Sản phẩm của hoạt động kinh doanh du lịch bao gồm các chƣơng trình du lịch, vận chuyển, các dịch vụ ăn uống, lƣu trú, các dịch vụ trung gian, các dịch vụ bổ sung và các sản phẩm tổng hợp. Do các sản phẩm này tồn tại đa dạng nên chúng ngoài mang đặc trƣng của dịch vụ nhƣ tính không lƣu kho, không nhận biết đƣợc sản phẩm trƣớc khi tiêu dùng, không chuyển quyền sở hữu thì những sản phẩm của kinh doanh du lịch nhƣ ăn uống, vận tải còn mang tính thời vụ, liên tục…. - Kết quả của hoạt động kinh doanh du lịch và doanh nghiệp phụ thuộc vào nhiều nhân tố và không ổn định Quá trình để tạo ra sản phẩm của hoạt động kinh doanh du lịch và các doanh nghiệp du lịch phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố chủ quan và khách quan nhƣ: Các nhà cung cấp, tài nguyên du lịch, điều kiện khí hậu, điều kiện cơ sở hạ tầng… Do vậy kết quả, chất lƣợng của sản phẩm của hoạt động kinh doanh khó xác định trƣớc và không ổn định. Điều này gây rất nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc duy trì, đảm bảo chất lƣợng.
Đối với các dịch vụ nhƣ ăn uống, lƣu trú, vận chuyển thì kết quả kinh doanh phụ thuộc vào hiệu quả của hoạt động quản lý, cơ sở vật chất, thị hiếu của khách hàng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 - Quá trình sản xuất và tiêu dùng trong hoạt động kinh doanh diễn ra cùng một lúc Các dịch vụ chỉ đƣợc thực hiện khi khách hành tiêu dùng. Đối với các loại hình kinh doanh du lịch nhƣ lữ hành, điểm du lịch, vui chơi. thì các doanh nghiệp hầu nhƣ không thể biết trƣớc đƣợc số lƣợng khách, khối lƣợng dịch vụ, doanh thu cũng nhƣ chi phí mà mình sẽ thực hiện trong một khoảng thời gian, chu kỳ kinh doanh.
Điều này làm cho việc lập kế hoạch của các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. - Hoạt động kinh doanh du lịch thường được triển khai trên một phạm vi địa lý rộng lớn Đặc điểm này xuất phát từ đặc điểm của cầu du lịch. Do cầu du lịch phân tán, đồng thời các dòng di chuyển của khách du lịch lại hƣớng tới các địa điểm khác nhau nên các doanh nghiệp du lịch phải triển khai hoạt động của mình trên một phạm vi địa lý rộng lớn. Điều này cũng gây khó khăn cho các doanh nghiệp và thƣờng làm tăng chi phí trong việc phân phối sản phẩm cũng nhƣ công tác điều hành sản xuất kinh doanh.
- Hoạt động mang tính thời vụ rõ nét đối với từng đoạn thị trường Cầu du lịch phụ thuộc rất nhiều vào thời gian nhàn rỗi, cách phân bố sử dụng thời gian nhàn rỗi của dân cƣ cũng nhƣ điều kiện thời tiết, khí hậu Do vậy trong kinh doanh du lịch, tính thời vụ đã trở thành hiện tƣợng phổ biến. Để khắc phục tình trạng này các doanh nghiệp buộc phải đa dạng hoá sản phẩm, khai thác trên nhiều thị trƣờng hoặc nhiều đoạn thị trƣờng khác nhau, đồng thời sử dụng chính sách giá cả, chính sách sản phẩm một cách hợp lý. - Hoạt động kinh doanh du lịch phụ thuộc vào nhiều yếu tố Đối với kinh doanh dịch vụ lữ hành thì phụ thuộc nhiều vào các yếu tố vĩ mô. Các yếu tố của môi trƣờng vĩ mô, bên cạnh những ảnh hƣởng tới các doanh nghiệp lữ hành giống nhƣ các ngành khác còn là một thành tố tạo ra sản phẩm lữ hành.
Do vậy, thị trƣờng du lịch nói chung mang tính nhậy cảm Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 rất cao đối với các yếu tố này. Một sự biến động nhỏ (tính theo mức độ tác động chung) của môi trƣờng vĩ mô cũng gây ra những thay đổi (đôi khi là rất lớn) trong tƣơng quan cung, cầu du lịch, vì vậy ảnh hƣởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành. Đối với các dịch vụ nhƣ vui chơi, ăn uống, vận chuyển, lƣu trú thì ngoài các yếu tố vĩ mô ảnh hƣởng mạnh tới hiệu quả kinh doanh của nghiệp thì yếu tố chủ quan thuộc về phía doanh nghiệp của ảnh hƣởng mạnh mẽ tới hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Phân loại các hình thức kinh doanh du lịch Kinh doanh du lịch bao gồm các ngành nghề: kinh doanh lữ hành; kinh doanh lƣu trú du lịch; kinh doanh vận chuyển khách du lịch; kinh doanh phát triển khu du lịch, điểm du lịch; kinh doanh dịch vụ du lịch khác.
Vậy nên, hình thức kinh doanh du lịch cũng bao gồm các ngành nghề nhƣ trên. Cụ thể: - Kinh doanh lữ hành (Tour Operation Business) là việc thực hiện các hoạt động nghiên cứu thị trƣờng, thiết lập các chƣơng trình du lịch trọn gói hay từng phần, quảng cáo và bán các chƣơng trình này trực tiếp hoặc gián tiếp qua các trung gian hoặc văn phòng đại diện, tổ chức thực hiện chƣơng trình và hƣớng dẫn du lịch. Các doanh nghiệp lữ hành đƣơng nhiên đƣợc phép tổ chức mạng lƣới đại lý lữ hành.